Cổ thi tác dịch (Phần 1)

Lúđi ngûúđi dõch Líìn in ăíìu 1998, NXB Vùn Hoơc Töi thuöơc lúâp ngûúđi híơu sinh, Tíy hoơc, míịy chuơc nùm qua chó chuýn dõch vùn thú phûúng Tíy, maôi gíìn ăíy múâi bùưt ăíìu ăoơc nhiïì

Muơc luơc

Lúđi ngûúđi dõch 6

Lúđi ngûúđi dõch 8

Thú böịn cíu 10

Lyâ Thûúđng Kiïơt 10

Ăöî Phaâp Thuíơn 11

Ngö Chín Lûu 12

Lím Khu 13

Dûúng Khöng Löơ 14

Lyâ Cađn Ăûâc 15

Ăoađn Vùn Khím 16

Kiïìu Trñ Huýìn 17

Tûđ Löơ 18

Hoađng Viïn Hoơc 20

Kiïìu Phuđ 21

Íu Ăaơo Hú 23

Hûâa Ăaơi Xaô 25

Nguýîn Quaêng Nghiïm 26

Tríìn Caênh 27

Tríìn Tung 34

Tríìn Hoaêng 42

Tríìn Khím 50

Tríìn Quang Triïìu 65

Ăöìng Kiïn Cûúng 68

Lyâ Ăaơo Taâi 70

Maơc Kyâ 85

Trûúng Haân Siïu 86

Nguýîn Sûúêng 88

TRíìn Maơnh 89

Tríìn Hiïơu Khaê 92

Phaơm Ngöơ 93

Phaơm Maơi 94

Nguýîn Tûê Thađnh 95

Nguýîn ÛÂc 100

Chu Vùn An 105

Phaơm Sû Maơnh 109

Lï Quaât 113

Tríìn Nguýn Ăaân 116

Tríìn Phuê 122

Tríìn Ăònh Thím 124

Tríìn Cöng Cíín 125

Chu Ăûúđng Anh 126

Vuô Thïị Trung 127

Tríìn Quan 128

Lï Liïm 129

Taơ Thiïn Huín 130

Tríìn Ngaơc 133

Nguýîn Phi Khanh 134

Nguýn Traôi 147

Nguýîn Bónh Khiïm 156

Ăùơng Ăïì 162

Lûu Ăònh Chíịt 165

Phaơm Quñ Thñch 166

Nguýîn Ăònh Saâch 181

Nguýîn quyâ ặâc 183

Ăùơng Ăònh Tûúđng 184

Ngö Thò ÛÂc 190

Lï Caênh Tuín 191

Lï Thaânh Töng 194

Nguýîn Trung Ngaơn 220

Ăöî Cíơn 223

Phuđng Khùưc Khoan 224

Nguýîn Tiïịn Saâch 230

Nguýîn Cöng Haông 232

Khuýịt danh 233

Lï Quang Viïơn 234

Ăoađn Nguýîn Tuíịn 235

Ngö Thò Nhíơm 237

Nguýîn Hađnh 245

Trõnh Hoađi Ăûâc 262

Nguýîn Du 263

Nguýîn Khuýịn 276

Phan Huy Chuâ 278

Phan Thanh Giaên 281

Buđi Dõ 282

Cao Baâ Quaât 283

Nguýîn Thûúơng Hiïìn 288

Thú taâm cíu 292

Lyá Ngổc Kiïìu 294

Vẩn Trị Bất 295

Trêìn Cẫnh 296

Trêìn Tung 304

Trêìn Hoẫng 312

Trêìn Quang Khẫi 315

Hưì Quđ Ly 321

Phẩm Nhên Khanh 322

Trêìn Thuêën Du 329

Àùång Dung 331

Lï Cẫnh Tuên 332

Phẩm Nhûä Dûåc 338

Nguyïỵn Nhên An 350

Nguyïỵn Nùng Nhûúång 352

Àùång Àïì 353

Lï Thấnh Tưng 356

Nguyïỵn Tûã Thânh 381

Nguyïỵn ÛÁc 384

Chu Vùn An 390

Phẩm Sû Mẩnh 396

Trêìn Nguyïn Àấn 408

Trêìn Phuâ 431

Nguyïỵn Quđ Ûng 433

Doận Ên Phuã 434

Nguyïỵn Phi Khanh 435

Nguyïỵn Trậi 467

Nguyïỵn Bĩnh Khiïm 510

Phuâng Khùỉc Khoan 543

Vuä Caán 568

Nguyïîn Thiïën 572

