TIẾT 46: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬTI – QUAN HỆ CÙNG LOÀI + Quan hệ hỗ trợ : Các cá thể được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều thức ăn …... TIẾT 46: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC S
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CAM LÂM
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRÃI
GIÁO VIÊN THỰC HIỆN : PHAN THANH PHƯƠNG
Trang 21/ Hoàn thành các nội dung trong bảng sau đây :
2/ Trong 2 nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt, sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ
của môi trường ? Tại sao ?
Sinh vật biến nhiệt
Sinh vật hằng nhiệt
KIỂM TRA BÀI CŨ
Có nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường.
Có nhiệt độ cơ thể không phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường. Chim, thú và con người
Vi sinh vật, nấm, thực vật, ếch, cá, thằn lằn …
Trang 4TIẾT 46: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 5Rừng cây thông Đàn linh dương đầu bò Trâu rừng sống thành bầy
Trang 6TIẾT 46: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
I – QUAN HỆ CÙNG LOÀI
Trang 7Hình 44.1b: Cây bạch đàn đứng riêng lẻ
Hình 44.1a: Các cây thông
mọc gần nhau trong rừng Bầy kiến làm tổ
Quan sát các hình trên và trả lời các câu hỏi sau :
- Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi gì so với sống riêng rẽ ?
- Trong tự nhiên động vật sống thành bầy đàn có lợi gì ?
Trang 8Khỉ chăm sóc cho nhau
Trang 9TIẾT 46: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
I – QUAN HỆ CÙNG LOÀI
+ Quan hệ hỗ trợ : Các cá thể được bảo vệ tốt hơn, kiếm
được nhiều thức ăn …
Trang 10Hình 44.1a Rừng cây thông
Trang 12Hãy tìm câu đúng trong số các cây sau :
- Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể.
- Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng.
- Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng.
- Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng.
Trang 13TIẾT 46: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
I – QUAN HỆ CÙNG LOÀI
+ Quan hệ hỗ trợ : Các cá thể được bảo vệ tốt hơn, kiếm
được nhiều thức ăn …
+ Quan hệ cạnh tranh : Ngăn ngừa gia tăng số lượng cá thể và cạn kiệt nguồn thức ăn
Trang 14TIẾT 46: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
I – QUAN HỆ CÙNG LOÀI
II – QUAN HỆ KHÁC LOÀI
Trang 15BẢNG 44 CÁC MỐI QUAN HỆ KHÁC LOÀI
Hỗ
trợ
Cộng sinh Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật.
Hội sinh Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi cũng không có hại
Đối
địch
Cạnh tranh
Các sinh vật khác loài tranh giành nhau thức ăn, nơi
ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau.
Kí sinh, nửa kí sinh
Sinh vật sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu … từ sinh vật đó.
Sinh vật ăn sinh vật khác
Gồm các trường hợp : động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ
Trang 16TIẾT 46 : ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 17PHIẾU HỌC TẬP
Trong các ví dụ sau quan hệ nào là hỗ trợ quan hệ nào là đối địch?
Câu 1: Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thu nước, muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp
Câu 2: Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển, năng suất lúa giảm
Câu 3: Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh đồng Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ
Câu 4: Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống được nhờ hút máu của trâu bò
Câu 6: Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa
Câu 5: Địa y sống bám trên cành cây
Câu 8: Giun đũa sống trong ruột người
Câu 7: Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng
Sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch của các sinh vật Câu 9: Vi khuẩn sống trong nuốt sần ở rễ cây họ Đậu (hình 44.3)
Câu 10: Cây nắp ấm bắt côn trùng
Trang 18Quan hệ Đặc điểm Kết quả
Hỗ
trợ
Cộng sinh Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật.
Hội sinh Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi cũng không có hại
Sinh vật sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu … từ sinh vật đó.
Sinh vật ăn sinh vật khác
Gồm các trường hợp : động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ
Câu 1: Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối
khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp
thu nước, muối khoáng và năng lượng ánh sáng
mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo
đều sử dụng sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp
Trong các ví dụ sau đây, quan hệ nào là hỗ trợ và đối địch?
1; 9 6
4;
7 8 3;
5; 2;
10
Câu 2: Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát
triển, năng suất lúa giảm
Câu 3: Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh
đồng Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số
lượng hổ
Câu 4: Rận và bét sống bám trên da trâu, bò
Chúng sống được nhờ hút máu của trâu bò
Câu 5: Địa y sống bám trên cành cây
Câu 6: Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được
đưa đi xa
Câu 7: Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng
Câu 8: Giun đũa sống trong ruột người
Câu 9: Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây
họ Đậu (hình 44.3)
Câu 10: Cây nắp ấm bắt côn trùng
Sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch của các
sinh vật khác loài là gì ?
BẢNG 44 CÁC MỐI QUAN HỆ KHÁC LOÀI
Trang 19TIẾT 45 : ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Có lợi cho sinh vật (hoặc ít nhất không có hại)
Một bên lợi một bên hại hoặc cả hai bên cùng bị hại
Trang 20Kiến và cây keo Mèo bắt mồi Cây phong lan
Dây tơ hồng Bệnh chân voi Linh dương đầu bò và ngựa vằn
(Cộng sinh) (Sv ăn sv khác) (Hội sinh)
(Kí sinh) (Nửa kí sinh)
Trang 21Câu hỏi Đúng Sai
1 Con cái ghẻ sống trên da người là ví dụ về quan hệ kí sinh
2 Thực chất của mối quan hệ khác loài là quan hệ về dinh
5 Quan hệ giữa các cá thể trong hiện tượng tự tỉa ở thực vật
là mối quan hệ cạnh tranh
6 Trong điều kiện cây mọc dày thiếu ánh sáng hiện tượng tự
Trang 22QUAN HỆ GIỮA CÁC SINH VẬT
Kí sinh, nửa kí sinh Sinh vật ăn
SV khác
Hai bên cùng bị hại
Một bên lợi, một bên không bị hại
Trang 23• Học bài (phần ghi + sách giáo khoa) và làm bài tập 3,4 / 134
• Chuẩn bị bài mới
+ đọc trước nội dung bài thực hành
+ Chuẩn bị mẫu vật : mỗi bàn hs chuẩn bị sẵn các mẫu lá lấy từ nhiều môi trường
khác nhau (mỗi bàn chuẩn bị ít nhất 10
mẫu lá hoặc mẫu lá ép khô)
DẶN DÒ VỀ NHÀ
Trang 24PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CAM LÂM
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRÃI
GIÁO VIÊN THỰC HIỆN : PHAN THANH PHƯƠNG
