Đề tài về: VĂN HỌC 8X TRUNG QUỐC Ở VIỆT NAM
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Trang 2MỤC LỤC
TÓM TẮT CÔNG TRÌNH……… …1
MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài: 3
2 Lịch sử vấn đề: 3
3 Mục tiêu của đề tài: 4
4 Phương pháp nghiên cứu: 4
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ VĂN HỌC 8X TRUNG QUỐC 1.1 Khái niệm văn học 8X – Trung Quốc 6
1.1.1 Khái niệm thuật ngữ 8x:……….……… ….6
1.1.2 Văn học 8X Trung Quốc:……….……… ……6
1.2 Quá trình hình thành dòng văn học 8X Trung Quốc 7
1.2.1 Hoàn cảnh xuất hiện: 7
1.2.1.1 Bối cảnh văn học:……….…….………….7
1.2.1.2 Bối cảnh xã hội:……….……….…9
1.2.2 Sự vận động của dòng văn học 8X Trung Quốc: 10
1.2.2.1 Giai đoạn manh nha:………10
1.2.2.2 Giai đoạn văn chương 8X nở rộ trên văn đàn Trung Quốc:……….10
1.2.2.3 Giai đoạn định hình:……….11
CHƯƠNG 2: CÁC TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM VĂN HỌC 8X TRUNG QUỐC ĐÃ ĐƯỢC GIỚI THIỆU Ở VIỆT NAM 2.1 Giới thiệu các tác giả với các tác phẩm tiêu biểu được dịch và xuất bản ở Việt Nam 13
2.1.1 Các nhà văn 8X Trung Quốc và tác phẩm tiêu biểu: 13
2.1.1.1 Nhà văn 8X Quách Kính Minh:……… 14
2.1.1.2 Nhà văn Trương Duyệt Nhiên:……… … 18
2.1.1.3 Nhà văn 8X Xuân Thụ và tác phẩm Búp bê Bắc Kinh:……….…… 22
2.1.1.4 Nhà văn mạng Tào Đình – Bảo Thê:……….…….23
2.1.2 Đánh giá chung về giá trị văn học của các tác phẩm văn học 8X Trung Quốc: 25
2.1.2.1 Giá trị nội dung:……….……… 25
2.1.2.2 Giá trị nghệ thuật:……….…………25
2.2 Tìm hiểu những đặc điểm chính trong sáng tác của các tác giả 8X Trung Quốc 26
2.2.1 Cảm hứng chính là tư tưởng “lánh loại” (linglei) - khác người: 26
2.2.1.1 Tìm hiểu khái niệm mới “Lánh loại” (Linglei- 另类):……….… 26
2.2.1.2 Văn học "linglei":……… 27
2.2.1.3 Biểu hiện của tư tưởng này trong tác phẩm của các nhà văn 8X:…….…… 28
Trang 32.2.2 Sự phá cách trong phong cách và nghệ thuật sáng tác so với dòng văn học truyền thống
Trung Quốc: 36
2.2.2.1 Về phong cách sáng tác:……… ……… 36
2.2.2.2 Về nghệ thuật sáng tác:………38
2.2.3 Chủ đề chính trong sáng tác của các nhà văn 8X Trung Quốc : 40
2.2.4 Phương tiện xuất bản: 41
CHƯƠNG 3: VĂN HỌC 8X TRUNG QUỐC VỚI VĂN HỌC 8X VIỆT NAM 3.1 Văn học 8X Trung Quốc với độc giả Việt Nam 43
3.1.1 Quá trình tiếp nhận văn học 8X Trung Quốc ở Việt Nam: 43
3.1.1.1 Giai đoạn làm quen với các tác phẩm 8X:………43
3.1.1.2 Giai đoạn văn học 8X Trung Quốc được tiếp nhận:……….… 44
3.1.1.3 Vai trò quan trọng của các dịch giả trẻ trong việc giới thiệu dòng văn học 8X Trung Quốc ở Việt Nam:……….… 45
3.1.2 Đánh giá của độc giả Việt Nam về văn học 8X Trung Quốc: 46
3.2 Văn học 8X Trung Quốc với sáng tác văn học trẻ, văn học 8X Việt Nam 49
3.2.1 Những điểm tương đồng: 49
3.2.1.1 Chủ đề sáng tác:……….49
3.2.1.2 Phong cách:……….50
3.2.1.3 Ngôn ngữ:………51
3.2.1.4 Phương tiện quảng bá:……… 51
3.2.2 Những điểm dị biệt: 52
KẾT LUẬN: 54
PHỤ LỤC DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……….… 1
BIỂU ĐỒ KHẢO SÁT………4
Trang 4TÓM TẮT CÔNG TRÌNH
Công trình được chia làm 3 chương Lần lượt đi giải quyết các vấn đề cơ bản vềdòng văn học 8X Trung Quốc đang được bàn luận nhiều ở Trung Quốc trong thời giangần đây Dựa vào nguồn tư liệu gồm các tác phẩm của các nhà văn 8X được dịch và xuấtbản ở Việt Nam, tài liệu nghiên cứu trên báo, mạng, sách và các nguồn tư liệu khác.Nộidung được triển khai như sau:
Chương 1: Khái quát về văn học 8X Trung Quốc:
Chương đầu tiên đi vào tìm hiểu khái niệm cơ bản của dòng văn học 8X TrungQuốc và quá trình hình thành dòng văn học này
1.1 Khái niệm văn học 8X – Trung Quốc
Phần này chúng tôi trình bày và lý giải những khái niệm cơ bản về dòng văn học8X Trung Quốc Đó là những khái niệm được hiểu về dòng văn học này ở Trung Quốc vàViệt Nam Phần này giúp có được hiểu biết cơ bản về dòng văn học mới này
1.2 Quá trình hình thành dòng văn học 8X Trung Quốc
Quá trình hình thành dòng văn học mới này cũng được công trình đi khảo sát cụthể thông qua hoàn cảnh xuất hiện và sự vận động theo thời gian của dòng văn học này
Qua chương này công trình giúp có được cái nhìn ban đầu tổng quan về dòng vănhọc đang được quan tâm này của Trung Quốc
Chương 2: Các tác giả và tác phẩm văn học 8X Trung Quốc đã được giới thiệu ở Việt Nam:
Đây là chương quan trọng của công trình, chúng tôi đi sâu vào khảo sát đối tượng
mà công trình nghiên cứu
Chương này được phần làm 2 mục lớn cụ thể là:
2.1Giới thiệu các tác giả với các tác phẩm tiêu biểu được dịch và xuất bản ở Việt Nam
Ở mục này công trình tiến hành khảo sát và đánh giá về các tác giả của dòng vănhọc 8X Trung Quốc có sách dịch và xuất bản ở Việt Nam cùng tác phẩm của họ Côngtrình cũng đề cập đến các tác giả 8X khác thuộc dòng văn học này cũng đang được chú ý
Chương 3: Văn học 8X Trung Quốc với văn học 8X Việt Nam:
Ở chương này công trình đi tìm hiểu về sự tiếp nhận văn học 8X Trung Quốc ởViệt Nam
3.1 Văn học 8X Trung Quốc với độc giả Việt Nam
Trang 5Sự tiếp nhận được đánh giá khách quan trong mối tương quan giữa hai nền vănhọc và thông qua việc khảo sát một bộ phận độc giả Việt Nam Quá trình tiếp nhận vănhọc 8X Trung Quốc ở Việt Nam được khảo sát theo diễn biến thời gian, qua đó cho thấy
sự quan tâm của độc giả Việt Nam và sức thu hút của dòng văn học này
3.2 Văn học 8X Trung Quốc với sáng tác văn học trẻ, văn học 8X Việt Nam
Trong chương này chúng tôi cũng đi so sánh một cách khách quan giữa văn học8X Trung Quốc và văn học 8X Việt Nam hiện nay Công trình nêu ra những điểm tươngđồng và khác biệt giữa hai dòng văn học của các tác giả cùng thế hệ của hai nền văn học
Từ đó, có thể giúp rút ra cho văn học trẻ nước nhà những bài học bổ ích
Trang 6Văn học thời kỳ mới phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của khá nhiều trườngphái và trào lưu Đặc biệt vào thập niên 90 đã xuất hiện trào lưu văn học của thế hệ sinhsau chiến tranh Trong đó có cả những người sinh vào thập kỷ 80 – sau này dòng văn họcnày được gọi chung là dòng văn học 8X Sự phát triển của dòng văn học này khá mạnhthậm chí còn lấn át cả độc giả của các dòng văn học khác ở Trung Quốc Các tác phẩmđược dịch và xuất bản trên thế giới gây tiếng vang lớn cho văn học Trung Quốc Một sốtác phẩm của các nhà văn thế hệ 8X này cũng được dịch và xuất bản ở Việt Nam và có sựảnh hưởng nhất định đến độc giả Việt Nam Chúng tôi chọn đối tượng là dòng văn học8X Trung Quốc đang thịnh hành vì những nguyên do đó.
2 Lịch sử vấn đề:
Văn học 8X Trung quốc là một dòng văn học mới xuất hiện tại Trung quốc và mớichỉ được biết đến ở Việt Nam qua một số bản dịch trong những năm gần đây Chính vìvậy nó chưa được nghiên cứu một cách kĩ lưỡng ở Việt Nam Vào thời điểm dòng vănhọc này mới du nhập vào Việt Nam với việc xuất bản hàng loạt tác phẩm của các tác giả8X Trung Quốc cũng là thời điểm dòng văn học này đang ở giai đoạn đỉnh điểm nhất vớihàng ngàn tác giả cũng như hàng ngàn đầu sách được xuất bản ở Trung Quốc Nó đã bắtđầu được chú ý ở khu vực và trên thế giới với nhiều bản dịch các tác phẩm ra các ngônngữ khác nhau Các nhà xuất bản ở Việt Nam như Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, Nhà xuấtbản Văn học, Nhà xuất bản Phụ nữ, Công ty sách Phương Nam, Công ty sách BáchViệt…cũng bắt đầu giới thiệu các tác phẩm đó đến với đông đảo độc giả Việt Nam Vàđồng thời cũng có một số chuyên gia văn học thể hiện sự quan tâm của mình đối vớidòng văn học này
Ban đầu có nhiều nguồn ý kiến đánh giá khác nhau thậm chí trái ngược nhau vềnhững tư tưởng mới được truyền đạt thông qua những tác phẩm thuộc dòng văn học này
Nhìn chung có hai luồng ý kiến, luồng ý kiến thứ nhất ra sức phê phán sự nổiloạn trong tư tưởng của các tác giả 8X Trung Quốc, luồng ý kiến thứ hai nhìn nhận theochiều hướng tích cực hơn cho rằng đó là sự phản ánh những thay đổi về tư tưởng của thế
hệ trẻ Trung Quốc trên sự tác động của xã hội Trung Quốc hiện đại Thế hệ trẻ TrungQuốc muốn thể hiện bản lĩnh và sự năng động của mình trong xã hội hiện đại có nhiềubiến động Một số nhà nghiên cứu Việt Nam đánh giá văn học 8X Trung Quốc theohướng này tiêu biểu trong đó có nhà phê bình văn học Vương Trí Nhàn, nhà nghiên cứuTrần Minh Sơn…Trong những lời giới thiệu các tác phẩm của các tác giả thuộc dòng vănhọc này nhà phê bình văn học Vương Trí Nhàn đã thể hiện quan điểm đánh giá tích cực
Trang 7của mình dựa trên những lí luận khoa học của một nhà chuyên môn có kiến thức sâurộng Ngoài ra còn có nhiều bài báo trên các báo, tạp chí, website, diễn đàn văn học…có
đề cập với mức độ chuyên sâu khác nhau về vấn đề văn học này Tuy nhiên phần đôngcác nhà nghiên cứu chỉ đi tìm hiểu một khía cạnh nào đó của dòng văn học này bằng cáchđánh giá phân tích riêng rẽ từng vấn đề mà chưa có sự hệ thống toàn bộ các bản dịch tácphẩm tại Việt Nam để rút ra những kết luận chung nhất Đồng thời cũng chưa có sự sosánh đối chiếu một cách khách quan với văn học 8X Việt Nam trên phương diện tươngtác lẫn nhau giữa hai dòng văn học này
Ở nước ngoài, đặc biệt là trong giới nghiên cứu văn học và học giả Trung Quốcđều đánh giá cao những giá trị tư tưởng mà các tác phẩm của các tác giả trẻ đề xuất Tuynhiên ngay chính giới văn học Trung Quốc cũng không phải đồng nhất ý kiến về vấn đềnày Đáng chú ý trong đó là những bài viết của nhà nghiên cứu Ngô Tuấn đã đuợc dịch ratiếng Việt cùng nhiều nhận định được phát biểu lẻ tẻ của các nhà văn lớp trước của TrungQuốc được ghi nhận
Trên đà văn học 8X Trung Quốc đang có nhiều thay đổi nghiên về phía nâng caogiá trị nghệ thuật cao hơn khiến giới học giả Việt Nam, Trung Quốc cũng như trên thếgiới ngày càng quan tâm nghiên cứu về dòng văn học này nhiều hơn
3 Mục tiêu của đề tài:
Tìm hiểu về dòng văn học mới của nước ngoài, cụ thể là một dòng văn họchiện đại mới xuất hiện ở Trung Quốc trong những năm gần đây - dòng văn học 8X TrungQuốc cùng với những tư tưởng sáng tác mới của dòng văn học này thông qua những bảndịch tác phẩm và tư liệu nghiên cứu về dòng văn học này ở Việt Nam Vì nhiều lý dokhách quan nên công trình chỉ đi vào tìm hiểu văn xuôi 8X Trung Quốc chứ không khảosát phần thơ
Mục đích của việc tìm hiểu về dòng văn học này nhằm giúp độc giả Việt Nam cóđược sự tiếp cận gần hơn với một khía cạnh của văn học Trung Quốc đương đại Từ đóđánh giá khách quan và khoa học hơn về dòng văn học 8X Trung Quốc đang gây nhềutranh cãi trong giới phê bình, học thuật ở Việt Nam cũng như trong khu vực Đồng thờiđánh giá được sự ảnh hưởng của dòng văn học này ở Việt Nam
Đề tài đi vào tìm hiểu cụ thể sáng tác của một số nhà văn 8X tiêu biểu của TrungQuốc có sách dịch ở Việt Nam để thấy được những đặc điểm lớn của dòng văn học này
