I.Những nội dung kiến thức cần ôn tập Kiểu văn bản Thao tác lập luận Nội dung Yêu cầu và cách làm Văn bản nghị luận -Chia tách, tháo gỡ một vấn đề ra thành những vấn đề nhỏ, để chỉ ra
Trang 2I.Những nội dung kiến thức cần ôn tập
Kiểu văn bản Thao tác lập
luận Nội dung
Yêu cầu và cách làm
Văn bản
nghị luận
-Chia tách, tháo
gỡ một vấn đề ra thành những vấn
đề nhỏ, để chỉ ra bản chất của chúng
Phân tích
-Phân tích để thấy đ ợc bản chất
sự vật, sự việc
- Phân tích phải
đi liền với tổng hợp
So sánh
So sánh để tìm những điểm giống nhau và khác nhau giữa hai hay nhiều
đối t ợng
-Đặt đối t ợng so sánh trên cùng một bình
diện.Đánh giá trên cùng một tiêu chí.
- Nêu rõ quan
điểm của ng ời viết
Trang 3Kiểu văn bản Thao tác lập
luận Nội dung
Yêu cầu và cách làm
Văn bản
nghị luận
-Dùng lí lẽ , dẫn chứng để phê phán những quan điểm và ý kiến sai lệch Từ
đó nêu ý kiến
đúng
Bác bỏ
-Bác bỏ luận
điểm, luận cứ -Phân tích chỉ ra cái sai
-Diễn đạt rành mạch, rõ ràng
Bình luận
-Đề xuất ý kiến thuyết phục ng ời
đọc, ng ời nghe
đồng tình với nhận xét đánh giá về đời sống hoặc văn học
-Trình bày rõ ràng, trung thực vấn đề bàn luận -Đề xuất những
ý kiến đúng
Nêu ý nghĩa , tác dụng của vấn
Trang 4“ Ng ời đầu tiên chịu ảnh h ởng Pháp rất đậm đà là Thế Lữ ( )
Nh ng đến năm 1936, ảnh h ởng Pháp lại thấm thía thêm một tầng nữa.Trong thơ Thế Lữ ta chỉ thấy ẩn hiện đôi nhà thơ Pháp về thời lãng mạn.Xuân Diệu, nhà thơ ra đời hồi bấy giờ mới một cách rõ rệt.Với Thế Lữ thi nhân ta còn nuôi giấc mộng lên tiên, một giấc mộng rất x a Xuân Diệu đốt cảnh Bồng Lai và x a ai nấy
về hạ giới.Với một nghệ thuật tinh vi đã học đ ợc của Bô-đơ-le, Xuân Diệu diễn tả lòng ham sống bồng bột trong thơ ĐơNô-ai và trong văn Gi-nơ.( )
ảnh h ởng Pháp trong thơ Việt đến Xuân Diệu là cực điểm Qua năm 1938, Huy Cận ra đời, nó đã bắt đầu xuống, mặc dầu Huy Cận cũng chịu ảnh h ởng thơ Pháp gần đây, nhất là ảnh h ởng Véc-len.( )
Trái hẳn với lối thơ tả chân Hàn Mặc Tử- Chế Lan Viên Cả hai đều chịu
ảnh h ởng Bô-đơ-le và qua Bơ-đơ-le, ảnh h ởng nhà văn Mĩ ét-gaPô, tác giả tập “ Chuyện lạ”.Có khác chăng là Chế Lan Viên đã đi từ Bô-đơle, ét-gaPô đến thơ Đ ờng, mà Hàn Mặc Tử đã đi ng ợc lại từ thơ Đ ờng tới Bô-đơ-le, ét-gaPô và đi
thêm một đoạn nữa gặp Thánh Kinh của đạo Thiên Chúa.( )
Viết xong đoạn trên này đọc lại tôi thấy khó chịu Mỗi nhà thơ Việt hình nh mang nặng trên đầu năm bảy nhà thơ Pháp ấy chỉ vì tôi tìm ảnh h ởng để chia
xu h ớng Sự thực đâu có thế.Tiếng Việt, tiếng Pháp khác nhau xa Hồn thơ Pháp
hễ chuyển đ ợc vào thơ Việt là đã Việt hoá hoàn toàn Sự thực thì khi tôi xem thơ Xuân Diệu, tôi không nghĩ đến ĐơNô-ai Thi văn Pháp không mất bản sắc Việt Nam Những sự mô phỏng ngu muội lập tức bị đào thải”
(Theo Hoài Thanh-Hoài Chân, Thi nhân Việt Nam)
Trang 5a ả nh h ởng của các nhà thơ Ph ơng Tây ( chủ yếu là các nhà thơ
Pháp ) đối với các nhà thơ mới Việt Nam.
