Bộ giáo trình gồm 5 quyển: 1 Giáo trình mô đun Chuẩn bị lắp ráp ngư cụ 2 Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới 3 Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới với dây giềng 4 Giáo trình mô đun Lắp ráp l
Trang 1GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
LẮP RÁP LƯỚI VỚI PHỤ TÙNG
Mã số: MĐ 04 NGHỀ: LẮP RÁP VÀ SỬA CHỮA NGƯ CỤ
Trình độ: Sơ cấp nghề
Trang 2Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm
MÃ TÀI LIỆI: MĐ 04
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Ở nước ta hiện nay nghề khai thác, đánh bắt hải sản đóng một vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước Để đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của khoa học kỹ thuật, nhiệm vụ lắp ráp và sửa chữa ngư cụ có tính chất quyết định đến hiệu quả khai thác, đánh bắt hải sản Vì vậy ở các địa phương có nghề cá cũng như các cơ sở đào tạo cần thiết phải đào tạo lực lượng lao động có tay nghề lắp ráp và sửa chữa ngư cụ thành thạo, nhằm đáp ứng với tình hình thực tế của nghề cá
Dựa trên cơ sở đề án: “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm
2020 của Thủ tướng Chính phủ” Chương trình dạy nghề “Lắp ráp và sửa chữa ngư cụ”do tập thể giáo viên ngành Khai thác hàng hải Thủy sản thuộc khoa
Công nghệ Thủy sản, trường Cao đẳng nghề Thủy sản Miền Bắc biên soạn Chương trình đào tạo đã tổ hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề thành
5 mô đun, trên cơ sở sơ đồ phân tích nghề DACUM và bộ phiếu phân tích công việc
Bộ giáo trình đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sản xuất trên biển tại các địa phương Bộ giáo trình gồm 5 quyển:
1) Giáo trình mô đun Chuẩn bị lắp ráp ngư cụ
2) Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới
3) Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới với dây giềng
4) Giáo trình mô đun Lắp ráp lưới với phụ tùng
5) Giáo trình mô đun Sửa chữa và bảo quản ngư cụ
Giáo trình Lắp ráp lưới với phụ tùng giới thiệu khái quát về các khâu lắp ráp lưới với phụ tùng các loại đảm bảo kỹ thuật Nội dung được phân bổ giảng dạy trong thời gian 84 giờ và bao gồm 5 bài:
Bài 1: Đọc hiểu bản vẽ tổng thể
Bài 2: Chuẩn bị phụ tùng, dây ghép
Bài 3: Sắp xếp lưới, phụ tùng
Bài 4: Ghép vàng lưới với phụ tùng
Bài 5: Kiểm tra vàng lưới đã lắp ráp hoàn chỉnh
Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng dẫn của Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề -
Trang 4thầy cô giáo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi
để hoàn thành bộ giáo trình này
Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu nghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Lắp ráp và sửa chữa ngư cụ” Các thông tin trong bộ giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức giảng dạy các mô đun một cách hợp lý Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học
Bộ giáo trình chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, Ban chủ nhiệm và các tác giả mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Tham gia biên soạn:
1- Đỗ Văn Nhuận (Chủ biên)
