GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11 GV: NGUYỄN NGỌC LIÊN c¸ch kÜ cµng néi dung h×nh thøc vµ mèi quan hÖ bªn trong còng nh - GV: gợi ý để học sinh trình bày về bªn ngoµi cña chóng kiên thức cũ đã học - P[r]
Trang 1GIÁO ÁN
Tuaàn:17
Tieỏt ppct:64
Ngaứy soaùn:02/12/10
Ngaứy daùy:06/12/10
A M ỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cuỷng coỏ vaứ hoaứn thieọn caực kieỏn thửực vaứ kú naờng veà thao taực laọp luaọn ủaừ hoùc veà làm v Phaõn tớch, so saựnh, phoỷng vaỏn vaứ traỷ lụứi phoỷng vaỏn
B TR ỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức: ẹaởc ủieồm, caựch thửực tieỏn haứnh vụựi thao taực laọp luaọn ủaừ hoùc: Phaõn tớch, so saựnh Muùc ủớch,
noọi dung, yeõu caàu cuỷa phoỷng vaỏn vaứ traỷ lụứi phoỷng vaỏn Cuỷng coỏ kieỏn thửực ủaừ hoùc veà làm v
2 Kĩ năng: sinh cú !" # ụn %&' ( )% * ! + % , - / Phaõn tớch ủeà, laọp daứn yự baứi vaờn NLXH,
NLVH Vieỏt moọt baứi vaờn vaọn duùng thao taực Phaõn tớch, so saựnh Phoỷng vaỏn vaứ traỷ lụứi phoỷng vaỏn veà moọt vaỏn ủeà
3 Thỏi độ: Cú ý % , nghiờm tỳc trong 5 + làm -6 78# ụn tõp ( ! + % , /
C PH ƯƠNG PHÁP: thức thuyết trình, nêu vấn đề, giảng giải, hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các
câu hỏi #: ;/ < % 4( =
D TI ẾN TRèNH DẠY HỌC
1 OÅn ủũnh lụựp: Ki> tra " */
2 Kieồm tra: Baứi c@A bài 4( C? sinh 3 Bài mE
- H sinh suy # "? cõu N A BO
sung, ghi chộp H sinh % Q4 7&
nhúm, & xột trỡnh bày ý ! + cỏ
nhõn -> %3Q U cõu N theo -W
XE# C? GV
- Giỏo viờn N sinh, boồ sung
cho ủaày ủu ỷ *% ý chớnh boồ sung
cho ủaày ủuỷ *% ý chớnh
- Gv #: ý BZ# [# cõu N -1
sinh ụn ( ! + % , / - SGK
trỡnh baứy noọi dung gỡ? Hs suy ngh"
%3Q U A
- GV: #: ý -> sinh trỡnh bày
56 kiờn % , @ -
- GV: Yờu \7 cỏc em làm 5 ]
nhanh, % Q4 7& nhúm
GV & xet và XE# ^_ HS ụn
%&'/
- H sinh làm 5 ] cỏ nhõn và theo
nhúm ( [# 5` -6 trong bài
- HS chuaồn bũ caực noọi dung theo
yeõu caàu - Làm vi] theo nhúm
trỡnh bày ! + % , @/
- G3Q U cõu N C? GV
- Gv #: ý BZ# [# cõu N -1
sinh ụn ( ! + % , / - SGK
trỡnh baứy noọi dung gỡ?
I GIỚI THIỆU CHUNG
Phân tích đề- lập dàn ý cho bài văn nghị luận
* b cỏc thao tỏc &' 7& phõn tớch, B +% !+% :' 5& ^c# thao tỏc phõn tớch và so sỏnh
A Phân tích đề : Phân tích đề (Tìm hiểu đề) là suy nghĩ kĩ để nhận thức đúng và đủ các ý nghĩa và yêu cầu của đề
- Mục đích của phân tích đề là tìm hiểu chính xác các yêu cầu cơ bản của đề bài ( Kết thúc quá trình phân tích đề viết phải xác định
9 các yêu câù bài viét về cái gì, nhằm mục đích gì, sử dụng thao tác lập luận chủ yếu nào?)
- Khi phân tích đề chúng ta phải xác định 9 @ Vấn đề cần nghị luận
là gì?( Phạm vi nghị luận) Yêu cầu về nôi dung ( Triển khai vấn đề nghị luận thế nào?) Yêu cầu về 3 pháp ( Phải sử dụng thao tác lập luận nào : giải thích chứng minh hay bình luận ) phạm vi dẫn chứng sẽ sử dụng?