Từ đó đem so sánh một cách khách quan giữa văn học 8X Việt Nam và văn học 8XTrung Quốc Qua sự so sánh một cách khách quan này có thể giúp chúng ta nhìn nhận vàđánh giá lại nền văn học trẻ, đặc biệt là văn học 8X- Việt Nam Từ đó rút ra những bàihọc và kinh nghiệm quý báu cho văn học trẻ nước nhà
4 Phương pháp nghiên cứu:
Do đây là một vấn đề văn học còn mới mẻ và chưa nhận được nhiều sự quantâm tìm hiểu, nghiên cứu của các chuyên gia học giả ở Việt Nam nên để thực hiện đề tàinày chúng tôi đã phải phối hợp nhiều phương pháp khác nhau trong nghiên cứu khoa họcnói chung cũng như trong nghiên cứu văn học nói riêng Cụ thể bao gồm những phươngpháp nghiên cứu chính sau đây:
Trang 8a Các phương pháp chung:
Phương pháp lịch sử - xã hội: phương pháp này được chúng tôi vận dụng để
khảo sát bối cảnh lịch sử xã hội và bối cảnh văn học của sự xuất hiện và hình thành dòngvăn học 8X, diễn tiến sự vận động và phát triển của dòng văn học này một cách đầy đủnhất
Phương pháp tổng hợp: phương pháp này được sử dụng nhằm giúp có cái nhìn
tổng quan và đầy đủ về đối tượng nghiên cứu Chúng tôi áp dụng phương pháp này nhằmkhảo sát và tổng hợp các nguồn tư liệu, tài liệu liên quan đến đối tượng được nghiên cứutrong công trình
b Các phương pháp chuyên ngành:
Phương pháp phân tích - phân tích thi học: Đây là phương pháp chuyên ngành
hỗ trợ nhiều nhất trong quá trình thực hiện công trình Chúng tôi sử dụng phương phápnày để phân tích và rút ra những đặc điểm quan trọng nhất về nội dung và nghệ thuật củadòng văn học 8X Trung Quốc Đồng thời cũng đánh giá được khách quan những đặcđiểm hạn chế của dòng văn học này
Phương pháp đối chiếu, so sánh văn học: Phương pháp này được sử dụng nhiều
nhất trong chương 3 của công trình nhằm đối chiếu và so sánh mối tương quan giữa vănhọc 8X Trung Quốc và văn học 8X Việt Nam
Trang 9CHƯƠNG 1:
KHÁI QUÁT VỀ VĂN HỌC 8X TRUNG QUỐC
1.1 Khái niệm văn học 8X – Trung Quốc:
1.1.1 Khái niệm thuật ngữ 8x:
Thuật ngữ 8X là một thuật ngữ quen thuộc được biết đến khá phổ biến trongnhững năm gần đây ở Việt Nam và các nước châu Á Nó là một thuật ngữ dung để chỉnhững người trẻ sinh ra trong thập niêm 80 của thế kỉ 20 (từ năm 1980 đến 1989) Thuậtngữ này được dùng phổ biến đến mức đã đi vào đời sống thường ngày và được dùng nhưmột từ ngữ thông dụng Ban đầu nó là sản phẩm của báo chí, rồi dần dần được chấp nhậntrong xã hội như một khái niệm phổ biến Ngoài khái niệm 8X ra còn có khái niệm 7Xgần đây là 9X, người ta cũng theo thói quen sử dụng đó mà gọi những người sinh ra trongnhững thập niên trước đó là 6X, 5X…tuy nhiên không phổ biến bằng
Ở phương Tây hầu như người ta không dùng đến khái niệm này Mà chỉ riêng cácnước châu Á và Việt Nam mới sử dụng nó phổ biến như vậy Trong văn học người tacũng quen dùng các khái niệm nhà văn 7X, 8X để chỉ lứa tuổi sáng tác của các nhà văn
đó Điều này lý giải bởi xã hội phương Tây không có thói quen đánh giá xếp loại dựa trên
độ tuổi như ở châu Á Các nhà văn phương Tây cũng hầu như không được đánh giá vàxếp loại dựa vào độ tuổi sáng tác của họ mà chủ yếu nhìn nhận dựa vào giá trị tác phẩmcủa họ Còn ngược lại ở châu Á mà cụ thể như ở Trung Quốc hay Việt Nam thì có thóiquen đánh giá dựa theo độ tuổi như vậy nên mới sản sinh ra các khái niệm như 7X, 8X.Điều này có thể được chứng minh bởi việc đánh giá các tác phẩm văn học của các nhàvăn còn rất trẻ cũng sinh ra trong những năm 70, 80 ở phương Tây Ví dụ điển hình cho
sự thành công của nhà văn trẻ ở phương Tây là Christopher Paolini Nhà văn trẻ sinh năm
1983 ở Mỹ này nổi tiếng từ năm 19 tuổi với tiểu thuyết giả tưởng Eragon, đây là một
cuốn sách được bán chạy trên thế giới suốt nhiều tuần liền Ngoài ra còn rất nhiều các nhàvăn phương Tây khác cũng thành danh khi còn rất trẻ Tuy nhiên vẫn chưa có khái niệm
về văn học 8X hay 7X…ở phương Tây
Điều đó cho thấy khái niệm 8X là một khái niệm riêng chỉ có châu Á mới dùngphổ biến, điều này là khác biệt so với phương Tây
1.1.2 Văn học 8X Trung Quốc:
Trong những năm gần đây, độc giả Việt Nam được nghe nhắc nhiều đến cụm từ
"văn học 8X Trung Quốc" Đây là một khái niệm để chỉ dòng văn học mới được hìnhthành và phát triển mạnh trong những năm gần đây ở Trung Quốc Dòng văn học nàyđược giới trẻ Trung Quốc ủng hộ và đón nhận nồng nhiệt Nó cũng nhận được sự quantâm lớn của giới phê bình văn học Trung Quốc
Đây là dòng văn học hình thành bởi sáng tác của các tác giả thuộc thế hệ sinh ratrong thập niên 80 (8X) Khái niệm 8X được sử dụng ở đây như một thuật ngữ trong vănhọc Những tác phẩm của họ xoay quanh cuộc sống giới trẻ, đề tài gây sốc, văn phongcách tân, một số sáng tác khác mang tính giả tưởng cao, nội dung tác phẩm không hàm
Trang 10chứa nhiều giá trị nghệ thuật nhưng thường dễ đọc, dễ hiểu và mang tính chất gây ấntượng mạnh đánh vào thị hiếu người đọc đồng thời phù hợp với đời sống hiện đại củagiới trẻ Qua tác phẩm của mình họ muốn thể hiện những nét cá tính mạnh mẽ mà chỉ cóthế hệ họ mới có Đây là thế mạnh của văn học 8X nói riêng cũng như văn học trẻ TrungQuốc nói chung
Chính vì sáng tác của những nhà văn thuộc thế hệ 8X gần gũi và phản ánh trựctiếp đời sống, tư tưởng của giới trẻ Trung Quốc nên dòng văn học này nhanh chóng lanrộng trong giới độc giả Nhất là độc giả trẻ, họ tìm được sự đồng cảm và hình ảnh củachính bản thân mình trong những tác phẩm này
Một điều nữa khiến dòng văn học này phát triển mạnh trong những năm gần đây làthế hệ 8X ở Trung Quốc khá đông đảo và ngày càng trưởng thành Hoàn cảnh xã hộiTrung Quốc đương đại kích thích các nhà văn trẻ sáng tác Và tác phẩm của họ nhanhchóng được đón nhận không chỉ ở trong nước mà còn được phổ biến ở các nước trongkhu vực, đặc biệt được là dịch và xuất bản khá nhiều ở phương Tây Các nhà văn trẻthuộc dòng văn học này trở nên nổi tiếng, thậm chí có người còn được xếp vào hàngminh tinh, ngôi sao ở Trung Quốc Điều đó khiến họ nỗ lực sáng tác và thúc đẩy dòngvăn học này phát triển mạnh hơn
Có thể kể ra rất nhiều cái tên tiêu biểu cho dòng văn học này mà vị trí của họ đãđược khẳng định trong văn đàn Trung Quốc hiện nay như: Quách Kính Minh, Lý SỏaSỏa, Trương Duyệt Nhiên, Xuân Thụ, Hàn Hàn, Trịnh Tiểu Quỳnh, Tôn Duệ, TưởngPhong, Tưởng Phương Chu, Hồ Kiên, Châu Gia Ninh, Bộ Phi Yên, Quỷ Quỷ, Tiểu Phạn,
Lý Hải Dương, Hồ Kiên, Tôn Giai Vĩ
Ở Việt Nam, qua sự giới thiệu của các nhà xuất bản và các dịch giả, độc giả ViệtNam đã khá quen thuộc với các nhà văn trẻ thuộc dòng văn học này như Quách Kính
Minh (với các tác phẩm Vương Quốc Ảo, Vô Cực ), Trương Duyệt Nhiên ( Thủy tiên đã cưỡi chép vàng đi, Mèo đen không ngủ, Anh đào xa tít tắp ), Xuân Thụ (Búp bê Bắc Kinh ) Đặc biệt là sự xuất hiện có thể nói đã gây ra làn sóng chấn động nho nhỏ trong
giới văn học Việt Nam trong một thời gian của nhà văn mạng Tào Đình (bút hiệu khác là
Bảo Thê) với tác phẩm "Xin lỗi em chỉ là con đĩ" do nhà văn, dịch giả Trang Hạ dịch Sau
đó là hàng loạt tác phẩm của nữ nhà văn này được dịch và xuất bản tại Việt Nam cũngthu hút sự quan tâm của khá nhiều độc giả
Như vậy, ở Trung Quốc hay ở Việt Nam thì dòng văn học 8X Trung Quốc cũngnhận được sự quan tâm của nhiều đối tượng độc giả mà nhiều nhất phải nói đến là độc giảtrẻ Đây có thể xem là một dòng văn học dành cho giới trẻ Trung Quốc thể hiện bản lĩnhcủa mình
1.2 Quá trình hình thành dòng văn học 8X Trung Quốc:
1.2.1 Hoàn cảnh xuất hiện:
1.2.1.1 Bối cảnh văn học:
Sau khi "Đại cách mạng văn hóa Trung Quốc" kết thúc (1976), để khôi phục nềnvăn nghệ nước nhà bị tàn phá và xuống dốc nghiêm trọng do những hệ lụy mà nó gây ra,các nhà làm công tác văn nghệ đã họp đại hội lần thứ 4 vào năm 1979 Đại hội ngoài việcnhìn nhận đánh giá lại nền văn nghệ Trung Quốc từ khi giành được độc lập đến thời điểm
Trang 11hiện tại thì đại hội còn đưa ra những nhiệm vụ mới nhằm phát triển nền văn nghệ trongthời kỳ mới.
Văn học cũng được chú trọng thúc đẩy với sự khuyến khích về nhiều mặt Các nhàvăn được tự do sáng tác với bất kì đề tài hay chủ đề nào mà họ muốn Sự nới lỏng về tư
tưởng sáng tác khiến "Văn học thời kỳ mới của Trung Quốc, đề tài và chủ đề, hình thức
và phong cách nghệ thuật muôn màu muôn vẻ."1
Điều này khiến văn học Trung Quốc ngày càng phát triển, trải qua mấy thập niênsau khi nền văn học của đất nước được vực dậy, văn học Trung Quốc đã xuất hiện khánhiều trường phái và trào lưu văn học mới Đặc biệt là sau khi Trung Quốc thực hiện cảicách mở cửa và hội nhập Văn hóa phương Tây được dịp du nhập vào và ảnh hưởng đếnnhững thế hệ mới sinh sau chiến tranh của Trung Quốc Chính vì vậy nền văn học TrungQuốc thời kỳ này là sự tồn tại hòa hợp giữa văn học truyền thống của thế hệ trước và vănhọc cách tân của thế hệ mới
Các trường phái và trào lưu văn học xuất hiện nhiều một phần là do sự ảnh hưởngcủa lịch sử Loại hình văn học phát triển mạnh và tiêu biểu cho văn học Trung Quốc làtiểu thuyết Sự phát triển của thể loại này phản ánh sự phát triển của nền văn học TrungQuốc Theo Lê Huy Tiêu, có thể kể ra một số trường phái chính của tiểu thuyết TrungQuốc đương đại như:
Tiểu thuyết văn học vết thương
Tiểu thuyết văn học phản tư
Tiểu thuyết văn học cải cách
Tiểu thuyết văn học tầm căn
Tiểu thuyết tiên phong chủ nghĩa
Tiểu thuyết tân tả thực
Tiểu thuyết thế hệ vãng sinh đại (thế hệ sinh sau)
Sự xuất hiện của tiểu thuyết thế hệ mới sinh sau chiến tranh được xem là một
"bông hoa lạ" trong nền văn học đương đại Trung Quốc Nó xuất hiện vào năm
1994-1995 ở Trung Quốc và phát triển mạnh cho đến hiện nay Những nhà văn thuộc trào lưunày đều sinh vào thập kỷ 60-70, ban đầu có một số ít sinh vào thập kỷ 80, sau này thì sốnày phát triển mạnh lên Trào lưu văn học này được giới phê bình Trung Quốc gọi là "tânsinh đại" (trào lưu của thế hệ mới sinh) hay cũng có người gọi là "vãng sinh đại" (sinhsau) vì so với các trường phái và trào lưu văn học khác thì nó ra đời muộn nhất và cũng
do các thế hệ sinh ra sau này xây dựng nên Về tư tưởng và chủ đề sáng tác, thế hệ nàydường như tách rời hẳn so với các thế hệ trước đó Với những nhà văn sinh sớm hơn vàothập kỉ 60 thì trong tư tưởng và sáng tác của họ còn vương chút ảnh hưởng của thời kì đấtnước trong giai đoạn "Đại cách mạng văn hóa" nhưng những thế hệ sinh vào thập kỷ 70-
80 sau này thì đã thoát ly hẳn với giai đoạn lịch sử đó Tiêu biểu cho thế hệ đầu tiên củadòng văn học này có các nhà văn nổi tiếng và có vị trí nhất định trong văn đàn Trung
1Trích Lê Huy Tiêu (2006), Tiểu thuyết Trung Quốc thời kỳ đổi mới, Nxb.Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà
Nội.