Lï Baá Ly 574

Buâi Baá Chiïën 575

Àaâo Nghiïîm 576

Giaáp Haãi 581

Vuä Cêín 586

Nguyïîn Thûåc 597

Nguyïîn Danh Thïë 598

Nguyïîn Àùng 599

Phaåm Quñ Thñch 600

Lúđi ngûúđi dõch

(Líìn in ăíìu 1998, NXB Vùn Hoơc)

Töi thuöơc lúâp ngûúđi híơu sinh, Tíy hoơc, míịy chuơc nùm qua chó chuýn dõch vùn thú phûúng Tíy, maôi gíìn ăíy múâi bùưt ăíìu ăoơc nhiïìu vađ thíịm thña díìn caâi ăeơp, caâi síu lùưng cuêa thú cöí phûúng Ăöng, ăùơc biïơt lađ thú chûô haân Lyâ Tríìn cuêa Viïơt Nam vađ thú Ăûúđng Töịng cuêa Trung Quöịc Ăoâ lađ möơt sûơ thiïơt thođi vađ lađ löî höíng lúân vïì kiïịn thûâc cuêa töi Díîu khöng biïịt chûô Haân vađ sûơ hiïíu biïịt vïì vöịn cöí cuông haơn chïị, cađng ăoơc, töi cađng nung níịu yâ nghô phaêi lađm möơt caâi gò ăoâ lúân hún sûơ thûúêng thûâc ăún thuíìn cuêa ngûúđi ăoơc ăöịi vúâi maêng thú tuýơt vúđi nađy Tíơp thú caâc baơn ăang cíìm trïn tay lađ kïịt quaê cuêa yâ ắnh ăoâ

Thú chûô Hađn Viïơt Nam vađ thú Ăûúđng Töịng Trung Quöịc lađ di saên chung cuêa moơi ngûúđi, moơi thúđi ăaơi Xin haôy xem cöng trònh lao ăöơng nađy cuêa töi - díîu cođn nhiïìu ăiïìu chûa thoêa ăaâng, thíơm chñ coâ thïí khoâ chíịp nhíơn - nhû tíịm lođng, tiïịng noâi vađ caâch ăoơc hiïíu cuêa möơt thïị hïơ ăöịi vúâi di saên ăoâ Vò khöng biïịt ngön ngûô nguýn baên, tíịt nhiïn töi phaêi dûơa vađo baên dõch nghôa vađ dõch thú cuêa ngûúđi khaâc Töi ăöịi chiïịu nhiïìu baên khaâc nhau, tûđ ăoâ choơn cho mònh möơt caâch hiïíu vađ diïîn ăaơt riïng Noâi chung, nhûông ngûúđi dõch trûúâc töi ăïìu cöị gùưng trung thađnh töịi ăa vúâi cíu chûô nguýn baên Ăoâ lađ möơt quan ăiïím ăuâng vađ cíìn thiïịt cuêa nghïì dõch, tuy nhiïn, caâi giaâ khöng traânh khoêi lađ nhiïìu khi baên dõch chûa ăaơt ặúơc sûơ trong saâng vađ chíịt thú mong muöịn Töi coâ thïí lađm tûúng tûơ vađ chùưc cuông khoâ traânh nhûúơc ăiïím ăoâ Do víơy, töi quýịt ắnh ăi theo möơt hûúâng khaâc, lađ tíơp trung truýìn ăaơt tûâ thú, hònh aênh vađ íịn tûúơng Nghôa lađ trong trûúđng húơp cíìn thiïịt, sùĩn sađng boê khöng dõch hoùơc thay

ăùơt tïn cho tíơp thú nađy lađ "Cöí thi taâc dõch" Ăïí so saânh, töi in keđm theo baên phiïn ím cuêa tûđng bađi Coâ leô ăíy lađ möơt thïí nghiïơm seô gíy tranh caôi, víơy töi coâ míịy lúđi chín thađnh mađo trûúâc, mong ặúơc baơn ăoơc lûúơng thûâ

