Nhận thức đợc tầm quan trọng của việc cho trẻ tìm hiểu thế giới xungquanh cùng với những thuận lợi khó khăn trên mà tôi đã đề ra một số biệnpháp sau để tổ chức hoạt động ngoài trời cho t
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục
Phần một
Đặt Vấn đềHoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻhứng thú nhất, mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thếgiới xung quanh trẻ
Trẻ nhận thức đợc thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu,khám phá và quan tâm đến những gì xẩy ra ở cuộc sống xung quanh mình.Qua hoạt động ngoài trời trẻ thoả mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu,khám phá của trẻ
Hoạt động vui chơi ngoài trời tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và hứng thúvới môi trờng tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống
Môi trờng cho trẻ hoạt động ngoài trời sẽ là một môi trờng hấp dẫn
và lôi cuốn trẻ nếu chúng ta biết nắm bắt và tận dụng tất cả những yếu tố cósẵn trong thiên nhiên, tác động vào chúng qua các trò chơi, quan sát tìmhiểu sự vật xung quanh trẻ trong các tình huống Những câu hỏi nh: Vì sao?Làm thế nào? và sự tò mò ham hiểu biết của trẻ, ta giáo dục trẻ hình thànhhành vi đẹp, thói quen tốt, góp phần phát triển nhân cách trẻ Chính vì nhucầu nhận thức của trẻ muốn khám phá thế giới xung quanh, tôi đã mạnh dạn
chọn đề tài “Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ mẫu giáo bé” làm sáng kiến kinh nghiệm Rất mong nhận đợc sự ủng hộ
và góp ý của các bạn đồng nghiệp
Phần hai
Giải quyết vấn đề
I Cơ sở lý luận – Cơ sở thực tiễn Cơ sở thực tiễn
1 Cơ sở lý luận
Hoạt động vui chơi có ý nghĩa đặc biệt với trẻ mẫu giáo Hoạt độngvui chơi là con đờng tiếp xúc độc đáo của trẻ mẫu giáo với cuộc sống ngờilớn, nhờ hoạt động này trẻ bớc vào giai đoạn đầu tiên của quá trình hình
Trang 2thành nhân cách Hoạt động vui chơi có tác động giúp trẻ phát triển đầy đủtoàn diện về nhận thức tình cảm, ý trí, cũng nh các nét tính cách và năng lựcxã hội Chính trong khi trẻ chơi trẻ làm quen với xã hội ngời lớn, học hỏicách ứng xử và giao tiếp trong xã hội ngời lớn, đồng thời cũng chính ở đâycái “tôi” của trẻ đợc hình thành, trẻ phân biệt đợc mình với ngời khác Trẻlớn lên cùng bạn bè, có tinh thần trách nhiệm trớc nhóm chơi, đôi khi biết
hy sinh ý muốn cá nhân vì lợi ích chung của cả nhóm chơi và cũng ở nhómchơi của mình trẻ biết nhận xét đánh giá bạn bè và ngay cả ngời thân mình.Nếu không có hoạt động vui chơi việc học làm ngời của trẻ sẽ rất khókhăn
Mặt khác trong khi trẻ chơi trẻ bắt chớc lao động của ngời lớn trẻ dầndần nắm bắt đợc một số kỹ năng lao động đơn giản và có tình cảm với nghềnghiệp của họ, từ đó giúp trẻ thêm kính trọng ngời lao động
Nh vậy hoạt động ngoài trời cũng góp một phần quan trọng đối vớicuộc sống của trẻ giúp trẻ hoà nhập với thế giới ngời lớn đồng thời giúp trẻhình thành và phát triển các quá trình tâm lý và tính mục đích, tính kỷ luật,tính đồng đội Đó chính là giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành nhâncách, chuẩn bị cho những bớc phát triển sau này
2 Cơ sở thực tiễn
Năm học 2008 – 2009, tôi đợc phân công dạy lớp mẫu giáo bé 3tuổi dạy có tổng số 50 cháu, trong đó:
+ Có 30 cháu nam và 20 cháu nữ
+ 30 cháu cha qua học lớp nhà trẻ
+65% phụ huynh làm nông nghiệp
+12% phụ huynh là công nhân viên chức
+23% phụ huynh làm nghề tự do
Từ thực tế trên tôi nhận thấy một số thuận lợi và khó khăn sau:
