anhhuonglan nhau giua cac sinh vat (Sinh 9)

Hỗ trợ và cạnh tranh  - Số lượng cá thể của loài ở mức độ nào thì giữa các cá thể cùng loài có quan hệ hỗ trợ?. Quan hệ Đặc điểmKí sinh, nửa kí sinh Sinh vật ăn sinh vật khác Sự hợp tá

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

 ? Môi trường sống là gì?nhân tố sinh thái là gì? Kể tên các loại nhân tố sinh thái?

 Trả lời : Môi trường sống là nơi sinh sống của sinh

vật,bao gồm tất cả những gì bao quanh có tác động trực tiếp lên sự sống,phát triền sinh sản của sinh vật.

 Nhân tố sinh thái là các nhân tố tác động vào sinh vật

 Nhân tố vô sinh: Khí hậu(ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm

 Nhân tố hữu sinh: các sinh vật khác TV, ĐV,VSV,nấm

 Con người có tác động tích cực và

 tác động tiêu cực

Trang 3

Tiết 46 :

I QUAN HEÄ CUỉNG LOAỉI :

Khi naứo caực sinh vaọt hỡnh thaứnh neõn

nhoựm caự theồ? Cho vaứi vớ duù - nhau vaứ lieõn heọ vụựi nhau hỡnh thaứnh Caực sinh vaọt cuứng loaứi soỏng gaàn

nhoựm caự theồ

ảNH hưởng lẫn nhau giữa các

sinh vật.

Trang 4

Đàn trâu rừng

Đàn cừu

Nhóm cây thông

Nhóm cây tràm

Trang 5

Q uan sát H44.1 SGK, thảo luận nhanh

theo nhóm nhỏ, trả lời các câu hỏi sau?

có lợi gì so với sống riêng rẽ?

- Trong tự nhiên động vật sống thành bầy

đàn có lợi gì?

Trang 6

* Các sinh vật trong cùng một nhóm

cá thể có quan hệ gì với nhau ?

H.44.1a : Các cây thông mọc gần

nhau trong rừng.

Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi gì so với sống riêng lẻ ?

* Thực vật sống thành nhóm cản bớt sức thổi

của gió, làm cây không bị đ ổ

H.44 1b : Cây bạch đàn đứng riêng lẻ bị gió thổi nghiêng về một bên

Trang 7

Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn có lợi trong việc tìm kiếm được nhiều thức ăn hơn, phát hiện kẻ thù nhanh hơn và tự vệ tốt hơn.

đàn co ùl i gì? ợ

Trang 8



-Tiết 46 :

ảNH hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật.

Khi mụi trường của nhúm cỏ thể thiếu thức ăn hoặc nơi ở chật chội,số lượng cỏ thể tăng quỏ cao,con đực tranh giành con cỏi,vậy cú một cố

cỏ thể tỏch khỏi nhúm

Trang 9

 Hãy tìm câu đúng trong số các câu sau

v quan h ề ệ cùng lồi:

a Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm

làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể

b Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm

làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh

chóng c Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm

làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng

c

Trang 10

Sinh vật cùng loài có những mối quan hệ nào?

Hỗ trợ và cạnh tranh

 - Số lượng cá thể của loài ở mức độ nào thì giữa các cá

thể cùng loài có quan hệ hỗ trợ?

 Số lượng cá thể trong loài phù hợp với điều kiện sống

của môi trường (Diện tích hợp lí, có nguồn sống đầy đủ).

 - Các sinh vật cùng loài cạnh tranh lẫn nhau trong

những điều kiện nào?

 Cạnh tranh khi gặp điều kiện bất lợi như số lượng cá thể quá cao, thiếu thức ăn, nơi ở, , dẫn tới một số cá thể

phải tách ra khỏi nhóm.

Trang 11

- Caực sinh vaọt cuứng loaứi soỏng gaàn nhau vaứ lieõn heọ vụựi nhau taùo thaứnh nhoựm caự theồ.



- Trong một nhúm cú những mối quan hệ:

+ Hỗ trợ: Sinh vật được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều thức ăn hơn.

+ Cạnh tranh: Ngăn ngừa gia tăng số lượng cỏ thể và sự cạn kiệt nguồn thức ăn.

