tac dung tu cua dong dien - tu truong

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều gây ra tác dụng lựcgọi là lực từ lên kim nam châm đặt gần nó.. - Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn c

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO

VỀ DỰ TIẾT HỌC HÔM NAY.

CHÀO CÁC EM HỌC SINH.

KIỂM TRA BÀI CŨ

BT 1: Có một số quả đấm cửa làm bằng đồng và một số quả

làm bằng sắt mạ đồng Hãy tìm cách phân loại chúng.

BT 2: Nêu các cách khác nhau để xác định tên từ cực của 1

thanh nam châm khi bị mất hết các ký hiệu và màu sơn.

Trả lời

BT 1: Đưa thanh nam châm lại gần các quả đấm cửa Nếu

quả đấm cửa nào bị thanh nam châm hút thì nó được làm

bằng sắt mạ đồng còn quả đấm cửa nào không bị thanh

nam châm hút thì đó là quả làm bằng đồng.

BT 2: Treo thanh nam châm vào một sợi dây không xoắn để

nó tự định hướng, nếu từ cực nào chỉ về hướng Bắc thì đó

là từ cực Bắc của thanh nam châm hay dùng một nam

châm đã biết từ cực, đưa từ cực Nam đến một đầu của

BT 3: Quan sát hai thanh nam châm như hình vẽ dưới Giải thích tại sao thanh nam châm 2 lại lơ lửng trên thanh nam châm 1.

Trả lời: Thanh nam châm 2 không rơi, vì hai cực để gần nhau

của 2 nam châm có cùng tên Trong trường hợp này, lực đẩy

của nam châm cân bằng với trọng lượng của nam châm 2 Nếu

đổi đầu một trong hai thanh nam châm thì không có hiện tượng

đó nữa.

1 2

H×nh 22.1

I Lực từ:

1 Thí nghệm.

* Bố trí TN: Như hình 22.1 SGK( lưu

ý đặt dây dẫn song song với kim

nam châm đang đứng yên).

* Tiến hành TN: Đóng khoá K để

dòng điện chạy qua dây dẫn quan

sát hiện tượng xẩy ra với kim nam

châm.

Đóng khoá K kim nam châm bị

quay đi Lúc đã nằm cân bằng kim

nam châm không còn song song

với dây dẫn nữa.

C1:

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều

gây ra tác dụng lực(gọi là lực từ) lên

kim nam châm đặt gần nó Ta nói

có lực từ tác dụng lên kim nam châm hay không? Hãy đề xuất phương án làm TN để kiểm tra.

C2: Kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc

C2:

S N

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều

gây ra tác dụng lực(gọi là lực từ) lên

kim nam châm đặt gần nó Ta nói

S N

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều

gây ra tác dụng lực(gọi là lực từ) lên

kim nam châm đặt gần nó Ta nói

rằng dòng điện có tác dụng từ

II Từ trường:

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Không gian xung quanh nam

châm, xung quanh dòng điện có

khả năng tác dụng lực từ lên kim

nam châm đặt trong nó Ta nói

không gian đó có từ trường.

- Tại mỗi vị trí nhất định trong từ

trường của thanh nam châm hoặc

của dòng điện kim nam châm đều

chỉ một hướng xác định.

- Dùng kim nam châm (gọi là nam

châm thử) để nhận biết từ trường.

- Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó

có từ trường.

I Lực từ:

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều

gây ra tác dụng lực(gọi là lực từ) lên

kim nam châm đặt gần nó Ta nói

rằng dòng điện có tác dụng từ

II Từ trường:

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Không gian xung quanh nam

châm, xung quanh dòng điện có

khả năng tác dụng lực từ lên kim

nam châm đặt trong nó Ta nói

không gian đó có từ trường.

- Tại mỗi vị trí nhất định trong từ

trường của thanh nam châm hoặc

3 C ách nhận biết từ trường.

- Dùng kim nam châm (gọi là nam

châm thử) để nhận biết từ trường.

- Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó

có từ trường.

Từ trường thường tồn tại ở:

+ Xung quanh đường dây cao thế, hạ thế, tháp truyền hình, các trạm thu phát sóng điện từ.

+ Khu vực xung quanh các thiết bị điện đang vận hành như: Màn hình tivi,

vi tính, bếp điện, máy sấy tóc, điện thoại di động

* Trong quá trình sử dụng các thiết bị điện chúng ta cần chú ý:

- Không nên ngủ gần các thiết bị điện đang hoạt

động, không ngồi gần phía sau màn hình tivi.

- Nên sử dụng điện thoại di động hợp lý, đúng

cách, không nên sử dụng điện thoại di động quá lâu để đàm thoại nhằm giảm thiểu những tác hại của sóng điện từ gây ra đối với cơ thể, tắt điện thoại trước khi đi ngủ hoặc để xa người.

- Không nên xây dựng các trạm thu phát sóng

điện từ trên nhà hoặc quá gần nhà mình đang ở

Một số hình ảnh về từ trường

Từ trường của dây dẫn Từ trường của Trái Đất 1

Từ trường của Trái Đất 3

Từ trường của Trái Đất 2

I Lực từ:

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều

gây ra tác dụng lực(gọi là lực từ) lên

kim nam châm đặt gần nó Ta nói

rằng dòng điện có tác dụng từ

II Từ trường:

1 Thí nghệm.

2 Kết luận.

- Không gian xung quanh nam

châm, xung quanh dòng điện có

khả năng tác dụng lực từ lên kim

nam châm đặt trong nó Ta nói

không gian đó có từ trường.

- Tại mỗi vị trí nhất định trong từ

trường của thanh nam châm hoặc

3 C ách nhận biết từ trường.

- Dùng kim nam châm (gọi là nam

châm thử) để nhận biết từ trường.

- Nơi nào trong không gian có lực từ

tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó

có từ trường.

III Vận dụng:

C4: Đưa kim nam châm lại gần dây dẫn AB Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc thì dây dẫn AB có dòng điện chạy qua và ngược lại.

C5: Đó là TN đặt kim nam châm ở trạng thái tự do, khi đã đứng yên, kim nam châm luôn chỉ hướng Nam - Bắc.

C6: Không gian xung quanh nam châm có từ trường.

C4

- Không gian xung quanh nam châm, xung

quanh dòng điện tồn tại một từ trường Nam châm hoặc dòng điện đều có khả

năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt gần nó.

- Người ta dùng kim nam châm (gọi là nam

châm thử) để nhận biết từ trường.

A Tạo với kim nam châm một góc bất kỳ.

B Song song với kim nam châm.

C Vuông góc với kim nam châm.

D Tạo với kim nam châm một góc nhọn.

A Xung quanh nam châm.

B Xung quanh dòng điện.

C Xung quanh điện tích đứng yên.

D Xung quanh trái đất.



Bài tập 22.4: Giả sử có một dây dẫn chạy qua nhà Nếu không có dụng cụ đo điện, có cách nào phát hiện được trong dây dẫn có dòng điện chạy qua hay không?

Trả lời: Dùng nam châm thử.

- Các em về nhà học bài trả lời lại các câu hỏi

SGK, làm các BT 22.2; 22.4; SBT.

- Nghiên cứu và soạn trước 23:

“Từ phổ – Đường sức từ”

A