Trang 12Quốc như Khâu Hoa Đông, Hàn Đông, Tốt Phi Vũ, Trương Mân, Lưu Kế Minh, LýBằng, Tập Đấu
Sau thế hệ này thế hệ 7X-8X lại xuất hiện một cách nổi bật hơn với những tưtưởng sáng tác mới Vị trí của các nhà văn nữ được khẳng định hơn trước Đặc biệt là sựxuất hiện của văn học "ling lei"(另类文学) với những tư tưởng sáng tác mới
Sự ra đời và phát triển mạnh của trào lưu văn học thế hệ mới này ở Trung Quốctạo tiền đề cho sự hình thành và phát triển của các dòng văn học khác xuất phát từ nhữngnhà văn của thế hệ mới sinh này Văn học 8X Trung Quốc xuất hiện trong bối cảnh vănhọc đó
1.2.1.2 Bối cảnh xã hội:
Khi những nhà văn trẻ sinh vào thập kỷ 80 đã đủ bản lĩnh và khả năng khẳng địnhmình thì họ dần trở nên độc lập trong tư duy và sáng tác so với các thế hệ trước Thế hệnhà văn 8X sinh ra và lớn lên trong bối cảnh xã hội Trung Quốc đang có những biếnđộng mạnh mẽ, một xã hội hiện đại tiện nghi đang dần thay thế xã hội thuần chất ÁĐông Nền kinh tế hàng hóa, kinh tế thị trường đã chi phối toàn bộ xã hội Trung Quốc.Những quan niệm đạo đức truyền thống không còn chỗ đứng trong xã hội ấy Con ngườidần sa vào thực dụng, thương mại hóa, coi trọng vật chất hơn tinh thần Những nét vănhoá cổ truyền tỏ ra không còn phù hợp với nhịp sống hiện đại của giới trẻ nữa Vai tròcủa cá nhân trong xã hội Trung Quốc ngày càng trở nên quan trọng Con người coi trọngcái tôi cá nhân của mình hơn Tất cả điều đó ảnh hưởng đến tư duy và lối sống của đại bộphận giới trẻ Trung Quốc Một bộ phận giới trẻ ý thức rõ nét điều đó và nảy sinh tư tưởngđối kháng, họ muốn sống, muốn suy nghĩ và hành động khác với thế hệ trước Họ muốnthực hiện tất cả mọi ham muốn và khát khao để được thỏa mãn cái tôi cá nhân Nhu cầuchứng tỏ bản lĩnh của bản thân cũng là một nhu cầu tất yếu của giới trẻ Trung Quốc trongbối cảnh xã hội như hiện nay Trong đó các nhà văn thuộc thế hệ 8X là những người đưa
ra những tuyên ngôn tiêu biểu nhất cho thế hệ của mình Có lẽ vì vậy mà một số ngườiđánh giá thế hệ 8X Trung Quốc theo hướng tiêu cực Họ cho rằng thế hệ này có lối tưduy và ứng xử bốc đồng, điều này cũng thể hiện một phần trong sáng tác của một số nhàvăn 8X Tuy vậy, hầu hết họ đều tự ý thức được bản thân, họ hành động và ứng xử nhưvậy chỉ vì họ muốn chứng tỏ và khẳng định bản lĩnh của thế hệ mình trong một xã hộimới Mặc dù có phần phản ứng tiêu cực nhưng chính trong sự phản ứng đó họ trở nêntrưởng thành hơn và có đầy đủ ý thức hơn Tất cả điều đó đều được thể hiện một cáchchân thực và trực diện thông qua các tác phẩm của các nhà văn trẻ thuộc thế hệ này
Bên cạnh sự phản ứng lại với xã hội thì lẽ tất yếu họ cũng chịu ảnh hưởng mạnh
mẽ của xã hội ấy Sau khi thực hiện cải cách mở cửa hội nhập quốc tế, Trung Quốc cũngđón nhận những yếu tố văn hóa lạ lẫm từ phương Tây tràn vào Sự tiếp nhận này đặc biệt
rõ nét ở giới trẻ, cá nhân tính cũng là một nét đặc điểm mà giới trẻ Trung Quốc chịu ảnh
hưởng của văn hóa Tây phương
Hai luồng văn hóa truyền thống và hiện đại cùng tồn tại trong một môi trường xãhội khiến giới trẻ Trung Quốc có những xung đột tư tưởng mà họ chọn cách giải quyếtbằng cách bộc lộ bản lĩnh cá nhân và bản lĩnh thế hệ hết mình
Dòng văn học 8X ra đời trong bối cảnh xã hội như vậy Một nền văn học mới mẻ,cởi mỡ và không ràng buộc; một xã hội với đầy những biến động và chịu ảnh hưởng của
Trang 13văn hóa Tây phương Điều đó khiến cho làn sóng văn học 8X ngay khi mới hình thành đãphát triển mạnh trên khắp cả nước với sự xuất hiện hàng loạt tác giả và tác phẩm thuộcdòng văn học này trong một giai đoạn ngắn.
1.2.2 Sự vận động của dòng văn học 8X Trung Quốc:
1.2.2.1 Giai đoạn manh nha:
Như đã nói ở trên, dòng văn học 8X Trung Quốc được hình thành từ những câybút thuộc trào lưu văn học của thế hệ mới sinh Trào lưu văn học của thế hệ mới sinh nàychỉ mới được hình thành từ những năm 1994 -1995 và phát triển không ngừng cho đếnnay với nhiều đặc điểm riêng biệt so với thế hệ trước Ngay trong giai đoạn mới hìnhthành thì trào lưu văn học của thế hệ mới sinh đã có nhiều cây bút thuộc thế hệ 8X, tuynhiên số lượng các tác giả này không lớn và chưa gây được sự chú ý trên văn đàn Sốlượng tác giả cũng như tác phẩm của họ trên văn đàn Trung Quốc không đáng kể so vớicác nhà văn thuộc thế hệ trước đó, tức những thế hệ 6X-7X thuộc cùng trào lưu văn họctân sinh đại này Điều này là tất yếu vì thế hệ 8X lúc ấy chưa đủ trưởng thành để cónhững tác phẩm đáng chú ý như hiện nay
1.2.2.2 Giai đoạn văn chương 8X nở rộ trên văn đàn Trung Quốc:
Nhưng bước sang thế kỷ XXI, đặc biệt là những năm đầu của thế kỷ sự xuất hiệncủa các tác giả thuộc thế hệ 8X có thể nói là một cuộc bùng phát với hàng nghìn tác giảtrên khắp cả nước Dòng văn học 8X phát triển mạnh từ những năm 2003-2004 đến nay ởTrung Quốc và ảnh hưởng lớn đến khu vực cũng như đã được biết đến trên thế giới Theotài liệu của Hội Nhà văn Trung Quốc năm 2004, Trung Quốc có khoảng 1.000 nhà văn8X đã xuất bản tác phẩm, số lượng này hiện nay đã tăng lên đáng kể và chất lượng cũngngày càng được nâng cao hơn Điều này đã tạo thành làn sóng cực mạnh gây tác độngkhông nhỏ đến làng văn Trung Quốc và cả khu vực
Ban đầu các nhà xuất bản ở Trung Quốc ra sức tung hô những nhà văn trẻ này vàkhuyến khích họ ra nhiều sách vì những đầu sách của các tác giả này mang lại lợi nhuậnđáng kể cho họ Trong xã hội Trung Quốc đặc biệt là trong giới văn chương thì có nhiềuđánh giá khác nhau Thậm chí có những đánh giá trái chiều trong giai đoạn này
Sự xuất hiện quá nhiều tác giả và tác phẩm 8X trên văn đàn không khỏi gây nênnhững hiệu ứng tiêu cực như sự ăn theo của những cây bút khác Nhằm thỏa mãn và đápứng như cầu của số đông độc giả, thời điểm này văn học 8X Trung Quốc còn khá hỗnloạn và chưa được định hình một cách rõ nét trong nền văn học Trung Quốc đương đại
Làn sóng văn học này được hình thành mạnh mẽ trong thời điểm này như vậy là
do những điều kiện thuận lợi của Trung Quốc trong những năm đầu của thế kỷ XXI Đây
là thời điểm nền kinh tế Trung Quốc có những bức phá ngoạn mục, sự bùng nổ của côngnghệ thông tin, sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật là điều kiện thuận lợi chonhững cây bút 8X thỏa sức sáng tạo và trình làng những tác phẩm của mình
Thế hệ 8X sinh ra và lớn lên đúng thời điểm kinh tế Trung Quốc phát triển thuậnlợi cho sự trưởng thành về thể chất và tinh thần của họ Chính vì vậy mà số lượng ngườiviết ban đầu khá lớn Nhưng cũng do những thuận lợi đó nên tính chất cạnh tranh trongvăn học dù không chủ ý nhưng tất yếu sẽ nảy sinh Ngoài sự cạnh tranh trong nội hàmsáng tác của những người viết thuộc thế hệ này thì tác phẩm của họ cũng phải chịu sựsàng lọc của giới độc giả trong nước Điều này giả thích vì sao số lượng tác giả 8X trụ lại
Trang 14trong văn đàn không nhiều so với thời kỳ bùng nổ của làn sóng văn chương 8x này vàtheo đó số lượng được dịch và xuất bản ở nước ngoài cũng không tương quan so với sốlượng sách xuất bản trong nước.
1.2.2.3 Giai đoạn định hình:
Theo thống kê của báo giới Trung Quốc thì cho đến thời điểm hiện nay 2009), số lượng tác giả 8X Trung Quốc có đầu sách xuất bản là nhiều hơn 1000 người.Tuy nhiên các tác giả có được thành công nhất định và trụ lại không nhiều Khoảng 100tác giả trẻ có tác phẩm thành công và được độc giả Trung Quốc ghi nhận Nhưng trongcon số đó thì cũng chỉ có trên dưới chục tác giả trụ vững và khẳng định vị trí của mìnhtrên văn đàn văn học Trung Quốc đương đại Các tác giả trẻ này đã khẳng định được vịtrí của mình trong lòng độc giả Trung Quốc
(2008-Như vậy sau thời kì đỉnh điểm Văn học 8X dần được định hình và trở thành mộtdòng văn học mới mang tính độc lập với một lớp nhà văn trẻ cùng tư tưởng sáng tác mớicủa riêng mình Dòng văn học 8X đã góp đóng vai trò quan trọng và góp phần làm phongphú thêm cho nền văn học Trung Quốc đương đại Sáng tác cả họ cũng dần trưởng hànhhơn và mang nhiều yếu tố nghệ thuật hơn trước Mặc dù mục đích sáng tác của lớp nhàvăn này không phải thuần túy phục vụ văn chương mà còn nhằm đáp ứng nhu cầu thưởngthức mới và nhu cầu giải trí của giới trẻ hiện đại
Các tác phẩm của những tác giả trẻ Trung Quốc được dịch và giới thiệu ra nhiềunước trên thế giới trong đó có Vịêt Nam đã gây ra những làn sóng phản hồi tích cực cũngnhư tiêu cực
Ở phương Tây, độc giả đón nhận tác phẩm của dòng văn học 8X Trung Quốctrong trào lưu chung của văn học trẻ Trung Quốc trên thế giới Những người trẻ phươngTây có nhu cầu muốn tìm hiểu cuộc sống và văn hóa của những người cùng trang lứa ởTrung Quốc, một đại diện của giới trẻ châu Á Họ tình cờ bắt gặp ở đây những lối tư duy,những lối sống và hành động gần giống với họ và từ đó họ có được sự đồng cảm với giớitrẻ ở Trung Quốc nói riêng và giới trẻ châu Á nói chung Đặc biệt khi trào lưu "linglei"xuất hiện và ảnh hưởng đến văn học ở Trung Quốc cũng như trong khu vực rất mạnh mẽthì nó cũng được phương Tây chú ý đến Sáng tác của lớp nhà văn 8X cũng nằm trong cáidòng cảm hứng chung ấy nên cũng đồng thời nhận được sự đón nhận và tán dương ởphương Tây Cùng với tác phẩm của các nhà văn đàn anh đàn chị như Vuệ Tuệ, An NiBảo Bối, Cửu Đan các nhà văn trẻ 8X cũng được dịch sách ở phương Tây và gây nên sự
chú ý trong độc giả ở đây Tiêu biểu là nữ tác giả trẻ Xuân Thụ với Búp bê Bắc Kinh tạo
nên những phản hồi tích cực từ độc giả phương Tây dù trong nước tác phẩm của cô còngây nhiều dư luận trái chiều
Ở Việt Nam độc giả biết nhiều hơn đến các tác giả trẻ đã có sách dịch trong nhữngnăm gần đây như Quách Kính Minh, Trương Duyệt Nhiên, Xuân Thụ, nhà văn mạng TàoĐình Báo giới Việt Nam cũng có sự đánh giá tích cực về các tác giả này
Ở Trung Quốc các nhà văn 8X này là những nhà văn trẻ sớm có được thành côngtrong sự nghiệp và trụ lại từ làn sóng bùng nổ của dòng văn chương 8X trước đó Có thểliệt kê nhiều cái tên tiêu biểu thuộc dòng văn học 8X hiện nay đã trụ vững và đang có sứcảnh hưởng với độc giả Trung Quốc và được giới văn học Trung Quốc ghi nhận như
Trang 15Quách Kính Minh, Lý Sỏa Sỏa, Trịnh Tiểu Quỳnh, Xuân Thụ, Hàn Hàn, Trương DuyệtNhiên,
Công lao của các tác giả trẻ này cũng được ghi nhận bằng các giải thưởng văn họcđược trao bởi Hội nhà văn Trung Quốc:
Hàn Hàn – giải nhân vật gây sức hút nhất
Quách Kính Minh – giải thành tích xuất sắc nhất
Lý Sỏa Sỏa – giải phong cách sáng tạo
Trịnh Tiểu Quỳnh – giải nhà văn trẻ của văn chương mạng
Xuân Thụ – giải sách bán chạy trong năm 2007
Ngoài những nhà văn 8X tiêu biểu nhận được các giải thưởng nói trên thì còn có
10 nhà văn trẻ khác gồm Trương Duyệt Nhiên, Tôn Duệ, Tưởng Phong, Tưởng PhươngChu, Hồ Kiên, Châu Gia Ninh, Bộ Phi Yên, Quỷ Quỷ, Tiểu Phạn, Lý Hải Dương đã nhậnđược danh hiệu nhà văn giỏi của thế hệ 8X Trung Quốc trong năm 2007