Tiết 46 :

ảNH hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật

Trang 12

I QUAN HỆ CÙNG LOÀI : 

Trang 13

I QUAN HEÄ CUỉNG LOAỉI : 

-II QUAN HEÄ KHAÙC LOAỉI :

Tiết 46 :

Trong quan hệ khỏc loài cú những mối quan

hệ nào?

Hỗ trợ và đối địch

Trang 14

Quan hệ Đặc điểm

Kí sinh, nửa kí sinh

Sinh vật ăn sinh vật khác

Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật

Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại.

Các sinh vật khác loài tranh giành nhau thức ăn, nơi ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự

phát triển của nhau

Sinh vật sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng,

máu từ những sinh vật đó.

Gồm các trường hợp : động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ

Các sinh vật khác lồi cùng chung sống với

nhau cĩ những mối quan hệ

Trang 15

I QUAN HEÄ CUỉNG LOAỉI : 

-II QUAN HEÄ KHAÙC LOAỉI :

Tiết 46 :

Học sinh nghiờn cứu SGK trang 132, kết hợp với xem tranh, mẫu vật Thảo luận theo nhúm (5

cộng sinh ) trong cỏc vớ dụ ở SGK.

Trang 16

1) Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thu nước, muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ , nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp (H.44.2)

Tảo đơn bào

Sợi nấm

Hình 44.2 Địa y

Trang 17

2)Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển, năng suất lúa giảm

LÚA

CỎ DẠI

Trang 18

3)Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ

Trang 19

4) Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống được nhờ hút máu của trâu, bò.

Trang 20

5) Địa y sống bám trên cành cây.

Thân

Trang 21

6) Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.

CÁ ÉP

RÙA BIỂN

Trang 22

7) Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.

Trang 23

8) Giun đũa sống trong ruột người.

Trang 24

9) Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ Đậu (hình 44.3)

Trang 25

10) Caây naép aám baét coân truøng.

Trang 26

1 Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối

khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo,

tảo hấp thu nước, muối khoáng và năng

lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên

các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng

các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp

(H.44.2)

2 Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát

triển, năng suất lúa giảm

3 Hươu, nai và hổ cùng sống trong một

cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống

chế bởi số lượng hổ

4 Rận và bét sống bám trên da trâu, bò

Chúng sống được nhờ hút máu của trâu,

bò.

5 Địa y sống bám trên cành cây.

6 Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.

7 Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.

8 Giun đũa sống trong ruột người.

9 Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ

Đậu (hình 44.3).

10 Cây nắp ấm bắt côn trùng.

(NHÓM: 1 – 2) (NHÓM: 3 - 4)

Trang 27

khoáng từ môi trường cung cấp cho

tảo, tảo hấp thu nước, muối khoáng và

năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp

nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều

sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo

tổng hợp quan hệ……….

triển, năng suất lúa giảm Qhệ………

chế bởi số lượng hổ quan hệ……….

7 Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng

Trang 28

1) Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thu nước, muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ , nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp (H.44.2)

Tảo đơn bào

Sợi nấm

Hình 44.2 Địa y cộng sinh (Hỗ trợ )

Trang 29

2)Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển, năng suất lúa giảm

LÚA

CỎ DẠI

Trang 30

3)Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ

Sinh vật ăn sinh vật khác (Đối địch)

Trang 31

4) Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống được nhờ hút máu của trâu, bò.

Trang 32

5) Địa y sống bám trên cành cây.

Thân

Trang 33

6) Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.

Hội sinh (Hỗ trợ)

CÁ ÉP

RÙA BIỂN

Trang 34

7) Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.

Cạnh tranh (Đối địch)

Trang 35

8) Giun đũa sống trong ruột người.

Ký sinh

Trang 36

9) Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ Đậu (hình 44.3)

trợ)

Trang 37

10) Caây naép aám baét coân truøng.

