Nội dung được phân bổ giảng dạy trong thời gian 88 giờ và bao gồm 6 bài: Bài 1: Đọc bản vẽ khai triển Bài 2: Cắt tấm lưới Bài 3: Đan tấm lưới Bài 4: Sắp xếp tấm lưới, chỉ ghép Bài 5: Ghé
Trang 1GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
LẮP RÁP ÁO LƯỚI
Mã số: MĐ 02 NGHỀ: LẮP RÁP VÀ SỬA CHỮA NGƯ CỤ
Trình độ: Sơ cấp nghề
Hà Nội, năm 2012
Trang 2TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm
MÃ TÀI LIỆU: MĐ 02
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Ở nước ta hiện nay nghề khai thác, đánh bắt hải sản đóng một vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước Để đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của khoa học kỹ thuật, nhiệm vụ lắp ráp và sửa chữa ngư cụ có tính chất quyết định đến hiệu quả khai thác, đánh bắt hải sản Vì vậy ở các địa phương có nghề cá cũng như các cơ sở đào tạo cần thiết phải đào tạo lực lượng lao động có tay nghề lắp ráp và sửa chữa ngư cụ thành thạo, nhằm đáp ứng với tình hình thực tế của nghề cá
Dựa trên cơ sở đề án: “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm
2020 của Thủ tướng Chính phủ” Chương trình dạy nghề “Lắp ráp và sửa chữa
ngư cụ”do tập thể giáo viên ngành Khai thác hàng hải Thủy sản thuộc khoa
Công nghệ Thủy sản, trường Cao đẳng nghề Thủy sản Miền Bắc biên soạn Chương trình đào tạo đã tổ hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề thành
5 mô đun, trên cơ sở sơ đồ phân tích nghề DACUM và bộ phiếu phân tích công việc
Bộ giáo trình đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sản xuất trên biển tại các địa phương Bộ giáo trình gồm 5 quyển:
1) Giáo trình mô đun Chuẩn bị lắp ráp ngư cụ
2) Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới
3) Giáo trình mô đun Lắp ráp áo lưới với dây giềng
4) Giáo trình mô đun Lắp ráp lưới với phụ tùng
5) Giáo trình mô đun Sửa chữa và bảo quản ngư cụ
Giáo trình Lắp ráp áo lưới giới thiệu khái quát về các khâu lắp ráp các tấm lưới với nhau đảm bảo kỹ thuật Nội dung được phân bổ giảng dạy trong thời gian 88 giờ và bao gồm 6 bài:
Bài 1: Đọc bản vẽ khai triển
Bài 2: Cắt tấm lưới
Bài 3: Đan tấm lưới
Bài 4: Sắp xếp tấm lưới, chỉ ghép
Bài 5: Ghép các tấm lưới với nhau
Bài 6: Kiểm tra áo lưới sau khi ghép
Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng dẫn của Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề -
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Sự hợp tác, giúp đỡ của Trung tâm Khuyến ngư Quốc gia, Chi cục bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản Hải phòng, Viện nghiên cưú Hải sản Hải phòng và một số đơn vị khác v.v Đồng thời chúng tôi cũng nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật của các Viện, Trường, cơ sở nghề cá, Ban Giám Hiệu và các thầy cô giáo Trường
Trang 4Cao đẳng nghề thuỷ sản Miền Bắc Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn đến Vụ
Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT, Tổng cục dạy nghề, Ban lãnh đạo các Viện, Trường, các cơ sở sản xuất, các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các thầy cô giáo đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi
để hoàn thành bộ giáo trình này
Bộ giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu nghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Lắp ráp và sửa chữa ngư cụ” Các thông tin trong bộ giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức giảng dạy các mô đun một cách hợp lý Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học