Cuông nhùìm muơc ăñch so saânh nhûng úê goâc ăöơ lúân hún, töi in keđm úê phíìn phuơ luơc cuöịn saâch nađy nhûông bađi thú böịn cíu cuêa Oma Khayam vađ Baba Takhi, hai taâc giaê lúân cuêa möơt nïìn thú khaâc, cuông phûúng Ăöng vađ khöng xa míịy vïì thúđi gian so vúâi thú Lyâ Tríìn Viïơt Nam vađ Ăûúđng Töịng Trung Quöịc ặúơc giúâi thiïơu trong tíơp nađy, lađ nïìn thú cöí Ba Tû

Cuöịi cuđng, töi chín thađnh caêm ún taâc giaê caâc cöng trònh nghiïn cûâu, caâc baên dõch nghôa vađ dõch thú mađ töi tham khaêo trong quaâ trònh lađm viïơc, cuông nhû caâc chuýn gia vùn hoơc, ngön ngûô vađ baơn beđ ăaô nhiïơt tònh giuâp ăúô töi Tíơp thú nađy chó göìm nhûông bađi tuýơt cuâ böịn cíu Sau nađy, nïịu ăiïìu kiïơn cho pheâp, töi seô

"taâc dõch" caâc tíơp tiïịp theo, göìm nhûông bađi Ăûúđng luíơt taâm cíu cuêa caê hai nûúâc Viïơt Nam vađ Trung Quöịc

Hađ Nöơi 30.9.1997

Thaâi Baâ Tín

Lúđi ngûúđi dõch

(cho líìn in thûâ hai)

Ăíy lađ baên in thûâ hai cuöịn "Cöí thi taâc dõch" nùm 1998, coâ sûêa chûôa, böí sung möơt söị bađi tûâ tuýơt vađ thíịt ngön baât cuâ cuêa caâc taâc giaê cöí ăiïín Viïơt Nam Ngoađi ra, ăïí baơn ăoơc coâ caâi nhòn töíng quaât hún, líìn nađy töi cuông ặa vađo ăíy caâc phíìn thú böịn cíu cuêa Oma Khayyam vađ Ba ba Takhi, cuông nhû thú nùm cíu tûđ tíơp Manhiöxû, Nhíơt Baên, vađ thú saâu cíu Triïìu Tiïn ăaô in trong tíơp Thú cöí phûúng ăöng caâch ăíy khöng líu

Gíìn ăíy töi quýịt ắnh chia tay vúâi thú, caê thú viïịt líîn thú dõch, ăïí tíơp trung saâng taâc vùn xuöi, trûúâc mùưt lađ truýơn ngùưn Do víơy, nhûông dûơ ắnh to lúân vïì dõch ăïìu phaêi boê giûôa chûđng Töi múâi chó lađm xong giađ nûêa cöng viïơc cuêa cuöịn "Cöí thi taâc dõch" tíơp hai, dûơ ắnh khoaêng 1000 bađi thú taâm cíu caâc taâc giaê cöí ăiïín Viïơt Nam Sau ăoâ seô ăïịn tíơp 1000 bađi taâm cíu Ăûúđng Töịng Thú tûâ tuýơt cuông muöịn ặúơc böí sung vađ in laơi Tuy nhiïn, bíy giúđ tíịt caê chó cođn trong yâ ắnh Mong ûúâc thò nhiïìu mađ sûâc laơi coâ haơn, ăađnh phaêi dađnh cho nhûông yâ ắnh khaâc cuông khöng keâm phíìn thöi thuâc

Víơy ăíy lađ "chuýịn tađu veât" caâc taâc phíím dõch cuêa töi vïì thú cöí Viïơt Nam vađ Trung Quöịc, göìm nhûông gò ăaô in úê tíơp trûúâc vađ baên dõch múâi thú taâm cíu (vađ möơt ñt thú böịn cíu) cuêa caâc nhađ thú cöí ăiïín Viïơt Nam Vò söị trang coâ haơn, baên in líìn nađy khöng coâ phíìn phiïn ím tiïịng Haân Möơt söị bađi cuô ặúơc chûôa laơi ăöi chuât, chuê ýịu vïì niïm luíơt vađ víìn ăiïơu Cuông do dang dúê, viïơc tuýín