B Thao tác lập luận phân tích I- Mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận phân tích
1 Lập luận phõn tớch
- &' 7& phõn tớch là chia nhỏ đối 9 thành nhiều yếu tố, bộ phận
để xem xét một cách kĩ càng rồi tổng hợp nhZ phỏt ] ra BQ chõt
C? -* %X:# (nội dung hình thức và mối quan hệ bên trong cũng bên ngoài của chúng)
- Thao tác phân tích kết hợp chặt chẽ với tổng hợp để đảm bảo nhận thức đối 9 trong chỉnh thể của nó Phân tích cũng không bao giờ tách rời cac thao tác khác giải thích, chứng minh, bác bỏ
- Thao tác phân tích kết hợp chặt chẽ với tổng hợp : Sau khi phân tích chi tiết – bộ mặt giả dối lừa bịp – Hoài Thanh đã tổng hợp khái quát bản chất của Sở Khanh: mức cao nhất của tình hình đồi bại trong xã hội
=> Phân tích chia nhỏ đối 9 thành nhiều yếu tố để xem xét một
Trang 2GIÁO ÁN
- GV: #: ý -> sinh trỡnh bày 56
kiờn % , @ -
- GV: Yờu \7 cỏc em làm 5 ]
nhanh, % Q4 7& nhúm GV &
xet và XE# ^_ HS ụn %&'/
- Em haừy cho bieỏt khỏi ]A Tỏc
^c#, Yờu \7 thao tac &' 7& so
sỏnh ?
- SGK trỡnh baứy noọi dung gỡ? Hs
suy ngh" %3Q U A Hoan cQ W e
XE ta cú -f - > gỡ O B&%d
Lieõn keỏt trong vaờn baỷn ?
VD1: Phõn tớch %37M] cú % > chia ra
theo %h# nhõn 5&%A %h# 5` -6 X
phõn tớch %37M] G` Cỏm cú % >
chia ra: Phõn tớch %7M+ nhõn 5&% -(
^ ] cho cỏi % ] ( G`A ụng Dc% )
Phõn tớch %7M+ nhõn 5&% -( ^ ]
cho cỏi ỏc (Cỏm, Dỡ # kj/
VD2 : Phõn tớch %7M+ nhõn 5&% cú
% > chia theo tớnh cỏch C? nhõn 5&%A
) tõm, #4( hỡnh, * ' &= (
Phân chia dựa trên cơ sở quan hệ nội
bộ trong bản thân đối 9 , theo
quan hệ kết quả - nguyên nhân, theo
quan hệ nguyên nhân – kết quả )
VD3: Chớ Phốo lỳc 17 %7; là anh
canh - 6 ! k4 ! 4b 6 lành, =>
DW Bỏ p + -qM vào tự -> X7 manh
húa-> Thay -O hoàn toàn( nhõn
hỡnh, nhõn tớnh ) “ <\7 thỡ %3 lúc,
3# (4 %3b# EA f% thớ 8#
8#A hai b% #U #U trụng #E
+%t/ => thay -O hoàn toàn
VD4: Trong %37M] #b Hai -,?
%3k G ( Lam:
+ Hoàn Q *# g * 7M]
nghốo nàn tự tỳng, quanh v7qA
nhàm chỏn…
+ Tớnh cỏch con #XU 8 -9M :
*# f# w thõm %3\A ớt x ào sụi
-)#/
VD5: Nghĩa sĩ Cần Giuộc đứng lờn
đấu tranh với vũ khớ thụ sơ ( ngọn
tầm vụng, rơm con cỳi ) cún Thực
dõn Phỏp thỡ được trang bị vũ khớ
hiện đại ( tàu thiếc, tàu đồng, đạn
to, đạn nhỏ) -> Quan hệ tương
phản.