Đó là những giải thưởng đánh dấu sự ghi nhận và ủng hộ của giới văn học TrungQuốc đối với thế hệ viết văn 8X và dòng văn học đang thịnh hành do họ xây dựng vàphát triển
Ngoài việc nhận được những giải thưởng, trong năm 2007 một số nhà văn 8X tiêubiểu còn được kết nạp vào hội nhà văn Các nhà văn 8X được kết nạp vào hội nhà vănđều nhận được sự đánh giá tích cực của giới văn học và phê bình Trung Quốc NgoàiQuách Kính Minh được nhà văn lão thành Vương Mông và nhà phê bình văn học TrầnHiểu Minh trực tiếp giới thiệu thì còn một số nhà văn 8X khác cũng được kết nạp vào hộinhư Trương Duyệt Nhiên, Tưởng Phong, Lý Sỏa Sỏa và 6 tác giả trẻ khác, trong đó trẻnhất là Vương Hồng Hồng, hội viên tỉnh Quảng Đông, sinh năm 1989, khi được kết nạptác giả trẻ này vẫn đang là học sinh
Hiện nay dòng văn học này đang tiếp tục phát triển, nó không chỉ được biết đến ởTrung Quốc nữa mà còn được biết nhiều đến trên thế giới Có thể nói thế hệ viết văn 8XTrung Quốc dù còn nhiều nhược điểm nhưng họ cũng gây dựng được sự thành công đáng
kể mà tiêu biểu là thông qua ngôn ngữ văn chương họ đã phản ánh được một phần diệnmạo của thế hệ mình
Trang 16CHƯƠNG 2:
CÁC TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM VĂN HỌC 8X TRUNG QUỐC ĐÃ
ĐƯỢC GIỚI THIỆU Ở VIỆT NAM
2.1 Giới thiệu các tác giả với các tác phẩm tiêu biểu được dịch và xuất bản ở Việt Nam
2.1.1 Các nhà văn 8X Trung Quốc và tác phẩm tiêu biểu:
Do nhiều nguyên nhân khách quan nên dòng văn học 8X Trung Quốc với rất nhiềucác tác giả nổi bật nhưng hiện nay ở Việt Nam chỉ mới dịch và giới thiệu một số tác giảtrong số mấy chục nhà văn trẻ ấy Theo tình hình chung của việc tiếp nhận văn học trẻTrung Quốc ở Việt Nam, văn học 8X Trung Quốc cũng được độc giả Việt Nam đón nhậnnhư một hiện tượng mới lạ của văn học Trung Quốc Theo phong trào dịch thuật các tácphẩm văn học của các nhà văn thuộc dòng văn học "linglei" Trung Quốc thì các tác phẩmvăn học của các nhà văn 8X cũng được chọn dịch từ năm 2005 đến nay
Tuy nhiên để nắm được bối cảnh chung của văn học 8X Trung Quốc cũng như đặcđiểm chung của các nhà văn thuộc dòng văn học này hiện nay, chúng tôi xin giới thiệumột số các tác giả tiêu biểu và đi sâu vào giới thiệu các tác giả 8X có tác phẩm dịch vàxuất bản ở Việt Nam, các tác giả đã trở nên quen thuộc với độc giả Việt Nam trong mấynăm trở lại đây:
Hàn Hàn, sinh năm 1982 Nhà văn chuyên viết các tiểu thuyết võ hiệp đậm
nét "linglei" Xuất hiện trên văn đàn lần đầu vào năm 2000 với tiểu thuyết
đầu tay “Tam trùng môn” Tác phẩm làm cho Hàn Hàn trở nên nổi tiếng là tiểu thuyết "Năm năm", tác phẩm được dịch sang tiếng Pháp, Hán Quốc và
Nhật Các tác phẩm nổi tiếng khác của nhà văn này là: Linh Hạ Nhất Độ,
Loạn Trường An, Ngày vinh quang Ngoài khả năng văn chương ra Hàn
Hàn còn có niềm đam mê với đua xe tốc độ và âm nhạc
Quách Kính Minh, sinh năm 1983 Chuyên viết tiểu thuyết võ hiệp và bắt
đầu sự nghiệp viết lách vào năm 1997 Tác phẩm đầu tay là Vương quốc ảo Ngoài ra còn nhiều tác phẩm khá nổi tiếng khác như Vô cực, Hoa rơi trong giấc mộng
Xuân Thụ, sinh năm 1983 Tác phẩm đầu tay cũng là tác phẩm khiến cô nổi
tiếng là "Búp bê Bắc Kinh" Xuân Thụ đang học trung học thì bỏ dở giữa chừng để viết tiểu thuyết Ngoài Búp bê Bắc Kinh, Xuân Thụ còn viết các tác phẩm: Cuộc hoan lạc lúc nửa đêm, Sao Mai.
Trương Duyệt Nhiên, sinh năm 1982, từng học đại học tại Singapore Tác
phẩm đầu tay của cô là "Hoa hướng dương lạc lối năm 1890" được nhà văn
Mạc Ngôn viết lời tựa Ngoài ra cô còn có các tác phẩm nổi tiếng khác như:
Thủy tiên đã cưỡi chép vàng đi, Mười yêu, Mèo đen không ngủ, Anh đào xa tít tắp
Lý Sỏa Sỏa, sinh năm 1981, tốt nghiệp khoa Trung văn Đại học Tây Bắc
Tác phẩm đầu tay là Hồng X Quan niệm văn chương của Lý Sỏa Sỏa có
khác so với các tác giả cùng lứa Chí hướng của Lý Sỏa Sỏa là theo đuổidòng văn học thuần nhất và tập trung toàn bộ tâm trí cho văn học
Trang 17 Tôn Duệ, sinh năm 1981, tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh Tác phẩm đầu tay
làm cho Tôn Duệ trở nên nổi tiếng là "Thảo dạng hoa niên" (Thời ngây ngô)
viết về cuộc sống của sinh viên trong nhà trường đại học Ngoài ra Tôn Duệ
còn có tác phẩm Sống không minh bạch thu được thành công lớn.
Ngoài các tác giả 8X được độc giả Trung Quốc khá chú ý như trên còn có tác
giả trẻ Tào Đình, bút danh Bảo Thê (sinh năm 1985), tuy ở Trung Quốckhông nổi bật nhưng là một tác giả văn học mạng khá quen thuộc ở ViệtNam với tác phẩm lần đầu được giới thiệu đã gây nên chấn động nho nhỏ với
độc giả Việt Nam là "Xin lỗi em chỉ là con đĩ" (Trang Hạ dịch) Ngoài ra tác
phẩm của Tào Đình còn được dịch khá nhiều ở Việt Nam trong thời gian gần
đây như: Hồng hạnh thổn thức, Anh trai em gái, Thiên thần sa ngã
Ngoài những nhà văn tiêu biểu trên còn khá nhiều các nhà văn trẻ khác đã gópphần làm phong phú diện mạo văn học Trung Quốc đặc biệt là tạo dựng nên một dòngvăn học mới với những thành công không nhỏ trong văn đàn Trung Quốc hiện nay
Trong số những nhà văn tiêu biểu trên thì ở Việt nam hiện tại đã dịch và giới thiệutác phẩm của các nhà văn Quách Kính Minh, Trương Duyệt Nhiên, Xuân Thụ và nhà vănmạng Tào Đình Ở đây xin giới thiệu các tác giả trẻ đó cùng với tác phẩm của họ
2.1.1.1 Nhà văn 8X Quách Kính Minh:
Quách Kính Minh có thể xem là nhà văn 8X thành công nhất hiện nay Hơn thếnữa nhà văn này còn vượt lên trên các thế hệ nhà văn trước về thu nhập do viết văn manglại và số lượng đầu sách được bán ra
Sinh năm 1983 tại tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, tuy còn rất trẻ nhưng tài sản cánhân đã lên hàng chục triệu nhân dân tệ, là "hiện tượng văn học mới” ở Trung Quốc, 3năm liền có tên trong danh sách 100 nhân vật nổi tiếng của “Forbes Trung Quốc” QuáchKính Minh cũng là thần tượng của hàng triệu bạn trẻ Trung Quốc mặc dù không phải làngôi sao điện ảnh hay ca sĩ nổi tiếng
Có thể nói Quách Kính Minh là một đại biểu tiêu biểu cho thế hệ của mình Cónăng khiếu và tiềm năng văn học từ bé, Quách Kính Minh sinh ra trong một gia đình tríthức tại tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc Tác giả trẻ này có điều kiện tiếp xúc với sách vởsớm không chỉ ở trong nhà trường mà còn từ môi trường giáo dục của gia đình Ngay khicòn học phổ thông Quách Kính Minh đã có cơ hội đọc nhiều loại sách, đặc biệt là các loạisách truyện võ hiệp của Kim Dung, Lương Vũ Sinh, Cổ Long Chính điều đó đã ảnhhưởng đến sáng tác của Quách Kính Minh sau này khi chọn tiểu thuyết võ hiệp làm thểloại sáng tác chính và đây cũng là sở trường của nhà văn trẻ này
Năng khiếu văn học của nhà văn bộc lộ khá sớm Sự nghiệp của Quách Kính Minh
được đánh dấu vào năm 1997 khi tạp chí “Nhân sinh thập lục thất” đăng bài thơ “Cô đơn” viết về nỗi lòng nàng Chức Nữ của anh Xuyên suốt bài thơ là nỗi buồn, sự cô đơn,
trống trải của nàng Chức Nữ trong sự chờ đợi người mình yêu Năm 2000, Quách Kính
Minh bắt đầu tham dự cuộc thi “Khái niệm văn học mới” lần thứ 3 với tác phẩm “Kịch bản” Tháng 1 năm 2001, cũng ở cuộc thi "Văn học khái niệm mới", Quách Kính Minh
đã dành được giải nhất với tác phẩm "Nếu ngày mai không có mặt trời” Đây là cuộc thi
do những tác giả, giáo sư có tên tuổi đến từ các trường đại học lớn của Trung Quốc tổchức và nó cũng được công nhận như “giải thưởng văn học Mao Thuẫn” (giải thưởng
Trang 18mang tên một tác giả lớn của Trung Quốc) dành cho lứa tuổi học sinh phổ thông Đây làgiải thưởng văn học đầu tiên mà Quách Kính Minh đạt được.
Năm 2002, Quách Kính Minh lại một lần nữa giành giải nhất trong cuộc thi "Vănhọc khái niệm mới" lần thứ 4 và là tác giả duy nhất hai lần dành giải nhất trong cuộc thivăn học này
Đó là những thành tích ban đầu chứng tỏ năng khiếu văn chương thực thụ của tácgiả này
Cái tên Quách Kính Minh bắt đầu được độc giả biết tới ở Trung Quốc khi tiểu
thuyết đầu tay “Vương quốc ảo” của anh ra đời Đây cũng là tác phẩm đánh dấu một
“Hiện tượng văn học Trung Quốc” khi số lượng sách bán ra lên tới 84 vạn bản, là sốlượng tiêu thụ khá lớn so với thị trường sách văn học Trung Quốc đương đại
Tác phẩm do nhà xuất bản văn nghệ Xuân Phong xuất bản đã gây nên một chấnđộng lớn trong văn đàn Trung Quốc Ngày 27/03/2003, trường đại học Thượng Hải, nơi
Quách Kính Minh đang theo học, mở một cuộc hội thảo nghiên cứu về tác phẩm “Vương quốc ảo” với sự tham gia của rất nhiều nhà văn nổi tiếng của Trung Quốc và các học giả
của thành phố Thượng Hải Tác phẩm đầu tay của một sinh viên được mở hội thảo đểnghiên cứu là chuyện hi hữu, xảy ra lần đầu tiên tại Trung Quốc
Tiếp theo thành công rực rỡ của “Vương quốc ảo”, tháng 9 năm 2003, Quách Kính Minh tiếp tục cho ra đời tác phẩm “Hoa rơi trong giấc mộng” Ngay lập tức, tác phẩm
này được độc giả đón nhận một cách nồng nhiệt, số lượng phát hành của cuốn tiểu thuyết
thứ hai này là 2 triệu bản, vượt xa “Vương quốc ảo”.
Không dừng lại ở đó, năm 2004, một loạt tác phẩm khác ra đời như “Đảo”, “Bóng tay trái, tuổi tay phải”, “1995-2005, hạ chí chưa tới”… đã làm khuynh đảo các kệ sách
tại Trung Quốc Theo thống kê không chính thức thì hơn một nửa số học sinh sinh viênTrung Quốc đã mua hoặc đọc tác phẩm của Quách Kính Minh
Năm 2005, Quách Kính Minh lại làm độc giả Trung Quốc phải ngạc nhiên với sự
ra đời của tác phẩm “Mê tàng”, tác phẩm là sự kết hợp tuyệt vời giữa văn học và âm nhạc
trong đó Quách Kính Minh vừa là tác giả vừa là ca sĩ Đây là lần đầu tiên trong lịch sửvăn học Trung Quốc xuất hiện một tác giả gắn văn học với âm nhạc Ngoài tiểu thuyết,
Quách Kính Minh còn cho ra đời các tập truyện tranh như: “Thiên hạ”, “ Thời khắc hạnh phúc”, “Bình minh chúc ngủ ngon”…
Những thành công nhanh chóng này đã giúp Quách Kính Minh trở thành mộttrong những người giàu có nhất tại Trung Quốc Năm 2003, sau thành công vang dội của
“Vương quốc ảo”, nhà văn trẻ này trở thành nguời giàu thứ 97 tại Trung Quốc Năm
2004, tác phẩm “Vương quốc ảo” và “Hoa rơi trong giấc mộng” lần lượt đứng đầu và thứ
hai trong danh sách những sách bán chạy nhất Trung Quốc, số tiền thu từ việc bán các tácphẩm này giúp Quách Kính Minh giàu thứ 94 ở Trung Quốc
Trong 3 năm liền, cái tên Quách Kính Minh nằm trong danh sách 100 nhân vật nổitiếng của “Forbes Trung Quốc” Năm 2007, nhà văn Quách Kính Minh đã dẫn đầu danhsách “Những nhà văn triệu phú của Trung Quốc” với khoản thu nhập 11 triệu nhân dântệ/năm (hơn 23 tỷ đồng Việt Nam) Là nhà văn thành công nhất về mặt thương mại ởTrung Quốc
Trang 19Quách Kính Minh còn được kết nạp vào hội nhà văn Trung Quốc và nhận đượcgiải thưởng dành cho các tác giả 8X là giải thưởng "Thành tích xuất sắc nhất".