Trang 3Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục
- Bản thân giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, thờng xuyênhọc hỏi các đồng nghiệp qua các buổi dự giờ, qua các buổi họp chuyênmôn, qua kiến tập và luôn tìm hiểu qua sách báo qua internet đồng thời có
kế hoạch sắp xếp các giờ chơi theo từng chủ đề với sự hứng thú của trẻ
- Nhiều phụ huynh đã ủng hộ quyên góp nhiệt tình các nguyên vậtliệu cho các hoạt động
- Học sinh tích cực tham gia hoạt động chơi
b) Khó khăn:
- Lớp mẫu giáo bé C1 với 50 cháu trẻ ra lớp đông, diện tích lớp chậthẹp
- Đa số phụ huynh đều làm nông nghiệp nên cha nhận thức đúng
đắn vai trò của hoạt động vui chơi đối với trẻ nên nhiều khi không tạo điềukiện thuận lợi cho con em mình và việc trò chuyện cùng trẻ về thế giớixung quanh còn hạn chế chủ yếu là cô cung cấp kiến thức cho trẻ
- Sân trờng hẹp nên việc tạo môi trờng xanh và vờn trờng còn khókhăn
Nhận thức đợc tầm quan trọng của việc cho trẻ tìm hiểu thế giới xungquanh cùng với những thuận lợi khó khăn trên mà tôi đã đề ra một số biệnpháp sau để tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ mẫu giáo bé(3 – 4 tuổi)
II Các biện pháp:
1 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ.
Trên thực tế trờng tôi có diện tích sân hẹp, sĩ số học sinh đông nên việc
tổ chức hoạt động ngoài trời đòi hỏi giáo viên phải lập kế hoạch tổ chức mộtcách hợp lý, và tìm tòi những nội dung hoạt động ngoài trời, những trò chơivận động, trò chơi dân gian gắn với chủ điểm gắn với mốc thời gian phù hợp
để tạo cho trẻ những giờ hoạt động ngoài trời hiệu quả nhất
Ban giám hiệu đã bố trí thời gian hoạt động ngoài trời giữa các lớp so
le nhau để trẻ đợc hoạt động thoải mái Cụ thể nh sau:
Trang 4Mẫu giáo lớn 9h45 – 10h15 10h00 – 10h30
2 Tạo môi trờng hợp lý và có tính phát triển
Môi trờng cho trẻ hoạt động là nơi có nguồn thông tin phong phú,khuyến khích tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ Môi trờng chơi hợp
lý có ảnh hởng rất quan trọng việc tổ chức giờ chơi cho trẻ Vì vậy biệnpháp tạo môi trờng hợp lý sẽ giúp trẻ tìm tòi, khám phá và phát hiện những
điều mới lạ, hấp dẫn, các kiến thức, kỹ năng của trẻ sẽ đợc củng cố và bổxung.Tạo môi trờng phù hợp, đa dạng, phong phú sẽ gây hứng thú cho trẻ
và bản thân giáo viên, góp phần hình thành nâng cao mối quan hệ thânthiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ
a) Tổ chức cho trẻ quan sát:
Đây là một hình thức cho trẻ làm quen với kiến thức tự nhiên, xã hộixung quanh trẻ, kích thích óc tìm tòi khám phá của trẻ Nội dung quan sátthờng dựa vào khả năng của từng trẻ để có thể nâng cao hay hạ thấp yêu cầutuỳ từng trờng hợp quan sát
Để cho trẻ quan sát đợc tốt hơn, tôi đã hớng trẻ cùng chuẩn bị trớckhi quan sát, chẳng hạn với chủ điểm thế giới thực vật thì yêu cầu trẻ thựchiện ở nhà nh tìm hiểu về một số loại hoa và mang hoa vào trong lớp cho cảlớp cùng xem, hay vận động sự hỗ trợ của phụ huynh trò chuyện cùng trẻhay dẫn trẻ tham quan ở vờn hoa công viên, động viên phụ huynh mang hoacây cảnh đến lớp cho trẻ quan sát, ngoài ra cô cần có câu hỏi gợi ý nhằmphát triển t duy của trẻ … Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tíchcực và không những thế tôi đã nhận đợc sự tham gia rất nhiệt tình của phụhuynh học sinh
Trang 5Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục
ảnh trẻ quan sát sự phát triển của cây.