D1 Phoỷng vaỏn vaứ vai troứ cuỷa
phoỷng vaỏn:
- Phoỷng vaỏn laứ phửụng thửực ủoỏi
cách kĩ càng nội dung hình thức và mối quan hệ bên trong cũng bên ngoài của chúng
- Phân tích bao gìơ cũng gắn liền với thao tác tổng hợp để đảm bảo nhận thức đối 9 trong chỉnh thể của nó Phân tích cũng không bao giờ tách rời cac thao tác khác giải thích, chứng minh, bác bỏ
=> Thao tác phân tích đóng vai trò chủ đạo, thao tác so sánh có vai trò
bổ trợ Phân tích giúp con nhận thức bằng duy trừu 9 so sánh giúp con nhận thức bằng duy cụ thể
2 Cỏch lập luận phõn tớch
- Phân tích chia nhỏ đối 9 thành nhiều yếu tố, b) ' &A hay %h# ' X8# ^ ] để phõn tớch xem xét ] phõn tớch \ tuõn % C theo
)% * tiờu chớ `% -W
a Việc phõn tớch dựa trờn quan hệ giữa cỏc bộ phận, cỏc phương diện tạo nờn đối tượng VD1: VD2:
b Phõn tớch đối tượng theo quan hệ nhớều chiều:
- Phõn tớch theo quỏ trỡnh phỏt %3 > Phõn tớch nhõn 5&% \ quan sỏt, chỳ ý * quan ] # [? - - %3Q qua giai -4( phỏt %3 > nào, -O +7 [# -O thay, chia ra chi % +% % > ] y thay -O / VD3:
- Phõn tớch -* %X:# theo `7 trỳc z % > C? nú: Phõn tớch tỏc ' q %3[ tỡnh \ chỳ ý * quan ] # [? % 8 % > 4( A # ] % 7&%A niờm 7&%A cỏch #b% W'=
- Phõn tớch -* %X:# theo * quan ] C? nú -* 5E mụi
%3XU# và hoàn Q xung quanh X{ Phõn tớch nhõn 5&% \ chỳ ý
* quan ] # [? nhõn 5&% 5E hoàn Q C? nú.Xem quan ] - là
%X8# -x# hay %X8# ' Q trong 5 ] B >7 ] tớnh cỏch nhõn 5&%/
VD4:
- Phõn tớch -* %X:# theo * quan ] %X8# -x# hay %X8# ' Q 5E -* %X:# khỏc khi phõn tớch )% nhõn 5&%A )% chi % +% cú % > so sỏnh 5E cỏc -* %X:# khỏc
Cỏc ' X8# phỏp phõn tớch trờn giỳp ta phỏt ] cỏc chi % +% -> xem xột )% cỏch riờng B ]% X# !+% v7Q C? y phõn tớch trờn \ ' Q !+% :' cỏc thao tỏc %O# :' thỡ quỏ trỡnh phõn tớch E cú !+%
v7Q , , , % 7M+% ' c cao VD5:
- $N khi phân tích cần xác định rõ mục đích của việc phân tích là làm sáng tỏ ý kiến, quan điẻm nào đó ( kết luận của lập luận ),sau đó cần chia nhỏ đối 9 phân tích ( ý kiến quan niệm ) ra từng yếu tố nhỏ để tìm hiểu sâu hơn
Việc phân tách đối 9 thành các yếu tố nhỏ có thể dựa trên những tiêu chí, quan hệ nhất định: Quan hệ giữa các yếu tố tạo nên đối 9 Qua hệ giữa đối 9 với các đối 9 liên quan Quan hệ giữa phân tích với đối 9 phân tích ( thái độ, sự đánh giá của phân tích đối với đối 9 9 phân tích
=> Phân tích chia nhỏ đối 9 thành nhiều yếu tố để xem xét một cách kĩ càng nội dung hình thức và mối quan hệ bên trong cũng bên ngoài của chúng
- Phân tích bao gìơ cũng gắn liền với thao tác tổng hợp để đảm bảo nhận thức đối 9 trong chỉnh thể của nó Phân tích cũng không bao giờ tách rời cac thao tác khác giải thích, chứng minh, bác bỏ
* $N khi phân tích cần xác định rõ mục đích của việc phân tích là làm sáng tỏ ý kiến, quan điẻm nào đó (kết luận của lập luận), sau đó cần chia nhỏ đối 9 phân tích (ý kiến quan niệm ) ra từng yếu tố nhỏ
để tìm hiểu sâu hơn
Trang 3GIÁO ÁN
thoaùi hoỷi ủaựp nhaốm thu nhaọn thoõng
tin trửùc tieỏp tửứ moọt ủoỏi tửụùng naứo
ủoự Nhửừng hỡnh thửực phoỷng vaỏn:
phoỷng vaỏn trửùc tieỏp, gửỷi caõu hoỷi vaứ
caõu traỷ lụứi qua baỷng caõu hoỷi,
phoỷng vaỏn qua ủieọn thoaùi,
internet,
- Phoỷng vaỏn goựp phaàn reứn luyeọn
