an toàn thực phẩm - thực trạng và yêu cầu

VẬN CHUYỂN NGUYÊN LIỆUGiẾT MỔ / SƠ CHẾ CHỢ BÁN BUÔN, BÁN LẺ MÓN ĂN VẬN CHUYỂN TP NUÔI TRỒNG / ĐÁNH BẮT SƠ ĐỒ CHUỖI SẢN XUẤT THỰC PHẨM Chuỗi sản xuất thực phẩm: Các công đoạn trong quá t

Trang 1

AN TOÀN THỰC PHẨM THỰC TRẠNG & YÊU CẦU

Lê Hoàng Lâm Trung tâm Chất lượng nông lâm thủy sản vùng 3

Trang 2

“Sản phẩm mà con người ăn, uống

ở dạng tươi sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản Thực phẩm không bao gồm mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm"

(Khoản 20, Điều 2, Luật An toàn thực phẩm năm 2010).

KHÁI NIỆM VỀ THỰC PHẨM

Thực phẩm?

1 THỰC PHẨM & AN TOÀN THỰC PHẨM

Trang 3

 Thực phẩm có nguồn gốc từ động vật trên

cạn: thịt và sản phẩm thịt, mật ong, trứng, sữa,…

Trang 4

“là việc bảo đảm để thực phẩm không gây hại cho sức khỏe và tính mạng người tiêu dùng”

(Điều 2, khoản 1 - Luật ATTP 2010)

An toàn thực phẩm (Food safety)

Trang 5

VẬN CHUYỂN NGUYÊN LIỆU

GiẾT MỔ / SƠ CHẾ

CHỢ BÁN BUÔN, BÁN LẺ

MÓN ĂN VẬN CHUYỂN TP

NUÔI TRỒNG / ĐÁNH BẮT

SƠ ĐỒ CHUỖI SẢN XUẤT THỰC PHẨM

Chuỗi sản xuất thực phẩm: Các công đoạn trong

quá trình sản xuất, chế biến, phân phối, bảo

quản, vận chuyển thực phẩm từ khâu sản xuất

ban đầu đến khâu tiêu thụ

TỪ TRANG TRẠI ĐẾN BÀN ĂN

VẬN CHUYỂN TP

CHẾ BIẾN

Trang 6

 Thực phẩm không an toàn là vấn đề đang được

báo động, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội:

 Thịt & sản phẩm thịt:

 Dư lượng thuốc thú y: hóa chất, kháng sinh cấm

và sử dụng hạn chế

 Chất tạo nạc (nhóm β agonist), Dexamethasone

 Chất bảo quản, tẩy trắng độc hại: formol, hàn

the, hydrogen peroxide, Sodium nitrit , sulfur dioxide (SO2),…

 Phụ gia, chất bảo quản, chất hỗ trợ chế biến sử

dụng trong chế biến

 Vi sinh vật gây bệnh: Salmonella, E coli,…

 Virus cúm gia cầm, bệnh heo tai xanh,…

2 TÌNH HÌNH AN TOÀN THỰC PHẨM

Trang 7

 Rau, quả, chè,…:

 Dư lượng thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật

 Kim loại nặng từ đất, nước tưới, phân bón,…

 Dư lượng nitrate

 Độc tố nấm Aflatoxin

 Hóa chất, chất bảo quản độc hại

 Vi sinh vật gây bệnh, ký sinh trùng (rau ăn sống)

 Phụ gia, phẩm màu, hương liệu độc hại trong chế

biến

Trang 8

 Thủy sản & sản phẩm thủy sản:

 Kim loại nặng, thuốc trừ sâu từ môi trường sống bị ô nhiễm,…

 Hóa chất, kháng sinh cấm; chất bảo quản độc hại: CAP, ure,

borate,…

 Dư lượng hóa chất, kháng sinh cấm & hạn chế sử dụng (thủy

sản nuôi): Malachite Green, Crystal Violet, CAP, Nitrofurans, Enrofloxacin,…

 Hóa chất xử lý môi trường (Trifluralin, BKC), bảo quản thức ăn

(Ethoxyquin) tồn dư trong thủy sản

 Dư lượng thuốc thú y, hormone kích thích sinh trưởng, sinh

sản

 Độc tố sinh học: histamine, nhuyễn thể 2 mảnh vỏ, cá nóc

 Vi sinh vật gây bệnh, ký sinh trùng (cá ăn sống)