Nhên dõp nây, xin lêìn nûäa cẫm ún bẩn àổc gêìn xa vị nhûäng tịnh cẫm vâ sûå khđch lïå àậ dânh cho tưi suưët mêëy chuåc nùm qua vúái tû cấch mưåt ngûúâi dõch

Hâ Nưåi, ngây 13.4.2001

Thấi Bấ Tên

Thú böịn cíu

LYÂ THÛÚĐNG KIÏƠT

Taâc giaê: (1019-1105) võ anh huđng dín töơc, tïn thíơt lađ Ngö Tuíịn, Thûúđng Kiïơt lađ tïn tûơ, sau ặúơc ban quöịc tñnh hoơ Lyâ, thađnh Lyâ Thûúđng Kiïơt; qú úê Thùng Long; coâ tađi thao lûúơc, gioêi vùn thú; coâ cöng lúân trong viïơc xíy dûơng ăíịt nûúâc, ăaânh Töịng, bònh Chiïm

1

N u âi s ö n g n û ú âc N a m

Vua Nam cai trõ nûúâc Nam nađy,

Saâch trúđi ghi roô thïị xûa nay

Cúâ sao ngoaơi giùơc liïìu xím phaơm,

Ta quýịt khöng dung luô chuâng mađy!

ĂÖÎ PHAÂP THUÍƠN

Taâc giaê: (915-990), khöng roô tïn thíơt vađ qú quaân, lađ nhađ thú thïị hïơ thûâ 10 dođng thiïìn Nam Phûúng, coâ kiïịn thûâc uýn baâc, gioêi thú vùn, tñch cûơc tham gia phođ nhađ Tiïìn Lï, ặúơc vua Lï Ăaơi Hađnh phong lađm Phaâp sû

2

T r a ê l ú đi n h a đ v u a ( 1 ) h o êi v ï ì n g ö i n û ú âc

Ngöi nûúâc nhû röìng cuöịn,

Vua vö vi(2), anh minh

Ăíịt nûúâc hïịt loaơn laơc,

Núi núi hûúêng thaâi bònh

Trong göî luön coâ lûêa,

Víîn thïị bao ăúđi nay

Nïịu göî khöng coâ lûêa,

Sao chaây ặúơc thïị nađy?

LÍM KHU

Taâc giaê: tûâc Húơ Sinh (?-1063), ngûúđi lađng Ăöng Phuđ Liïơt, huýơn Long Ăađm, nay thuöơc ngoaơi thađnh Hađ Nöơi, 19 tuöíi ăi tu Öng tûđng truơ trò nhiïìu núi, ặúơc vua Lyâ Thaâi Töng ýu mïịn, phong ăïịn chûâc Taê nhai ăö tùng thöịng

4

T r a ê l ú đi L y â T h a âi T ö n g k h i ă û ú ơc h o êi v ï ì t í m n g u y ï ơn

Vaơn víơt khöng mađ coâ,

Coâ mađ laơi nhû khöng

Khi hiïíu ặúơc ăiïìu ăoâ,

Ngûúđi vađ Phíơt tûúng ăöìng

DÛÚNG KHƯNG LƯÅ

Tấc giẫ: Khưng rộ nùm sinh, chĩ biïët mêët 1119, ngûúâi hûúng Hẫi Thanh, nay thuưåc tĩnh Hâ Nam, tưí tiïn vưën lâm nghïì châi lûúái, sau ưng bỗ ài tu Ưng chuyïn nghiïn cûáu vïì Thiïìn Tưng vâ Mêåt Tưng, cuâng Thiïìn sû Giấc Hẫi thûúâng du ngoẩn nhûäng núi danh lam thùỉng cẫnh

5

C a ái n h a ân c u ãa d ê n c h a âi

Sưng xanh muưn dùåm, trúâi muưn dùåm,

Mưåt xốm dêu gai, mưåt xốm mêy

Ưng châi nguã qụn, trûa tĩnh dêåy,

Tuyïët phuã trïn ghe mưåt lúáp dây

LYÂ CAĐN ẶÂC

Taâc giaê: Tûâc Lyâ Nhín Töng (1066-1128), lađ con trûúêng cuêa Lyâ Thaânh Töng vađ yê Lan Phu nhín, lïn ngöi nùm 7 tuöíi, lađm vua 56 nùm, ặúơc xem lađ öng vua nhín aâi vađ coâ tađi