khaỷ naờng quan saựt, phaự ủoaựn vaứ thaựi
ủoọ chuỷ ủoọng, tửù tin trong giao tieỏp
D2 Yeõu caàu phoỷng vaỏn vaứ traỷ lụứi
phoỷng vaỏn
a) ẹoỏi vụựi ngửụứi phoỷng vaỏn:
Trửụực phoỷng vaỏn: Xaực ủũnh roừ
muùc ủớch phoỷng vaỏn
+ Coự sửù hieồu bieỏt nhaỏt ủũnh veà
vaỏn ủeà vaứ ủoỏi tửụùng phoỷng vaỏn
+ Xaõy dửùng ủeà cửụng, heọ
thoỏng caõu hoỷi
Trong phoỷng vaỏn: Toõn troùng
ngửụứi ủửụùc phoỷng vaỏn vaứ caực qui
taộc giao tieỏp Coự caựch hoỷi phuứ hụùp
- Bieỏt laộng nghe, ghi cheựp, suy nghú
coự sửù nhaùy beựn, kheựo leựo
- Sau phoỷng vaỏn: sau khi coự sửù
ủoàng yự cuỷa ngửụứi ủửụùc phoỷng vaỏn
caàn chổnh lớ, bieõn taọp vaứ sửỷ duùng
moọt caựch trung thửùc caực thoõng tin
thu nhaọn ủửụùc
b) ẹoỏi vụựi ngửụứi ủửụùc phoỷng vaỏn:
Caàn coự traựch nhieọm ủoỏi vụựi thoõng
tin maứ mỡnh cung caỏp Neõn coự thaựi
ủoọ cụỷi mụỷ, hụùp taực trong ủoỏi thoaùi
- Coự sửù tửù tin, phaỷn xaù nhanh
Việc phân tách đối 9 thành các yếu tố nhỏ có thể dựa trên những tiêu chí, quan hệ nhất định: Quan hệ giữa các yếu tố tạo nên đối 9C Qua hệ giữa đối 9 với các đối 9 liên quan Quan hệ giữa phân tích với đối 9 phân tích ( thái độ, sự đánh giá của phân tích đối với đối 9 9 phân tích
C 1 Khỏi niệm thao tac lập luận so sỏnh
- So sỏnh là làm sỏng rừ -* %X:# -?# nghiờn ,7 trong %X8# quan 5E cỏc -* %X:# khỏc
- Khi so sỏnh, ' Q -f% cỏc -* %X:# vào cựng )% bỡnh ^ ]A -T giỏ trờn cựng )% tiờu chớ E % `M -X: y # *# nhau và khỏc nhau
C? chỳng
- So sỏnh là )% thao tỏc &' 7& b -* +7 hai hay 67 y 5&%A
4f cỏc f% C? )% y 5&% -> z ra [# f% # *# nhau, khỏc nhau Gh - % `M -X: # T %3W C? %h# y 5&%A ] %X:#/
- Hai y 5&% cú 67 - > # *# nhau # là sỏnh %X8# -x# , cú
67 - > khỏc nhau # là so sỏnh %X8# ' Q/
2 Tỏc dụng So sỏnh là thao tỏc %X duy Z & % , nhanh
chúng -f - > ~ B&% C? y 5&% -* %X:#A và cựng lỳc k >7 -X:
Q hai -* %X:#/
3 Yờu cầu: y? hai hay 67 -* %X:# y 5&% cú ớt `%
)% - > # *# nhau nào - /
- <X? ra tiờu chớ c % > -> so sỏnh, cú % > so sỏnh trờn 67 `' -) : +
N `% là # [? cỏc chi % +%A hỡnh Q A %h #[/
+ E 8 là # [? cỏc y 5&%A y ! ]A tỏc # QA tỏc ' qA phong cỏch +
E 8 [? là # [? cỏc giai -4( 5 này 5E giai -4( 5 khỏc +Trỏnh tỡnh %3(# khen chờ khụng cú 8 ;/
- So sỏnh % XU# - -$ 5E & xột, -T giỏ thỡ y so sỏnh - E %3; nờn sõu b /
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Naộm nhửừng kieỏn thửực cụ baỷn veà Tieỏng Vieọt, Laứm vaờn Hoùc baứi
HS 56 nhà 7q BW 7M] %&' 5 +% cỏc -4( 5A bài 5 theo ' X8# phỏp lập luận phân tích Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết
đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn Nắm 9 cách vận dụng thao tác đó trong một bài văn nghị luận Vi+% vài -4( 5 %y y cú e ^c# thao tỏc này
... % , @ -
- GV: Yờu \7 cỏc em làm 5 ]
nhanh, % Q4 7& nhúm
GV & xet XE# ^_ HS ụn
%&''/
- H sinh làm 5 ] cỏ nhõn theo
nhúm ( ... 9 chỉnh thể Phân tích không tách rời cac thao tác khác giải thích, chứng minh, bác bỏ
- Thao tác phân tích kết hợp chặt chẽ với tổng hợp : Sau phân tích chi tiết – mặt giả dối lừa bịp... đối 9 chỉnh thể Phân tích không tách rời cac thao tác khác giải thích, chứng minh, bác bỏ
* $N phân tích cần xác định rõ mục đích việc phân tích làm sáng tỏ ý kiến, quan điẻm