Cả tuổi ấu thơ của tụi đều gắn liền với những kỉ niệm về người ụng yờu quý.Những kỉ niệm ấy được ụng vun đắp và gieo trồng tạo nờn một gúc đẹp trong tõm hồn tụi.. ễng dặn tụi rằng " Con
Trang 1Cảm nghĩ loài cây em yêu.
Thời thơ bé dới mái trờng tiểu học là quãng thời gian hạnh phúc nhất của một đời ngời Mỗi khi nhớ về thời thơ ấu, quá khứ lại gợi lên trong tôi nỗi nhớ bạn bè, thầy cô , mái trờng tha thiết và một loài cây mà tôi vô cùng yêu quý, trân trọng Loài cây ấy đã quá quen thuộc với tuổi thơ của mỗi ngời Một nhà văn đã gọi
nó với cái tên thân thơng: cây phợng- cây hoa học trò
Ngày đầu tiên tới trờng, tôi đã ngây ngất trớc màu lá xanh non mợt mà ấy Tôi vô cùng thích thú khi
đừng trớc một “cây me khổng lồ” Cái ý nghĩ ngây thơ ngày ấy tôi vẫn giữ mãi trong lòng kể cả bây giờ-khi tôi đã rời xa mái trờng tiểu học thân thơng
Ngày chia tay mái trờng, từng chiếc lá ve vuốt vơng vấn trên mái tóc tôi Tôi đã khóc, buồn vô cùng vì phải xa bạn bè, thầy cô, cây phợng và mái trờng tiểu học- nơi đã lu giữ những kỉ niệm đệp nhất trong tuổi thơ tôi Trong giờ phút chia tay đầy cảm động ấy, tôi chợt thất phợng đáng yêu và gần gũi biết nhờng nào! Với tôi, phợng vẫn mãi là 1 ngời bạn gần gũi, tri âm, tri kỉ của tôi, cùng chia sẻ những kỉ niệm vui buồn Phuợng vẫn mãi sống trong tâm hồn tôi, tâm hồn một con ngời thơ dại
Thu về, lá phợng ngả sang màu vàng Từng đợt, từng đợt lá rụng tạo thành những tấm thảm vàng dới gốc phợng Chúng tôi thờng nhặt lá rụng chơi nấu bếp hay tung lên đầu nhau thành những chiếc vòng nh vơng miện Có những lúc lại tung lên trả lại cho cây nhng nó chẳng thể trở lại cành, mà rơi xuống đất rồi nó ngây thơ ngớc nhìn lên, mỉm cời …Chúng tôi thờng lấy quả phợng để chơi trò trận giả hay lấy hạt của nó để chia nhau ăn Phợng gọi về bao kỉ niệm của tuổi học trò…
Đông đến, HS phải trốn trong lớp áo dày, trông chẳng khác gì những chú gấu bông đáng yêu Phợng vẫn đùa nghịch với cơn gió mùa đông, vẫn mỉm cời hạnh phúc.Sân trờng lạnh lẽo nhng vẫn ấm áp bởi bớc chân học trò Phợng vẫn cùng chúng tôi đùa vui, cùng chạy nhảy dới những cơn gió lạnh lẽo Phợng ngớc nhìn bầu trời xám xịt, mong sao đông qua nhanh Phợng cũng giống nh một ngời bạn, biết quan tâm đến lũ học trò chúng tôi đấy chứ! Những ngày lạnh lẽo cuối cùng trôi đi, nắng vàng trở lại sởi ấm sắc trời
Xuân về, sân trờng rộn lên một niềm vui HS trở lại trờng sau những ngày ngỉ tết vui vẻ càng làm không khí thêm rộn rã Chúng tôi trò chuyện say sa về những ngày đi chơi tết, phợng chăm chú lắng nghe Nó lại mỉm cời hiền dịu, thân thơng.Cha kịp giã biệi mùa xuân thì mùa ôn thi đã đến…
Hè về, mùa thi cũng tới Phợng mừng khi thấy những đứa bé của nó học hành chăm chỉ nhng cũng không giấu đợc nỗi buồn chia tay Lúc ấy, HS mới đẻ ý tới màu hoa học trò đỏ tơi trên nhành lá Đứa nào
đứa ấy say sa ngắm nhìn không biết chán Hoa phợng đày kiêu sa nhng có nét gì thầm kín đến mê say Mỗi lần nhìn là một lần thích thú, mỗi lần nhìn là một lần ghi nhớ, là một lần thấy yêu thơng phợng hơn Kì thi sắp tới rồi, lòng HS giống nh cây phợng – băng khuâng, xao xuyến đến bồi hồi Những ngày cuối cùng chúng tôi tới lớp là lúc cây phợng rực rỡ, tơi tắn nhất Dờng nh, cây hoa học trò muốn trớc khi chúng tôI rời khỏi cánh cổng trờng tiểu học, trong lòng ai cũng chỉ lu giữ những kỉ niệm đẹp Ba ngày…hai ngày …một ngày…Buổi cuối cùng rồi, chúng tôi lặng lẽ bớc đi, hoa phợng rơi trên mái tóc cũng không làm ai để ý Cánh cổng trờng đóng lại, phợng nồng nàn nhìn theo bóng dánh những đứa học trò thân yêu
Cây phợng mùa nào cũng đẹp nhng nó cha bao giờ đẹp bằng lúc này, khi bàn tay tôi chạm vào thân cây xù xì của nó Những vết sờn ấy ẩn chứa vô vàn kỉ niệm Mai đay, dẫu có đi đến bất cứ nơi nào thì hình
ảnh của cây phợng vẫn ngự trị vĩnh hằng trong trái tim tôi nh ngọn nến không bao giờ tắt Ôi! Phợng và tuổi thơ mới tuyệt vời làm sao!