2- Đỗ Ngọc Thắng
3- Lê Trung Kiên
Trang 5MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU 2
MÔ ĐUN LẮP RÁP LƯỚI VỚI PHỤ TÙNG 6
Bài 1: Đọc hiểu bản vẽ tổng thể 6
A Giới thiệu quy trình 6
B Các bước tiến hành 7
1 Chuẩn bị bản vẽ tổng thể 7
1.1 Bản vẽ lưới chụp mực 7
1.2 Bản vẽ lưới vây 8
1.3 Bản vẽ lưới kéo 9
1.4 Bản vẽ lưới rê 10
1.5 Bản vẽ nghề câu 11
2 Kiểm tra các thông số kỹ thuật của bản vẽ 12
2.1 Liệt kê phao, chì các loại 12
2.2 Liệt kê phụ tùng các loại 13
C Câu hỏi 16
D Ghi nhớ 16
Bài 2: Chuẩn bị phụ tùng, dây ghép 17
A Giới thiệu quy trình 17
B Các bước tiến hành 17
1 Kiểm tra dụng cụ 17
2 Kiểm tra phụ tùng 17
2.1 Phụ tùng lưới chụp mực 17
2.2 Phụ tùng lưới vây 19
2.3 Phụ tùng lưới kéo 21
2.4 Phụ tùng lưới rê 26
2.5 Phụ tùng nghề câu 26
3 Sắp xếp phụ tùng, dây ghép 27
C Bài tập thực hành 28
D Ghi nhớ 28
Bài 3: Sắp xếp lưới, phụ tùng 29
A Giới thiệu quy trình 29
B Các bước tiến hành 29
1 Chuẩn bị 29
1.1 Chuẩn bị vị trí lắp ráp 29
Trang 6B Các bước tiến hành 33
1 Chuẩn bị 33
1.1 Chuẩn bị dụng cụ, dây ghép 33
1.2 Chuẩn bị phụ tùng 35
2 Lắp ráp phụ tùng 41
2.1 Lắp ráp phao, chì với dây giềng 41
2.2 Lắp ráp các phụ tùng khác 60
C Bài tập thực hành 65
D Ghi nhớ 69
Bài 5: Kiểm tra lưới đã lắp ráp hoàn chỉnh 70
A Giới thiệu quy trình 70
B Các bước tiến hành 70
1 Chuẩn bị vàng lưới hoàn chỉnh 70
2 Kiểm tra các mối ghép với phao, chì 70
3 Kiểm tra các mối ghép của phụ tùng 73
4 Nghiệm thu vàng lưới đã hoàn chỉnh 72
C Bài tập thực hành 75
D Ghi nhớ 75
PHỤ LỤC I 75
HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN 95
Trang 7MÔ ĐUN LẮP RÁP LƯỚI VỚI PHỤ TÙNG
Mã số mô đun: MĐ 04
Giới thiệu mô đun
Mô đun Lắp ráp lưới với phụ tùng là mô đun chuyên môn nghề, mang tính tích hợp giữa kiển thức và và kỹ năng thực hành lắp ráp lưới với phụ tùng Nội dung mô đun này trình bày khái quát về việc lắp ráp lưới với phụ tùng Mô đun được kết cấu qua các bài dạy tích hợp giữa lý thuyết vả thực hành, chủ yếu là thực hành Học xong mô đun này, học viên có những kiến thức cơ bản về thực hành lắp ráp lưới với phụ tùng của một số ngư cụ thông dụng hiện nay
+ Chuẩn bị các công việc theo bản vẽ lắp ráp;
+ Biết cách sắp xếp phụ tùng các loại theo bản vẽ;
+ Ghép được lưới với phụ tùng các loại theo bản vẽ
+ Thực hiện được các công việc theo đúng bản vẽ lắp ráp ;
+ Sắp xếp phụ tùng các loại theo thứ tự lắp ráp;
+ Ghép được lưới với phụ tùng các loại đúng kỹ thuật
+ Nghiêm túc học tập, thận trọng, tuân thủ quy định
Bài 1: Đọc hiểu bản vẽ tổng thể
Mục tiêu
- Đọc hiểu bản vẽ tổng thể;
- Mô tả được bản vẽ tổng thể;
- Tuân thủ nguyên tắc, chịu khó tìm hiểu thực tế
A Giới thiệu quy trình
Trước khi tiến hành lắp ráp lưới với phao, chì và phụ tùng ta phải chuẩn bị bản vẽ tổng thể và chuẩn bị phao, chì và phụ tùng theo như bản vẽ Muốn vậy ta
có thể thực hiện theo sơ đồ sau:
Trang 8B Các bước tiến hành
1 Chuẩn bị bản vẽ tổng thể
1.1 Bản vẽ lưới chụp mực
Bản vẽ lưới chụp mực thể hiện một chiếc lưới chụp dạng túi gốm có các
bộ phận như hình vẽ dưới đây:
