TIET 48 THAU KINH PK

ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ: 1.Quan sát và tìm cách nhận biết: Hãy quan sát các thấu kính trả lời C1 -Dùng tay sờ vào TK nếu phần rìa mỏng hơn phần giữa thì đó là TKHT -Đưa thấu kính

-Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật , ngược chiều với vật

-Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn

vật và cùng chiều với vật.

Kiểm tra bài cũ

Đối với thấu kính hội tụ thì khi nào

ta thu được ảnh thật, khi nào ta thu được ảnh ảo của vật ? Nêu cách dựng ảnh của một điểm sáng cho bởi thấu kính hội tụ ?

-Vẽ tia tới song song với trục chính cho tia ló qua tiêu điểm -Vẽ tia tới qua quang tâm thì tia ló truyền thẳng không đổi hướng.

-Kéo dài các tia ló cắt nhau tại 1 điểm , điểm đó là ảnh

của điểm sáng đã cho

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

1.Quan sát và tìm cách nhận biết:

Hãy quan sát các thấu kính trả lời C1

-Dùng tay sờ vào TK nếu phần rìa mỏng hơn phần

giữa thì đó là TKHT

-Đưa thấu kính lại gần dòng chữ sgk nếu thấy các dòng chữ to hơn khi nhìn trực tiếp là thấu kính hội tụ

Chỉ ra thấu kính nào là thấu kính hội tụ? Vì sao em biết

được ?

Nếu không dùng tay thì làm sao em nhận biết được ?

-Chiếu chùm tia sáng song song qua thấu kính (Hoặc

chúng ta đem thấu kính hứng ánh nắng mặt trời) Nếu

chùm tia ló hội tụ thì đó là thấu kính hội tụ

* Thấu kính phân kì vì có phần rìa dày hơn phần giữa,

ngược hẳn với thấu kính hội tụ Các thấu kính còn lại là thấu kính

gì ? Vì sao em biết ?

0 Thí nghiệm mô tả H 44.1

2.Thí nghiệm:

C3 : Chùm tia ló là chùm phân kì nên ta gọi thấu kính đó là thấu kính phân kì

Qua thí nghiệm hãy cho biết chùm tia ló có đặc điểm gì mà người ta gọi thấu kính này là thấu kính phân kì ?

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

a b c

Tiết diện của một số thấu kính và kí

hiệu của thấu kính phân kì

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

II.TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM ,TIÊU ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

1.Trục chính:

C4: Tia ở giữa khi

qua quang tâm của

thấu kính phân kì tiếp

tục truyền thẳng

không bị đổi hướng

Qua kết quả thí nghiệm hãy cho biết trong ba tia tới thấu kính phân

kì, tia nào đi qua thấu kính không

bị đổi hướng?

Hãy nêu khái niệm trục chính của thấu kính phân kì ?

Đường thẳng vuông góc với mặt

thấu kính trùng với tia tới qua thấu kính

cho tia ló truyền thẳng không bị đổi

hướng được gọi là trục chính của thấu

kính

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

0

2.Quang tâm:

Trục chính của thấu kính

phân kì đi qua điểm 0

trong thấu kính mà mọi tia

sáng tới điểm này đều

truyền thẳng Điểm 0 gọi

là quang tâm của thấu

kính

Quang tâm của thấu kính phân

kì có đặc điểm

gì?

Tiết 48:

II.TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM ,TIÊU ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

1.Trục chính:

F

3.Tiêu điểm:

C5:Nếu kéo dài chùm

tia ló ở thấu kính phân

kì thì chúng gặp nhau

tại một điểm trên trục

chính, cùng phía với

chùm tia tới

C5:Quan sát thí nghiệm 44.1 Nếu ta kéo dài các tia ló ở thấu kính phân kì thì chúng có giao nhau không ? Tại vị trí nào ?

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

II.TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM ,TIÊU ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

2.Quang tâm:

1.Trục chính:

F F’

0

3.Tiêu điểm

C6: Hãy biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló lên hình 44.3 SGK tia ló kéo dài gọi là điểm gì ? Điểm cắt nhau của chùm

Nêu khái niệm ?