Bộ giáo trình chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, Ban chủ nhiệm và các tác giả mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Tham gia biên soạn:
1- Đỗ Văn Nhuận (Chủ biên)
2- Đỗ Ngọc Thắng
3- Lê Trung Kiên
Trang 5MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU 2
MÔ ĐUN LẮP RÁP ÁO LƯỚI 6
Bài 1: Đọc bản vẽ khai triển 6
A Giới thiệu quy trình 6
B Các bước tiến hành 7
1 Đọc hiểu bản vẽ khai triển 7
1.1 Bản vẽ khai triển lưới kéo 7
1.2 Bản vẽ khai triển lưới vây 17
1.3 Bản vẽ khai triển lưới chụp mực 17
1.4 Bản vẽ khai triển lưới rê 19
2 Liệt kê số lượng tấm lưới 21
C Bài tập thực hành 21
Bài 2: Cắt tấm lưới 21
A Giới thiệu quy trình 21
B Các bước tiến hành 22
1 Kiểm tra dụng cụ cắt lưới 22
2 Dự trù lưới tấm, chỉ ghép 22
2.1 Lý thuyết về cắt lưới 22
2.2 Tiến hành cắt lưới 28
3 Thực hành cắt lưới 33
3.1 Chọn lưới tấm để cắt 33
3.2 Tiến hành cắt lưới 33
4 Sắp xếp lưới tấm sau khi cắt 38
C Bài tập thực hành 38
D Ghi nhớ 38
Bài 3: Đan tấm lưới 39
A Giới thiệu quy trình 39
B Các bước tiến hành 39
1 Chuẩn bị đan lưới 39
1.1 Kiểm tra dụng cụ đan lưới 39
1.2 Dự trù chỉ đan lưới 40
2 Tiến hành đan lưới 41
2.1 Kiến thức liên quan 41
2.2 Đan từng tấm lưới 48
2.3 Đan từng phần lưới 50
3 Kéo căng các tấm lưới, phần lưới 53
4 Sắp xếp lưới tấm sau khi đan 54
C Bài tập thực hành 55
D Ghi nhớ 55
Bài 4: Sắp xếp lưới tấm, chỉ ghép 55
A Giới thiệu quy trình 55
Trang 6B Các bước tiến hành 55
1 Chuẩn bị 55
1.1 Kiểm tra mặt bằng 55
1.2 Kiểm tra dụng cụ 56
2 Sắp xếp lưới tấm, chỉ ghép 58
2.1 Kiểm tra tấm lưới cắt 58
2.2 Kiểm tra tấm lưới đan 58
2.3 Sắp xếp các tấm lưới đan, cắt theo thứ tự 58
2.4 Sắp xếp chỉ ghép 59
C Bài tập thực hành 60
D Ghi nhớ 60
Bài 5: Ghép các tấm lưới với nhau 61
A Giới thiệu quy trình 61
B Các bước tiến hành 61
1 Chuẩn bị 61
1.1 Chuẩn bị bản vẽ 61
1.2 Chuẩn bị dụng cụ, lưới tấm và chỉ ghép 64
1.3 Sắp xếp các tấm lưới 65
1.4 Phân công lao động 65
2 Tiến hành ghép các tấm lưới với nhau 65
2.1 Kiến thức có liên quan đến ghép lưới 65
2.2 Thực hiện ghép các tấm lưới với nhau 69
2.2 Sắp xếp áo lưới đã lắp ghép 85
C Bài tập thực hành 85
Bài 6: Kiểm tra áo lưới sau khi ghép 86
A Giới thiệu quy trình 86
B Các bước tiến hành 86
1 Chuẩn bị 86
1.1 Chuẩn bị vị trí trải áo lưới 86
1.2 Trải áo lưới 86
1.3 Chuẩn bị thiết bị kéo căng 86
2 Kiểm tra áo lưới 87
2.1 Kiểm tra các mối ghép 87
2.2 Kiểm tra các đường ghép áo lưới 87
3 Kéo căng áo lưới sau lắp ráp 87
C Bài tập thực hành 88
D Ghi nhớ 88
HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN 88
Trang 7MÔ ĐUN LẮP RÁP ÁO LƯỚI
Mã số mô đun: MĐ 02
Giới thiệu mô đun
Mô đun Lắp ráp áo lưới là mô đun chuyên môn nghề, mang tính tích hợp giữa kiển thức và và kỹ năng thực hành lắp ráp áo lưới Nội dung mô đun này trình bày khái quát về thực hành lắp ráp áo lưới; thực hiện việc lắp ráp các phần lưới với nhau trong các trong các trường hợp khác nhau Mô đun được kết cấu qua các bài dạy tích hợp giữa lý thuyết vả thực hành, chủ yếu là thực hành Học xong mô đun này, học viên có những kiến thức cơ bản về thực hành lắp ráp áo lưới của một số ngư cụ thông dụng
+ Trình bày được nội dung bản vẽ khai triển;
+ Biết cách đan, cắt lưới tấm theo bản vẽ;
+ Biết cách sắp xếp chỉ ghép, lưới tấm ;
+ Biết cách ghép áo lưới
+ Thực hiện được công việc đúng theo bản vẽ khai triển;
+ Đan, cắt được lưới tấm theo đúng bản vẽ;
+ Sắp xếp lưới tấm, chỉ ghép có thứ tự ;
+ Lắp ghép áo lưới đúng yêu cầu của bản vẽ
+ Nghiêm túc học tập, thận trọng, tuân thủ quy định
