Báo cáo phác đồ điều trị đái tháo đường

Mở đầumới tạo ra nhiều lựa chọn trong điều trị ĐTĐ2 cập đầy đủ đến các nhóm thuốc mới... 06/01/15 6 23Các cơ chế tác dụng của các thuốc hiện dùng để điều trị ĐTĐ typ 2 Ức chế α -gluc

Trang 1

BS CKII TRẦN QUỐC LUẬN Trung tâm Chẩn đoán Y khoa TPCT

Trang 2

Mở đầu

mới tạo ra nhiều lựa chọn trong điều trị ĐTĐ2

cập đầy đủ đến các nhóm thuốc mới

Trang 3

Mục tiêu đường máu

 Đường máu đói: 80 – 120mg/dl

 Đường máu sau ăn: < 160mg/dl

 HbA1c < 7%

Trang 4

06/01/15 4

Giảm tiết

Insulin

TỤY

Các cơ chế góp phần làm tăng Glucose

Giảm tác dụng Incretin

Tăng ly giải

Gan tăng SXG

mô mỡ

Tăng tái hấp thu

Trang 5

Chức năng tế bào β (%)*

Chức năng tế bào β ở các BN ĐTĐ typ 2 bị suy giảm liên

tục dù được điều trị theo phương pháp nào

100

Số năm từ khi được chẩn đoán ĐTĐ

T2DM=type 2 diabetes mellitus

*β-cell function measured by homeostasis model assessment (HOMA)

Suy giảm liên tục chức năng tế bào β xảy ra từ trước khi chẩn đoán

Metformin (n=159) 80

Trang 6

06/01/15 6 23

Các cơ chế tác dụng của các thuốc hiện dùng để điều trị

ĐTĐ typ 2

Ức chế α -glucosidase Làm chậm hấp thu carbohydrate tại ruột

Thiazolidinediones Giảm ly giải mỡ từ các mô

mỡ, tăng thu nhận glucose tại cơ vân và giảm sản xuất glucose tại gan Sulfonylureas

Kích thích tế bào β tụy

GLP-1 analogues: Cải thiện độ nhạy của tiểu

đảo tụy với insulin, làm chậm trống dạ dày,

DDP-4=dipeptidyl peptidase-4; GLP-1=glucagon-like peptide-1; T2DM=type 2 diabetes mellitus

Adapted from Cheng AY, Fantus IG CMAJ 2005; 172: 213–226.

Ahrén B, Foley JE Int J Clin Pract 2008; 62: 8-14.

Ức chế DPP-4 Kéo dài tác dụng của GLP-1 để cải thiện

độ nhạy của tiểu đảo tụy với glucose, tăng thu nhận glucose

Trang 7

Hướng dẫn điều trị theo IDF

Insulin nền hoặc insulin

2 pha (sau đó insulin nền + bữa ăn )

Thay đổi lối sống

Sau đó, tại mỗi bước, nếu không đạt mục tiêu (HbA 1C <7.0%)

Metformin (nếu chưa có bước 1)

Metformin (nếu chưa có bước 1) α-gluc or or TZD DPP-4

Sulfonylurea hoặc α-glucosidase

Thông thường Điều trị thay thế

Trang 8

06/01/15 8

T2DM Anti-hyperglycemic Therapy: General Recommendations

ADA / EASD April 2012 Diabetes Care, Diabetologia 1 9 April 2 01 2 [Epub ahead of print]

Trang 9

BƯỚC 1: can thiệp lối sống

Trang 10

CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG

1 Thành phần thức ăn theo tỷ lệ: 15% chất đạm, 35% chất béo, 50% chất đường bột

2 Ngưng (cấm) toàn bộ các thức ăn, thức uống có đường ngọt

(sugary carbohydrate)

3 Cần ăn đủ lượng đường bột để đảm bảo đủ năng lượng Đường bột chia nhỏ vào 3 bữa ăn; thay đổi thức ăn nhóm đường bột bằng cách dùng xen kẽ các loại bột củ rễ, ngũ cốc.