6

K h e n t h i ï ìn s û G i a âc H a êi v a đ ă a ơo n h í n T h ö n g H u y ï ìn

Giaâc Haêi lođng nhû biïín,

Thöng Huýìn ăaơo ríịt huýìn

Thíìn thöng vađ biïịn hoâa,

Möơt Phíơt, möơt thíìn tiïn

ĂOAĐN VÙN KHÍM

Taâc giaê: Khöng roô nùm sinh, nùm míịt, thín thïị sûơ nghiïơp cuông khöng roô, chó biïịt lađm túâi Thûúơng thû böơ Cöng dûúâi triïìu Lyâ Nhín Töng (1072-1128)

7

T ù ơn g t h i ï ìn s û Q u a ên g T r ñ

Chöịng gíơy lïn cao, ruô buơi tríìn,

Ăïí ngùưm míy trúđi ngùưm sùưc xuín

Ríịt muöịn mađ khöng theo ặúơc Phíơt,

Vò aâo quan trûúđng troât vûúâng chín

Caái thiïìn, caái àeåp, caã lúâi ca

Àïìu tûâ tay mùæt Phêåt maâ ra

Caã vuä truå naây àêu cuäng Phêåt,

Sao lêìm, cûá tûúãng Phêåt àêu xa?

TÛÂ LƯÅ

Tấc giẫ: tûác Tûâ Àẩo Hẩnh, khưng rộ núi, nùm sinh, mêët 1117 Ưng lâ nhâ sû thïë hïå thûá 12 dông thiïìn Nam Phûúng, tu úã chuâa Thiïn Phuác trïn nuái Phêåt Tđch, chêu Quưëc Oai, nay lâ huyïån Quưëc Oai, Hâ Têy

1 0

L ú đi n h ù ưn n h u ê h o ơc t r o đ t r û ú âc k h i c h ï ịt

Thu vïì, khöng baâo nhaơn cuđng bay,

Cúâ sao quýịn luýịn coôi ăúđi nađy?

Mön ăïơ ặđng buöìn ta sùưp míịt:

Thíìy xûa chïịt ăïí hoâa thíìy nay

HOAÂNG VIÏN HOÅC

Taác giaã: (1072-1136), ngûúâi àêët Nhû Nguyïåt, coá leä nay laâ Bùæc Giang, tu úã chuâa Àaåi An, thuöåc huyïån Tïë Giang xûa, coá nhiïìu hoåc troâ theo hoåc

1 1

N g h e t i ï ën g c h u ö n g

Luåc thûác(1) laâm ta vûúáng sûå àúâi,

Caái döët khöng cho thêëy mùåt trúâi

Chuöng chuâa duy nhêët laâm ta tónh,

Xua caái vö minh(2), caã caái lûúâi

KIÏÌU PHUÂ

Tấc giẫ: tûác Bẫo Giấm, khưng rộ nùm sinh, mêët 1173, ngûúâi huyïån Trung Thuåy, àúâi Lyá Anh Tưng, lâm quan àïën chûác Hêåu xấ nhên, nùm 30 tuưíi tûâ quan, àïën tu úã chuâa Bẫo Phuác, nay thuưåc tĩnh Hôa Bịnh, sau ưng truå trị chuâa nây

1 2

C a ãm h o a âi

Mêëy ai thânh Phêåt nhúâ ài tu,

Khi trđ thưng minh bõ hêëm tuâ

Phẫi thêëy huyïìn vi trong ngổc sấng,

Nhû thêëy vêìng dûúng giûäa khối muâ

1 3

C a êm h o a đi

Trñ túơ nhû trùng saâng giûôa trúđi,

Bao truđm thiïn haơ, chiïịu muön núi

Muöịn tòm ặúơc noâ, ặđng phín biïơt

Caê rûđng phong hoùơc laâ phong rúi

ÍU ĂAƠO HÚơ

Taâc giaê: Khöng roô nùm sinh, míịt 1173, ngûúđi Chín Höơ, ăíịt Nhû Nguýơt, lađ nhađ sû coâ tiïịng ăúđi Lyâ Nùm 15 tuöíi theo hoơc thiïìn

sû Ngö Phaâp Hoa úê chuđa Phöí Ninh, sau ăïịn truơ trò taơi chuđa Quang Minh, nuâi Thiïn Phuâc, huýơn Tiïn Du, trúê thađnh ngûúđi ặâng ăíìu thïị hïơ thûâ 9 dođng thiïìn Quan Bñch, coâ luâc coâ hún mûúđi nghòn hoơc trođ

1 4

S ù ưc t h í n v a đ d i ï ơu t h ï í( 1 )

Ăíịt, nûúâc, lûêa, gioâ, thûâc

Vöịn dô ăïìu lađ khöng

Khaâc míy tan vađ húơp,

Lođng Phíơt saâng vö song

KHUYÏËT DANH

1 5

N g ê ỵm s û å à ú âi

Giố luâa, trùng lẩnh, nûúác mïnh mưng,

ấo êëm àïm khuya vêỵn buưët lông

Thúâi gian thêëm thóỉt trưi, giâ lậo

Mâ viïåc khưng thânh, ai biïët khưng?

HÛÂA ĂAƠI XAÔ

Taâc giaê: (1119-1180) qú úê Thùng Long, luâc nhoê theo hoơc thiïìn sû Ăaơo Húơ, ặúơc vua Lyâ Anh Töng ríịt tin duđng

1 6

N g û ơa ă a â

Ngûơa ăaâ rùng thíơt dûô,

Laơi hyâ suöịt ăïm ngađy

Ăûúđng lùưm ngûúđi qua laơi,

Ngûúđi cûúôi víîn ngöìi ngíy

NGUÝÎN QUAÊNG NGHIÏM

Taâc giaê: (1121-1190) ngûúđi ăíịt Ăan Phûúơng, lađ nhađ sû thuöơc thïị hïơ thûâ 11 dođng thiïìn Quan Bñch, truơ trò caâc chuđa Phuâc Thaânh vađ Tõnh Quaê

1 7

Ă û đn g t h e o b û ú âc N h û L a i

Chó ngûúđi thoaât tuơc söịng vö vi,

Múâi bađn söịng chïịt, chuýơn tûđ bi

Thúđi treê khöng nïn theo ặâc Phíơt,

Lađm trai phaêi coâ chñ nam nhi

TRÍÌN CAÊNH

Taâc giaê: tûâc Tríìn Thaâi Töng (1218-1277), con thûâ cuêa Tríìn Thûđa; lađ öng vua ăíìu tiïn cuêa nhađ Tríìn, coâ cöng trong viïơc öín ắnh vađ ặa xaô höơi Viïơt Nam bûúâc díìn vađo giai ăoaơn thõnh vûúơng; trûơc tiïịp laônh ăaơo vađ chiïịn thùưng quín Nguýn líìn thûâ nhíịt Öng ăùơt nïìn moâng cho chïị ăöơ thi cûê vađ múê mang viïơc hoơc úê Viïơt Nam

1 8

G û êi n h a đ s û Ă û âc S ú n ú ê a m T h a n h P h o n g

Gioâ thöíi trùng khuya ruơng trûúâc thïìm,

Caênh víơt, lođng ngûúđi ăïìu tônh ïm

Bao nhiïu caâi thuâ khöng ai biïịt,

Cûâ ăïí sû nùìm, vui suöịt ăïm

1 9

V ù n r ù n h a m s ù æc

Da phêën, toác thúm vúái maá àaâo,

Maâ nhòn, ai cuäng thêëy nao nao

Thûåc chêët chó toaân xûúng vaâ thõt,

Giïët ngûúâi àau àúán chùèng cêìn dao

2 0

V ù n r ù n n o ái c a ân

Khoa möi, muáa meáp, giaã ên cêìn,

Cuái àêìu xu nõnh àïí xin ùn

Mang tiïëng tiïíu nhên, àúâi diïîu cúåt,

Cuöëi cuâng cuäng chuöëc vaå vaâo thên

2 1

V ù n r ù n k e ã u ư ën g r û ú åu

Chùèng qua bậ gẩo uã lïn men,

Mâ biïën ngûúâi ngay thânh kễ hên

Nhâ tan nûúác mêët àïìu do rûúåu,

Phấ cẫ tưn nghiïm chưën cûãa thiïìn

2 2

K ï å d ê n g h û ú n g

Chiïn àaân(1) vun xúái núi vûúân Tuïå,(2)

Hûúng thúm trêìm thuãy chöën rûâng Thiïìn

Dao tûâ bi voát hònh cêy nhoån,

Àöët loâ hûúng nhoã, kñnh dêng lïn

2 3

K ï å d ê n g h o a

Àêët Têm rưång múã, cội nhên gian,

Muưn mâu hoa núã, nûúác bịnh an

Xin dêng lïn Phêåt hoa trùm àốa,

Giố ấc nghịn thu chùèng hếo tân

2 4

Ă û ú đn g t ú âi k i n h ă ö ( 1 )

Doơc ặúđng, cöơt ngûơa, coâ nhiïìu cíy,

Ăûúđng túâi kinh ăö qua löịi nađy

Ăïm vùưng, ngûúđi thûa, trùng chiïịu laơnh,

Trïn ặúđng nhûông ăöịm saâng lung lay

TRÍÌN TUNG

Taâc giaê: tûâc Túơ Trung Thûúơng Sô (1230-1291), con trai Tríìn Liïîu, anh ruöơt Hûng Ăaơo vûúng Tríìn Quöịc Tuíịn, trûơc tiïịp cíìm quín chöịng quín Nguýn Öng tu Phíơt mađ khöng hïì xuíịt gia, tûđng theo hoơc thiïìn sû Tiïu Dao Öng ríịt ham mï vùn thú, caâc saâng taâc ặúơc tíơp húơp trong böơ "Thûúơng Sô Ngûô luơc”

2 5

T h ù m ă a ơi s û T ù n g Ă i ï ìn

Cuông thïị rûđng xanh vúâi gaâc líìu,

Ăïí söịng, chöî nađo chùỉng giöịng nhau

Ngûúđi ăúđi thíịy nuâi cao vađ ăeơp,

Míịy ngûúđi nghe tiïịng vûúơn khe síu?

2 6

G ú ơi b a êo m o ơi n g û ú đi

Thïị gian ûa döịi, khöng ûa thíơt,

Nhûng thíơt döịi gò, ăïìu buơi ăíịt

Muöịn sang túâi ặúơc búđ bïn kia,(1)

Haôy hoêi treê con chúi trûúâc mùơt

2 7

C h ú åt h û án g l a âm t h ú

Thanh thaãn ngöìi yïn chñnh giûäa nhaâ,

Nhòn Cön Luên khoái gúån xa xa

Luác mïåt, thaãnh thúi, têm tûå tùæt,

Khöng thiïìn, khöng Phêåt, chó mònh ta

2 8

C ê y t u ân g d û ú ái k h e

Cao, thùèng, cêy tuâng moåc dûúái khe,

úã núi vùæng veã, nuái bao che

Chûa laâm rûúâng cöåt, khöng gò laå,

Coã daåi, dêy leo moåc böën bïì

2 9

C a ái t ê m

Cấi têm khưng tûúáng, chùèng hịnh hâi,

Thêëy nố mùỉt thûúâng dïỵ mêëy ai?

Muưën biïët cấi têm cho thêåt rộ,

Tûâ chiïìu cûá nguã àïën canh hai

3 0

T h ú à ï ì ú ã c h u âa

Vûâa àïën cưíng chuâa, vưåi phống tay

Àún sú ngụåch ngoẩc mêëy cêu nây

Kïí àậ khấ lêu, khưng cêìm buát,

Ba giúái Nhû Lai(1) cuäng chùèng hay

3 1

G ú åi b a ão n h û än g n g û ú âi t u T ê y P h û ú n g ( 1 )

Phêåt úã trong loâng möîi chuáng ta,

Böën phûúng thên phaáp(2) chó bao la

Trong veo bïí Phêåt, àïm thu lùæng,

Trúâi àïm àún àöåc maãnh trùng taâ