Quách Kính Minh dù còn rất trẻ và hoạt động trong lĩnh vực văn chương nhưngtác giả trẻ này vẫn được đông đảo giới trẻ Trung Quốc biết đến và thần tượng như nhữngngôi sao trong lĩnh vực giải trí khác, đây cũng là một điều khá đặc biệt trong giới văn họcTrung Quốc vì văn học trước nay vốn là một ngành nghệ thuật tương đối thầm lặng
Giới phê bình và dư luận ở Trung Quốc cho rằng người thành công nhất ở TrungQuốc hiện nay trong lĩnh vực văn chương không phải là tác giả từng đoạt giải Nô-ben
năm 2000 Cao Hành Kiện với cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Linh Sơn, cũng không phải các
cây đa, cây đề trong làng văn học như Vương Mông, Mạc Ngôn, Dư Hoa hay Khương
Nhung với cuốn sách ăn khách vào loại bậc nhất Trung Quốc, Tô-tem sói, tuy họ là
những người đã từng thống trị nhiều năm trên văn đàn Trung Quốc, nhưng Quách KínhMinh mới là một hiện tượng của văn chương 8X Trung Quốc đương đại 2
Tác phẩm của Quách Kính Minh mang đậm chất "linglei", mặc dù sáng tác theothể loại truyện võ hiệp Chính vì vậy mà tác phẩm của tác giả này được xếp vào thể loạitruyện võ hiệp hiện đại, có người xếp một số tác phẩm của tác giả này vào loại tiểu thuyết
võ hiệp "linglei" Với những đặc điểm khác biệt so với truyện võ hiệp truyền thống củacác tác gia lớn thuộc thể loại truyện này trước đó
Hai tác phẩm của Quách Kính Minh được dịch và giới thiệu ở Việt Nam là
"Vương Quốc ảo" và "Vô cực".
Tiểu thuyết "Vương quốc ảo":
Vương quốc ảo là tiểu thuyết đầu tiên của Quách Kính Minh được dịch ở Việt
Nam năm 2005 do dịch giả Nguyễn Viết Chi chuyển ngữ và Sơn Lê hiệu đính, tác phẩmđược in ở nhà xuất bản Phụ nữ Khi mới ra mắt ở Việt Nam cuốn tiểu thuyết vốn rất ănkhách ở Trung Quốc này cũng được độc giả Việt Nam chú ý Báo chí viết nhiều về
Vương quốc ảo và Quách Kính Minh, tác giả của cuốn tiểu thuyết như một hiện tượng
văn học mới tại Trung Quốc
Vương quốc ảo có thể xem là một cuốn tiểu thuyết võ hiệp hư cấu với rất nhiều
tình tiết ly kì đầy chất thần thoại Câu chuyện kể về vương quốc Ảo Tuyết với chànghoàng tử trẻ Ca Sách, sau này trở thành nhà vua của Vương Quốc Ảo Tuyết Vương quốc
Ảo Tuyết nằm rất xa trần thế, người ở đó sống lâu nghìn tuổi, máu của họ có màu trắngnhư sữa Một bức tường bọc quanh hoàng cung bằng bông tuyết và thứ chất liệu trừu
tượng, không nhìn bằng mắt thường được, đó là nỗi buồn
Toàn bộ tiểu thuyết xoay quanh chuyện tình của Ca Sách với hai người con gáiđẹp mà chàng yêu thương là Lê Lạc và Lam Thường cùng mối quan hệ của chàng với emtrai Anh Không Thích Người đầu tiên mà Ca Sách yêu là nữ pháp sư Lê Lạc Họ gặpnhau lúc Ca Sách rơi xuống trần thế trong cuộc truy lùng của bộ tộc Lửa Chính Lê Lạc
đã đưa chàng quay về thành Nhẫn Tuyết và họ yêu nhau Ca Sách muốn Lê Lạc làmvương phi của mình Nhưng truyền thống của bộ tộc Tuyết ngăn cách họ, Lê Lạc khôngphải là người mang dòng máu chính thống, điều đó đã dẫn đến bi kịch là sự mất tích củanàng sau trận tuyết lớn, bị vùi dưới đáy biển băng sâu nhất mà chính Ca Sách cũng không
rõ nguyên nhân Người con gái thứ hai là công chúa Lam Thường ở thủy cung Người
2 Đỗ Ngọc Yên, Những vấn đề của dòng văn chương 8X Trung Quốc, http://suckhoedoisong.vn
Trang 20dưới đó chưa đến 130 tuổi thì vẫn phải mang hình dáng nhân ngư, nửa người nửa cá Nênqua 131 tuổi, Lam Thường mới biến dạng thành người hoàn toàn, có sắc đẹp mê hồnđược đưa về thành Nhấn Tuyết làm vương phi Vừa gặp, Ca Sách sững sờ vì khuôn mặtcủa Lam Thường giống y hệt nàng Lê Lạc ngày nào Chàng yêu và chuẩn bị lễ cưới vớiLam Thường Nhưng một tháng sau, Lam Thường bỗng chết đột ngột và bí ẩn dưới gốccây anh đào.
Do sức mạnh của tình yêu chuyển hóa và sự đấu tranh của Ca Sách, hai nàng đềuđược tái sinh và làm vợ chàng Nhưng họ không bao giờ có được niềm cui và hạnh phúctrọn vẹn vì luôn luôn bị quyền lực của những ám ảnh vô hình chi phối Hai nàng đềumang những hóa thân mà kiếp trước họ mong muốn trở thành Thế nên, Ca Sách ăn nằmvới Lê Lạc mà cứ ngỡ là công chúa Lam Thường Ăn nằm với Lam Thường lại gọi tên LêLạc Ngộ nhận tai hại này khiến tình yêu giữa họ như những đóa hoa rất đẹp nhưng phảilần lượt lìa cành, chết đi lần nữa Cuối cùng hai nàng đều hy sinh vì bảo vệ Ca Sách vàthành Nhẫn Tuyết Bên cạnh tình yêu của Ca Sách và hai người con gái đẹp là tình yêucao thượng và đầy hy sinh của Hoàng đệ Anh Không Thích dành cho anh trai mình.Chàng yêu anh trai mình và hy sinh cả tính mạng vì Ca Sách Dường như mối quan hệ đómới là bi kịch lớn nhất bao trùm toàn bộ câu chuyện vì điều ước cuối cùng của chàng CaSách là gặp lại người em trai thân thiết thì chính điều đó dẫn chàng đến một bi kịch cuốicùng là cái chết Cái chết ấy lại do chính em trai chàng gây ra
Đan xen chuyện tình yêu của Ca Sách và hai người con gái đẹp là chính bi kịchcủa chàng hoàng tử Ca Sách, chàng luôn muốn thoát khỏi nhà tù vô hình giam hãm chàng
và bộ tộc Tuyết, tất cả nỗ lực của chàng đều vô vọng Nhưng cuối cùng chàng mới nhận
ra tất cả những gì diễn ra trong cuộc đời chàng, kể cả vương quốc Ảo Tuyết huy hoàngcũng chỉ là trò chơi của Uyên Tế, đấng sáng tạo và cũng là kẻ thích trêu đùa mà thôi Tất
cả bi kịch của Vương Quốc Ảo Tuyết đều đến từ Uyên Tế, một đấng sáng tạo và cũng là
kẻ thích bày trò chơi
Triết lý trong chuyện về tình yêu là sự xuất hiện của một nhân vật sinh ra từ sự kếthợp giữa cỏ hoa và mây nước Nhân vật này kêu gọi muốn tự do hãy thoát khỏi ràng buộccủa tình yêu Nhưng tình yêu như những sợi dây vô hình, lúc nào cũng siết chặt trái timngười, khiến nàng Lê Lạc từ cõi chết lại về với những vết thương Lam Thường thìnguyện nếu được sống lại sẽ vẫn tiếp tục cầm đèn chờ Ca Sách trong đêm tuyết
Tiểu thuyết Vô cực:
Tiểu thuyết thứ hai của Quách Kính Minh được dịch là "Vô cực" Đây là cuốn tiểu thuyết võ hiệp được Quách Kính Minh chuyển thể lại từ kịch bản bộ phim nổi tiếng "Vô Cực" của đạo diễn Trần Khải Ca Cuốn tiểu thuyết được dịch giả Thành Ân dịch vào năm
2006 và nhà xuất bản Hội nhà văn ấn hành Cuốn tiểu thuyết kể về hành trình chống lại
Vô Cực của ba nhân vật chính Vô Cực được miêu tả là một không gian kỳ ảo giúp conngười thấy trước những suy biến của vận mệnh, từ đó nảy sinh khao khát sửa đổi nó vànhận lấy cái chết như một hậu họa tất yếu Một đại tướng quân Quang Minh bách chiếnbách thắng của Nhật Trú Thành, một Vô Hoan Bắc tướng công của Cực Lạc Cung vangdanh thiên hạ với bí kíp Dịch Động Thuật, một Bạch Dực của Thiên Vũ Lầu khiến cảkinh thành điên đảo vì nhan sắc và phép thuật Thay vì xưng hùng xưng bá hay tranh
Trang 21giành chức minh chủ võ lâm, bộ ba nhiều ân oán ấy đối đầu vì ngôi báu Sau những cuộctàn sát đẫm máu, sau những mưu ma trước quỷ, sau những hoán đổi bất ngờ giữa ngườitốt kẻ xấu , cả ba đều bị tiêu diệt như Vô Cực đã định đoạt Câu chuyện kết lại với hìnhảnh Côn Lôn, người nô lệ nước Tuyết, kẻ sống sót duy nhất nhờ nỗ lực cuối cùng củaBạch Dực, kiên quyết đi ngược con đường số mệnh, dù biết, mình có thể là người thứ1.000 chết dưới năng lượng khổng lồ của Vô Cực.
Cuốn tiểu thuyết được chuyển thể từ kịch bản điện ảnh nên mang nhiều yếu tố ảnhhưởng của điện ảnh vào trong truyện Đó là những cảnh đấu võ công, phép thuật hấp dẫn.Những khung cảnh đầy tráng lệ, huy hoàng và khung cảnh đầy ma lực cuốn hút của Vôcực
2.1.1.2 Nhà văn Trương Duyệt Nhiên:
Trương Duyệt Nhiên được đánh giá là một trong những nữ tác giả trẻ thành côngnhất hiện nay ở Trung Quốc Trong dòng văn học 8X, cô cũng được xem là một trongnhững cây bút đầu tiên và thành công sớm Các tác phẩm của cô được đánh giá cao so vớicác tác giả cùng thế hệ về mặt nghệ thuật
Trương Duyệt Nhiên sinh năm 1982 tại Kỳ Nam (tỉnh Sơn Đông – Trung Quốc).Nhà văn trẻ này từng học đại học tại Singapore và cũng viết văn ở đây Trương DuyệtNhiên viết văn từ khá sớm, 14 tuổi đã có tác phẩm đăng trên các báo và tạp chí văn học.Cũng như Quách Kính Minh, Trương Duyệt Nhiên từng đạt được nhiều giải thưởng vềvăn học khi còn khá trẻ: Giải nhất “Cuộc thi Văn mới toàn quốc”; Giải nhì “Giải thưởngvăn học cao đẳng đại học” lần thứ 5 của Singapore vào tháng 8/2003 Giải nhì cuộc thiNgười viết mới trên tạp chí Văn học Thượng Hải, tháng 11/2003
Trương Duyệt Nhiên được kết nạp vào hội nhà văn Trung Quốc và nhận đượcdanh hiệu nhà văn giỏi của thế hệ 8X trong năm 2007
Tác phẩm đầu tay của Trương Duyệt Nhiên là "Hoa hướng dương lạc lối năm
1890", tuy không được quảng bá rộng rãi ở Trung Quốc nhưng cũng gây được sự chú ý
trong giới độc giả Trung Quốc, cuốn tiểu thuyết này được nhà văn nổi tiếng Mạc Ngôn đềtựa
Tiểu thuyết của Trương Duyệt Nhiên dường như không chú trọng lắm vào cốttruyện, yếu tố đem đến thành công cho tiểu thuyết của tác giả trẻ này là sự quan sát và thểnghiệm nhạy bén, sắc sảo cùng những cảm xúc tinh tế giữa tâm hồn tác giả và thế giớibên ngoài Nhà văn nổi tiếng Mạc Ngôn đã nhận xét về tiểu thuyết của Trương Duyệt
Nhiên như sau: "Cô xâu chúng lại thành những chuỗi ngọc chữ mộng mơ, tạo nên những
kỳ quan tráng lệ, rực rỡ sắc màu Sắc màu mơ mộng khiến tiểu thuyết của cô vượt lên mọi phàm tục mà cao quý hoa lệ Đọc tiểu thuyết của cô, vừa thấy lạnh căm căm vừa thấy nóng bừng bừng, vừa mông lung vừa sáng rõ, vừa chân thật vừa hư ảo Đó gần như những lời nói mê của sự mẫn cảm khi tuổi thanh xuân bắt đầu, đến từ nỗi âu sầu tự xương tủy, đến từ niềm hân hoan và mang nhiên của sự trưởng thành, có khi sắc nhọn,
có khi lặng trầm – chúng bay bổng mà phiền muộn " 3
Tiểu thuyết của Trương Duyệt Nhiên đã nói thay những ao ước và nỗi đau khổ của
một thế hệ trẻ Trung Quốc "Khát vọng của họ được hiểu, được nâng niu – và điều quan