Hãy phát biểu cảm nghĩ về dòng sông em yêu
Quê em là vùng đồi núi chiêm trũng ở gần con sông Hoàng Long Con sông ấy đã trở thành kỉ niệm khó quên đối với những con ngời đợc sinh ra và lớn lên bên dòng sông thơ mộng này
Em không biết dòng sông bắt nguồn từ đâu, khi chảy qua làng em nó uốn khúc quanh co giữa làng rồi chạy dài bất tận về phía chân trời xa Lòng sông sâu và khá rộng Dọc hai bên bờ sông là những hàng tre xanh cao vút soi bóng xuống làn nớc trong xanh Nhìn từ xa, dòng sông nh dải lụa mềm mại ôm trọn lấy ngôi làng Tuổi thơ của lũ trẻ chúng em đã gắn bó với dòng sông ấy, dòng sông nh ngời mẹ hiền đã cho
lũ trẻ chúng em biết bao nhiêu kỉ niệm êm đẹp
Buổi sáng khi những tia nắng ban mai đan trên những ngọn tre rồi chiếu xuống mặt sông, mặt sông lại cuộn lên những lớp sóng nhỏ lăn tăn xô mãi vào bờ khiến cho buổi sớm mai tĩnh lặng lao xao những âm thanh chào ngày mới Dòng sông buổi sáng thờng cho ta cảm giác bình yên Gió thổi dìu dịu trên triền đê khiến cho không gian càng trở nên trong trẻo và thoáng đãng hơn Lúc này cũng là lúc mọi ngời làng em ra sông gánh nớc, tiếng cời đùa, tiếng gọi nhau râm ran cả một vùng Trên màu xanh biếc của nớc sông nổi lên vài chiếc thuyền con thả lới tất cả đều hối hả, khẩn trơng với mong muốn đợc mẻ lới nặng Em thấy dòng sông mới hiền hoà và ấm áp làm sao!
Chiều chiều khi ánh hoàng hôn vừa tắt, vài tia nắng cuối ngày còn lại rọi trên mặt sông tạo thành một bức tranh thuỷ mặc tuyệt đẹp Đâu đây, vang lên âm thanh rộn rã của chiếc thuyền nhỏ đang trao đổi buôn bán trên bến Những âm thanh ấy đã trở nên qúa quen thuộc đối với ngời dân nơi đây Buổi tối, khi
ông trăng tròn vành vạnh vắt qua ngọn tre làng, soi bóng xuống dòng sông lấp lánh thì mặt nớc gợn sóng lung linh, dòng sông nh đợc dát một lớp bạc óng ánh Lúc này chúng em ra sông ngồi hóng mát và vui chơi thật là thú vị Trong cái yên lặng của không gian em nh nghe đợc tiếng thì thầm nói chuyện của hàng tre, tiếng vỗ nhẹ của từng đợt sóng xô bờ Em cảm thấy tâm hồn mình trở nên thanh thản, thoải mái hơn sau những giờ học tập căng thẳng
Trang 2Làm sao em quên đợc những tra hè nóng bức, em cùng các bạn túm năm tụm ba lại tắm sông Dòng sông nh dang rộng vòng tay, ôm tất cả đàn con vào lòng Dòng nớc mát lạnh, trong xanh xua đi hết sự mệt mỏi, nóng bức.Tiếng đùa giỡn, tiếng đập nớc vang dội cả một khúc sông.Và có lẽ vì thế mà dòng sông gắn
bó với em chăng? Mỗi khi vui, khi buồn em đều tâm sự cùng sông, dòng sông nh là một ngời bạn thân của
em vậy Gió từ sông thổi lên mát rợi
Con sông hiền hoà, thân thiết là vậy mà gặp những ngày nớc lũ thì nó trở nên dữ dội vô cùng Nó mang một dòng nớc đỏ màu phù sa và ngầu đỏ, từng con sóng cuồn cuộn nh muôn nhấn chìm tất cả.Trên
bờ những ngọn tre oằn cả thân mình nh muốn giục dòng nớc chảy nhanh hơn để khỏi ngập lụt làng xóm.Sau mỗi đợt nh vây ruộng đồng lại đợc bồi đắp phù sa, lúa sớm trổ đòng, cây cối thêm xanh hơn
Bao năm tháng qua đi, dòng sông vẫn cứ hiền hoà êm đềm chảy Không biết dòng sông đã lu giữ những kỉ niệm của chúng em ở đâu mà sao em thấy dòng sông quen thuộc đến thế Từng bờ tre, từng ngọn
cỏ, dòng sông đã trở thành một phần không thể thiếu với tuổi thơ của mỗi chúng em Sau này dù có đi đến bất cứ nơi nào thì em vẫn luôn nhớ về dòng sông thân yêu của mình
Cảm nghĩ về người thõn (ễng Nội)
Hai tiếng “ễng nội” trong tụi là hai từ vụ cựng đẹp và thiờng liờng Cả tuổi ấu thơ của tụi đều gắn liền với những kỉ niệm về người ụng yờu quý.Những kỉ niệm ấy được ụng vun đắp và gieo trồng tạo nờn một gúc đẹp trong tõm hồn tụi Vậy mà giờ đõy ụng đó yờn giấc ngàn thu Nhưng hỡnh ảnh ụng sẽ mói là ngọn lửa khụng tắt trong trỏi tim tụi
Lỳc nhỏ, tụi sống với bố mẹ, ụng Nghe mẹ kể lại khi tụi nhỏ xớu, bố mẹ đi làm tối khụng về, tụi khúc suốt, ụng phải thức đờm để dỗ tụi.Cho tới tận bõy giờ cỏi mựi trầu thơm thơm ụng nhai vẫn cũn mơn man trong tõm hồn tụi
Hồi đú người đầu tiờn chứng kiến những bước đi chập chững đầu đời, tiếng núi ngượng nghịu của tụi chớnh là ụng ễng luụn kiờn nhẫn cầm tay và hướng dẫn tụi đi, luụn chỉnh sửa lời núi cho tụi ễng tụi bảo khi tụi biết núi lời đầu tiờn tụi gọi là “ễng” Lỳc đú, ụng ngạc nhiờn và vui lắm vỡ trẻ con khi biết núi làm sao núi được luụn từ khú như từ “ễng” được
Người đầu tiờn dạy dạy cho tụi biết yờu thương mọi người, giỳp đỡ cỏc bạn cựng lớp dậy khi vấp ngó Người đầu tiờn đó mang cả thế giới đến bờn tụi Người đó nõng đỡ chở che cho tụi trong sự bỡ ngỡ lạ lẫm khi tụi tự bước những bước đi đầu đời Đú là ụng, chớnh vỡ lẽ đú mà hỡnh ảnh ụng đó chiếm chọn trỏi tim thơ ngõy của tụi
