Tac dung tu cua dong dien

Tiết 24: - TÁC DỤNG TỪ CỦA DềNG ĐIỆN- TỪ TRƯỜNG Các vấn đề cần nghiên cứu: I - Dòng điện gây ra lực tác dụng lên một kim nam châm nhỏ đặt gần nó.. Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dâ

M«n: VËt Lý – Líp 9

Kiểm tra bài cũ:

Bài 21.1 ( SBT – T26 )

Có 1 số quả đấm cửa bằng đồng và 1 số quả bằng sắt mạ đồng, làm thế nào để phân biệt đ ợc chúng ?

A – dùng cân để xác định khối l ợng của mỗi chiếc.

B – Dùng nam châm

C – Quan sát màu sắc.

D – Dùng dũa mài 1 điểm nào đó trên quả đấm

đẻ kiểm tra.

Kiểm tra bài cũ:

Bài 21 6 ( SBT – T26 )

Trên thanh nam châm, chỗ nào hút sắt mạnh nhất ?

A - Phần giữa của thanh nam châm.

B - chỉ có từ cực bắc.

C - Cả hai từ cực.

D - Mọi chỗ đềuhút sắt mạnh nh nhau.

ở lớp 7 chúng ta đã biết, cuộn dây có

dòng điện chạy qua có tác dụng từ, phải

mới có tác dụng từ ? Nếu dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình

dạng bất kỳ thì nó có tác dụng từ hay

không ?

Để trả lời câu hỏi đó chúng ta nghiên cứu bài hôm nay:

Tiết 24: - T C D NG T C A DòNG I N Á Ụ Ừ Ủ ĐỆ

Tiết 24: - T C D NG T C A DòNG I N Á Ụ Ừ Ủ ĐỆ

- T TR NG Ừ ƯỜ

- T TR NG Ừ ƯỜ

Tiết 24: - TÁC DỤNG TỪ CỦA DềNG ĐIỆN

- TỪ TRƯỜNG

Các vấn đề cần nghiên cứu:

I - Dòng điện gây ra lực tác dụng lên một kim nam châm nhỏ đặt gần nó

II – KháI niệm từ tr ờng và cách nhận biết sự tồn tại của từ

tr ờng.

III – Vận dụng các kiến thức đã học để giảI quyết các bài tập có liên quan và các hiện t ợng trong thực tế về từ tr ờng

I/ LỰC TỪ :

A

+

+

+ -1/ Thí Nghiệm :

Hình 22.1

• Khi K mở, dây dẫn AB song song với

kim nam châm đang đứng yên.

• Đóng khóa K, quan sát và cho biết có hiện

tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

• Lúc đã nằm cân bằng , kim nam châm có

còn song song với dây dẫn không ?

Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ

đều gây ra tác dụng lực (lực từ) lên kim nam châm đặt gần nó

Ta nói rằng dòng điện gây ra tác dụng từ

2/ Kết luận :

- Kim nam châm bị lệch khỏi vị trí cân bằng.

- Không

TiÕt 24: - TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN

- TỪ TRƯỜNG

II/ TỪ TRƯỜNG :

A

+

+

+

-1/ Thí Nghiệm :

Một kim nam châm

gọi là nam châm thử

được đặt tự do trên

trục thẳng đứng , đang

chỉ hướng Nam - Bắc

Đưa nó đến các vị trí

khác nhau xung quanh

dây dẫn có dòng điện

• Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm ?

• Bị lệch khỏi vị trí cân bằng

TiÕt 24: - TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN

- T TR NG Ừ ƯỜ

- T TR NG Ừ ƯỜ

C2

I/ LỰC TỪ :

1/ Thí Nghiệm :

2/ Kết luận :

Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay

dây dẫn có hình dạng bất kỳđều gây ra tác

dụng lực (lực từ) lên kim nam châm đặt

gần nó.Ta nói rằngdòng điện gây ra tác dụng từ.