3 Mạc Ngôn viết về nhà văn 8x Trương Duyệt Nhiên, Nhuệ Anh dịch, nguồn: http://tuanvietnam.net/.
Trang 22trọng hơn là, họ muốn học cách nhìn nhận và chăm sóc chính mình, ước mơ của mình và tất cả những gì họ tin yêu và thờ phụng, từng chút một, lớn lên" 4
Hiện nay Trương Duyệt Nhiên đã xuất bản 6 cuốn tiểu thuyết và nhiều truyệnngắn được tập hợp trong các tuyển tập truyện ngắn được xuất bản ở Trung Quốc
Ở Việt Nam tiểu thuyết của Trương Duyệt Nhiên được dịch khá nhiều so với cáctác giả 8X khác Điều khiến tiểu thuyết của Trương Duyệt Nhiên không giống các tác giảtrẻ tuổi khác thuộc cùng thế hệ là tác phẩm của tác giả trẻ này không đơn thuần thể hiện
sự bứt phá, chống đối lại truyền thống mà trong truyện tác giả còn bộc lộ những khaokhát tìm kiếm và mơ ước, suy ngẫm và cảm nhận của lứa tuổi mới lớn trong quá trìnhtrưởng thành Chính điều đó khiến cho Trương Duyệt Nhiên được đánh giá là một câybút nữ tài tình nhất của dòng văn học 8X hiện nay ở Trung Quốc
Các đầu sách của Trương Duyệt Nhiên được dịch ở Việt Nam gồm có: Anh đào xa tít tắp (Phương Linh dịch); Mèo đen không ngủ, Thủy tiên đã cưỡi chép vàng đi, Mười yêu ( Nguyễn Xuân Nhật dịch) Tất cả những đầu sách trên đều do nhà xuất bản Phụ nữ
ấn hành
Tiểu thuyết Anh đào xa tít tắp:
Cuốn tiểu thuyết tiêu biểu của Trương Duyệt Nhiên được dịch ở Việt Nam là Anh đào xa tít tắp Cuốn tiểu thuyết như là một sự tường thuật về con đường đời của thế hệnhà văn trẻ, một đại diện cho thế hệ trẻ Trung Quốc Những vấn đề mà cuốn tiểu thuyết
đề cập đến là cuộc sống hiện đại của giới trẻ Trung Quốc ngày nay "Với những lời kể nhẹ nhàng, trôi chảy, từng trang sách đưa chúng ta bước vào một thế giới khác Từ nhà trẻ đến trường học, bạn bè tấm bé rồi đến bạn thân, tình bạn rồi đến tình yêu trong con mắt chúng ta, cuộc sống của thế hệ trẻ hầu như chỉ có bấy nhiêu Quan hệ cộng đồng giản đơn, cốt truyện không mấy phức tạp Nhưng dưới ngòi bút của Trương Duyệt Nhiên, những thứ giản đơn ấy mở ra trước mắt chúng ta thành một thế giới mới mẻ ly kỳ, với hành trình của trái tim tưởng bằng lặng nhưng thật ra cũng đầy cheo leo, trắc trở." 5
Trong tiểu thuyết của mình, Trương Duyệt Nhiên miêu tả cuộc sống và mối quan
hệ trong tình yêu, suy nghĩ và tư duy về cuộc sống của hai nhân vật là Đỗ Uyển Uyển vàĐoạn Tiểu Mộc Hai cô gái có mối gắn kết với nhau vô cùng mật thiết Tác giả miêu tảquá trình hai cô lớn lên từ nhỏ, từ thù chuyển thành bạn và những tâm tư của hai cô vềnhững vấn đề của cuộc sống như tình bạn, tình yêu, sinh tồn và diệt vong Qua sự yêughét của hai cô với các nhân vật Ký Ngôn, Tiểu Kiệt Tử, Đường Hiểu Thông quanhững tình tiết trong truyện, tác giả đặc biệt muốn nhấn mạnh vào tình yêu giữa ngườivới người, sự hài hòa giữa con người với vạn vật tự nhiên Đó là một triết lý cuộc sốngkhông đơn giản mà một người trẻ Trung Quốc nghiệm ra và chuyển tải vào câu chuyệnnày Câu chuyện còn muốn chuyển tải một triết lý là nhờ có tôn giáo, con người ta trảiqua kiếp nạn đến bờ bình an, từ ác quay về với cái thiện Tuy tôn giáo không thể ngăn bikịch tái sinh, nhưng có thể cứu rỗi những sinh linh khốn khổ tiếp tục sống trong bìnhlặng, không đến nỗi cuồng dại trong nỗi đau, hoặc đau đớn quá hóa ác độc với ngườikhác và họ sẽ tìm thấy hạnh phúc ngay trong nỗi thống khổ của mình Cách nghĩ này có
lẽ có nguồn gốc của nó, đồng thời cũng mang đậm dấu ấn riêng của Trương Duyệt Nhiên
4 Mạc Ngôn viết về nhà văn 8x Trương Duyệt Nhiên, đã dẫn.
5 Mạc Ngôn, Lời tựa cuốn Anh đào xa tít tắp, Trương Duyệt Nhiên, Phương Linh dịch – Nxb.Phụ nữ 2005.
Trang 23Đây là đáp án về cuộc sống mà tác giả đã thay các nhân vật trẻ trong truyện nghiệm rasau quá trình trăn trở tìm tòi về những vấn đề sinh tồn căn bản của con người Tôn giáo ởđây không còn bao nhiêu hơi hướng của thần học, mà nó đã hòa đồng vào cuộc sống vàtrở thành một tư tưởng sống của con người, một phương pháp để con người mà cụ thể ởđây là những người trẻ có được một cuộc sống hài hòa và hạnh phúc Và cách nghĩ nàytrở thành hoa tiêu dẫn đường cho những người đi tìm hạnh phúc trong thế giới vốn chỉ là
hư vô và bụi trần Trương Duyệt Nhiên giàu tố chất tưởng tượng và ưu tư, cuốn tiểuthuyết vừa mang yếu tố lãng mạn lại vừa thần bí, vừa uyển chuyển trong lời kể, trong tìnhtiết vừa u nhã trong không gian truyện Trương Duyệt Nhiên đã nhanh nhạy nắm bắt từngdấu hiệu mang tính thông tin thời đại, và lắp ghép thành công vào tiểu thuyết của mình
Tiểu thuyết Thủy tiên đã cưỡi chép vàng đi:
Cuốn tiểu thuyết nổi bậc thứ hai của của Trương Duyệt Nhiên đã được giới thiệu ở
Việt Nam là Thủy tiên đã cưỡi chép vàng đi (Nguyên tác là Thủy tiên dĩ thừa lý ngư khứ).
Không phải là một truyện thần thoại nhưng một lần nữa, Trương Duyệt Nhiên lại mangvào tiểu thuyết của mình yếu tố tâm linh Đó là hình ảnh của hoa Thủy tiên Trong quanniệm của dân gian Trung Quốc thì loài hoa này ứng với tháng 11 tức Lạc Thần (vị thầncủa sự thần vui vẻ, hoan lạc) và cá chép là biểu hiện của sự may mắn
Cuốn tiểu thuyết kể về một quảng đời của nhân vật nữ tên Quỳnh Cả câu chuyện
là một khối tâm lý u uất luôn luôn hiện diện trong Quỳnh, những khoảng thời gian hạnhphúc, vui vẻ dường như quá ít ỏi và luôn trêu đùa cô Tâm trạng cô bị biến đổi theo mỗikhoảng thời gian và nó chỉ càng tồi tệ hơn cho dù sau mỗi lần có một chấn động trong côthì lại có người xuất hiện giúp cô hồi phục Tác giả đã sắp xếp rất khéo léo những nhânvật này Đó là người cha dượng Lục Dật Hán "mối tình" đầu tiên của cô bé Quỳnh, làTrác cậu em ốm yếu kêu cô bằng cái tên thân thương "Chị nhỏ", là Ưu Di cô bạn gái ởcùng ký túc xá những năm Quỳnh học cấp 3, là Trầm Hòa người đã luôn yêu thươngchăm sóc cho cô, và đó còn là người mà cả cô và người đó đều căm ghét lẫn đau khổ vìnhau: Mạn, mẹ ruột của Quỳnh
Nhân vật Quỳnh là một cô gái có tuổi thơ đầy bất hạnh khi sống trong một giađình mà người cha là một kẻ gia trưởng và bê tha với những cuộc trác táng rượu chè với
"chiến hữu" của ông ta Ông ta không chỉ đối xử tàn tệ với vợ con mà còn đối xử tàn tệvới chính mẹ ruột của mình, đến nỗi biến bà mẹ thành nô lệ cho con trai và chết trong nỗi
cô đơn, uất hận Mẹ Quỳnh lại càng là người mẹ không ra gì, sau khi bố cô chết thì hai
mẹ con đến ở nhà Lục Dật Hán, bà mẹ đối xử tàn tệ với con gái và chỉ mong cô biến mấtkhỏi cuộc đời Người duy nhất yêu thương cô trong suốt quãng đời tuổi thơ của cô là chadượng Lục Dật Hán Tất cả điều đó làm nên bi kịch tuổi thanh xuân của nhân vật Quỳnh
Câu chuyện là sự miêu tả chân thực và sâu sắc cuộc đời của nhân vật Quỳnh,nhiều lúc ngòi bút của tác giả trở nên tàn nhẫn bởi sự chân thực trong từng tình tiếttruyện Nó như là cuộc sống thường nhật ta vẫn gặp, không bao giờ có thể biết trướcđược điều gì sẽ xảy ra Tình huống truyện logic bất ngờ và cũng mang yếu tố hiện đại.Nhân vật Quỳnh trong truyện đã luôn ý thức rằng phải kiên cường, phải mạnh mẽ nhưng
cô vẫn luôn bị lún sâu vào những nỗi đau gây ra từ những biến cố từ trong ký ức củamình, lần lượt những người thân yêu rời xa cô mãi mãi: Lục Dật Hán chết trong một vụtai nạn, Trác vốn ốm yếu chết vì bệnh,
Trang 24Chi tiết cuối cùng của truyện là một lời nhắn gửi sâu sắc khi Quỳnh gặp lại mẹ côngay trong bệnh viện, lúc cô đang có ý định phá đứa bé đang mang trong bụng Nhữnglời tâm sự của một người mẹ mệt mỏi không quen ban phát tình thương cho người khác
đã giúp cho cô tỉnh ngộ hơn trong quyết định của mình Càng trải qua nhiều những vấpngã con người ta lại càng vững vàng hơn Không còn đau khổ cùng cực như trước, cũngkhông phải bàng quan để cố lãng quên, mà hãy chấp nhận nó như một phần cuộc sống
Dù cuốn tiểu thuyết đầy ắp sự bức bối về nội tâm, những suy tư dằn vặt và nhữngxung đột mãnh liệt về tinh thần trong cuộc đời đầy đau khổ của nhân vật Quỳnh, nhưngxuyên suốt câu chuyện vẫn thắp lên được một ngọn lửa âm thầm mà dai dẳng Vì tronglửa, hoa Thủy Tiên lung linh tỏa sáng Và tro của Thủy Tiên sẽ trôi theo cá chép vàng.Cũng giống như sự kiêu hãnh và đơn độc sẽ không còn khi niềm hy vọng đã cháy lên…
Chúng ta cũng thấy những nhân vật khác có số phận tương tự trong truyện củaTrương Duyệt Nhiên, dù mỗi nhân vật có một cái kết khác nhau nhưng cũng đều trải quanhững biến cố và bi kịch tương tự Đó có lẽ là nỗi ám ảnh mạnh mẽ nhất trong truyện củanhà văn 8X này
Ngoài hai cuốn tiểu thuyết trên, còn một số tập truyện ngắn của nữ tác giả trẻ nàyđược xuất bản ở Việt Nam và nhận được sự yêu thích của đông đảo bạn đọc Việt Nam
Mười yêu của Trương Duyệt Nhiên là tập truyện ngắn tập hợp mười câu chuyện
về tình yêu Những câu chuyện có cùng nhịp đập buồn vui lẫn lộn, hư hư thực thực, cónhững suy nghĩ như muốn bứt phá, chống đối lại truyền thống và quan điểm tình yêu cũtrong xã hội Trung Quốc Trong tập truyện ngắn về tình yêu này, Tác giả đã sử dụng khánhuần nhuyễn ngôn ngữ văn học để chuyển tải những ý tưởng, hành động mà theo cô đó
là những khát khao tìm kiếm và mơ ước, suy ngẫm và cảm nhận về tình yêu và cuộc sốngcủa lứa tuổi mới lớn trong quá trình trưởng thành trên đất nước Trung Quốc hiện nay
Mèo đen không ngủ là một tập truyện khác của Trương Duyệt Nhiên Toàn bộ
những câu chuyện của Trương Duyệt Nhiên xoay quanh chủ đề về tình ruột thịt, tình bạn
và tình yêu Bao trùm lên tất cả là nỗi ám ảnh về sự cô đơn ở những nhân vật chính trongcác câu chuyện Dường như những nhân vật trong các câu chuyện của nhà văn đang bịnhốt ở một ốc đảo không người Chính vì thế, khi về với cộng đồng, họ khó có thể hòanhập Họ luôn thường trực nỗi khát khao đi tìm hạnh phúc đích thực nhưng cuối cùngnhững nhân vật ấy lại không thể đạt được điều mà mình mong muốn Cuốn truyện thểhiện một phần sự bế tắc trong đời sống của những người trẻ Trung Quốc, hay nói kháchơn là những người trẻ vốn có hoàn cảnh bất hạnh và họ cố vươn lên thoát ra khỏi sự bất
hạnh ấy Tiêu biểu trong tập truyện là những câu chuyện như Mèo đen không ngủ, Thư về nhà mùa đông, Lụi tàn, Hoa hướng dương lạc lối năm 1890 đã vẽ ra chân dung một thế
hệ trẻ Trung Quốc với nhiều phương diện phức tạp đan xen
2.1.1.3 Nhà văn 8X Xuân Thụ và tác phẩm Búp bê Bắc Kinh:
Xuân thụ là tác giả trẻ thuộc dòng văn học 8X Trung Quốc mà sáng tác ảnh hưởngmạnh mẽ nhất của trào lưu "linglei" Sinh năm 1983 tại Bắc Kinh, Xuân Thụ vì đam mêvăn chương và muốn thể hiện mình nên năm 2000 đã bỏ học phổ thông giữa chừng để