Hình1.1 Bản vẽ tổng thể lưới chụp mực
1 Dây thắt đụt; 2 Đụt lưới; 3 Thân lướ i; 4 Dây căng lưới
5 Giềng luồn ; 6 Giềng băng; 7 Giềng rú t; 8.Vòng khuyên
Trang 91 Phao đầu tùng 6 Dây đầu cánh 11 Chì
2 Giềng rút biên đầu tùng 7 Dây cáp rút 12 Khoá xoay
Trang 101.3 Bản vẽ lưới kéo
Trang 111.4 Bản vẽ lưới rê
Hình 1.4 Bản vẽ tổng thể lưới rê
Trang 121.5 Bản vẽ nghề câu
Hình 1.5 Bản vẽ nghề câu
Trang 132 Kiểm tra các thông số kỹ thuật của bản vẽ
2.1 Liệt kê phao, chì các loại
a Phao, chì lưới chụp mực
Thống kê trang bị chì lưới chụp mực
Tên gọi Vật liệu Quy cách 2a
(mm)
Chiều dài (m)
Trọng lƣợng (kg)
b Phao, chì lưới vây
Thống kê trang bị phao, chì của vàng lưới vây
TT Tên gọi lƣợng Số Vật liệu Quy cách Chiều dài
(m)
Khối lƣợng ( kg) (kg)
c Phao, chì lưới kéo
Thống kê trang bị phao, chì của vàng lưới kéo
TT Tên gọi Số lượng Vật liệu Quy cách Trọng lượng
(kg)
Trang 14Lưới khai thác cá tầng đáy được kẹp khối lượng chì = 0,2 – 0,25 khối lượng áo lưới và dây giềng trong không khí
Lưới khai thác cá tầng nổi hoặc nhiều loại đối tượng khác nhau được kẹp khối lượng chì = 0,12 – 0,15 khối lượng áo lưới và dây giềng trong không khí
Lưới khai thác cá tầng đáy trang bị tổng sức nổi của phao = 0,9 tổng sức chìm của áo lưới, dây giềng và dây chì
Lưới khai thác cá tầng nổi hoặc đối tượng hỗn tạp trang bị tổng sức nổi của phao = 1,2 tổng sức chìm của áo lưới, dây giềng và chì
e Phao của nghề câu
Thống kê trang bị phao của nghề câu
TT Tên gọi Vật liệu Quy cách Số
lƣợng
Tổng c.dài (m)
Trọng lƣợng (kg)
Trang 15vâ ̣t liê ̣u d = 28mm; khối lươ ̣ng 1 vòng khuyên :
3,2kg Tăng gông
Gỗ thông hoă ̣c gỗ
phi lao hoă ̣c gỗ
bạch đàn
Gỗ thông hoă ̣c gỗ
phi lao hoặc gỗ
Dài: 12,00 15,00m; :
280 300mm Dài: 10,00 13,00m;
: 240 280mm
b Phụ tùng lưới vây
Thống kê trang bị phụ tùng của lưới vây
TT Tên gọi lƣợng Số Vật liệu Quy cách Chiều dài
(m)
Khối lƣợng ( kg) (kg)
5 Giềng rút chính 1 PP 8 tao 36; 45 1350,00
Trang 16TT Tên gọi Số
lượng Vật liệu Quy cách
Trọng lượng (kg)
Trang 17e Phụ tùng nghề câu
Thống kê trang bị phụ tùng của nghề câu
TT Tên gọi Vật liệu Quy cách Số
lƣợng
Tổng c.dài (m)
Trọng lƣợng (kg)
Trang 18Bài 2: Chuẩn bị phụ tùng, dây ghép
Mục tiêu
- Hiểu được cấu tạo phụ tùng của một số ngư cụ thông dụng;
- Sắp xếp được phụ tùng và dây ghép các loại đúng thứ tự ;
- Thận trọng, nghiêm túc, chăm chỉ học tập
A Giới thiệu quy trình
Căn cứ vào các bảng thống kê phụ tùng của từng loại ngư cụ, ta có thể tiến hành sắp xếp phụ tùng các loại theo sơ đồ sau:
B Các bước tiến hành
1 Kiểm tra dụng cụ
Để lắp ráp lưới với phụ tùng, trước tiên ta phải kiểm tra các dụng cụ cần thiết cho việc lắp ráp, dụng cụ phải đảm bảo đầy đủ cho số lao động lắp ráp và chất lượng đúng yêu cầu kỹ thuật
2 Kiểm tra phụ tùng
Muốn lắp ráp lưới với phụ tùng đảm bảo chất lượng, ta cần phải kiểm tra phao, chì và phụ tùng một cách cẩn thận rồi mới tiến hành lắp ráp Ta kiểm tra lần lượt phụ tùng của một số ngư cụ thông dụng
2.1 Phụ tùng lưới chụp mực
Phụ tùng của lưới chụp mực bao gồm: chì, vòng khuyên bằng chì và bằng đồng phải có các thông số kỹ thuật như bản vẽ