Bài 1: Đọc bản vẽ khai triển Mục tiêu:
- Hiểu được nội dung bản vẽ khai triển;
- Chuẩn bị được công việc đúng theo bản vẽ khai triển;
- Có ý thức học tập tích cực, tham gia đầy đủ thời lượng bài học
A Giới thiệu quy trình
Trước khi lắp ráp một ngư cụ nào đó ta phải tiến hành kiểm tra và đọc hiểu bản vẽ khai triển của ngư cụ đó Vì ở đó thể hiện tất cả những thông số cơ bản của ngư cụ, trong đó có số lượng tấm lưới, chỉ ghép để có thể lắp ráp được áo lưới hoàn chỉnh Muốn vậy ta phải thực hiện theo sơ đồ sau:
Trang 8B Các bước tiến hành
1 Đọc hiểu bản vẽ khai triển
Bản vẽ khai triển của các loại ngư cụ là bản vẽ thể hiện cấu tạo của áo lưới,
ở bản vẽ này có đầu đủ các thông số về kích thước mắt lưới, vật liệu và độ thô chỉ lưới, chu kỳ cắt( đan) của các tấm lưới cũng như số mắt lưới của các tấm lưới cấu tạo nên áo lưới Tuỳ theo các loại lưới khác nhau mà có bản vẽ khai triển khác nhau, nhưng nhìn chung là tập hợp các tấm lưới chữ nhật và hình thang với nhau theo quy định của tiêu chuẩn ngành Sau đây là bản vẽ khai triển của một số lưới thông dụng:
1.1 Bản vẽ khai triển lưới kéo
a Lưới kéo cánh én
Bản vẽ khai triển dưới đây là của áo lưới kéo cánh én dùng cho lưới kéo đôi đánh bắt cá đáy và mực Các thông số cơ bản của áo lưới được thể hiện theo bảng thống kê sau:
TT Tên gọi Số lượng Vật liệu Kết cấu
chỉ
Đường kính (mm)
Kích thước mắt lưới 2a (mm)
Diện tích ảo (m)
Trọng lượng (kg)
Trang 9Tổng cộng 26 46,31
Trang 10Hình 1.1 Bản vẽ khai triển lưới kéo cánh én
Trang 11Nhìn vào bản vẽ ta thấy số lượng tấm lưới là 26 tấm Như vây khi đan, cắt
ta phải tạo ra được 26 tấm lưới như thế Đồng thời biết được số mặt lưới ngang, dọc của từng tấm lưới, kích thước mắt lưới và độ thô chỉ lưới của từng phần lưới theo bản vẽ, số đường ghép
Kiểu nút lưới: Ở cánh hàm và thân đan nút chân ếch kép; ở đụt đan nút dẹt Khâu ghép các phần lưới cánh với hàm, hàm với thân 1 bằng cách đan thêm nửa mắt lưới Nối các phần thân lưới và túi lưới với nhau bằng cách sươn hoặc đan thêm nửa mắt lưới Độ thô của chỉ khâu ghép chọn bằng độ thô chỉ lưới của phần lưới có chỉ lưới thanh hơn Dùng chỉ đôi để khâu ghép
Ở phần cánh lưới có 2 cánh én phao và 2 cánh én chì là những tấm lưới tam giác 2 biên cắt xiên hoàn toàn nối với Có 2 cánh phao và 2 cánh chì:
- Cánh phao gốm 2 tấm lưới hình thang lệch có đáy nhỏ 39 mắt, đáy lớn
52 mắt, chiều cao 48 mắt, một biên cắt xiên hoàn toàn còn một biên 1 mắt cắt đứng và 3 cạnh xiên Kích thước mắt lưới 2a = 300 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/48
- Cánh chì gồm 2 tấm lưới hình thang lệch có đáy nhỏ 39 mắt, đáy lớn 53 mắt, chiều cao 50 mắt, một biên cắt xiên hoàn toàn còn một biên 1 mắt cắt đứng
và 3 cạnh xiên Kích thước mắt lưới 2a = 300 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/48
- Lưới chắn là một tấm lưới hình thang, đáy lớn 124 mắt, đáy nhỏ 120 mắt, chiều cao 2 mắt, hai biên đều cắt 1 mắt đứng và 3 cạnh xiên Kích thước mắt lưới 2a = 300 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/48
- Thân 1 là 2 tấm lưới chữ nhật chiều dài 120 mắt, chiều cao 11 mắt Kích thước mắt lưới 2a = 300 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/48
- Thân 2 là 2 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 151 mắt, đáy lớn 161 mắt, chiều cao 15 mắt, hai biên cắt 1 mắt cắt đứng và 3 cạnh xiên Kích thước mắt lưới 2a = 240 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/36
- Thân 3 là 2 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 187 mắt, đáy lớn 231 mắt, chiều cao 25 mắt, hai biên cắt xiên hoàn toàn Kích thước mắt lưới 2a =