viết văn Tác phẩm đầu tay "Búp bê Bắc Kinh" đã đưa Xuân Thụ lên trang bìa ấn bản châu
Á của tạp chí Mỹ Time, khiến cô trở thành một trong những gương mặt hàng đầu của thế
hệ nhà văn 8X Trung Quốc được nhiều người biết đến
Trang 25Ở Việt Nam, tác phẩm của Xuân Thụ là Búp bê Bắc Kinh cũng được dịch (Trác
Phong dịch) và giới thiệu từ năm 2005 bởi nhà xuất bản Văn học
Tác phẩm Búp bê Bắc Kinh:
Búp bê Bắc Kinh không hẳn là một cuốn tiểu thuyết mà là nửa tự truyện nửa tiểu
thuyết Cuốn sách gần như thuật lại cuộc sống, suy nghĩ và hành động của chính tác giả.Cuốn Tiểu thuyết khi mới ra đời đã gây xôn xao dư luận Trung Quốc vì đã mô tả mộtcách bộc trực sự thức tỉnh về mặt tình dục của một cô gái trẻ Trong tiểu thuyết của mình
nữ tác giả trẻ này bộc lộ toàn bộ suy nghĩ thầm kín nhất của mình trước mọi vấn đề trong
xã hội mà cô gặp phải Từ một gia đình mà trong đó đứa trẻ không được quan tâm vì bố
mẹ bận rộn hoặc đối xử quá thiên vị giữa những đứa con khiến chúng chán ghét chínhngôi nhà của mình, cho đến trường học, nơi chôn vùi những giấc mơ và sự sáng tạo cũng
như cá tính của học sinh bằng những luật lệ rập khuôn, khiến họ cảm thấy mình "bị tiêu tán hết tất cả nhiệt tình và sức lực" 6 cũng như làm họ ghê tởm đến mức "tưởng như sắp nôn ọe"7 Rồi đến những đường phố Bắc Kinh, nơi một thế hệ trẻ quậy phá sẵn sàng vứt bỏcác lề thói xã hội để sống một cuộc sống thể hiện hết mình, với mọi đam mê, với trào lưu
âm nhạc rock-and-roll Sự say mê nhục cảm thẳng thắn của Xuân Thụ, thái độ điềm nhiênvới tình dục, và phong cách vừa trữ tình vừa thô ráp thật sự là một sự đột phá trong vănhọc Trung Quốc hiện đại
Nhà văn 8X Xuân Thụ từng phát biểu: "Búp bê Bắc Kinh là tiểu thuyết đầu tiên
của tôi, được viết cách đây ba năm khi tôi mười bảy tuổi Ngay lúc đang viết, tôi đã biết cuốn tiểu thuyết ghi lại tuổi trẻ của tôi và thế hệ tôi này sẽ chỉ bộc lộ ý nghĩa và giá trị thật sự của nó cùng với sự trôi qua của thời gian Tôi thật sự muốn mọi người đọc cuốn tiểu thuyết để họ có thể hiểu được tuổi trẻ của tôi, với tiếng cười, với nước mắt của nó."8
2.1.1.4 Nhà văn mạng Tào Đình – Bảo Thê:
Ngoài những nhà văn 8X khá nổi bậc ở Trung Quốc được giới thiệu ở trên thì nhàvăn Tào Đình (bút danh khác là Bảo Thê), cũng là một tác giả 8X khá quen thuộc với độcgiả Việt Nam với hàng loạt truyện và tiểu thuyết của tác giả này được dịch và giới thiệutrong thời gian gần đây Trong phụ lục về thư mục các tác phẩm, chúng tôi có liệt kê một
số tác phẩm được dịch của các tác giả 8X Trung Quốc từ tháng 1, năm 2009 trở về trước.Trong đó riêng tác giả Tào Đình được dịch 6 cuốn, cuốn sách được dịch mới nhất của
Tào Đình là Hôn lễ tháng ba (Nguyễn Thành Phước dịch) do nhà xuất bản Văn học Hà
Nội ấn hành
Tào Đình được cho là còn khá trẻ so với văn phong của mình (sinh năm 1985), làmột trong những đại biểu của dòng văn học mạng đang gây sự chú ý ở Trung Quốc Cuốntiểu thuyết đầu tiên của Tào Đình được dịch ở Việt Nam và ngay khi nó được giới thiệu
đã gây nên sự chú ý mạnh mẽ từ phía độc giả Việt Nam Cuốn sách được nhà văn trẻTrang Hạ dịch từ nguyên bản tiếng Hoa Câu chuyện kể về mối tình giữa cô gái tên Hạ
Âu với chàng trai Hà Niệm Bân Hai người đóng vai một gái điếm và một khách làngchơi Nhưng rồi Hà Niệm Bân nhận ra cuộc đời Hạ Âu không phải như mình tưởng, tìnhyêu nảy nở giữa hai người Lần đầu tiên trong đời Hạ Âu có được một tình yêu thật sự
6Búp bê Bắc Kinh, Xuân Thụ, Trác Phong dịch, Nxb.Văn học, Hà Nội.
7 Búp bê Bắc Kinh, đã dẫn 4.
8 Búp bê Bắc Kinh, đã dẫn.
Trang 26Nhưng đó cũng chính là bi kịch đối với Hạ Âu Một cô gái với tâm hồn trong sáng và hysinh hết mình vì tình yêu với Hà Niệm Bân Vì anh cô sẵn sàng đem thể xác của mình đểlàm thỏa mãn bất cứ lúc nào cho "kẻ thù" đã hại đời con gái của cô và cũng chính là kẻtrước kia mẹ cô đã phục vụ với vai trò là "gái bao" của hắn Hạ Âu hy sinh để người yêuđược thăng tiến trong sự nghiệp, đến khi hiểu lầm nảy sinh trong lòng Hà Niệm Bân về
cô thì cô lại chỉ biết im lặng rời xa anh Lại một sự hy sinh của người con gái trẻ cho tìnhyêu mà cô tôn thờ Kết thúc truyện là cái chết của Hạ Âu bởi hình phạt tử hình cho tộigiết người Bao nhiêu hận thù chất chứa trong lòng khiến cô giết chết một kẻ mượn rượu
ép cô phải phục vụ hắn Cái chết đầy bi kịch của Hạ Âu đã giải đi những oan ức mà côphải chịu đựng vì Hà Niệm Bân, đó cũng là một sự giải thoát duy nhất cho cuộc đời khốnkhổ của Hạ Âu Hà Niệm Bân đã nhận ra sự hy sinh ấy và trong lòng anh, Hạ Âu mãi mãichiếm một vị trí không ai có thể thay thế được
Câu chuyện tuy không có những tình tiết hấp dẫn nhưng nội dung của nó khiếnngười đọc xúc động và cảm thương cho số phận của người con gái trong trắng Hạ Âu.Với cách kể chân thực và sử dụng ngôn ngữ có phần dung tục theo kiểu đường phố, tự dokhông gò bó là điều đã giúp cuốn tiểu thuyết cuốn hút độc giả trẻ Phản ánh bi kịch củacuộc đời một con người qua mắt nhìn của một người trẻ, tác giả một phần cảm thông, mộtphần muốn lên án những mặt xấu xa trong xã hội Câu chuyện cho thấy một khía cạnhnhìn cuộc sống mới của giới trẻ Trung Quốc
Những cuốn tiểu thuyết khác của Tào Đình đều viết về chủ đề tình yêu nam nữtrong xã hội Trung Quốc Dù tập trung thể hiện những khía cạnh khác nhau trong cuộcsống và tình yêu nhưng thông qua đó, cũng thể hiện một phần những hiện thực xã hội màtác giả muốn nói Với cái nhìn của một tác giả trẻ những đầy trải nghiệm, Tào Đình đã vẽnên những bức tranh tình yêu muôn màu muôn sắc với những nhân vật đa tính cách
Hồng hạnh thổn thức là một câu chuyện tình yêu đầy phức tạp, hai nhân vật trong truyện
là chàng trai Đinh Tuấn Kiệt và cô thiên kim tiểu thư Lâm Tiểu Nê Họ yêu nhau, rồi xanhau, họ có những vướng mắc trong cuộc sống, họ có khoảnh khắc hạnh phúc, họ đến vớinhau, cùng sinh ra những đứa con mà họ hết mực yêu thương, để rồi họ chia tay nhau vìnhững lý do thật sự không ai ngờ tới Không ào ạt dồn dập, không đi theo một logic nào,tình cảm của họ cứ trôi một cách ngẫu hứng để rồi họ lại cảm thấy yêu nhau từ lúc nàokhông biết Câu chuyện tưởng chừng không thành chuyện nhưng thực sự nó đã diễn tảđược những điều rất bình thường trong cuộc sống không mấy ai để ý nhưng đó lại chính
là nguyên nhân của mọi khổ đau, hạnh phúc
Yêu anh hơn cả tử thần là cuốn tiểu thuyết hư cấu với câu chuyện tình yêu thần
tiên Tuy là hư cấu nhưng phần lớn câu chuyện diễn tả những cảnh đời thực, đó là tìnhyêu thực giữa cuộc đời của hai nhân vật là Mễ Bối và Mạc Ngôn Hy Ở đây ta lại bắt gặpmột sự hy sinh cho tình yêu của nhân vật nữ trong truyện của Tào Đình Dường như nữtác giả trẻ này thiên về miêu tả tâm lý, sự chịu đựng, hy sinh trong tình yêu của nhữngnhân vật nữ
Còn trong Anh trai em gái lại là một cái nhìn thẳng thắng vào một khía cạnh nhạy
cảm, đó là bi kịch tâm hồn của cô gái câm Mai Mai với tình yêu dành cho chính ngườianh trai của mình Một cách xây dựng truyện khá lạ đã đánh vào tâm lý độc giả, nhất lànhững độc giả trẻ muốn tìm hiểu mọi khía cạnh tâm lý của con người Trong truyện cô
Trang 27gái câm Mai Mai bị cầm tù trong cái thế giới “hư ảo, lặng lẽ, không người”, trống rỗng
và cô độc của cô, duy nhất chỉ có người anh trai ngự trị Yêu anh và muốn độc chiếmngười anh, Mai Mai đã tự tước đi niềm vui hồn hậu của tuổi thơ, đẩy mình vào vòng xoáy
của những mâu thuẩn giằng xé giữa hờn ghen ích kỷ và tình yêu thương “Chị em sinh đôi, chị em như hoa, tương thân tương ái không rời xa” Vậy mà Mai Mai đã ghen với
từng tiếng gọi “anh” nũng nịu, ngộ nghĩnh của An An, Người em gái sinh đôi láu lỉnh,thông minh, hoạt bát, dễ thương Từ đó đã đẩy tất cả vào một bi kịch, không khốc liệt bênngoài nhưng là sự dằn xé nội tâm và những dư chấn trong tâm hồn của các nhân vật trongtruyện
Không chỉ bàn về vấn đề tình yêu và bi kịch tình yêu trong giới trẻ, Tào Đình cònmạnh dạng đi vào những khía cạnh nhạy cảm đen tối của xã hội và những góc khuất củatâm hồn con người Đó là sự cám dỗ của vật chất đồng tiền khiến con người từ "thiênthần" cũng có thể biến thành "thiên thần sa ngã" Nhân vật nữ chính trong tiểu thuyết làNhậm Đạm Ngọc, một cô gái với vẻ đẹp của một thiên thần, có học vấn, tri thức và thôngminh nhưng cuối cùng cũng bị sa ngã trước cám dỗ vật chất Câu chuyện được kể lại mộtphần qua con mắt nhìn của nhân vật khác trong truyện, đó là Hà Duy, một chàng luật sưtrẻ được tỉ phú Tào Lợi Hồng thuê riêng cho mình với vai trò làm giám tuyển cho cuộc
“tuyển vợ” Xung quanh chuyện kén vợ của tỉ phú Tào Lợi Hồng là "một “tấn trò đời” với đủ âm mưu, thủ đoạn, tình tiết éo le, trớ trêu, tiền, tình, hỉ, nộ, ái, ố, tham…đầy bi hài Tất cả những người trong cuộc ai cũng nghĩ mình là kẻ nhận được của Trời cho nhưng hóa ra đó chỉ là Trò chơi oái oăm của ông Trời, của số phận "Hạnh phúc không ở tiền bạc", song phải có bao nhiêu tiền người ta mới hiểu ra được điều này?"9 Chỉ đến khi,tình yêu tuột khỏi tay, vụt bay đi mất, mọi người mới nhận ra giá trị của hạnh phúc là gì,
và nó có ý nghĩa đối với cuộc sống của mình như thế nào
2.1.2 Đánh giá chung về giá trị văn học của các tác phẩm văn học 8X Trung Quốc:
Văn học 8X Trung Quốc trước hết là văn học của giới trẻ, phục vụ đầu tiên chonhu cầu của giới trẻ Chính vì vậy mà mục đích văn chương của thế hệ 8X viết ra là đểphục vụ cho nhu cầu giải trí tinh thần của những người trẻ Tuy nhiên không phải vì vậy
mà các tác phẩm của họ không có giá trị văn học nhất định
2.1.2.1 Giá trị nội dung:
Về mặt giá trị nội dung mà các tác phẩm thuộc dòng văn học này mang lại lớnnhất là đã phản ánh được hiện thực cuộc sống muôn màu muôn vẻ của đời sống giới trẻTrung Quốc chân thực đến từng chi tiết, từng ý nghĩ của họ Bằng cách đi vào các mốiquan hệ của người trẻ trong gia đình, trong xã hội và mối quan hệ với chính bản thân họ,các nhà văn 8X vẽ nên chân dung có phần hơi kì quái bởi lẽ nó rất khác so với những thế
hệ trước nhưng lại rất chân thực và phản ánh đúng thực tế xã hội như nó vốn có
Tất cả nỗ lực sáng tác đó đã tạo nên một dòng văn học mới, một trào lưu mới cùngvới những tư tưởng mới cho văn học Trung Quốc hiện đại Điều ấy thể hiện bản lĩnh sángtạo của những người viết văn trẻ Trung Quốc Họ đã giúp cho độc giả nước nhà và cả độcgiả thế giới có cái nhìn mới mẻ hơn về thế hệ trẻ Trung Quốc ngày nay Vẽ nên chân