b) Lấy trẻ làm trung tâm
Trong quá trình quan sát cô luôn lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ đợc tựnhận xét đánh giá, đợc cầm, sờ, nắn … Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích Trẻ phải tự nói lên ý kiến của mình.Chính vì thế cô cần có kiến thức sâu rộng về thế giới xung quanh để cungcấp cho trẻ
Cô luôn quan tâm, phát huy tính tích cực của trẻ trong khi chơi bằngcách khai thác kinh nghiệm thực tế của trẻ, tận dụng môi trờng sẵn có vàcho trẻ đợc thực hành nhiều nhất Tạo đợc nhiều các tình huống cho trẻ phảisuy nghĩ giải quyết tình huống đó và sáng tạo nhiều nội dung chơi, chủ đềchơi phong phú hơn Giáo viên luôn hớng trẻ chơi theo một chủ đề thíchhợp, mở rộng kỹ năng chơi và giao tiếp Trẻ đợc hoạt động một cách tíchcực nhất, từ đó gây nhiều hứng thú cho trẻ khi chơi
Cô luôn chú ý tạo cho trẻ cảm giác thoải mái khi quan sát và bầukhông khí vui tơi giữa cô và trẻ để buổi chơi thu đựơc kết quả thành côngnhất
c) Chuẩn bị các nguyên vật liệu từ địa phơng phục vụ cho hoạt
động chơi thiên nhiên
Để cho trẻ có sự ham thích khám phá tự nhiên ta cần cho trẻ quan sátcác hiện tợng sự vật xung quanh mình
Trang 6Ví dụ: Trẻ xuống sân trờng thấy nhiều lá vàng cô cho trẻ thi nhau
nhặt lá vàng và cùng trò chuyện với nhau về lá vàng
+ Đố bạn đó là lá của cây gì?
+ Tại sao bạn biết?
+ Tại sao lá rụng?
Ví dụ:Khi trẻ quan sát cây cô dùng các câu hỏi gợi ý để trẻ trả lời:
+ Đây là cây gì?
+ Cây cần gì để sống?
+ Cây trồng để làm gì?
+ Bảo vệ cây bằng cách nào?
+ Quan sát xem có những cây nào giống với loại cây này ?
Đồng thời để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên cô gợi ý chotrẻ đem nhiều nguyên vật liệu mở nh các loại hạt, cỏ, cọng rau muống, bìacát tông, vỏ trai,vỏ hến, đá sỏi… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích Thay đổi nhiều hình thức cho phong phú
Cô gợi ý cho trẻ chơi giúp trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình.+ Nhặt các loại lá khác nhau để xếp thành các hình, sau đó tô màu lá
để tạo thành bức tranh
+ Xâu các loại hạt với nhau tạo thành những chiếc vòng cổ xinh xắn
Ví dụ: Tạo bức tranh “Chùa một cột” bằng đất nặn, len, bìa cát tông,
vỏ hến
Cô vẽ sẵn hình nền, sau đó cùng trẻ lấy đát nặn miết vào hình, hoặclấy len vải tạo thành cây
Trang 7Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục
3) Tổ chức các trò chơi hoạt động ngoài trời cho trẻ
a) Trò chơi phát triển thể lực: trẻ chơi với các đồ chơi sẵn có ở trờng.