160 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/24
- Thân 4 là 2 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 164 mắt, đáy lớn 280 mắt, chiều cao 55 mắt, hai biên cắt xiên hoàn toàn Kích thước mắt lưới 2a =
100 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/24
- Thân 5 là 2 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 124 mắt, đáy lớn 164 mắt, chiều cao 60 mắt, hai biên cắt 1 mắt cắt đứng và 3 cạnh xiên Kích thước mắt lưới 2a = 80 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/24
- Thân 6 là 2 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 90 mắt, đáy lớn 124 mắt, chiều cao 70 mắt, hai biên cắt 1 mắt cắt đứng và 3 cạnh xiên Kích thước mắt lưới 2a = 60 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/18
- Dụt lưới là 2 tấm lươi chữ nhật dài 90 mắt, chiều cao 172 mắt Kích thước mắt lưới 2a = 30 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/27
- Bao đụt là 1 tấm lưới chữ nhật dài 40 mắt, chiều cao 50 mắt, 2a = 100
mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/80
Trang 12b Lưới kéo cánh bằng
Bản vẽ khai triển dưới đây là của áo lưới kéo cánh bằng dùng cho lưới kéo đơn đánh bắt cá đáy Các thông số cơ bản của áo lưới được thể hiện theo bảng thống kê sau:
Tên gọi Số lượng Vật liệu Kết cấu chỉ
Mắt lưới 2a(mm)
Trang 1330,90 Sè m¾t 2a(mm) VËt liÖu
PE380D/12x3
80 54
180 PE 380D/17x3 48
111 93
177 133
205 115 164
145 232
129 162
198 223
48 201
0 W IR
E
1 1/
AB
1N6
1N6
1N6
1N4
1N4
1N2
1N6
1N6
1N4
1N4
1N2
2,40 PA14 VËt liÖu
Hình 1.2 Bản vẽ khai triển lưới kéo cánh bằng
Ta có thể triển khai áo lưới kéo này thành hai phần lưng và bụng để dễ dàng nhận biết Trong đó:
* Phần lưng
- Cánh phao: Có 2 tấm lưới hình thang lệch, đáy nhỏ 26 mắt, đáy lớn 73 mắt, chiều cao 62 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 200 mm, chỉ lưới có ký
Trang 14hiệu PE 380D/13x3; một biên cắt theo chu kỳ 1 mắt cắt ngang, 4 cạnh mắt lưới cắt xiên, còn một biên cắt 1 mắt đứng và 6 cạnh xiên
- Lưới chắn: Là một tấm lưới hình thang cân, đáy nhỏ 198 mắt, đáy lớn
240 mắt, chiều cao 28 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 180 mm, chỉ lưới có
ký hiệu PE 380D/13x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 6 cạnh xiên( 1N6B)
- Thân: Có 4 thân từ thân 1 đến thân 4:
+ Thân 1: Là 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 145 mắt, đáy lớn 223 mắt, chiều cao 54 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 160 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/17x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 6 cạnh xiên( 1N6B)
+ Thân 2: Là 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 134 mắt, đáy lớn 232 mắt, chiều cao 51 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 100 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/17x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 4 cạnh xiên( 1N4B)
+ Thân 3: Là 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 133 mắt, đáy lớn 205 mắt, chiều cao 54 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 80 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/12x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 4 cạnh xiên( 1N4B)
+ Thân 4: Là 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 93 mắt, đáy lớn 177 mắt, chiều cao 84 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 60 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/12x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 2 cạnh xiên( 1N2B)
- Túi lưới: Gồm túi đoạn 1 và túi đoạn 2
+ Túi đoạn 1: Là 1 tấm lưới hình chữ nhật rộng 111mắt lưới, chiều cao 80 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 50 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/12x3 + Túi đoạn 2: Là 1 tấm lưới hình chữ nhật rộng 138 mắt lưới, chiều cao
200 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 40 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE
380D/25x3
Trang 16Hình 1.3 Bản vẽ khai triển phần lưng
* Phần bụng
- Cánh chì: Có 2 tấm lưới hình thang lệch, đáy nhỏ 26 mắt, đáy lớn 48 mắt, chiều cao 88 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 200 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/17x3; một biên cắt xiên hoàn toàn, còn một biên cắt 1 mắt đứng và 6 cạnh xiên
- Hàm chì: Là một tấm lưới hình thang cân, đáy nhỏ 129 mắt, đáy lớn 201 mắt, chiều cao 48 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 180 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/17x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 6 cạnh xiên( 1N6B)
- Thân lưới
+ Thân 1: Là 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 115 mắt, đáy lớn 162 mắt, chiều cao 36 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 140 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/13x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 4 cạnh xiên( 1N4B)
+ Thân 2: Là 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 133 mắt, đáy lớn 205 mắt, chiều cao 54 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 80 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/12x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 4 cạnh xiên( 1N4B)
+ Thân 3: Là 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 93 mắt, đáy lớn 177 mắt, chiều cao 84 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 60 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/12x3; hai cạnh biên cắt theo chu kỳ 1 mắt đứng và 2 cạnh xiên( 1N2B)
- Túi lưới: Giống như phần lưng
Trang 18
Hình 1.4 Bản vẽ khai triển phần bụng
1.2 Bản vẽ khai triển lưới vây
Hình 1.5 Bản vẽ khai triển lưới vây
Nhìn vào bản vẽ khai triển lưới vây, ta thấy có cánh lưới ở hai bên là 2 tấm lưới chữ nhật có chiều dài 4800 mắt, chiều cao 1350 mắt, 2a = 60 mm, chỉ lưới
là PA 210D/6; Tùng lưới ở giữa có chiều dài 1800 mắt, chiều cao 1350 mắt, 2a
= 60 mm, chỉ lưới là PA 210D/6 Lưới chao phao có chiều dài 11400 mắt, chiều cao 20 mắt, 2a = 60 mm, chỉ lưới là PA 210D/12; Lưới chao chì có chiều dài
9120 mắt, chiều cao 32 mắt, 2a = 75 mm, chỉ lưới là PA 210D/12
1.3 Bản vẽ khai triển lưới chụp mực
- Lưới chụp mực là những tấm lưới chữ nhật ghép lại với nhau tạo thành đụt lưới (A) và các thân lưới ( B, C, D), còn chao lưới (E) chính là miệng của lưới chụp mực Trong đó đụt lưới(A) gồm 2 tấm lưới chữ nhật dài 420 mắt cao
100 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 15 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/3x3
Trang 19Thân 1, 2(B,C) có 17 tấm lưới chữ nhật dài 420 mắt cao 200 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 15 mm, chỉ lưới có ký hiệu PA sợi đơn, đường kính chỉ lưới là 0,4
mm Thân 3(D) gồm 2 đoạn nối với nhau, mỗi đoạn có 13 tấm lưới dài 420 mắt cao 20 mắt, kích thước mắt lưới 2a = 15 mm, chỉ lưới có ký hiệu PA sợi đơn, đường kính chỉ lưới là 0,4 mm Chao lưới (E) là một tấm lưới chữ nhật dài546 mắt, cao 40 mắt, 2a = 17,5 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE 380D/3x3
