* Yêu cầu cụ thể: - Giới thiệu: bốn câu thơ của Đoàn Văn Cừ trong bài thơ Chợ tết: miêu tả bức tranh thiên nhiên vùng đồi núi trung du khi tết đến, xuân về với các biện pháp nghệ thuật đ
Trang 1Phßng gi¸o dôc & §µo t¹o
LÂM THAO
§Ò thi chỌN häc sinh giái cÊp huyÖn n¨m häc 2010 – 2011.
M«n thi: Ng÷ v¨n lớp 8
––––––––––––––––––
C©u 1: ( 1 ®iÓm) :
Trong bài thơ “Vọng nguyệt” (“Ngắm trăng”) của Hồ Chí Minh ( SGK Ngữ
văn 8, Tập II ) có câu:
- “ Đối thử lương tiêu nại nhược hà ? ” ( Phiên âm chữ Hán).
- “ Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ ; ” ( Dịch thơ ).
Hãy so sánh phần phiên âm chữ Hán và phần dịch thơ của câu thơ trên ?
C©u 2: (3 ®iÓm)
T×m vµ ph©n tÝch hiÖu qu¶ nghÖ thuËt cña c¸c biÖn ph¸p tu tõ trong ®o¹n th¬ sau:
S “ S ¬ng tr¾ng rá ®Çu cµnh nh giät s÷a
Tia n¾ng tÝa nh¸y hoµi trong ruéng lóa Nói uèn m×nh trong chiÕc ¸o the xanh
§åi thoa son n»m díi ¸nh b×nh minh.”
( Chî tÕt“ S ” - §oµn V¨n Cõ )
C©u 3: ( 6 ®iÓm)
Có ý kiến cho rằng: H×nh ¶nh ngêi cha trong t¸c phÈm “ SL·o H¹c” cña nhµ v¨n
Nam Cao ( Ng÷ v¨n 8 – TËp I ) đã được diễn tả một cách chân thực, sâu sắc
Em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
HÕt
Hä vµ tªn thÝ sinh ……… SBD …………
Ghi chó: C¸n bé coi thi kh«ng gi¶i thÝch g× thªm.
Híng dÉn chÊm §Ò thi häc sinh giái cÊp huyÖn
n¨m häc 2010 – 2011
M«n: Ng÷ v¨n 8
C©u 1: ( 1 ®iÓm):
Trang 2Học sinh so sỏnh được : Cõu thơ “ Đối thử lương tiờu nại nhược hà ? ” (Phiờn
õm chữ Hỏn) cú nghĩa: Trước cảnh đẹp đờm nay biết làm thế nào? Cõu thơ dịch: “
Cảnh đẹp đờm nay, khú hững hờ ; ” đó làm mất đi cỏi xốn xang, bối rối được thể hiện cõu hỏi tu từ “ nại nhược hà?” ( biết làm thế nào?) mà chớnh cỏi xốn xang, bối rối đú mới cho thấy tõm hồn nghệ sĩ rất nhạy cảm trước vẻ đẹp thiờn nhiờn của Bỏc
Hồ Dịch là “ khú hững hờ” thỡ lại cho thấy nhõn vật trữ tỡnh bỡnh thản, cú phần hững hờ, chứ khụng rung cảm mạnh mẽ như trong cõu thơ chữ Hỏn
Câu 2: (3 điểm):
* Yêu cầu chung:
- Học sinh viết thành đoạn văn ( bài văn)
- Phát hiện và phân tích đợc hiệu quả của các biện pháp tu từ trong đoạn thơ
* Yêu cầu cụ thể:
- Giới thiệu: bốn câu thơ của Đoàn Văn Cừ trong bài thơ Chợ tết: miêu tả bức tranh
thiên nhiên vùng đồi núi trung du khi tết đến, xuân về với các biện pháp nghệ thuật
đặc sắc ( 0,5 điểm)
- Chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp tu từ: ( 2 điểm)
+ Biện pháp so sánh: “ S Sơng trắng rỏ đầu cành nh giọt sữa” Hình ảnh giọt sơng “ S rỏ” xuống đợc so sánh nh “ S giọt sữa” -> Hình dung dáng vẻ tròn đầy, sự ngọt ngào, thơm mát, tinh khiết… của giọt s của giọt sơng ban mai -> Liên tởng độc đáo
( 0,75 điểm)
+ Biện pháp nhân hoá: Tia nắng “ Snháy” , “ S núi uốn mình” , trong chiếc “ S áo the xanh”, “ S đồi thoa son” –“ S nằm” -> Cảnh vật vô tri trở nên sống động nh con ngời: tia nắng nh đứa trẻ tinh nghịch, reo vui, núi đồi nh cô thiếu nữ đang trang điểm, làm duyên làm dáng muốn hoà vào dòng ngời đi chợ tết ( 0,75 điểm)
+ ẩn dụ: “ Schiếc áo the xanh” -> ngầm thể hiện sắc màu của cỏ cây hoa lá mọc trên núi -> sức sống tràn trề của mùa xuân ( 0,25 điểm)
+ Ngoài ra, tác giả còn sử dụng kết hợp những từ ngữ giàu hình ảnh, các tính từ chỉ màu sắc: trắng, tía, xanh, đỏ ( son), hồng ( bình minh) và các động từ nháy, uốn, thoa, nằm… của giọt s-> Góp phần tạo nên một bức tranh rộn rịp những hình sắc tơi vui
( 0,25 điểm)
=> Các biện pháp nghệ thuật đã tạo nên bức tranh sinh động, tơi tắn, có hồn và rực