 Phụ gia, chất bảo quản, chất hỗ trợ chế biến

 Tạp chất do bơm chích

 Dịch bệnh thủy sản

Trang 9

 Thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ

 Thực phẩm được quảng cáo sai sự thật, gây nhầm lẫn

đối với người tiêu dùng

 Thực phẩm có bao gói, đồ chứa đựng không bảo đảm

an toàn

 Thực phẩm biến đổi gen

Trang 10

 Nguyên nhân:

 Hệ thống luật, quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn còn

thiếu hoặc chưa đủ mạnh / Làm quá ít để thực thi luật, quy định đã ban hành:

 Không đủ nguồn lực

 Không được đào tạo đầy đủ

 Không được hỗ trợ từ cấp cao hơn

 Hệ thống kiểm soát thực phẩm thường tập trung nhiều

vào đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu nhằm đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp

3 NGUYÊN NHÂN & HẬU QUẢ:

Trang 11

 Nguyên nhân (tt):

 Thiếu hụt về cơ sở hạ tầng cho việc thiết lập các hệ thống

kiểm soát an toàn thực phẩm:

 Quy hoạch vùng sản xuất nguyên liệu tập trung đảm bảo an

toàn thực phẩm

 Điều kiện sản xuất của nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh

thực phẩm còn chưa đáp ứng yêu cầu Chủ cơ sở không muốn / không đủ tài chính để nâng cấp

 Thiếu nguồn nước sạch phục vụ sản xuất và chế biến

 Xử lý chất thải, rác thải thuốc bảo vệ thực vật, chất thải sinh

hoạt,…

 Điện, đường giao thông,…

 Hệ thống kho tồn trữ và lưu kho để bảo vệ nông sản (ngũ

cốc) khỏi sâu bọ và độ ẩm,…

Trang 12

 Nguyên nhân (tt):

 Nhân viên quản lý, kiểm soát an toàn thực phẩm có thẩm

quyền và mục đích tốt, nhưng chưa được trả lương đủ sống nên không toàn tâm, toàn ý cho công việc; đôi khi trở thành mục tiêu của hối lộ hoặc tham nhũng

 Nhận thức của người sản xuất & người tiêu dùng về các

bệnh truyền qua thực phẩm và thực phẩm bị ô nhiễm còn ở mức thấp hoặc bị phớt lờ Vẫn còn quan niệm rằng có đủ thực phẩm để nuôi sống con người là ưu tiên hàng đầu

hoặc cho rằng trách nhiệm quản lý, kiểm soát an toàn thực phẩm là của cơ quan Nhà nước.

 Hệ thống luật, quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn chưa được

tuyên truyền, phổ biến đến tận người sản xuất & người tiêu dùng thực phẩm hoặc đã được phổ biến, hướng dẫn nhưng không tuân thủ

Trang 13

 Hậu quả:

 Gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng

 Quốc gia bị mất uy tín do hệ thống kiểm soát ATTP

kém, không hiệu quả

 Sản phẩm thực phẩm bị mất uy tín tại thị trường nhập

khẩu và ngay tại thị trường nội địa do người tiêu dùng tẩy chay

 Doanh nghiệp bị đình chỉ hoạt động sản xuất / bị đình

chỉ xuất khẩu (ở cấp doanh nghiệp hoặc cấp quốc gia) dẫn đến phá sản

 Tăng chi phí chữa bệnh, chăm sóc y tế, chi phí khắc

phục sự cố do mất an toàn thực phẩm

 Tổn thất chi phí không đáng có do phải triệu hồi, thu

hồi, tiêu hủy hoặc tái chế sản phẩm không an toàn

Trang 14

GIỚI THIỆU LUẬT ATTP

 Sản xuất, kinh doanh thực phẩm là hoạt động có điều kiện; tổ

chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải chịu trách nhiệm về an toàn đối với thực phẩm do mình sản xuất, kinh doanh

(Điều 3, khoản 2 Luật ATTP)

 Quản lý an toàn thực phẩm phải trên cơ sở quy chuẩn kỹ thuật

tương ứng, quy định do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành và tiêu chuẩn do tổ chức, cá nhân sản xuất công bố áp dụng (Điều 3, khoản 3 Luật ATTP)

 Quản lý an toàn thực phẩm phải được thực hiện trong suốt quá

trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên cơ sở phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm (Điều 3, khoản 4 Luật ATTP)

 Xây dựng chiến lược, quy hoạch tổng thể về bảo đảm an toàn

thực phẩm, quy hoạch vùng sản xuất thực phẩm an toàn theo chuỗi cung cấp thực phẩm được xác định là nhiệm vụ trọng tâm

ưu tiên (Điều 4, khoản 1 Luật ATTP)