Thống kê vật liệu áo lưới
Tên gọi hiệu Ký Số lượng
(tấm) Vật liệu
Đường kính (mm)
Kích thước mắt lưới
a (mm)
Khối lượng (kg)
15
15
15
6,56 9,38 24,38
PE
33
Trang 20Hình 1.6 Bản vẽ khai triển lưới chụp mực
Thống kê vật liệu áo lưới
1.4 Bản vẽ khai triển lưới rê
a Lưới rê ba lớp: Lưới rê 3 lớp có khoảng 20-30 tấm lưới( cheo) Hai lớp ngoài có 2a = 400 mm, chiều dài 177 mắt, chiều cao 7 mắt, chỉ lưới có ký hiệu
PA 210D/9( hoặc cước số 40) Lớp giữa có 2a = 80 mm, chiều dài 1420 mắt, chiều cao 48 mắt, chỉ lưới có ký hiệu PA 210D/2( hoặc cước số 25) Lươi chao
có chiều dài 1250 mắt, 2a = 80 mm, chỉ lưới có ký hiệu PA 210D/6( hoặc cước
số 30)
Trang 21Hình 1.7 Bản vẽ khai triẻn lưới rê 3 lớp
b Lưới rê tầng đáy: Lưới rê tầng đáy có chiều dài 625 mắt, chiều cao 50 mắt, kích thước mắt lưới là 2a = 80 mm Mỗi vàng lưới có khoảng 40 tấm( cheo) như vậy Ngoài ra là các loại lưới rê khác, cách giải thích tương tự Vì lưới rê là các tấm lưới hình chữ nhật ghép lại với nhau thành các cheo lưới và các chéo nối lại thành vàng lưới
Trang 22Hình 1.8 Bản vẽ khai triển lưới rê trôi, đáy
2 Liệt kê số lượng tấm lưới
Số lượng các tấm lưới cũng như chỉ ghép trong mỗi loại lưới đều được tính toán và lập thành bảng để thuận tiện cho việc tra cứu và chuẩn bị vật tư khi lắp ráp các loại lưới đó Khi lắp ráp các tấm lưới hoặc phần lưới với nhau ta phải dự trù được lượng chỉ ghép Muốn vậy ta căn cứ vào tổng chiều dài của các đường ghép cũng như chủng loại chỉ ghép để tính toán Tuy nhiên trong các bảng thống
kê đã tính sẵn rồi
C Bài tập thực hành
Bài tập 1: Giải thích các ký hiệu trên bản vẽ khai triển của lưới kéo
Bài tập 2: Liệt kê số lượng tấm lưới trên bản vẽ khai triển của lưới kéo Bài tập 3: Giải thích các ký hiệu trên bản vẽ khai triển của lưới chụp
Bài tập 4: Liệt kê số lượng tấm lưới trên bản vẽ khai triển của lưới chụp
D Ghi nhớ:
+ Đọc hiểu được bản vẽ khai triển
+ Nhận biết các ký hiệu của bản vẽ khai triển
Bài 2: Cắt tấm lưới
Mục tiêu:
- Biết cách cắt lưới tấm;
- Căt lưới thành thạo;
- Có ý thức học tập tích cực, tham gia đầy đủ thời lượng bài học
A Giới thiệu quy trình
Muốn cắt lưới tấm theo bản vẽ khai triển, ta phải chuẩn bị dụng cụ cắt, vị trí mặt bằng, dự trù vật tư, lập kế hoạch cắt và tiến hành cắt lưới đảm bảo kỹ thuật Vì vậy có thể thực hiện theo sơ đồ sau:
Trang 24có hình dạng bất kỳ và kích thước theo yêu cầu của bản vẽ thiết kế Cắt lưới đúng và phù hợp sẽ tạo được tấm lưới có hình dạng và kích thước đạt yêu cầu, đồng thời tiết kiệm được nguyên vật liệu và thời gian chế tạo Để cắt tấm lưới theo yêu cầu, cần phải tiến hành các hình thức cắt khác nhau hoặc phối hợp các hình thức cắt lưới để có tấm lưới như ý muốn Sau đây là một số hình thức cắt lưới thường gặp
- Cắt thẳng ngang là cắt 2 cạnh 1- 2, lấy
lưới về phía trên; cắt đi 2 cạnh 3 – 4,
lấy lưới về phía dưới
Hình 2.1.Hình thức cắt thẳng ngang
- Cắt thẳng đứng là cắt 2 cạnh 1- 3, lấy
lưới về bên trái; cắt đi 2 cạnh 2 – 4, lấy
lưới về bên phải
Trang 25của lưới kéo
Hình 2.4 Hình thức cắt phối hợp xiên với đứng
Trang 26- Cắt phối hợp giữa cắt xiên với cắt
thẳng ngang thường sử dụng ở phần
cánh của lưới kéo cá, tôm
Hình 2.5 Hình thức cắt phối hợp xiên với ngang
b Cách tính toán để cắt lưới
Muốn cắt được các tấm lưới theo bản vẽ, ta phải xác định được chu kỳ cắt