Trang 19Hình 2.1 Vòng khuyên, chì lưới chụp mực
Trang 202.2 Phụ tùng lưới vây
Hình 2.2 Phao lưới vây các loại
Trang 21Hình 2.3 Chì lưới vây các loại
Hình 2.4 Vòng khuyên lưới vây
Trang 222.3 Phụ tùng lưới kéo
Hình 2.5 Phao lưới kéo các loại
Trang 23Hình 2.6 Dây giềng trống
Hình 2.7 Dây đỏi lưới kéo
Trang 24Hình 2.8 Dây cáp kéo
Trang 25Hình 2.9 Chì lưới kéocác loại
Trang 26Số tám xoay Ma ní
Hình 2.10 Phụ tùng liên kết
Hình 2.11 Ván lưới kéo đơn
Trang 272.4 Phụ tùng lưới rê
Hình 2.12 Phao lưới rê
Hình 2.13 Chì lưới rê
2.5 Phụ tùng nghề câu
Trang 29C Bài tập thực hành
Bài tập 1: Thực hành chuẩn bị phao, chì và phụ tùng của lưới chụp mực Bài tập 2: Thực hành chuẩn bị phao, chì và phụ tùng của lưới vây
Bài tập 3: Thực hành chuẩn bị phao, chì và phụ tùng của lưới kéo
Bài tập 4: Thực hành chuẩn bị phao, chì và phụ tùng của lưới rê và nghề
câu
D Ghi nhớ
Chuẩn bị được phao, chì và phụ tùng của một số ngư cụ thông dụng
Trang 30
A Giới thiệu quy trình
Khi lắp ráp lưới với phụ tùng, ta phải chuẩn bị vị trí lắp ráp hợp lý, chuẩn bị lưới và phụ tùng đúng từng vị trí trải lưới Vì vậy ta có thể tiến hành theo sơ đồ sau:
Trang 33C Bài tập thực hành
Bài tập 1: Sắp xếp lưới kéo để lắp ráp với phụ tùng
Bài tập 2: Sắp xếp phụ tùng để lắp ráp lưới kéo
Bài tập 3: Sắp xếp lưới vây để lắp ráp với phụ tùng
Bài tập 4: Sắp xếp phụ tùng để lắp ráp lưới vây
D Ghi nhớ
+ Sắp xếp được lưới và phụ tùng cho từng loại ngư cụ thông dụng
Trang 34Bài 4: Ghép lưới với phụ tùng
Mục tiêu
- Biết cách lắp ghép lưới với phụ tùng;
- Lắp ghép lưới với phụ tùng đúng kỹ thuật;
- Thận trọng, nghiêm túc, chăm chỉ học tập
A Giới thiệu quy trình
Khâu cuối cùng trong lắp ráp ngư cụ là lắp ráp lưới với phụ tùng, nghĩa là
ta phải lắp ráp phao, chì và các phụ tùng đi kèm để cho ngư cụ cụ có thể hoạt động được trong nước với hình dáng nhất định khi hoạt động Vì vậy ta có thể tiến hành theo sơ đồ sau:
B Các bước tiến hành
1 Chuẩn bị
1.1 Chuẩn bị dụng cụ, dây ghép
Trang 35Hình 4.2 Chỉ ghép PE
Dây ghép PP
Trang 37Hình 4.5 Chì và Vòng khuyên lưới vây
c Phụ tùng lưới kéo
Hình 4.6 Dây cáp kéo
Trang 38Hình 4.7 Số tám xoay Hình 4.8 Ma ní
Hình 4.9 Chì lưới kéo các loại
Trang 39Hình 4.10 Phụ tùng liên kết lưới kéo
Trang 40Chì lưới rê
Phao lưới rê
Hình 4.11 Phao, chì lưới rê
e Phụ tùng nghề câu
Trang 42Hình 4.13 Lắp ráp vòng khuyên
- Giềng rút được luồn qua các vòng khuyên Trước khi thả lưới, hai đầu giềng rút được luồn qua các ròng rọc hướng đến tời trên tàu để cuộn rút các vòng khuyên khi thu lưới Cách lắp ráp giềng rút vào lưới như Hình 4.14
Trang 43Hình 4.14 Lắp ráp chì, vòng khuyên lưới chụp mực
- Dây thắt đụt được luồn qua mắt lưới của một hàng mắt lưới cách đụt khoảng 0,3 m Dây thắt đụt được lắp ráp vào đụt lưới theo phương pháp luồn liên tục hoặc luồn cách 5 mắt lưới Đụt lưới được thắt chặt bằng nút dễ mở Cách lắp ráp dây thắt đụt như Hình 4.15
Hình 4.15 Lắp ráp dây thắt đụt lưới chụp
Trang 44Hình 4.16 Giềng chì đã lắp ráp hoàn chỉnh
Trang 45b Lưới vây