Lớn hơn một chỳt tụi đó biết núi nũng nịu với ụng :"Con hụng chơi với ụng, ụng hụng mua gấu cho chon" ễng ụm tụi vào lũng thủ thỉ :" Con à,cố gắng ngoan ngoón và học thật giỏi ụng sẽ mua gấu thật to cho con nha"., Cõu núi ấy của ụng giờ đõy vẫn cũn vang vọng trong tụi như một lời nhắc nhở tụi phải cố gắng, cố gắng nhiều hơn nữa ễng chớnh là động lực, là bến bờ đem đến cho tụi niềm tin và hi vong
Tụi cũn nhớ rất rừ ụng và tụi sống trong một căn nhà mỏi ngúi ngoài sõn kờ một chiếc vừng Làn giú mỏt rượi xen lẫn nhũng cõu chuyệnOụng kể về Tõm Cỏm, Thạch Sanh nhẹ nhàng đưa tụi vào giấc ngủ Nghe những cõu chuyện ụng kể tụi trũn xoe mắt hỏ hốc mồm như nuốt lấy từng lời ụng kể ễng dặn tụi rằng " Con phải ngoan ngoón như Tấm, tốt bụng chăm chỉ như lọ lem để luụn được mọi người yờu quý và con phải nhớ phải rộng lũng giỳp đỡ mọi người như ụng bụt bà tiờn" tụi thật sự rất hiểu và cảm ơn những lời ụng dạy Tụi sẽ mói cố gắng để cú một tõm hồn đẹp như ụng vậy Cảm ơn ụng đó đem cả thế giới đến bờn tụi giỳp tụi làm quen và cảm nhận nú Ở bờn ụng tụi luụn tỡm đựơc sự ấm ỏp đến lạ kỡ ễng như ụng tiờn hiền hậu trong truyện cổ tớch với bao phộp lạ kỡ bớ ễng luụn là người tụi hónh diện khoe với lũ ban Nhỡn ỏnh mắt thỏn phục của bọn bạn với ụng tụi, tụi thấy hạnh phỳc lắm!
Tuổi thơ tụi với bao hờn dỗi vui buồn đó qua đi, tụi bắt đầu bước chõn vào cuộc sống này Một sự kiện và
cú lẽ là thử thỏch đầu tiờn đến với tụi đú là lỳc tụi vào lớp 1 Buổi tối đú tụi hồi hộp vụ cựng đến tận bõy giờ tụi vẫn cũn nhớ rừ cỏi cảm giỏc bồn chồn ấy Chỉ ngày mai thụi tụi khụng cũn tung tăng đi chơi với lũ bạn nữa mà đó trở thành một bộ gỏi lớp một Tụi sẽ quen bạn mới, trường mới , thầy cụ mới Dường như hiểu được suy nghĩ của tụi ụngụm tụi và núi :" ễng tin con sẽ làm được, con sẽ học giỏi ngoại luụn ở bờn
và ủng hộ con"
Một con bộ ham chơi, ham ăn, ham ngủ như tụi lạ lẫm vụ cựng khi cầm bỳt kiờn nhẫn ngồi viết Thế nhưng ụng đó ở bờn, uốn nắn cho tui từng chữ Những nột chữ dần đẹp và thẳng hàng hơn nhiều Cú lỳc ham chơi khụng làn bài ụng khụng đỏnh mắng mà nhỡn ụng tụi biết rằng ụng đang buồn lắm Tụi õn hận vụ cựng thầm nhắc mỡnh phải thật thật cố gắng để khụng làm ụng phiền lũng Tụi hónh diện khoe với ụng
Trang 3những điểm mười đầu tiờn Đú chớnh là minh chứng cho sự cố gắng của tụi ễng mỉm cười xoa đầu tụi hài lũng Lại một lần nữa ụng giỳp tụi hoàn thiện hơn bản thõn mỡnh, giỳp tụi vững bước trong cuộc sống Tất
cả những gỡ ụng làm, những lời ụng núi đều hay vụ cựng Tụi cảm nhận được sự bỡnh yờn khi bờn ụng Khi lờn lớp 4 gia đỡnh tụi trở nờn khỏ giả và cú điều kiện hơn Bố mẹ xin bà rước tụi về nhà Từ đú, tụi ớt
cú thời gian lờn thăm nhà vỡ bố mẹ bận Tụi vụ tỡnh khụng nhận ra ụng đó yếu đi nhiều,túc bạc dần.Càng lớn tụi càng vụ tõm, lạnh nhạt và trỏnh những cử chỉ yờu thương của ụng, chắc lỳc đú ụng buồn lắm
Rồi cú một ngày ụng ốm nằm viện ễng gầy đi trụng gương mặt xanh xao nhưng lỳc nào cũng thế, khụng muốn làm phiền đến con cỏi Nhỡn thấy bà, tim tụi như thắt lại, cổ họng nghẹn ứ Bỏc sĩ nừi những gỡ ụng cũn nớu giữ được trong cuộc sống này chỉ cũn được tớnh bằng từng ngày Khi tụi đang học ở trường, mẹ tụi điện vào, tụi bàng hoàng sững sờ khi nghe mẹ núi ụng đang hấp hối, người ụng muốn gặp nhất là tụi Tụi
oà khúc nức nở, khúc cho sự vụ tõm của tụi, khúc cho những gỡ tụi chưa làm được với ụng Khi về tới nhà, tụi oà khúc ụm lấy ụng núi: “Con yờu ụng nhiều lắm, ụng đừng đi hóy ở bờn con đi bà” Lời núi của tụi lỳc này phải chăng đó quỏ muộn, ụng nắm tay tụi và núi:" Ở nơi nào đú bà vẫn luụn hướng về con " Phải chăng khi đỏnh mất cỏi gỡ mỡnh đang cú thỡ mỡnh mới biết quý và trõn trọng núi hơn Người ụng yờu quý của tụi đó ra đi, ra đi mói mói Trước khi mất, ụng khụng một lời trỏch cứ ai hết Chớnh cỏi sự vị tha của ụng đó khiến tụi buồn thờm Mong rằng ở nơi xa, ụng sẽ hạnh phỳc như những niềm hạnh phỳc mà ụng đó mang đến bờn tụi Ngày nào tụi cũng nhớ và cầu nguyện cho ụng luụn hạnh phỳc, vui vẻ
“Những ngời thân đã xa ta, có thể là xa mãi mãi nhng họ vẫn luôn hiện hữu bên ta, dù chỉ là trong những giấc mơ thì ta vẫn luôn cảm thấy hạnh phúc, có một sự động viên an ủi lớn lao” Bà ơi, bà có nghe thấy cháu nói gì không? Dâũ bà có ở chốn thiên đờng hay nơi địa phủ cháu vẫn luôn muốn nói rằng: “Bà
ơi, cháu yêu bà nhiều lắm! Bà sẽ mãi mãi là thiên thần hộ mệnh tuyệt vời và thân thơng nhất của cháu!”