Thông qua các hoạt động leo trèo trên các đồ chơi ngoài trời: cầu
tr-ợt, đu quay, bập bênh, các vận động chạy, nhảy lò cò, tung, ném bóng… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tíchrèn cho trẻ sự khéo léo, nhanh nhẹn của đôi bàn tay, bàn chân, giáo dục trẻkhông leo trèo những nơi nguy hiểm
Tổ chức cho cháu chơi một số trò chơi sinh hoạt tập thể đơn giản, tròchơi sinh hoạt cộng đồng cũng rất thu hút trẻ nh: trò chơi đoàn kết, trờinắng trời ma, đổi chỗ cho bạn, úp cá… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tíchhoặc cũng có thể hát cho cháu theomột số bài sinh hoạt tập thể đơn giản nh: Bé đánh răng, cùng vui chơi, bạn ở
đâu… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích
Ngoài những trò chơi vận động theo chơng trình chăm sóc giáo dụctrẻ tôi đã linh hoạt trong việc thay đổi luật chơi, thay đổi tên trò chơi nhằmthu hút và hấp dẫn trẻ vào các trò chơi
Trang 8Ví dụ : Trò chơi “ đổi chỗ” có thể thay đổi tên là: tìm bạn, thay
thế… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích Trò chơi đuổi bóng thay đổi là “chạy thi”… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích
Cùng làm với cô những đồ chơi ngoài trời: quả cầu làm từ dây ni lông
và nắp nhựa, nhặt những chiếc lá khô và đếm đoán xem đó là lá gì, so sánh
ảnh trẻ hoạt động ngoài trời
b) Trò chơi phát triển giác quan:
Trẻ lắng nghe tiếng động tiếng kêu ở đâu, nghe tiếng gió thổi, nghe tiếng chim hót, nhìn lá rụng, ngửi mùi hoa, mùi cỏ, mùi lá cây, cảm nhận
ánh nắng mặt trời qua trò chơi: “Ai tinh mắt , Đoán cây qua lá , ”, “Đoán cây qua lá”, “Đoán cây qua lá”, ”, “Đoán cây qua lá”,
Đoán vật bằng tay , Tai ai thính , Đoán xem tiếng động gì
“Đoán cây qua lá”, ”, “Đoán cây qua lá”, “Đoán cây qua lá”, ”, “Đoán cây qua lá”, “Đoán cây qua lá”, ”, “Đoán cây qua lá”, …
Trang 9Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục
ảnh trẻ đang quan sát những chiếc lá rụng
c) Trò chơi phát triển nhận thức:
Trẻ chơi với cát, nớc, sỏi, phấn vẽ, đất đá, để biết đợc tính chất của chúng Chơi với lá cây nh: xếp lá thành những hình dạng khác nhau theo trí tởng tợng của trẻ nh: Hình bông hoa, ngôi nhà, con bớm, ông mặt trời… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích
Trẻ tham gia trồng cây, chăm sóc vờn cây xung quanh khu vực trờng nhằm phát triển óc tò mò của trẻ: Quan sát sự thay đổi hàng ngày của cây xanh trong trờng và phân loại chúng: Nhóm có hoa, nhóm không có hoa, nhóm cây dây leo, nhóm cây ăn quả… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích
Qua những trò chơi này giúp trẻ mở rộng mối quan hệ với thế giới xung quanh, cách chăm sóc cây xanh và bảo vệ cây xanh, rèn cho trẻ cách giao tiếp lịch sự với mọi ngời, biết yêu quý và bảo vệ thiên nhiên
Trang 11S¸ng kiÕn kinh nghiÖm gi¸o dôc
M«i trêng x· héi L¸i m¸y bay
Trang 12ảnh trẻ chơi dung dăng dung dẻ“ ”
- Su tầm sáng tạo đồng dao, hò vè, câu đố ứng dụng vào hoạt động ngoài trời
Ví dụ: Khi cho trẻ thực hiện hoạt động tới cây, để kích thích trẻ hào
hứng tham gia hơn tôi đã sáng tác bài “Vè tới cây” Kết quả là trẻ vô cùnghứng thú và yêu lao động hơn
Vè tới cây
Trang 13Sáng kiến kinh nghiệm giáo dục
do cô tự su tầm và sáng tác
Với trò chơi này sẽ giúp trẻ phát triển các cơ, sự khéo léo nhanh nhẹncủa tay chân đồng thời trẻ rất hứng thú khi đợc tham gia vận động
Trang 14ảnh trẻ chơi trò chơi gà tìm mồi “Đoán cây qua lá”, ”, “Đoán cây qua lá”,
- Vốn từ của trẻ phong phú, sử dụng ngôn ngữ mạch lạc, trẻ biết diễn
đạt câu biết sử dụng ngữ điệu giọng do đó trẻ nhận thức thế giới xungquanh cũng nh tiếp nhận tri thức dễ dàng hơn
- Trẻ mạnh dạn tự tin hơn khi giao tiếp với mọi ngời xung quanh.Qua một năm sử dụng các biện pháp này lớp tôi đã thu đợc kết quảkhả quan Đầu năm mức độ hứng thú chơi nhiều trẻ thấp đến cuối năm mức
độ hứng thú chơi của trẻ tăng lên rõ rệt mức độ húng thú thấp chỉ còn 1cháu
Trang 15S¸ng kiÕn kinh nghiÖm gi¸o dôc
Trang 16Phần ba Kết luận và khuyến nghị
I Kết luận.