b Khẳng định sự tiếp thu tích cực tinh hoa văn học n ớc ngoài không làm mất bản sắc văn hoá dân tộc.
c.Các tác giả sử dụng thao tác so sánh là chủ yếu.
- Ngoài ra còn sử dụng thao tác phân tích, bình luận và bác bỏ.
- Cụ thể :
+ Thao tác lập luận so sánh đ ợc sử dụng để chỉ ra các mức độ
ảnh h ởng của thơ Pháp đối với Thế Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên,
+ Thao tác lập luận bác bỏ đ ợc sử dụng để chỉ ra rằng việc tiếp nhận văn học ph ơng Tây không làm ph ơng hại đến văn hoá dân tộc, bởi theo các tác giả “ những sự mô phỏng ngu muội lập tức bị
đào thải”.
+ Thao tác lập luận phân tích đ ợc sử dụng để nhấn mạnh việc ảnh
h ởng là điều tất yếu.
Trang 6Hiệu quả sử dụng :
Quan niệm trên không đúng Tuỳ từng kiểu nghị luận, đối t ợng nghị luận và mục đích của văn bản
mà sử dụng một hay nhiều thao tác lập luận lập cho phù hợp
Trang 7Kiểu
văn
bản
khác
Kiểu văn bản
Tiêu đề hấp dẫn, phần mở đầu ngắn gọn, triển khai chi tiết và đầy đủ
+ Đặt tiêu đề + Mở đầu bản tin + Triển khai chi tiết bản tin
Yêu cầu và cách làm
Nội dung
Viết bản tin
Viết tiểu sử tóm tắt
Văn bản chính xác cụ thể về cuộc đời, sự nghiệp và quá
trình sống của ng
ời đ ợc giới thiệu
+ Nguồn gốc + Quá trình sống + Sự nghiệp
+ Những đóng góp.
Trang 8II.Luyện tập :
1.Bài tập 1 sgk/124
Các thao tác Phan Châu Trinh đã sử dụng :
- Thao tác lập luận bác bỏ
- Thao tác lập luận phân tích
- Thao tác lập luận bình luận
Phân tích nội dung câu cách ngôn “ Thất bại là mẹ đẻ của thànhcông”
- Phân tích những lí do có thể nói “Thất bại là mẹ đẻ của thành công”
- Chứng minh tính đúng đắn của câu danh ngôn bằng các dẫn chứng
cụ thể trong đời sống hiện thực
+ Sợ thất bại nên không dám làm gì.
+ Bi quan, chán nản khi gặp thất bại
+ Không biết rút ra bài học khi gặp thất bại.
- Các dẫn chứng : Có thể lấy trong lịch sử, cuộc đời và sự nghiệp của các nhà khoa học, trong thực tế đời sống.
Trang 93 .Bài tập 3 sgk/124:
-Tác giả bác bỏ hạng ng ời không biết sợ cái gì trên đời này Đấy là quỷ chứ đâu phải là ng ời Loại ng ời này rất hiếm, thực ra không có.
-Tác giả bác bỏ loại ng ời thứ hai: “loại ng ời sau đây thì
chắc chắn không ít : sợ rất nhiều thứ nhất là quyền thế
và đồng tiền Nh ng đối với cái tài, cái thiên l ơng thì lại không biết sợ, thậm chí sẵn sàng lăng mạ giày xéo Đấy
là hạng ng ời hèn hạ nhất, thô bỉ nhất, đồi bại nhất”
-Viết đoạn văn bác bỏ ( về nhà )