Cảm nghĩ về mẹ
“Đờm nay con ngủ giấc trũn
Mẹ là ngọn giú của con suốt đời.”
Trong cuộc đời này, cú ai lại khụng được lớn lờn trong vũng tay của mẹ, được nghe tiếng ru hời ầu ơ ngọt ngào, cú ai lại khụng được chỡm vào giấc mơ trong giú mỏt tay mẹ quạt mỗi trưa hố oi ả Và trong cuộc đời này, cú ai yờu con bằng mẹ, cú ai suốt đời vỡ con giống mẹ, cú ai săn sàng sẻ chia ngọt bựi cựng con như
mẹ
Với tụi cũng vậy, mẹ là người quan tõm đến tụi nhất và cũng là người mà tụi yờu thương và mang ơn nhất trờn đời này Tụi vẫn thường nghĩ rằng mẹ tụi khụng đẹp Khụng đẹp vỡ khụng cú cỏi nước da trắng, khuụn mặt trũn phỳc hậu hay đụi mắt long lanh… mà mẹ chỉ cú khuụn mặt gầy gũ, rỏm nắng, vấng trỏn cao, những nếp nhăn của cỏi tuổi 38, của bao õu lo trong đời in hằn trờn khúe mắt Nhưng bố tụi bảo mẹ đẹp hơn những phụ nữ khỏc ở cỏi vẻ đẹp trớ tuệ Đỳng vậy, mẹ tụi thụng minh, nhanh nhẹn, thỏo vỏt lắm Trờn cương vị của một người lónh đạo, ai cũng nghĩ mẹ là người lạnh lựng, nghiờm khắc cú những lỳc tụi cũng nghĩ vậy nhưng khi ngồi bờn mẹ, bàn tay mẹ õu yếm vuốt túc tụi, mọi ý nghĩ đú tan biến hết Tụi cú cả giỏc lõng lõng, xao xuyến khú tả, cảm giỏc như chưa bao giờ tụi được nhận nhiều yờu thương đến thế Dường như một dũng yờu thương mónh liệt qua bàn tay mẹ truyền vào sõu trỏi tim tụi, qua ỏnh mắt, đụi mụi trỡu mến, qua nụ cười ngọt ngào, … qua tất cả những gỡ của mẹ tỡnh yờu ấy chỉ khi người ta gần bờn
mẹ lõu rồi múi cảm thấy đuợc thụi Từ nhỏ đến lớn, tụi đún nhận tỡnh yờu vụ hạn của mẹ như một õn huệ, một điều đương nhiờn
Trong con mắt một đứa trẻ, mẹ sinh ra là để chăm súc con Chưa bao giờ tụi tư đặt cõu hỏi: Tại sao mẹ chấp nhận hy sinh vụ điều kiện vỡ con? Mẹ tốt, rất tốt với tụi nhưng cú lỳc tụi nghĩ mẹ thật quỏ đỏng, thật… ỏc Đó bao lần, mẹ mắng tụi, tụi đó khúc Khúc vỡ uất ức, cay đắng chứ đõu khúc vỡ hối hận Rồi cho đến một lần… Tụi đi học về, thấy mẹ đang đọc trộm nhật ký của mỡnh Tụi tức lắm, giằng ngay cuốn nhật
ký từ tay mẹ và hột to:“ Sao mẹ quỏ đỏng thế! Đõy là bớ mật của con, mẹ khụng cú quyền động vào Mẹ ỏc lắm, con khụng cần mẹ nữa! ” Cứ tưởng, tụi sẽ ăn một cỏi tỏt đau điếng Nhưng khụng mẹ chỉ lặng người, hai gũ mỏ tỏi nhợt, Khúe mắt rưng rưng Cú gỡ đú khiến tụi khụng dỏm nhỡn thẳng vào mắt mẹ
Tụi chạy vội vào phũng, khúa cửa mặc cho bố cứ gọi mói ở ngoài Tụi đó khúc, khúc nhiều lắm, ướt đẫm chiếc gối nhỏ Đờm càng về khuya, tụi thao thức, trằn trọc Cú cỏi cảm giỏc thiếu vắng, hụt hẫng mà tụi khụng sao trỏnh được Tụi đó tự an ủi mỡnh bằng cỏch tụi đang sống trong một thế giới khụng cú mẹ,
Trang 4không phải học hành, sẽ rất hạnh phúc Nhưng đó đâu lấp đầy dược cái khoảng trống trong đầu tôi Phải chăng tôi thấy hối hận? Phải chăng tôi đang thèm khát yêu thương?