ở các đường biên của các tấm lưới trong bản vẽ thiết kế.Chu kỳ cắt xác định quy luật của các hình thức cắt phối hợp, qua đây có thể cho ta biết được hình thức cắt và định lượng của phép cắt sẽ tiến hành Chu kỳ cắt có liên quan đến độ dốc của đường cắt, nghĩa là liên quan đến số mắt lưới của các cạnh kề đường cắt trong tấm lưới Chu kỳ cắt của tấm lưới trong các trường hợp được tính theo mối quan hệ giữa số mắt lưới theo chiều cao m và số mắt lưới của cạnh đáy trong một tam giác vuông mà cạnh huyền của nó là đường biên ta cần tình chu kỳ cắt
Nếu ta gọi số mắt lưới theo chiều cao tấm lưới là m mắt lưới và theo chiều ngang tấm lưới là n mắt lưới, độ dốc của đường cắt ( chu kỳ cắt) biểu thị bởi phân số A/B thì sẽ có ba trường hợp xảy ra như sau:
A là số mắt lưới cắt thẳng đứng, B là số cạnh mắt lưới cắt xiên Ví dụ: A=1; B=2 nghĩa là 1 mắt cắt thẳng đứng, 2 cạnh cắt xiên Cứ như vậy lập thành chu
kỳ cho đến khi cắt hết chiều cao tấm lưới thì thôi
Trang 27- A là số mắt lưới cắt thẳng ngang, B là số cạnh mắt lưới cắt xiên( khi cắt ta phải cắt xiên trước, cắt ngang sau) Ví dụ: A= -1; B=2 nghĩa là 2 cạnh cắt
xiên, 1 mắt cắt thẳng ngang Cứ như vậy lập thành chu kỳ cho đến khi cắt hết chiều cao tấm lưới thì thôi
Trường hợp m = n thì không có mắt lưới nào cắt thẳng mà chỉ có cạnh mắt lưới cắt xiên, còn gọi là xắt xiên hoàn toàn
Theo quy ước quốc tế, cắt xiên cạnh mắt lưới được ký hiệu bằng chữ B; mắt lưới cắt ngang ký hiệu bằng chữ T; mắt lưới cắt đứng ký hiệu bằng chữ N; cắt xiên hoàn toàn ký hiệu là AB
Một số hình thức cắt lưới thông dụng được thể hiện trong các hình vẽ sau đây:
Trang 28Hình 2.6 Cắt xiên hoàn toàn, lấy lưới
phía trái
Hình 2.7 Cắt 1 mắt đứng 2 cạnh xiên, lấy lưới phía trái
Hình 2.8 Cắt 2 cạnh xiên, 1 mắt
ngang, lấy lưới về phía trên
Hình 2.9 Cắt 2 cạnh xiên, 1 mắt ngang, lấy lưới về phía dưới
Trang 29Hình 2.10 Cắt 4 cạnh xiên, 1 mắt
ngang, lấy lưới về phía trên
Hình 2.11 Cắt 4 cạnh xiên, 1 mắt ngang, lấy lưới về phía dưới
2.2 Tiến hành cắt lưới
a Cắt tấm lưới hình thang cân
Giả sử ta cần cắt tấm lưới hình
thang cân như hinh vẽ Căn cứ
vào số lượng tấm lưới cần cắt
mà ta dự trù lưới tấm cho phù
hợp
- Nếu cắt 1 tấm, thì chọn tấm lưới có chữ nhật như hình vẽ dưới đây, tiến hành cắt A/B rồi keo lại sẽ được tấm lưới theo yêu cầu
Trang 30Tiến hành keo 2 tấm lưới theo chiều dọc sẽ được tấm lưới như hình vẽ:
Hình 2.12 Hai biên của tấm lưới hình thang cân
Trang 31Hình 2.13 Tấm lưới sau khi đã ghép
- Nếu cắt 2 tấm, thì chọn tấm lưới chữ nhật như hình vẽ dưới đây, tiến hành keo hình tròn rồi cắt A/B sẽ được 2 tấm lưới theo yêu cầu
b Cắt tấm lưới hình thang lệch: Tấm lưới hình thang lệch là tấm lưới có chu kỳ cắt ở 2 cạnh biên là khác nhau Thông thường người ta cắt từ 2 tấm trở lên, vì thế ta cần chọn tấm lưới cắt hình chữ nhật rồi keo hình tròn, cắt theo một chu kỳ nào đó, trải ra đếm đủ số mắt rồi cắt chu kỳ còn lại Nếu phải cắt nhiều
Trang 32tấm có chung chu kỳ cắt ta chỉ cần chọn chiều dài tấm lưới cắt thoả mãn số tấm lưới cần cắt là đủ, ngoài ra phải đảm bảo cả chiều cao tấm lưới
Ví dụ: nếu ta cắt 2 tấm lưới hình thang lệch có n1 = 9 mắt, n2 = 6 mắt, m=
6 mắt ta chọn chỉều dài tấm lưới cần cắt là 15 mắt, cao 6 mắt, keo hình trong cắt 0/1, trải ra đếm mắt rồi cắt 1/2 Xem hình vẽ dưới đây:
Trang 343 Thực hành cắt lưới
3.1 Chọn lưới tấm để cắt
Vấn đề chọn lưới tấm để cắt lưới theo bản vẽ hết sức quan trọng, đòi hỏi phải thận trọng từ khâu lựa chọn chủng loại vật tư, số lượng vừa đủ tránh lãng phí vật tư Vì vậy sau khi lập kế hoạch cắt lưới cho một loại ngư cụ nào đó, ta phải xem xét cụ thể và chuẩn bị đầy đủ vật tư theo đúng bản vẽ thiết kế, rồi mới phân công lao động thật hợp lý để tiến hành cắt lưới đúng kế hoạch