địch)

Trang 38

khoáng từ môi trường cung cấp cho

tảo, tảo hấp thu nước, muối khoáng và

năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp

nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều

sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo

tổng hợp quan hệ cộng sinh ……….

triển, năng suất lúa giảm Qhệ cạnh tranh

chế bởi số lượng hổ quan hệ svật ăn sinh

vật khác

bò.Quan hệ kí sinh

5 Địa y sống bám trên cành cây

.Qhệ hội sinh

6 Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.qhệ hội sinh

7 Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng Quan hệ cạnh tranh

8 Giun đũa sống trong ruột người.qhệ kí sinh

9 Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ

Đậu (hình 44.3).

qhệ cộng sinh

10 Cây nắp ấm bắt côn trùng.Qhệ svật ăn svật khác

Trang 39

I QUAN HEÄ CUỉNG LOAỉI: 

-II QUAN HEÄ KHAÙC

Tiết 46 :

Trang 40

 - Thực chất của mối quan hệ khác lồi là quan hệ về mặt dinh dưỡng, nơi ở hay quan hệ sinh sản?

 DINH DƯỠNG

 - Sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch của các sinh vật của các sinh vật khác lồi là gì?

- Một bên sinh vật được lợi còn bên kia bị hại hoặc cả 2 cùng bị hại

- Là quan hệ có lợi

(hoặc ít nhất là

không hại) cho tất

cả các sinh vật

Trang 41

CỦNG CỐ

Trang 42

 1 Chọn câu trả lời đúng:

kí sinh?

Trang 43

Ong mắt đỏ

Kén có ấu trùng sâu

3 Người ta đã nuôi thả ong mắt đỏ để tiêu diệt sâu ăn lá cây Em hãy cho biết mối quan hệ

giữa 2 loài sinh vật này?

Trang 44

 2 Hãy ghép các nội dung ở cột B với cột A sao cho phù hợp và ghi kết quả vào cột C trong bảng sau:

Các mối quan

1 Cộng sinh

2 Hội sinh

3 Kí sinh

4 Sinh vật ăn

thịt và

con mồi

a Rận, bét kí sinh trên trâu, bò.

b Vi khuẩn cố định đạm trong nốt sần của rễ cây họ đậu.

c Giun kí sinh trong ruột của người và động vật.

d Sâu bọ sống nhờ trong tổ kiến ,

tổ mối.

e Tảo và nấm trong địa y.

g Cáo ăn thỏ

1

2

3

4

b, e d

a, c g

Trang 45

Điền từ thích hợp vào chỗ trống?

 Trong tự nhiên, thường không có sinh vật nào ……(1)………

 với các sinh vật khác Thông qua các mối quan hệ cùng loài và khác loài, các sinh vật luôn luôn ……(2)………

 Các sinh vật cùng loài hỗ trợ lẫn nhau trong các nhóm cá thể Tuy nhiên, khi gặp điều kiện bất lợi các cá thể cùng loài cạnh tranh nhau dẫn tới một số cá thể sống……(3)………

 Trong mối quan hệ khác loài, các sinh vật hoặc hỗ trợ hoặc đối địch với nhau

 ……(4)……… là mối quan hệ có lợi (hoặc ít nhất không có hại cho tất cả các sinh vật

 ………(5)………… , một bên sinh vật được lợi còn bên kia bị hại hoặc cả hai bên cùng bị hại

Trang 46

Điền từ thích hợp vào chỗ trống?

 Trong tự nhiên, thường không có sinh vật nào

với các sinh vật khác Thông qua các mối quan hệ cùng loài và khác loài, các sinh vật luôn luôn

 Các sinh vật cùng loài hỗ trợ lẫn nhau trong các nhóm cá thể Tuy nhiên, khi gặp điều kiện bất lợi các cá thể cùng loài cạnh tranh nhau dẫn tới một số cá thể sống

 Trong mối quan hệ khác loài, các sinh vật hoặc hỗ trợ hoặc đối địch với nhau

là mối quan hệ có lợi (hoặc ít nhất không có hại cho tất cả các sinh vật)

một bên sinh vật được lợi còn bên kia bị hại hoặc cả hai bên cùng bị hại

Trang 47

 Học bài + nội dung (bảng 44).

 Trả lời câu 3, 4 / sgk / trang 134.

 Xem trước bài 45 (HỒN THÀNH vở bài tập, kết hợp sưu tầm mẫu vật để

ép).

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	7,24 MB