Hoạt động ngoài trời có ảnh hởng quyết định đến sự hình thành vàphát triển nhân cách của trẻ Do đó cô giáo cần có những biện pháp tổ chứchoạt động ngoài trời một cách có hiệu quả giúp trẻ phát triển một cách toàndiện Thông qua việc áp dụng các biện pháp mới tôi thấy kết quả cuối nămtăng lên rõ rệt Nh vậy, các biện pháp mà tôi đa ra là hiệu quả
II Khuyến nghị
- Ban giám hiệu nhà trờng cần tăng cờng cho giáo viên đi bồi dỡng
chuyên môn về cách tổ chức các hoạt động chơi cho trẻ theo chơng trình
đổi mới do phòng giáo dục và sở giáo dục tổ chức Cho giáo viên đợc thamquan thực tế các trờng thực hành của sở để nâng cao trình độ chuyên môntrong việc tổ chức hoạt động chơi của trẻ
- Thờng xuyên họp chuyên môn, bồi dỡng chuyên môn cho giáo viên
về cách tổ chức hoạt động chơi theo hớng đổi mới để giáo viên cùng trao
đổi rút kinh nghiệm
- Giáo viên luôn tìm tòi sáng tạo lựa chọn biện pháp tổ chức hoạt
động để phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ
- Đầu t thêm nhiều đồ dùng đồ chơi theo chủ điểm cho lớp và giáoviên phải linh hoạt sáng tạo làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ những nguyênvật liệu phù hợp với chủ điểm làm phong phú hoạt động chơi của trẻ
Trên đây là một số biện pháp tôi đã thực hiện tổ chức hoạt độngngoài trời cho trẻ mẫu giáo bé Tôi rất mong đợc sự góp ý, nhận xét của cáccấp để bản sáng kiến của tôi đợc hoàn thiện và đạt kết quả cao hơn
Trang 17S¸ng kiÕn kinh nghiÖm gi¸o dôc
Trang 18ếch kêu oạp oạp Thấy bác đi câu
Rủ nhau trốn mau ếch kêu ộp ộp ếch kêu oạp oạp.
Khi hát phải làm động tác giống nh ếch đang nhảy Nếu thấy ngời đicâu ở xa thì ếch có thể nhảy lên bờ (ra khỏi vòng) để rong chơi nhng vẫnphải cảnh giác ngời đi câu Vì nếu đang ở trên bờ mà để ngời đi câu quăngdây trúng là bị bắt, phải làm ngời câu Ngời đi câu cũng phải có chiêu củamình: Tỏ ra lơ là đi dạo quanh bờ… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích rồi lừa cho ếch mất cảnh giác quăngdây ra bắt Nếu lâu mà không câu đợc con ếch nào thì ngời đi câu sẽ bịphạt, sẽ phải nhẩy ếch một vòng quanh ao
* Cách chơi: Hai ngời bắt đầu rút thăm xem ai sẽ là ngời phải đi “cớplá” Ngời phải đi “cớp lá” sẽ bớc ra ngoài vạch để chuẩn bị chơi Cuộc chơibắt đầu, ngời chơi lấy hơi, ngậm ở miệng để “u… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tíchu” thật dài, chạy qua vạchvào cớp lá Ngời giữ cành lá phải ngăn tay, che chắn làm sao không cho kẻcớp lấy đợc lá của mình Ngời đóng vai kẻ cớp phải “u… Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tích … Với cách này tôi nhận thấy trẻ hoạt động rất tíchu u” cho đến khicớp đợc cành lá chạy ra khỏi vạch xuất phát thì sẽ trở thành ngời thắngcuộc Nếu không lấy đợc cành lá, mà “u” hết hơi thì phải chạy lại vạch xuấtphát để nghỉ, rồi chạy vào cớp tiếp Nếu cớp đợc cành lá mà miệng không
“u” nổi thì sẽ thua