3.2 Tiến hành cắt lưới
Giả sử ta phải cắt phần cánh lưới kéo như hình vẽ:
Trang 35Từ hình vẽ, ta thấy cánh phao, cánh chì đều là những tấm lưới hình thang lệch, mỗi cánh có 2 tấm lưới giống nhau, còn lưới chắn có 1 tấm lưới chữ nhật
ta làm như sau:
a Cắt 2 tấm lưới cánh phao: Cánh phao có đáy nhỏ 26 mắt, đáy lớn 73 mắt, chiều cao 62 mắt; một biên cắt 1N6B(1 đứng, 6 xiên); còn biên kia cắt 1T4B(4 xiên,1 ngang); 2a = 200 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/13x3 Tấm lưới cánh phao có dạng như hình vẽ dưới đây:
- Bước 1: Chuẩn bị dao, kéo, ghim đan lưới
- Bước 2: Chuẩn bị lưới tấm, là tấm lưới có chiều dài (73 + 26 + 1) mắt, chiều cao 62 mắt; 2a = 200 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/13x3
Trang 36- Bước 3: Trải lưới để kiểm tra số mắt, sau
đó keo lại thành hình tròn
- Bước 4: Cắt tấm lưới theo chu kỳ - 1/4
- Bước 5: Trải tấm lưới ra thành hình hình bình hành
- Bước 6: Đếm số mắt lưới của cạnh đáy, cắt theo chu kỳ 1/6
b Cắt 2 tấm lưới cánh chì: Cánh chì có đáy nhỏ 26 mắt, đáy lớn 48 mắt, chiều cao 88 mắt; một biên cắt 1N6B(1 đứng, 6 xiên); còn biên kia cắt AB(xiên hoàn toàn); 2a = 200 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/17x3 Tấm lưới cánh chì
có dạng như hình vẽ dưới đây:
Trang 37- Bước 1: Chuẩn bị dao, kéo, ghim đan lưới
- Bước 2: Chuẩn bị lưới tấm, là tấm lưới có chiều dài (48 + 26 + 1) mắt, chiều cao 88 mắt; 2a = 200 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/17x3
- Bước 3: Trải lưới để kiểm tra số mắt, sau
đó keo lại thành hình tròn
- Bước 4: Cắt tấm lưới theo chu kỳ 0/1
- Bước 5: Trải tấm lưới ra thành hình hình bình hành
- Bước 6: Đếm số mắt lưới của cạnh đáy, cắt theo chu kỳ 1/6
Trang 38c Cắt 1 tấm lưới chắn: Lưới chắn có đáy nhỏ 198 mắt, đáy lớn 240 mắt, chiều cao 28 mắt; hai biên cắt 1N6B(1 đứng, 6 xiên) giống nhau; 2a = 180 mm, chỉ lưới có ký hiệu PE380D/13x3 Tấm lưới chắn có dạng như hình vẽ dưới đây:
- Bước 1: Chuẩn bị dao, kéo,
ghim đan lưới
- Bước 2: Chuẩn bị lưới tấm, là
tấm lưới có chiều dài 219 mắt, chiều
cao 28 mắt; 2a = 180 mm, chỉ lưới có
ký hiệu PE380D/13x3 như hình bên
Trang 39- Bước 3: Từ một góc của tấm
lưới đếm 99 mắt rồi cắt theo chu kỳ
1/6 như hình bên
- Bước 4: Ta keo 2 tấm lưới lại sẽ được tấm lưới chắn dưới đây:
4 Sắp xếp lưới tấm sau khi cắt
Sau khi các tấm lưới được cắt theo bản vẽ ta phải sắp xếp gọn gàng có thứ
tự và bảo quản trong kho cẩn thận
C Bài tập thực hành
Bài tập 1: Thực hành cắt 1 tấm lưới hình thang cân có đáy nhỏ 10 mắt, đáy
lớn 30 mắt, chiều cao 20 mắt Một biên cắt 0/1, một biên cắt 1/2
Bài tập 2: Thực hành cắt 2 tấm lưới hình thang lệch có đáy nhỏ 10 mắt,
đáy lớn 30 mắt, chiều cao 20 mắt
D Ghi nhớ
- Cách nhận biết và tính toán chu kỳ cắt trên bản vẽ
- Cách chọn lưới để cắt và cắt lưới đúng kỹ thuật
Trang 40
Bài 3: Đan tấm lưới
Mục tiêu:
- Biết cách đan lưới;
- Đan được các tấm lưới theo bản vẽ
- Thận trọng, nghiêm túc, chăm chỉ học tập
A Giới thiệu quy trình
Khi phải đan từng phần áo lưới để lắp ráp cho một ngư cụ nào đó hoặc đan
cả áo lưới của một ngư cụ hoàn chỉnh, ta phải căn cứ vào bản vẽ thiết kế để có
kế hoạch chuẩn bị dụng cụ, vật tư và lao động hợp lý Vì vậy ta cần phải tiền hành theo sơ đồ sau :
B Các bước tiến hành
1 Chuẩn bị đan lưới
1.1 Kiểm tra dụng cụ đan lưới
Phải chuẩn bị và kiểm tra các loại ghim, cữ đan lưới đúng theo kích thước mắt lưới của bản vẽ thiết kế
Hình 3.1 Ghim đan lưới các loại