Suy nghĩ miên man làm tôi thiếp đi dần dần Trong cơn mơ màng, tôi cảm thấy như có một bàn tay ấm áp, khẽ chạm vào tóc tôi, kéo chăn cho tôi Đúng rồi tôi đang mong chờ cái cảm giác ấy, cảm giác ngọt ngào đầy yêu thương Tôi chìm đắm trong giây phút dịu dàng ấy, cố nhắm nghiền mắt vì sợ nếu mở mắt, cảm giác đó sẽ bay mất, xa mãi vào hư vô và trước mắt ta chỉ là một khoảng không thực tại Sáng hôm sau tỉnh dậy, tôi cảm thấy căn nhà sao mà u buồn thế Có cái gì đó thiếu đi Sáng đó, tôi phải ăn bánh mỳ, không có cơm trắng như mọi ngày Tôi đánh bạo, hỏi bố xem mẹ đã đi đâu Bố tôi bảo mẹ bị bệnh, phải nằm viện một tuần liền Cảm giác buồn tủi đã bao trùm lên cái khối óc bé nhỏ của tôi Mẹ nằm viện rồi ai sẽ nấu cơm, ai giặt giũ, ai tâm sự với tôi? Tôi hối hận quá, chỉ vì nóng giận quá mà đã làm tan vỡ hạnh phúc của ngôi nhà nhỏ này Tại tôi mà mẹ ốm Cả tuần ấy, tôi rất buồn Nhà cửa thiếu nụ cười của mẹ sao mà cô độc thế Bữa nào tôi cũng phải ăn cơm ngoài, không có mẹ thì lấy ai nấu những món tôi thích Ôi sao tôi nhớ đến thế những món rau luộc, thịt của mẹ quá luôn
Sau một tuần, mẹ về nhà, tôi là người ra đón mẹ đầu tiên Vừa thấy tôi, mẹ đã chạy đến ôm chặt tôi Mẹ khóc, nói: “ Mẹ xin lỗi con, mẹ không nên xem bí mật của con Con … con tha thứ cho mẹ, nghe con.” Tôi xúc động nghẹn ngào, nước mắt tuôn ướt đẫm Tôi chỉ muốn nói: “ Mẹ ơi lỗi tại con, tại con hư, tất cả tại con mà thôi ” Nhưng sao những lời ấy khó nói đến thế Tôi đã ôm mẹ, khóc thật nhiều Chao ôi! Sau cái tuần ấy tôi mới thấy mẹ quan trọng đến nhường nào Hằng ngày, mẹ bù đầu với công việc mà sao mẹ như
có phép thần Sáng sớm, khi còn tối trời, mẹ đã lo cơm nước cho bố con Rồi tối về, mẹ lại nấu bao nhiêu món ngon ơi là ngon Những món ăn ấy nào phải cao sang gì đâu Chỉ là bữa cơm bình dân thôi nhưng chứa chan cái niềm yêu tương vô hạn của mẹ Bố con tôi như những chú chim non đón nhận từng giọt yêu thương ngọt ngào từ mẹ Những bữa nào không có mẹ, bố con tôi hò nhau làm việc toáng cả lên Mẹ còn giặt giũ, quét tước nhà cửa… việc nào cũng chăm chỉ hết Mẹ đã cho tôi tất cả nhưng tôi chưa báo đáp được gì cho mẹ Kể cả những lời yêu thương tôi cũng chưa nói bao giờ Đã bao lần tôi trằn trọc, lấy hết can đảm để nói với mẹ nhưng rồi lại thôi, chỉ muốn nói rằng: Mẹ ơi, bây giờ con lớn rồi, con mới thấy yêu
mẹ, cần mẹ biết bao Con đã biết yêu thương, nghe lời mẹ Khi con mắc lỗi, mẹ nghiêm khắc nhắc nhở, con không còn giận dỗi nữa, con chỉ cúi đầu nhận lỗi và hứa sẽ không bao giờ phạm phải nữa Khi con vui hay buồn, con đều nói với mẹ để được mẹ vỗ về chia sẻ bằng bàn tay âu yếm, đôi mắt dịu dàng Mẹ không chỉ là mẹ của con mà là bạn, là chị… là tất cả của con Con lớn lên rồi mới thấy mình thật hạnh phúc khi
có mẹ ở bên để uốn nắn, nhắc nhở Có mẹ giặt giũ quần áo, lau dọn nhà cửa, nấu ăn cho gia đình
Mẹ ơi, mẹ hy sinh cho con nhiều đến thế mà chưa bao giờ mẹ đòi con trả công mẹ là người mẹ tuyệt vời nhất, cao cả nhất, vĩ đại nhất Đi suốt đời này có ai bằng mẹ đâu Có ai sẵn sàng che chở cho con bất cứ lúc nào Ôi mẹ yêu của con! Giá như con đủ can đảm để nói lên ba tiếng: “ Con yêu mẹ! ” thôi cũng được Nhưng con đâu dũng cảm, con chỉ điệu đà ủy mỵ chứ đâu được nghiêm khắc như mẹ Con viết những lời này, dòng này mong mẹ hiểu lòng con hơn Mẹ đừng nghĩ có khi con chống đối lại mẹ là vì con không thích mẹ Con mãi yêu mẹ, vui khi có mẹ, buồn khi mẹ gặp điều không may mẹ là cả cuộc đời của con nên con chỉ mong mẹ mãi mãi sống để yêu con, chăm sóc con, an ủi con, bảo ban con và để con được quan tâm đến mẹ, yêu thương mẹ trọn đời
Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng nhất trên đời này Tình cảm ấy đã nuôi dưỡng bao con người trưởng thành, dạy dỗ bao con người khôn lớn Chính mẹ là nguời đã mang đến cho con thứ tình cảm ấy Vì vậy, con luôn yêu thương mẹ, mong được lớn nhanh để phụng dưỡng mẹ Và con muốn nói với mẹ rằng: “ Con
dù lớn vẫn là con mẹ Đi suốt đời lòng mẹ vẫn theo con ”
Cảm nghĩ về bài thơ “Nam quốc sơn hà”
Ở nứơc ta, thời trung đại đã có một nền thơ văn rất phong phú và hấp dẫn Thơ trung đại Việt Nam đựơc viết bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm và có nhiều thể như thất ngôn tứ tuyệt (bốn câu, mỗi câu bảy chữ),ngũ ngôn tứ tuyẹt (bốn câu, mỗi câu năm chữ), thất ngôn bát cú (tám câu, mỗi câu bảy chữ) Bài thơ "Sông núi nước Nam" sử dụng thể thất ngôn tứ tuyệt Tuy bài thơ chỉ vỏn vẻn bốn câu nhưng ẩn chứa những hàm
ý sâu sắc Ngay từ câu đầu tiên, tác giả đã khẳng định:
"Nam quốc sơn hà Nam đế cư"
Trang 5(Sụng nỳi nứơc Nam vua Nam ở)
Cõu thơ cú hai vế là "Nam quốc sơn hà" và "Nam đế cư" Ở vế đõu, tỏc giả núi về giang sơn đất nước, cũn
vế sau thỡ lại núi về chủ quyền của giang sơn đú Ngay từ đầu, tỏc giả đó vẽ phong cảnh của nước Nam ta, như một bức tranh sơn thuỷ tuyệt vời sụng với nỳi Và non sụng gấm vúc ấy đó cú chủ:"Nam đế cư" Điều
đú đó đựơc khẳng định như một chõn lý:
"Tiệt nhiờn định phận tại thiờn thư"
(Vằng vặc sỏch trời chia xứ sở)
Cõu thơ một lần nữa khẳng định rằng lónh thổ nước Nam ta đó cú từ rất lõu và nú là thành quả xương mỏu của cha ụng để lại Cỏi đất nước muụn quý ngàn yờu ấy luụn luụn phải đựơc giữ gỡn trứơc hoạ ngoại xõm Chớnh tấm lũng yờu Tổ quốc thiết tha đó khiến tỏc giả giận dữ thốt lờn:
"Như hà nghịch lỗ lai xõm phạm"
(Giặc dữ cớ soa phạm đến đõy)
Tỏc giả đó tức giận, căm thự trứơc một điều trỏi lẽ tự nhiờn Xưa nay, bọn xõm lược chỉ cú một lớ do lớn nhất khi đi đỏnh chiếm nước khỏc là mở rộng lónh thổ, xoỏ tờn của nước đú ra khỏi bản đồ thế giới Chớnh
vỡ điều đú đó gợi lờn lũng căm thự sõu sỏc trong lũng người dõn nứơc Việt Nam Lũng căm thự đựơc dồn nộn đó trở thành sức mạnh của một lời thề:
"Nhữ đẳng hành khan thủ bạn hư"
(Chỳng mày nhất định phải tan vỡ)
Một lời thề mói mói khắc sõu trong lũng người dõn nứơc Nam Đú là lời thề sẽ đỏnh tan tỏc kẻ thự hung hón để giữ yờn quờ hương xứ sở Cõu thơ chỉ cú bản chữ mà cú sức gợi rất lớn Nú khiến ta liờn tưởng đến
cả một truyền thống bất khuất hào hựng cảu dõn tộc Truyền thống ấy bắt nguồn từ lũng yờu nứơc sõu nặng
đó nhấn chỡm mọi kẻ thự xõm lược Lịch sử Việt Nam rạng ngời những chiến cụng như Lý Thường Kiệt thắng Tống, Lờ Lợi đỏnh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cừi Và hơn thế nữa, chỳng ta đó chiến thắng hai kẻ thự sừng sỏ là thực dõn Phỏp và đế quốc Mỹ để Quốc kỳ mói kiờu hónh trờn nến trời xanh thẳm Bài thơ khộp lại nhưng ý thơ thỡ cứ lan toả mói
Bằng thể thơ thất ngụn tứ tuyệt, giọng thơ dừng dạc, đanh thộp, "Sụng nỳi nước Nam" là bản Tuyờn ngụn độc lập đầu tiờn khẳng định chủ quyền về lónh thổ của đất nuớc và nờu cao ý chớ quyết tõm bảo vệ chủ quyền đ1o trứơc mọi kẻ thự xõm lược
Cảm nghĩ về cô giáo chủ nhiệm
Đó là một ngày bình thờng nh bao ngày khác Sau tiếng trống báo vào lớp vang lên, năm mơi ba tập vở
và sách Ngữ văn đợc chúng tôi bày lên bàn Những tiếng ồn ào huyên náo, bép xép chuyện trò chỉ tắt hẳn khi cô chủ nhiệm bớc chân vào lớp “Cả lớp lấy giấy ra làm bài một tiết!” Năm mơi ba gơng mặt ngơ ngác
và cả phẩn nộ, chẳng đứa nào ngờ tới việc cô cho làm bài một tiết mà chẳng báo trớc gì thế này ! “Nhng cô
ơi, mấy hôm trớc cô kiểm tra rồi mà…” “Cô ơi điểm em kém lắm, em lại cha chuẩn bị gì cả …” Bỏ ngoài tai tất cả, cô vẫn điềm nhiên đọc đề trong sự ấm ức và cả lo sợ của học sinh
Câu chuyện vừa rồi chỉ là một trong số hàng trăm nghìn tình huống chúng tôi gặp năm chúng tôi học lớp 7B Hồi ấy vừa chia tay với cô giáo cũ xong, chúng tôi cha quen với phong cách cô chủ nhiệm mới Cách dạy văn của cô thì đúng là độc nhất vô nhị Phần Tiếng Việt thì luôn giải quyết gọn bài tập trên lớp, không bao giờ có bài về nhà làm Phần Văn và Tập làm văn cũng không bao giờ có chuyện học thuộc làu làu sách giáo khoa rồi lên bảng đọc lại cả Ban đầu đứa nào đứa ấy sớng âm ỉ Đã thế cô không lập vở ghi các khuyết điểm trong tuần và điểm thi đua trong tuần của mỗi đứa nữa chứ ! Bụng bảo dạ rằng sao cô rộng rãi thế ! Nhng sau vài tuần thì cả lớp kinh hoàng: Điểm văn thấp quá ! Cô không bắt học thuộc, nhng lại cho điểm kiểm tra mời lăm phút và một tiết liên miên, và toàn những đề trong sách giáo khoa không có Thậm chí có tiết Toán thầy nghỉ có việc riêng, cô vào mang theo một đề kiểm tra mới Kể cả hôm nào có môn kiểm tra một tiết vẫn vậy Lúc ấy sao mà em ghét cô quá đi thôi !
Nhng rồi dần dẫn điểm Ngữ văn tệ hại của lớp đợc nâng lên, chính là cách viết văn “trầy da tróc vảy” của cô đấy Cách kiểm tra và cách lấy điểm của cô cũng phong phú: chuẩn bị bài soạn hoặc tác giả - tác phẩm tốt với phần Văn, hoặc cách làm bài đột xuất vài bài tập khó trong phần Tiếng Việt ra giấy Cuối năm, nhìn vào tập đựng bài kiểm tra có tới hơn mấy chục bài kiểm tra Văn và Tiếng Việt mà em ngạc nhiên quá Cứ nh thế cô đã từ từ giúp chúng em gỡ điểm, nâng điểm lên mà chúng em không để ý
Cô đã đứng tuổi nên nghiêm nghị, nhng không vì thế mà cô mất đi sự vui tơi và hào phóng của mình Cô tổ chức hai buổi đi chơi cho lớp 7B chúng em đều vui vẻ cả Lần đầu là một chuyến đi Cúc Phơng và chùa Bái Đính Hầu hết lớp đồng ý đi vì cha bao giờ đi Cúc Phơng Không ngờ là Cúc Phơng mà chúng em thấy hay quá, rất nhiều cái đáng xem Rồi đến khi ra chùa Bái Đính, chúng em xô nhau đi mua đồ ăn Lúc
đó em mới nhớ ra câu nói của cô trớc đó Đúng là “cá không ăn muối cá ơn”!
Trang 6Chuyến đi thứ hai gây ấn tợng thật đặc biệt Lớp đợc lên Thác Đa, Ba Vì ngắm cảnh núi cao, có bể bơi,
có kỉ niệm leo núi, vắt cắn, ong đốt và có cả đốt lửa trại trong đêm Cô đã hóm hỉnh đùa rằng: “Một ngày
đổ máu !” TRong giờ học, cô cũng có câu nói đùa nh thế, làm giảm đi không khí nặng nề của một ngày học nào đó nhiều môn kiểm tra và không khí lớp nhờ thế sôi động hẳn lên Dĩ nhiên, cô luôn kèm theo những câu triết lí, câu thơ rất hay và sâu sắc, khiến đứa nào cũng thấy tâm đắc và thấm thía
Một điều nữa rất thích là cô cực kì tâm lí Hôm nào liên hoan văn nghệ hay chia tay, hoặc là học sinh mệt, khát nớc dới cái nắng hè oi bức cô có ngay cho lớp cả gói kem hoặc những bịch nớc mát lạnh Hay chỉ
là khi chơi mệt, mỗi đứa lên ô tô về trờng mà tay còn cầm chiếc bánh mì nóng hổi cô vừa dúi cho Cô thấu hiểu những chuyện linh tinh lặt vặt khác của lứa tuổi chúng em nữa cơ chứ Có lẽ từ trớc tới giờ, em cha gặp cô giáo chủ nhiệm nào vui vẻ, hiểu chúng em nh vậy !
Dĩ nhiên, bên cạnh đó, nhiều khi cô chủ nhiệm nghiêm đến mức làm chúng em phải sợ Những chuyện lớp rề rà giải quyết không dứt khóat, vào tay cô đều hết sức nhanh gọm, suôn sẻ, mặc dù chúng em phải chịu ngồi nghe cô mắng mỏ Những cái gì cô nói đều hết sức tự nhiên, chân thành, không hoa mĩ cầu kì Cô đa ra những câu chuyện, những nhân vật, để làm gơng cho tất cả lớp khi có ai mắc khuyết điểm hay làm ảnh hởng đến lớp Em không nhớ đợc hết những gì cô nói, và có thể lớp cũng vậy, nhng nhờ thế mà những vụ vi phạm kỉ luật cũng giảm hẳn Hình nh trong tâm trí đứa nào cũng không muốn làm cô phải phiền lòng và cáu giận nữa Có lẽ cũng vì những lời động viên, khuyên nhủ và mắng mỏi nh thế mà “ma dần thấm lâu”, chúng em mới đạt thành tích rực rỡ – mang về bốn mơi lăm giả học sinh giỏi quận ở các môn trong năm học vừa qua
Một năm trôi qua thật mau, và bây giờ lại sắp tới ngày 20 – 11 rồi Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam năm nay, em hứa với cô: Sẽ cố gắng học thật gỏi và ngoan ngoãn nh mong muốn nh của cả em lẫn cô Em cảm ơn cô vì đã đến với chúng em Cảm ơn cô vì tất cả !
Cảm nghĩ về bài thơ Bỏnh trụi nước của Hồ Xuõn Hương.
Chỳng ta đang được sống trong một thế giới tràn đầy hạnh phỳc,một thế giới cú sự bỡnh đẳng về chủng tộc về mọi tầng lớp dõn tộc Mà trong ta cú ai biết được trong xó hội xa xưa người phụ nữ phải chịu đựng một quan niệm cổ hữu sai trỏi”trọng nam khinh nữ”Sống trong hoàn cảnh đú ,cũng mang trong mỡnh số phận người phụ nữ Hồ Xuõn Hương đó viết nờn tỏc phẩm “Bỏnh trụi nước”
“Thõn em vừa trắng lại vừa trũn
Bảy nổi ba chỡm với nước non
Rắn nỏt mặc dầ tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lũng son”
Chỉ cú những chiếc bỏnh trụi nước mộc mạc giản đơn thế thụi mà tỏc giả Hồ Xuõn Hương đó làm nờn một bài thơ núi lờn sự chịu đựng, gỏnh lấy quan niệm sai trỏi trọng nam khinh nữ của người phụ nữ lỳc bấy giờ Bài thơ chỉ cú những vốn từ đơn giản thõn thuộc mà chất chứa biết bao nhiờu tỡnh cảm
“Thõn em vừa trắng lại vừa trũn”
Tỏc giả đó sử dụng mụ tớp ca dao quen thuộc “Thõn em” để ngưởi phụ nữ cú thể húa thõn vào những chiếc bỏnh trụi nước dõn dó đỏng yờu Hàm chứa bờn trong vẫn là ca ngợi vố đẹp của người phụ nữ biến họ thành những đúa hoa xinh đẹp, lộng lẫy và thắm tươi nhất của cuộc đời Làm cho cuộc sống này thờm tươi đẹp thờm màu sắc
“Bảy nổi ba chỡm với nước non”
Thành ngữ “bảy nổi ba chỡm” được vận dụng tài tỡnh nhằm gợi tả số phận người phụ nữ Việt Nam trong xó hội phong kiến xưa Để bày tỏ nỗi xỳc động thương cảm của bà Hồ Xuõn Hương đứng trước số phận lờnh đờnh chỡm nổi chẳng biết đi về đõu của người phụ nữ Chỉ mặc cho số phận định đoạt Tụi tự hỏi:”Một người phụ nữ đẹp đến
mà vỡ lẽ gỡ phải chịu đựng cuộc đời như vậy, chẳng lỳc nào được sống trong cuộc sống vui vẻ hạnh phỳc?” Tại sao những người đàn ụng to lớn khỏe mạnh như thế mà khụng chịu những số phận khổ cực mà bắt những phụ nữ nhỏ
bộ kia phải gỏnh lấy chứ?