4 ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG,

AN TOÀN THỰC PHẨM

Trang 15

 Thiết lập khuôn khổ pháp lý và tổ chức thực hiện lộ

trình bắt buộc áp dụng hệ thống Thực hành sản xuất tốt (GMP), Thực hành nông nghiệp tốt (GAP), Thực hành

vệ sinh tốt (GHP), Phân tích nguy cơ và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP) và các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến khác trong quá trình sản xuất, kinh

doanh thực phẩm (Điều 4, khoản 4 Luật ATTP)

 Điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm xuất

khẩu (Điều 41 Luật ATTP):

 Đáp ứng các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm của

Việt Nam

 Phù hợp với quy định về an toàn thực phẩm của nước

nhập khẩu theo hợp đồng hoặc điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế thừa nhận lẫn nhau về kết quả đánh giá

sự phù hợp với quốc gia, vùng lãnh thổ có liên quan

Trang 16

 Chương X- Mục 1 Trách nhiệm quản lý nhà

nước về ATTP

Bộ Y tế:

 Trách nhiệm trong quản lý chuyên ngành: Quản

lý an toàn thực phẩm trong suốt quá trình sản xuất, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh đối với phụ gia

thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, nước uống đóng chai , nước khoáng thiên nhiên , thực

phẩm chức năng và các thực phẩm khác theo quy định của Chính phủ;

Trang 17

nước về ATTP

Bộ NN&PTNT:

 Quản lý ATTP trong suốt quá trình sản xuất,

thu gom, giết mổ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh đối với ngũ cốc, thịt và các sản phẩm

từ thịt, thủy sản và sản phẩm thủy sản, rau,

củ, quả và sản phẩm rau, củ, quả, trứng và các sản phẩm từ trứng, sữa tươi nguyên liệu,

mâ ât ong và các sản phẩm từ mâ ât ong, thực phẩm biến đổi gen, muối và các nông sản thực phẩm khác theo quy định của Chính phủ.

Trang 18

nước về ATTP

Bộ Công thương:

 Quản lý ATTP trong suốt quá trình sản xuất, chế biến,

bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh đối với các loại rượu, bia, nước giải khát, sữa chế biến, dầu thực vật, sản phẩm chế biến bột và tinh bột và các TP khác theo quy định của Chính phủ.

 Ban hành chính sách, quy hoạch về chợ, siêu thị, quy

định điều kiện kinh doanh thực phẩm tại các chợ, siêu thị

 Chủ trì việc phòng chống thực phẩm giả, gian lận

Trang 19

trồng thủy sản:

quy định, quy chuẩn có liên quan

hỗ trợ nâng cấp cơ sở hạ tầng, đường giao thông; hỗ trợ xây dựng và áp dụng VietGAP.

hại trong động vật / thủy sản nuôi

5 QUẢN LÝ CL, ATTP trong toàn bộ CHUỖI SẢN XUẤT THỰC PHẨM NÔNG LÂM THỦY SẢN

5 QUẢN LÝ CL, ATTP trong toàn bộ CHUỖI SẢN XUẤT

THỰC PHẨM NÔNG LÂM THỦY SẢN

Trang 20

đủ điều kiện bảo đảm ATTP trong sơ chế, chế biến thực phẩm theo các quy định, quy chuẩn có liên quan

 Thực hiện công bố hợp quy, hợp chuẩn theo quy định

 Liên kết sản xuất theo chuỗi từ sản xuất nguyên liệu ban

đầu đến phân phối, tiêu thụ sản phẩm

 Kiểm tra, chứng nhận cơ sở đủ điều kiện bảo đảm ATTP và

giám sát định kỳ sau chứng nhận / Thanh tra, kiểm tra ATTP

 Kiểm soát, chứng nhận CL, ATTP đối với sản phẩm xuất

khẩu theo yêu cầu của CQTQ nước nhập khẩu

 Phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm

 Hỗ trợ đào tạo, tập huấn về QLCL

 Thiết lập quan hệ, xúc tiến các thỏa thuận song phương

Trang 21

kiện bảo đảm ATTP trong kinh doanh thực phẩm

phẩm

phẩm bị cảnh báo về ATTP.

yêu cầu của CQTQ nước nhập khẩu

nhân và khắc phục sản phẩm bị cảnh báo về ATTP của cơ sở sản xuất.

năng lực kiểm soát ATTP lẫn nhau, tạo điều kiện cho hoạt động xuất nhập khẩu

Trang 22

Cảm ơn quý vị đã chú ý lắng nghe!

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	805 KB