rỡ đầy sức sống của thiên nhiên, gợi đợc cả cái náo nức, vui vẻ của thiên nhiên trong buổi sáng mùa xuân tơi đẹp Đoạn thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu quê hơng
đất nớc tha thiết của nhà thơ… của giọt s ( 0,5 điểm)
Câu 3: ( 6 điểm)
Yêu cầu chung:
- Viết đúng kiểu bài nghị luận chứng minh
- Nêu vấn đề cần nghị luận: Hình ảnh ngời cha trong tác phẩm “ SLão Hạc” của nhà
văn Nam Cao được diễn tả một cỏch chõn thực, sõu sắc
- Bố cục cân đối, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng tiêu biểu
Yêu cầu cụ thể:
A Mở bài: ( 0,5 điểm)
- Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm
Trang 3- Dẫn dắt vấn đề: Hình ảnh ngời cha trong tác phẩm “ SLão Hạc” của nhà văn Nam
Cao được diễn tả một cỏch chõn thực, sõu sắc
B Thân bài: ( 5 điểm)
Học sinh có nhiều cách trình bày bài viết của mình, song cần đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
I Khái quát chung về nhân vật lão Hạc: ( 0,5 đi ểm )
- Là nhân vật chính trong truyện
- Là ngời nông dân nghèo khổ trong thời kì trớc cách mạng tháng Tám
- Có hoàn cảnh bất hạnh- bị dồn đến đờng cùng phải tìm đến cái chết
- Có vẻ đẹp tâm hồn ngời sáng, đặc biệt là ngời cha có tình yêu thơng con tha thiết, cảm động
II Chứng minh hình ảnh ngời cha ( Lão Hạc): ( 4 đi ểm )
a Cảnh ngộ: ( 0,5 điểm)
- Phải sống xa con: vợ mất sớm, con phẫn chí bỏ đi phu đồn điền cao su, lão sống thui thủi một mình… của giọt s
-> Có nỗi khổ tâm: làm cha nhng không đợc đoàn tụ cùng con, không đợc sống trong một gia đình bình thờng, yên ổn, hạnh phúc
b Lão Hạc là ngời cha có tình yêu thơng con sâu s ắc , cao đẹp ( 3,5 điểm)
- Vì xa con, lão Hạc luôn thơng nhớ con da diết: ( 1 điểm)
+ Mọi câu chuyện đều xoay quanh, liên quan đến con
+ Chăm sóc cậu Vàng ( Kỉ vật của con trai để lại) và xót xa, day dứt khi buộc phải bán nó
+ Đếm từng ngày con đi, mong từng lá th con
- Lão Hạc luôn day dứt, khổ tõm, ân hận với con: ( 1 điểm )
+ Vì lão không đủ tiền cới vợ cho con, con phải bỏ đi phu đồn điền cao su… của giọt s
-> Lão dằn vặt, đớn đau, giằng xé tâm can, chết cũng không yên vì nghĩ mình mắc nợ với con
- Lão sống vì con, chết cũng vì con: ( 1,5 điểm )
+ Lão tính toán, trăn trở trớc sự sống- cái chết Nếu lão sống, lão sẽ phải bán dần mọi thứ để ăn vì lão không còn đủ sức làm thuê kiếm sống
+ Lão âm thầm chuẩn bị cho mình cái chết ( bán chó, thu nhặt tiền để dành, gửi ông giáo tiền nhờ làm ma, gửi vờn cho ông giáo sau này trao cho con)
-> Lão thà chết để giữ lại tài sản ( mảnh vờn cho con) Lão chọn cái chết đớn đau
nh sự tự trừng phạt.Tình yêu thơng con của lão Hạc đợc thể hiện bằng việc làm cụ thể Đó là đức hy sinh cao cả của lão Lão sẵn sàng hy sinh cả sự sống của mình cho tơng lai, hạnh phúc của con
III Đánh giá: ( 0,5 điểm)
- Tình cảm cha con là tình cảm bền vững, mang giá trị nhân bản sâu sắc Đó là tình
cảm cao đẹp của lão Hạc - của tất cả những ngời cha trong bất kì hoàn cảnh, thời đại nào cũng đều yêu thơng con, hy sinh vì con
- Nam Cao rất thành công khi xây dựng nhân vật lão Hạc: miêu tả diễn biến tâm lí
tinh tế, phức tạp … của giọt s-> để lại ấn tợng sâu sắc trong lòng ngời đọc
Trang 4C Kết bài: ( 0,5 đi ểm )
- Khẳng định tình cảm cha con là đề tài truyền thống nhng vẫn mới, vẫn hấp dẫn
- Suy ngẫm về tình cảm gia đình trong cuộc sống hiện nay
Giỏm kh ả o v ận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm