Nghệ thuật bố cục và khuôn hình

Bốn điểm được ưu tiên này không quá gần trọng tâm của hình ảnh: khán giả sẽ không bị dán mắt một cách gò bó thường xuyên vào trọng tâm của hình.. Thường chỉ sử dụng 1 điểm được lợi để đặ

NGHỆ THUẬT BỐ CỤC

VÀ KHUÔN HÌNH

Trương Văn Vũ Trường THCS An Ngãi Trung

Ba Tri – Bến Tre

A Bốn điểm được ưu tiên này không quá gần trọng tâm của hình ảnh: khán giả sẽ không bị dán mắt một cách gò bó thường xuyên vào trọng tâm của hình Không xa trọng tâm nên đỡ bị buộc phải quan sát từ điểm này tới điểm kia

B Thường chỉ sử dụng 1 điểm được lợi để đặt lên đó một hình thể (vật sống hay bất động, người hay khuôn mặt người, đồ vật,…) mà muốn làm tăng giá trị

B

A

1 NHỮNG ĐIỂM ĐƯỢC LỢI

E Có thể sử dụng cùng lúc 3 điểm được lợi (bố cục tam giác,…)

C-D Nhưng nhiều khi có 2 yếu tố được đặt cùng một lúc lên 2 điểm được lợi của hình ảnh (mặt của 2 người đối mặt,…) theo hướng ngang hay hướng chéo

E

2 NHỮNG VÍ DỤ VỀ BỐ CỤC

A TRONG HÌNH TAM GIÁC B.TRONG HÌNH CHỮ NHẬT

C TRÊN ĐƯỜNG CHÉO D TRONG VÒNG TRÒN

1.Bố cục hình tháp (tam giác): tạo sự chắc chắn,

vững vàng.

2.Bố cục theo chiều ngang (hình vuông, chữ

nhật): tạo thế cân bằng, ổn định.

3.Bố cục đường lượn (hình tròn): tạo sự mềm

mại, uyển chuyển.

A Bố cục hình tam giác: (cân, lộn ngược, nghiêng và

tam giác vuông), 2 cạnh không song song với khung của hình ảnh, bố cục sinh động hơn

B Bố cục hình vuông, chữ nhật: 4 góc, 4 cạnh song

song một cách bắt buộc với khung của hình ảnh, tạo

ra 1 bố cục rất cứng nhắc, quá cân đối và đều đặn, thiếu sức sống

C Bố cục dựa trên đường chéo: hết sức năng động,

như kéo ánh mắt “trượt” theo chiều dài đường dốc tự nhiên của đường chéo, gợi ý chuyển động xuống hoặc lên Thường xê dịch “đường chéo góc” chút ít xuống thấp hoặc lên cao để tránh sự phân chia hình ảnh thành 2 phần quá đều nhau và cân xứng

D Bố cục hình tròn: bc trọng tâm xoay tròn tạo cảm

giác tập trung vào hình tượng và nhân vật điển hình

A.Yếu tố sống dù bất động (phụ nữ trẻ) vẫn cuốn hút & bắt ta phải nhìn kỹ hơn 1 yếu tố động (xe ôtô) Yếu tố động đó cuốn hút hơn yếu tố bất động (cây cối).

[?] Làm thế nào để lôi cuốn sự chú ý đến chiếc xe ôtô(yếu tố phụ trong trật tự hiệu quả) mà không loại bỏ yếu tố sống?

3 XÁC ĐỊNH TRẬT TỰ CỦA CÁC THÀNH PHẦN BỐ CỤC TRONG TRANH

B Đẩy yếu tố sống ra xa , trên bình diện còn xa hơn yếu tố động hoặc bất động Thay vì tạo ra 2 trọng tâm cạnh tranh nhau, có thể sắp đặt sao cho 2 yếu tố sẽ ít nhiều nhập vào nhau làm 1

mảng đến mức mà yếu tố kém hấp dẫn hơn (yếu tố động hoặc bất động)có thể lợi dụng sự gần gũi với yếu tố sống, để thường xuyên hấp dẫn mắt nhìn Vị trí yếu tố bất động chiếm giữ (cây ở tiền cảnh) không ảnh hưởng.

B

C Sắp đặt yếu tố sống bị lu mờ ở tiền cảnh Đặt yếu tố sống ra sát khung của tranh, nhìn từ sau lưng, dáng tương đối tĩnh và tốt nhất để họ ngược sáng hoặc chỉ là cái bóng Khi nhiều yếu tố sống được bố cục theo cách trên thì ta vẫn có xu hướng nhìn lướt qua Theo tự nhiên người xem bị hút về phía yếu tố thứ yếu, nhất là nó được đặt trên 1 trong những điểm được lợi của tranh( xe ôtô).

4 TRƯỜNG HỢP MỘT ĐỒ VẬT VÔ TRI

A Khi chủ đề chính là

1 đồ vật vô tri (ghế tựa), tránh đưa vào bố cục yếu tố sống hoặc động bởi vì sẽ cuốn hút mắt ta nhìn vào Điều này là vô ích vì gây mất tập trung Tuy nhiên, chẳng cấm đoán nếu đặt 1 đồ vật cũng bất động trên ghế tựa (1 miếng vải)

B Đặt 1 yếu tố sống, thậm chí chỉ là hình bóng con người (búp bê) sẽ là đảo lộn thứ bậc trong tranh Ghế tựa sẽ chỉ đơn giản là cái giá đỡ cho chủ thể chính (búp bê)

C Để giữ được cả 2 yếu tố mà lại khôi phục được vai trò chính của ghế tựa, cần giảm bớt vai trò của yếu tố sống (búp bê), bằng cách đặt nó ở phía sau, bên dưới tranh