9 Lời dẫn truyện Thiên thần sa ngã , tác giả Tào Đình, Tạ Thu Thủy dịch, Nxb Văn học – 2007.
Trang 28dung những người trẻ tuy còn nhiều khuyết điểm nhưng dám nghĩ dám làm và chấp nhậntất cả nếu thất bại
Đó là một nét văn hóa mới của Trung Quốc mà chúng ta nhìn thấy được thông quachính sự phản ảnh của văn học thế hệ 8X Độc giả từ đó hiểu thêm về văn hóa TrungQuốc đương đại
2.1.2.2 Giá trị nghệ thuật:
Về mặt nghệ thuật, dòng văn học 8X cũng đóng góp những nét khá mới cho vănđàn Trung Quốc Khi đời sống thay đổi, kéo theo nhu cầu thưởng thức tác phẩm văn họccũng thay đổi Nhịp sống nhanh nhạy hơn khiến ít người ngồi thưởng thức bằng cáchnhấm nháp các tác phẩm văn học cổ điển Họ thích những gì mới mẻ và phụ hợp với nhịpsống đương đại Văn học 8X đáp ứng được điều đó khi nó được viết bởi những chínhnhững cây bút hiểu rõ hơn ai hết nhu cầu ấy Với văn phong mới lạ trong các tác phẩm,đặc biệt là đọc dễ hiểu, dễ cảm và nhịp độ nhanh của tình tiết truyện, của lời văn giúp độcgiả thỏa mãn nhu cầu thưởng thức của mình
Các nhà văn 8x cũng chú ý trong việc làm mới lạ tác phẩm của mình khi có nhữngsáng tạo mới về nghệ thuật kết cấu truyện, hình tượng nhân vật, cách kể chuyện và hìnhthức xây dựng câu chuyện so với văn học truyền thống…
Tuy vậy văn học 8X Trung Quốc vẫn còn chưa chú ý nhiều đến yếu tố nghệ thuậtvăn chương trong tác phẩm của mình Điều này là do họ sáng tác trước hết phục vụ nhucầu giải trí là chính, một mặt thỏa mãn đam mê viết và bộc lộ bản thân của mình Nghệthuật viết truyện của họ cũng không gò bó và đi vào kiểu cách như văn chương truyềnthống Đôi lúc vô tình họ phá vỡ yếu tố nghệ thuật của văn học và biến tác phẩm củamình thành sản phẩm giải trí thuần túy Nhưng bỏ qua những điều đó, văn học 8X vẫnđược đông đảo độc giả Trung Quốc quan tâm và ủng hộ Chính điều đó góp phần cảithiện giá trị nội dung và nghệ thuật trong truyện của các nhà văn 8X hơn khi họ được sựkích thích sáng tạo
2.2 Tìm hiểu những đặc điểm chính trong sáng tác của các tác giả 8X Trung Quốc
2.2.1 Cảm hứng chính là tư tưởng “lánh loại” (linglei -另类), khác người: 2.2.1.1 Tìm hiểu khái niệm mới “Lánh loại” (Linglei -另类):
"Linglei -另类" , có thể nói là một khái niệm mới ở Việt Nam nhưng nó đã sớmgây được sự chú ý đặc biệt "Linglei" là một trào lưu hay nói cách khác là một quan niệmsống đã xuất hiện và lan rộng một cách đáng kinh ngạc ở Trung Quốc trong những nămgần đây Trào lưu này được hình thành từ quan niệm sống của giới trẻ Trung Quốc và sựthể hiện tư duy đó qua những đặc điểm bề ngoài dễ nhận biết Một bộ phận lớn giới trẻTrung Quốc đang cố chứng tỏ mình thật khác người, thật nổi bật, và họ muốn thể hiệnbản lĩnh của mình trước xã hội Tư tưởng ấy trong thế hệ trẻ Trung Quốc manh nha hìnhthành từ những năm cuối thập kỷ 90 của thế kỷ 20, sang đầu thế kỷ 21 thì trở thành mộtphong trào lớn và có sức ảnh hưởng trong xã hội Từ năm 2004, ở Trung Quốc đã dànhhẳn một mục trong từ điển về thế hệ này mà gọi họ là: "Thế hệ linglei"
Theo đà phát triển đó, càng ngày cách sống theo kiểu "linglei" này càng trở nênphổ biến ở mọi ngõ ngách không chỉ ở Trung Quốc mà còn ảnh hưởng đến khắp nơi trênkhắp thế giới, những nơi có người trẻ Hoa kiều sinh sống, những người hâm mộ và sống
Trang 29theo trào lưu này ở các nước Năm 2006 được coi là năm bùng nổ của thế hệ này ởTrung Quốc
"Linglei - 另类 " phiên âm Hán Việt là “lánh loại” có nghĩa là khác loài, khácngười Những người trẻ hưởng ứng trào lưu này đều là những người thuộc thế hệ mớisinh (7X-8X-9X) ở Trung Quốc Đầu tiên khái niệm này xuất hiện với ý nghĩa tiêu cực vàđược hiểu theo nghĩa ám chỉ sự du côn, lưu manh Sở dĩ như vậy là vì ban đầu người tađánh đồng "thế hệ linglei" ở Trung Quốc cũng giống như những người sống theo trào lưuBeatnik hay Hippie ở Mỹ hoặc Shinjinrui ở Nhật trước đây Đó là những người trẻ coithường xã hội và phản ứng bằng cách sống lập dị Điều này xuất phát từ cách biểu hiệnthái quá trào lưu sống này trong một bộ phận giới trẻ Nhưng hiện nay quan niệm này đãthay đổi, xã hội Trung Quốc dần chấp nhận và hiểu khác về khái niệm nhạy cảm này.Theo định nghĩa mới nhất trong từ điển Trung Quốc, khái niệm này đã mất đi ý nghĩa tiêucực ban đầu và mang ý nghĩa mới để chỉ sự mạnh mẽ, năng động, bản lĩnh của giới trẻhiện đại ngày nay ở Trung Quốc
Những người theo trào lưu "linglei" không phải chỉ là những kẻ bỏ học giữa chừng
để để thể hiện cá tính nữa Họ cũng không phải là những lớp người lệ thuộc vào conđường bước chân vào đại học để xây dựng tương lai sự nghiệp, kiếm việc làm ổn địnhhay lập gia đình như quan niệm truyền thống Bằng bản lĩnh của lớp trẻ, họ tự mình lậpcông ty, trở thành người viết sách, thiết kế thời trang, và tự do yêu đương không chịu sựràng buộc nào như những thế hệ trước đó
Có thể coi tư tưởng này là một sự phản ánh ảnh hưởng của xã hội Trung Quốcđương đại Một xã hội kết hợp giữa truyền thống và sự hiện đại do chính sách cải cách
mở cửa thông thoáng trong thời kỳ mới
Trào lưu này được biểu hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau như: âm nhạc linglei,điện ảnh linglei, hội họa linglei, mĩ ấu (meiyou) linglei, ẩm thực linglei, kiến trúclinglei…Nó luôn biến động và xâm nhập vào mọi lĩnh vực đời sống giới trẻ Trung Quốc
2.2.1.2 Văn học "linglei":
Trào lưu "linglei" vừa là hiện tượng xã hội vừa là hiện tượng văn học đáng chú ý ởTrung Quốc Nó đặc biệt ảnh hưởng mạnh mẽ trong văn học, đặc biệt là văn chương củathế hệ trẻ Trung Quốc Cũng giống như sự ảnh hưởng trong các lĩnh vực khác, văn học
"linglei" cũng có nhiều sự chuyển biến, rất khó có thể đưa ra một định nghĩa chính xác vềvăn học "linglei" Văn học "linglei" cũng thể hiện ở tất cả các thể loại từ truyện ngắn, tiểuthuyết đến thơ Nó đặc biệt ảnh hưởng mạnh mẽ trong tiểu thuyết 8X của Trung Quốc
Có thể kể ra các thể loại tác phẩm mà dòng văn học 8X hiện nay chịu ảnh hưởng mạnh
mẽ nhất của "linglei" như truyện ngắn "linglei", tiểu thuyết tình yêu "linglei", tiểu thuyết
võ hiệp "linglei"
Trào lưu văn học "linglei" được biết đến đầu tiên qua những tác phẩm của nữ tácgiả Vệ Tuệ Một cây bút nữ thế hệ 7X có thể nói là một hiện tượng trên văn đàn văn họcTrung Quốc đương đại với ngòi bút khá phóng khoáng trong vấn đề phơi bày cảm xúc vàlạc thú nhục dục Được xem là một trong những người khởi đầu cho trào lưu văn học
"linglei" ở Trung Quốc Tiêu biểu cho sáng tác của Vuệ Tuệ với sự ảnh hưởng rõ nét của
tư tưởng này là các tác phẩm Bảo bối Thượng Hải, Điên cuồng như Vuệ Tuệ Nhà phê
bình văn học Vương Trí Nhàn trong lời nhận xét về cuốn sách của Vuệ Tuệ xuất bản ở
Trang 30Việt Nam có viết: “ Dù có nhiều trang tả cảnh làm tình, song không thể nói nội dung ở đây mang tính khiêu dâm điều khiến họ quan tâm là sống theo ý mình họ không bao giờ rơi vào hưởng lạc thuần túy mà vẫn làm việc như điên Tâm trí họ không ngớt bị giày
vò bởi những vấn đề mang tính nhân bản” 10
Hưởng ứng trào lưu sáng tác này còn có một loạt các tác giả trẻ hiện nay như:Miên Miên, Cửu Đan, Hồng Ảnh, An Ni Bảo Bối
Tiếp nối thế hệ đi trước, các nhà văn 8X Trung Quốc cũng chịu ảnh hưởng mạnh
mẽ bởi trào lưu này Tiêu biểu là sự thể hiện của tư tưởng này trong các tiểu thuyết võ
hiệp của Hàn Hàn, Quách Kính Minh, Nổi trội nhất là Xuân Thụ với tác phẩm Búp bê Bắc Kinh Một tác phẩm được so sánh với Bảo bối Thượng Hải của Vuệ Tuệ về tính chân
thực trong miêu tả cuộc sống của giới trẻ Trung Quốc, một hiện thực xã hội đã có quánhiều biến đổi so với xã hội Trung Quốc truyền thống
Có thể dễ dàng nhận thấy trong trào lưu văn học này, đề tài nổi bật trong các tácphẩm của các nhà văn trẻ là cuộc sống hôm nay với những cảm quan và nhận thức cónhiều thay đổi thậm chí là trái ngược so với những thế hệ trước Giọng văn tự sự gần gũi,chủ yếu mang tính chất hiện thực từ chính đời sống trải nghiệm của bản thân Mỗi tácphẩm gần như là những tự truyện của chính tác giả Các nhà văn trẻ này đã nêu lên đượctâm trạng bức bối của lớp thanh niên trưởng thành trong thời đại mới nhưng vẫn phảichịu ràng buộc bởi những lề thói của xã hội cũ
Vì vậy, khi dòng văn học "linglei" ra đời thì lớp thanh niên này nhanh chónghưởng ứng và cổ xúy Không dừng lại ở đó, các tác phẩm của trào lưu văn học Lingleicòn vượt ra ngoài biên giới Trung Quốc và gây sốt văn đàn nhiều nước trên thế giới, đặcbiệt là ở phương Tây Những tác phẩm này được dịch sang nhiều thứ tiếng và được độcgiả Mỹ, Pháp, Ý đón nhận như một sự giới thiệu về văn hóa mới của Trung Quốc
Thông qua nhân vật của mình, các tác giả trẻ muốn diễn đạt chính tư tưởng củamình, họ muốn chứng tỏ bản lĩnh, sự mạnh mẽ, năng động của bản thân bằng lối sốngkhác người, hay đúng hơn là họ chọn lối sống khác so với những lớp người của thế hệtrước đó
2.2.1.3 Biểu hiện của tư tưởng này trong tác phẩm của các nhà văn 8X:
1) Truyện của các nhà văn 8X Trung Quốc đầy những sự phản ứng một cách bốc
đồng với lề thói khuôn phép cũ trong xã hội Trung Quốc hiện đại Sống trong một xã hộiđầy những biến động phức tạp như xã hội Trung Quốc đương đại, hơn ai hết giới trẻ chịu
sự ảnh hưởng mạnh mẽ của cơ chế xã hội ấy
Trong họ chứa đựng đầy những mâu thuẫn và để giải quyết những mâu thuẫn ấy,
họ chọn cách phá bỏ và sống bất cần theo ý muốn của chính mình Nữ tác giả Vệ Tuệ khi
viết Bảo bối Thượng Hải vào năm 1999, đã khơi mở một thể loại sáng tác mới: hình thức
tiểu thuyết nửa tự truyện với đặc điểm là luôn chứa đầy nhục dục, sự phản ứng mạnh mẽ
và bốc đồng Tiếp theo đó là những sự hưởng ứng từ các cây bút trẻ của thế hệ nhà vănmới hình thành ở Trung Quốc Dường như họ muốn phơi bày ra cả cái hệ tư tưởng của lốisống cứng nhắc trong một đất nước Trung Quốc đang thay đổi nhanh chóng Từ đó họnói lên tiếng nói của họ để cổ xúy sự thay đổi trong một đất nước Trung Quốc không chỉ
về phương diện kinh tế mà còn trong cả trong tư tưởng Họ thấy bức bối nếu không làm
10 Điên cuồng như Vuệ Tuệ, Vuệ Tuệ (Sơn Lê dịch), Nxb Văn học – 2003.