A

+

+

+

-

C 3 Ở mỗi vị trớ, sau khi nam chõm đó đứng yờn

Xoay cho nú lệch khỏi hướng vừa xỏc định,

buụng tay ra

Nhận xột hướng của kim nam chõm sau khi

đó trở lại vị trớ cõn bằng ?

• Trở về vị trớ ban đầu.

• Khụng s ong s ong với dõy dẫn.

• Khụng gian xung quanh nam chõm , xung quanh dũng điện cú khả năng tỏc dụng lực từ

lờn kim nam chõm đặt trong nú Ta núi trong khụng gian đú cú từ trường

•Tại mỗi vị trớ trong từ trường của thanh nam chõm hoặc của dũng điện ,kim nam chõm đều

chỉ một hướng xỏc định

2/ KẾT LUẬN :

Tiết 24: - TÁC DỤNG TỪ CỦA DềNG ĐIỆN

- TỪ TRƯỜNG

I/ LỰC TỪ :

1/ Thớ Nghiệm :

2/ Kết luận :

Dũng điện chạy qua dõy dẫn thẳng hay dõy dẫn cú

hỡnh dạng bất kỳ đều gõy ra tỏc dụng lực (lực từ)

lờn kim nam chõm đặt gần nú.Ta núi rằngdũng điện gõy ra tỏc dụng từ

II/ TỪ TRƯỜNG :

1/ Thớ Nghiệm :

2/ KẾT LUẬN :

•

-I/ LỰC TỪ :

1/ Thí Nghiệm

:

1/ Kết luận :

Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều gây ra tác dụng lực (lực từ) lên kim nam châm đặt gần nó.Ta nói

rằngdòng điện gây ra tác dụng từ

II/ TỪ TRƯỜNG :

1/ Thí Nghiệm :

TiÕt 24: - TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN

- TỪ TRƯỜNG

- Không gian xung quanh nam châm , xung quanh dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó Ta nói trong

không gian đó có từ trường.

- Tại mỗi vị trí trong từ trường của thanh nam châm hoặc của dòng

điện ,kim nam châm đều chỉ một hướng xác định 3/ Cách Nhận Biết Từ Trường :

Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm

thì nơi đó có từ trường III/ VẬN DỤNG :

III/ VẬN DỤNG :

C4 :

C5 :

Nếu có 1 kim nam châm thì em làm thế nào để phát hiện trong dây dẫn

Đưa kim nam châm lại gần nếu kim nam châm bị lệch chứng tỏ trong dây có dòng điện.

Thí nghiệm nào đã làm với nam châm chứng tỏ rằng xung quanh trái đất có

từ trường ?

Tại 1 điểm trên bàn làm việc,người ta thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn nằm dọc theo 1 hướng xác định ,không trùng hướng Nam - bắc Từ đó rút ra kết luận gì về không gian xung quanh kim nam châm ?

C6 :

Không gian Xung quanh kim nam châm là từ trường.

Đặt kim nam châm trên trục thẳng đứng Xoay cho nó lệch khỏi

vị trí cân bằng Kim nam châm vẫn luôn định hướng Bắc – Nam.

TiÕt 24: - TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN

- TỪ TRƯỜNG

I/ LỰC TỪ :

II/ TỪ

TRƯỜNG :

GHI NHỚ :

• Không gian xung quanh nam châm, xung

quanh dòng điện tồn tại một từ trường

Nam châm hoặc dòng điện đều có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm.

• Người ta dùng kim nam châm (gọi là nam

châm thử) để nhận biết từ trường.

H íng dÉn vÒ nhµ

- VÒ nhµ häc bµi theo c¸c c©u hái trong SGK – Lµm bµi tËp sè 22 SBT.

- Häc thuéc phÇn ghi nhí SGK – T62.

- §äc tr íc bµi 23: Tõ phæ - § êng søc Tõ