bài giảng điện tử về Rễ cây

Tài liệu giúp học sinh hiểu rõ về cấu tạo chức năng nhiệm vụ của rễ cây. Thiết kế bài giảng giúp cho người dậy và người học tiếp thu nhanh và nắm bắt được kiến thức ngay trên lớp. Tài liệu nhằm phục vụ cho các bạn học sinh trung học và trung cấp dược hoặc cao đẳng, đại học.

RÔ c©y

Môc tiªu häc tËp

1 Nªu ®­îc kh¸i niÖm vÒ rÔ c©y.

2 Tr×nh bµy ®­îc c¸c phÇn vµ c¸c lo¹i rÔ c©y.

3 M« t¶ ®­îc cÊu t¹o cÊp I vµ cÊu t¹o cÊp II

cña rÔ c©y.

1- Khái niệm về rễ cây

• Rễ là cơ quan sinh trưởng của cây, rễ thường mọc từ gốc xuống đất.

• Nhiệm vụ hấp thụ các chất như nước, muối khoáng hòa tan trong nước để nuôi cây, dự trữ chất dinh dưỡng.

• Rễ bám chắc vào đất giúp cho cây đứng vững trong môi trường sống của nó.

• Rễ không mang lá, không có diệp lục trừ rễ khí sinh.

2-Hình thái học của rễ cây

2.1 Các phần của rễ

• Rễ cái: là bộ phận lớn nhất của rễ, thường có hình trụ nón, mọc ra nhiều rễ con.

• Một rễ cây đầy đủ gồm có các phần:

- Chóp rễ : là bộ phận che chở cho đầu rễ khỏi bị sây sát khi mọc ở dưới đất.

- Miền sinh trưởng : làm cho rễ cây mọc dài ra nhờ

sự phát triển của mô phân sinh ngọn.

- Miền lông hút : gồm nhiều lông nhỏ dài từ 5 7 –

cm để hấp thụ nước và muối khoáng.

- Miền hóa bần (miền phân nhánh): được bao bọc bởi 1 lớp tế bào đã hóa bần để làm nhiệm

vụ che chở cho rễ cây ở miền hóa bần có các

rễ con từ trong mọc xiên ra và cũng mang đủ

bộ phận như rễ cái.

- Cổ rễ : là đoạn nối liền rễ với thân cây.

2.2 Các loại rễ cây

• Rễ trụ (rễ cọc): là

rễ chính của cây, thường phát triển hơn rễ con: Rễ cây Nhãn, cây Mít…

rễ con to bằng nhau: Rễ cây Hành,

cây Lúa…

• Rễ củ: là rễ cái hoặc rễ con có thể phồng to lên vì tích lũy nhiều chất dự trữ: Rễ cây Khoai lang, rễ cây Mạch môn, Bách bộ…

• Rễ phụ: là rễ mọc

từ cành ra và đâm xuống đất: Rễ cây

Đa, cây Si…

• Rễ bám: là rễ mọc từ thân để cây bám chắc vào giàn: Rễ cây Trầu không…

• Rễ mút: là rễ của các cây ký sinh mọc vào

vỏ của cây chủ những giác mút để hút trực tiếp nhựa của cây chủ: Cây Tơ

• Rễ khí sinh: là rễ mọc trong không khí: Rễ cây Phong lan, Cây Thạch hộc.

mọc trong nước: rễ cây Bèo tây…

• Rễ hô hấp: rễ mọc thẳng đứng lên khỏi mặt đất để cung cấp không khí cho các phần

rễ ở phía dưới: Rễ cây Bụt mọc…

Các ký hiệu vẽ tổng quát

3 Cấu tạo giải phẫu của rễ cây

Đến tầng lông hút, rễ cây có cấu tạo sơ cấp hay cấp I, từ đó trở lên, rễ cây phát triển theo chiều ngang tức là có cấu tạo cấp II.

• Phần trong cùng của vỏ cấp I là nội bì: cấu tạo

là 1 hàng tế bào đều đặn, có chức năng làm

giảm bớt sự xâm nhập của nước vào trụ giữa.

3.1.3 Trô gi÷a

• Vá trô: gåm c¸c tÕ bµo cã mµng máng n»m xen kÏ víi hµng tÕ bµo néi b×.

Vi phÉu rÔ

M¹ch m«n

C u t¹o c p 1 Ê Ê

3.2 C u tạo c p II ấ ấ

Rễ của đa số các cây lớp Hành chỉ có cấu tạo cấp I Rễ của các cây lớp Ngọc Lan có cấu tạo cấp I trong 1 thời gian ngắn Khi những lá

đầu tiên xuất hiện thì trong rễ đã chuyển sang cấu tạo cấp II nhờ 2 tầng phát sinh thứ cấp:

• Tầng phát sinh ngoài (tầng phát sinh bần, vỏ lục): Cấu tạo là 1 lớp tế bào, sinh ra:

+ Phía bên ngoài những lớp tế bào đều đặn có màng hóa bần

+ Phía bên trong những lớp tế bào có màng mỏng gọi là vỏ lục

• TÇng ph¸t sinh trong (tÇng ph¸t sinh libe gç, –

tÇng sinh gç): n»m gi÷a bã libe cÊp I vµ bã gç cÊp I CÊu t¹o lµ 1 líp tÕ bµo, sinh ra:

- ë cÊp II: gi÷a libe cÊp I vµ libe cÊp II bÞ gi·n ra

→ libe cÊp I bÞ ®Èy ra ngoµi, gç cÊp I bÞ ®Èy vµo trong vµ n»m xen kÏ gi÷a 2 bã gç cÊp II

• - Tia ruét cÊp II

Vi phÉu rÔ Hoµng §»ng