4 Giảm đến mức tối thiểu lượng thức ăn chứa nhiều chất béo



Trang 11

5 Nên ăn cá 2-3 lần trong tuần (cá đạm nhiều béo ít).

6 Hạn chế tối đa uống rượu, bia.

7 Ăn thêm các thức ăn có các chất xơ như rau, củ, trái cây “không ngọt”

1 Quá kiêng khem (vì quá lo lắng nên phải nhịn ăn, giảm uống một cách vô lý).

2 Quá " bất cần" (coi thường bệnh, không tuân theo chế độ ăn qui định ).

Trang 12

 Nguyên tắc luyện tập thể lực

-Luyện tập phải dần dần và thích hợp.

-Phải đề phòng hạ đường máu khi tập thể lực.

-Không ráng tập quá sức hoặc tập thể lực khi đang có bệnh cấp tính, khi đường máu chưa ổn định…

-Cần lưu ý là mỗi bệnh nhân sẽ có một chế độ tập luyện khác nhau chứ không rập khuôn đồng nhất được

-Tập luyện thân thể không phải quá nặng nhọc và mất thời gian mà cần duy trì ổn định có thời khóa biểu hợp lý cho công việc và tuổi tác.

Trang 13

Khi nào bắt đầu dùng thuốc ?

mục tiêu đường máu

Trang 14

06/01/15 14

BƯỚC 2 : SỬ DỤNG 1 NHÓM THUỐC

Trang 15

Thuốc ưu tiên chọn lựa đầu tiên?

Trang 16

UKPDS bắt đầu thực hiện

G U I D E S L I N E S

Phòng ngừa ĐTĐ

Metformin được chấp thuận tại Mỹ 1995

Trang 17

Nhóm Metformin

 Glucophage- Thuốc uống hạ đường huyết được chọn lựa can thiệp sớm cùng với thay đổi lối sống ở BN ĐTĐ típ 2

 Thuốc uống hạ đường huyết duy nhất đem lại lợi ích tim mạch và kéo dài đời sống cho BN ĐTĐ típ 2

Trang 18

06/01/15 18

Nếu không dung nạp thuốc, thay thế METFORMIN

bằng 1 trong các nhóm thuốc sau:

SU (sulfonylureas), TZD (thiazolidinedione) , ức chế DPP-4 hoặc đồng vận GLP-1

Trang 19

Trang 20

06/01/15 20

BƯỚC 3: SỬ DỤNG 2 NHÓM THUỐC

Trang 21

Khi nào dùng kết hợp 2 nhóm thuốc ?

tiêu đường máu (sau khi đã điều chỉnh liều

nhằm đạt hiệu quả lâm sàng)

Trang 22

Phối hợp thuốc như thế nào?

Trang 23

Insulin hiệu quả nhất điều trị bệnh đái

tháo đường

0.5-1.0 1.5 1.5 1.0-1.5 0.5-1.0 0.8-1.0

GLP-1 agonists

Trang 24

Tại sao sử dụng insulin?

Bệnh tim mạch Bệnh võng mạc Bệnh thần kinh Bệnh thận

 Lựa chọn hiệu quả điều trị

Khi tế bào beta của tuyến tụy suy giảm và không còn bài tiết insulin

Insulin giảm glucose hiệu quả nhất

Trang 25

Insulin có lợi ích lâu dài

1 Holman, et al NEJM 2008;359:1577–89

50% bệnh nhân đái tháo đường đã có biến chứng tại thời điểm chẩn đoán 2

Trang 26

Theo QĐ 3280/BYT

máu về mức quản lý tốt nhất, đạt mục tiêu đưa HbA1C về khoảng từ 6,5 đến 7,0% trong vòng 3 tháng Không áp dụng phương pháp điều trị bậc thang mà dùng thuốc phối hợp sớm Cụ thể

trên 13,0 mmol/l có thể chỉ định hai loại thuốc viên hạ

glucose máu phối hợp.