- Luồn dây PP8 vào lưới, sau đó phân bố mắt lưới phù hợp với khoảng cách lắp phao và buộc vào giềng băng phao.Trầu hai đầu giềng băng để tạo hai khuyết ở đầu cheo lưới (hai khuyết này sẽ liên kết với các cheo lưới khác) Căng đều ba dây giềng trên hai cọc, phân bố khoảng cách lắp phao và buộc phao vào giềng băng Đưa các phao vào giữa hai giềng băng, phân bố số mắt lưới cho phù hợp với khoảng cách lắp phao từng phần lưới (số lượng mắt lưới và khoảng cách lắp phao phụ thuộc vào hệ số rút gọn)
Dùng chỉ lưới PA210D/21 chập đôi luồn qua hai lỗ trên quả phao để buộc giềng phao vào lưới
Cách lắp ráp giềng phao, phân bố mắt lưới trên khoảng cách phao của từng phần lưới cụ thể như sau:
Hình 4.18 Lắp ráp phao vàogiềng phao ở tùng lưới
Trang 46Hình 4.19 Lắp ráp phao với giềng phao ở thân lưới
Hình 4.20 Lắp ráp phao với giềng phao ở cánh lưới
Trang 48Hình 4.21 Lắp ráp phao, chì lưới vây
Hình 4.22 Lắp ráp chì của lưới vây
Trang 49Hình 4.23 Lắp ráp vòng khuyên lưới vây
- Sau khi lắp ráp hệ thống giềng vào lưới, tiến hành tạo khuyết đầu lưới để liên kết các mối giềng và hoàn chỉnh vàng lưới.Tạo khuyết ở hai đầu giềng phao bằng cách trầu giữa hai giềng băng (khuyết này để liên kết với đầu dây giềng rút
và dây đầu cánh khi thả lưới).Tạo hai khuyết của giềng biên để liên kết với giềng phao bằng cách trầu hai đầu giềng biên (hình 26) Sử dụng mối trầu tạo khuyết ở hai đầu giềng chì để liên kết với giềng biên đầu tùng và đầu cánh (hình 27) Đầu cánh cũng lắp ráp tương tự như đầu tùng nhưng đầu cánh không lắp ráp vòng khuyên biên, giềng rút biên và khoá xoay
Trang 50Hình 4.25 Lắp ráp vòng khuyên đầu tùng lưới vây
Hình 4.26 Lắp ráp vòng khuyên lưới vây
Hình 4.27 Lắp ráp vòng khuyên biên lưới vây
Trang 51Hình 4.28 Lắp ráp đầu cánh lưới vây
Hình 4.29 Lắp ráp các cheo lưới
Trang 53c Lưới kéo
Trang 54Hình 4.32 Lắp ráp chì lưới kéo
Trang 55Hình 4.33 Lắp ráp chì xích lưới kéo
Trang 56Hình 4.34 Lắp ráp hoàn chỉnh chì lưới kéo
d Lưới rê
- Lắp đồng thời giềng phao, giềng chì và giềng lực, mỗi người lắp một đường tiến đều nhau Thường xuyên có giềng để đảm bảo từng cặp giềng luồn bằng nhau và từng hàng mắt lưới dọc phải nằm trên đường thẳng vuông góc với giềng phao và giềng chì, chú ý dây phân tổ và sợi lắp ráp giữa hai nút buộc phải chùng hơn dây giềng (do độ giãn của dây giềng lớn hơn) để đảm bảo chiều dài đồng đều khi chịu kéo
- Các nút buộc dùng nút chết, khoảng cách giữa 2 nút buộc không quá 15
cm Đỉnh mỗi mắt lưới ngoài ở mép biên phải buộc cố định với dây giềng, còn những mắt lưới ở mép biên của tấm lưới lớp giữa chạy tự do trên dây phân tổ và dây giềng biên
- Sau khi buộc xong các đường giềng chì, giềng phao, giềng lực, tiếp tục buộc giềng biên theo hệ số rút gọn dọc của tấm lưới Tiếp đó thắt giềng đầu tấm lưới Đoạn giềng ở đầu tấm lưới dài 0,5 m
- Lắp phao: Phao lắp đồng thời khi buộc giềng phao Thắt chặt giềng ở hai đầu phao để phao không xê dịch vị trí Khoảng cách trung bình giữa hai phao khoảng 0,5 m là vừa
- Kẹp chì: Tấm chì kẹp vào hai dây giềng chì Viên chì sau khi kẹp vào