Tia tới song song với trục chính của thấu kính phân kì cho các tia ló kéo dài cắt nhau tại tiêu điểm F trên trục chính.Điểm đó gọi là tiêu điểm của thấu kính phân kì và nằm cùng phía với chùm tia tới

Quan sát hình vẽ trên , Hãy chỉ ra các tiêu điểm của thấu kính

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

II.TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM ,TIÊU

ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH

PHÂN KÌ:

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

2.Quang tâm:

1.Trục chính:

4.Tiêu cự :

Khoảng cách từ quang tâm tới mỗi tiêu điểm

OF = OF’= f gọi là tiêu cự của thấu kính

Hãy nêu khái niệm tiêu cự của thấu kính phân kì ?

Bài tập: Cho

chùm tia ló như

hình vẽ Hãy

xác định điểm

sáng S, các tiêu

điểm và cho biết

thấu kính sau là

thấu kính hội tụ

hay phân kì ?

0 F

S

F’

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

II.TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM ,TIÊU ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

III VẬN DỤNG:

C7: Trên hình 44.5 hãy vẽ tia ló của các tia tới

0 F

S

F’

(1) (2)

-Tia ló của tia tới 1

có đường kéo dài đi

qua tiêu điểm F

- Tia ló của tia tới 2

qua quang tâm ,

truyền thẳng không

đổi hướng

II.TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM ,TIÊU ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH

PHÂN KÌ:

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

C8:Kính cận là thấu kính phân kì có thể nhận biết bằng các cách sau:

Phần rìa của thấu kính này dày hơn phần giữa Đặt

thấu kính này gần dòng chữ Nhìn qua kính thấy ảnh dòng chữ nhỏ hơn so với khi nhìn trực tiếp dòng chữ đó

C8: Có một kính cận thị , làm thế nào để em biết được đó là thấu kính

hội tụ hay phân kì ?ø

III VẬN DỤNG:

II.TRỤC CHÍNH , QUANG TÂM ,TIÊU ĐIỂM , TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH

PHÂN KÌ:

Tiết 48: THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ:

Bài tập :

Ghép mỗi phần ở cột A với phần cột B để được câu đúng:

3.Tia sáng qua quang tâm

của thấu kính phân kì thì

d)Chùm tia ló phân kì

B

2.Chùm sáng song song tới

thấu kính phân kì cho

1.Thấu kính phân kì là

thấu kính có

4.Tia sáng song song với

trục chính của thấu kính

phân kì thì

e)Phần rìa mỏng hơn phần giữa

c)Phần giữa mỏng hơn phần rìa

b) Tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới

a)Tia ló kéo dài qua tiêu điểm .

A

Bài tập: Khi nói về thấu kính phân kì , có những

phát biểu sau , phát biểu nào đúng nhất

c

Chùm tia tới song song trục chính của thấu kính cho chùm tia ló hội tụ tại 1 điểm

Chùm tia tới song song trục chính của thấu kính cho chùm tia ló phân kì , có đường kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm

Nhìn dòng chữ qua thấu kính phân kì thấy ảnh to hơn khi nhìn trực tiếp

a

d

b

Tia tới thấu kính qua quang tâm cho tia ló song song với trục chính

* Thấu kính phân kì thường dùng có phần rìa dày hơn

phần giữa

* Chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính

phân kì cho chùm tia ló phân kì

* Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì

- Tia tới song song với trục chính thì tia ló kéo dài đi

qua tiêu điểm

- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục

truyền thẳng theo phương của tia tới

Ghi nhớ

Bài tập về nhà : 44 – 45.1, 44 - 45.2 SBT – Trang 52

2.Bài sắp học : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

Làm thế nào xác định ảnh của một vật qua thấu kính

Bài tập : Xác định ảnh của điểm S

qua thấu kính hình vẽ bên

Nêu đặc điểm của ảnh

của một vật tạo bởi

thấu kính phân kì?

Tìm hiểu cách dựng

ảnh của một vật qua

thấu kính phân kì

0 F

phân kì ?