mmol/l có thể xét chỉ định dùng ngay insulin.

thời lưu ý cân bằng các thành phần lipid máu, các thông số

về đông máu, duy trì số đo huyết áp…

Trang 27

Chỉ định Insulin

 Bệnh nhân có các tiêu chuẩn sau yêu cầu điều trị insulin:

 Các triệu chứng của tăng đường huyết

 Đa niệu, khát, nhiễm nấm, đau thần kinh, loét chân/nhiễm trùng và nhiễm trùng

 Sự hiện diện của các biến chứng

 Nhiễm trùng hệ thống, nhiễm trùng huyết, nhồi máu cơ tim cấp, cơn đau thắt ngực không ổn định, đái tháo đường nhiễm ceton acid

 Dự kiến phẩu thuật

 Trị số cao lúc chẩn đoán

 FPG >250 mg/dL, PPG >300 mg/dL, HbA 1C >9% (13.5 mmol/L)

 Kiểm soát đường huyết không đạt yêu cầu với liều tối

ưu của 2-3 loại thuốc viên uống

Trang 28

 Tham khao them tai lieu ve cac dang Inisilin

Trang 29

Trang 30

06/01/15 30

Trang 31

Khi nào dùng kết hợp 3 nhóm thuốc ?

mục tiêu đường máu (sau khi đã điều chỉnh liều nhằm đạt hiệu quả lâm sàng)

Trang 32

Phối hợp thuốc như thế nào?

Trang 33

4 bước khởi đầu điều trị với insulin

Trang 34

Liều lượng theo thời gian – Insulin 2 pha

Đối với liều 1 lần/ngày

Das et al JAPI 2009 http://www.japi.org/february_2009/premix_insulin.html

Nếu ĐH ban đêm

sáng chính

Nếu ĐH buổi sáng

chiều chính

Trang 35

Chuẩn độ liều insulin nền

Meneghini và cộng sự (3-0-3) – cách chỉnh liều

Bất kỳ cơn hạ đường huyết nào nên được xem xét trước khi chuẩn độ

Chuẩn độ liều dựa vào trị số trung bình của ĐH trong 3 ngày trước khi chuẩn độ

Trang 36

Chuẩn độ liều insulin

Unnikrishnan và cộng sự - Phương pháp chuẩn độ liều

Unnikrishnan et al IJCP 2009: 63(11):1571-7, Expert Opinion, BDI Advisory Group Jun 5-6, 2012

Bất kỳ cơn hạ đường huyết nào nên xem xét trước khi chuẩn độ liều

Chuẩn độ liều dựa vào trị số Đh thấp nhất của bất kỳ 3 ngày trước khi chuẩn độ

Trang 37

Tối ưu hóa liệu pháp insulin pha trộn sẵn

Trang 38

Thế hệ mới bút tiêm chứa sẵn insulin

 Bao gồm hộp được chứa sẵn insulin đựng bên trong hộp

 Nạp insulin vào

 Dễ dàng sử dụng

insulin trong bút có thể tái sử dụng

phẩu

 Dễ dàng xử lý

Trang 39

1 Đâm kim ~90º

2 Ấn nút để tiêm insulin

3 Giữ kim tiêm tại chỗ tiêm và đếm đến số 7

4 Lấy kim ra

insertion

Có 4 bước

http://www.bddiabetes.com/us/pdf/injection_techniques_bd_pen_needles.pdf, 2005

Nếu cần, véo da khi tiêm:

• Véo da giữa ngón cái và 2 ngón tay

• Đâm kim vào

Trang 41

phí thấp nhất, hiệu quả nhất nhằm giảm gánh nặng cho gia đình và cho xã hội

 Mỗi đơn vị căn cứ qui định của Bộ Y tế, Sở Y tế và BHXH

trình Hội đồng Khoa học Công nghệ xây dựng phác đồ điều

Trang 42

Cám ơn sự chú ý lắng nghe của

quí đồng nghiệp

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	3,06 MB