“Rắn nỏt mặc dầu tay kẻ nặn”
Tỏc giả sử dụng một biện phỏp kinh tế:đảo ngữ Nú lờn người phụ nữ phải sống lờ thuộc “Tại gia tũng phụ, xuất giỏ tỏng phu, phu tử tũng tử” Lỳc ở nhà thỡ phụ thuộc vào cha, cha bảo gỡ làm nấy chằng giỏm làm trỏi Khi lập gia thất thỡ phải cung phụng cho chồng , cũng chẳng giỏm làm sai Lỳc chồng mất sống phận của mỡnh phải nương nhờ
Trang 7vào con của mình Trên cuộc đời này làm gỉ có quan niệm vô lí đến thế! Vậy biết bao giờ họ mới có được cuộc sống riêng tự lâp cho chính bản thân mình Họ phải đau khổ biết bao để chịu đựng những thứ đao lí như thế
“Mà em vẫn giữ tấm lòng son
Giọng thơ tự hào quả quyết biểu thị thái độ kiên trì, bền vững “Tấm lòng son” tượng trưng cho phẩm chất sắc son thủy chung, chịu thương chịu khó của người phụ nữ Việt Nam đối với chồng con, Với mọi người tuy bị cuộc sống phụ thuộc, đối xử không công bằng trong cuộc đời Câu thơ thể hiện niềm tự hào và biểu lộ khá đậm tính cách của
Hồ Xuân Hương: cảm thương cho người phụ nữ, căm phẫn đối với người chồng
Bài thơ nói về người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua hình ảnh bánh trôi nước - một món ăn dân tộc bằng một thứ ngôn ngữ bình dị, dân gian Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đã được Việt hóa hoàn toàn Thơ hàm súc đa nghĩa giàu bàn sắc Xuân Hương Bài thơ biểu lộ niềm thông cảm và tự hào đối với số phận, thân phận và của người phụ nữ Việt Nam nó có gái trị nhân bản đặc sắc Nữ sĩ viết với tất cả lòng yêu mến, tự hào bản sắc nền văn hóa Việt Nam Nguyễn Khuyến (1835-1909) là nhà thơ Nôm kiệt xuất của dân tộc Ông để lại nhiều bài thơ nói về tình bạn: bạn cùng quê, bạn đồng học, bạn đồng khoa…
Cảm nghĩ về bài thơ “Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến
Nguyễn Khuyến sau khi cáo quan, lui về sống bình dị ở chốn vườn Bùi quê cũ, với “năm gian nhà cỏ thấp
le te”, với một cơ ngơi:
“Chín sào tư thổ là nơi ở,
Một bó tàn thư ấy nghiệp nhà”
(Ngày xuân dạy các con – 1)
Phần thực và luận, tính hệ thống của ngôn ngữ thơ rất chặt chẽ, nhất quán ở một cách nói, một lối biểu cảm: Có tất cả mà cũng chẳng có gì để đãi bạn thân! Có ao và cá, có vườn và gà, có cà và cải, có mướp và bầu… Bức tranh vườn Bùi thân thuộc hiện lên sống động, vui tươi Một nếp sống thong dã chất phác, cần
cù, bình dị đáng yêu Một cuộc đời thanh bạch, ấm áp cây đời và tình người rất đáng tự hào Chúng ta như cảm thấy Nguyễn Khuyến đang dắt tay bạn ra thăm vườn cây ao cá, tận hưởng thú vui dân dã của một ông quan về quê ở ẩn Phép đối hợp cách, chặt chẽ; cảnh với cảnh, thượng hạ, trắc - bằng phân minh, tạo nên một giọng thơ nhẹ nhàng, vui tươi lời thơ cân xứng, hoà hợp như cảnh vườn tược xinh xắn, hữu tình:
“Ao sâu nước cả, khôn chài cá
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà”
Dân gian có câu: “Khách đến chơi nhà khong gà cũng vịt” Qua các câu thơ trên, ta thấy Nguyễn Khuyến đang giãi bày với bạn: trong nhà ngoài vườn có bao nhiêu thứ, nhưng thực ra chẳng có gì để thết bạn, đãi bạn vì tất cả mọi thứ, mọi thức chưa đến lúc, đến thời! Câu thơ thứ bảy tiếp nối và mở rộng ý thơ trên, khẳng định luôn cái “không có”:
“Đầu trò tiếp khách trầu không có”
Phải chăng cái nghèo của cụ Tam nguyên Yên Đổ đã đến mức ấy ư? “Vẻ chi một mớ trầu cay” (ca dao) Nhà thơ đã thậm xưng hoá cái nghèo, thi vị hoá cái nghèo Một ông quan to triều Nguyễn về quê ở ẩn, với một cơ ngơi “chín sào tư thổ là nơi ở” thì không thể “miếng trầu là đầu câu chuyện” để tiếp bạn cũng
“không có” Đây là một lời thơ hóm hỉnh, pha chút tự trào vui vui, để bày tỏ một cuộc sống thanh bạch, một tâm hồn thanh cao của một nhà nho khước từ lương bổng của thực đan Pháp, lui về sống bình dị giữa xóm làng quê hương
Câu kết là một sự “bùng nổ” về ý và tình Tiếp bạn chẳng cần có mâm cao, cỗ đầy, cao lương mĩ vị, cơm
gà cá gỏi, mà chỉ có một tấm lòng, một tình bạn chân thành, thắm thiết:
“Bác đến chơi đây, ta với ta”
Lần thứ hai, chữ “bác” đã xuất hiện trong bài thơ, thể hiện mọt sự trìu mến, kính trọng Bác đã không quản tuổi già sức yếu, không quản đường sá xa xôi đến thăm tôi, còn gì quý hoá bằng! Tình bạn là trên hết Không một thứ vật chất nào có thể thay thế được tình bạn tri âm, tri kỉ Mọi cái đều “không có” nhưng lại
“có”; tình bằng hữu thân thiết Chữ “ta” là đại từ nhẵnng, trong bài thơ này là “tôi”, là “bác”, là “hai chúng ta”, không có gì cách bức nữa Cụm từ “ta với ta” biểu lộ một niềm vui trọn vẹn, tràn đầy và lắng đọng trong tâm hồn, toả rộng trong không gian và thời gian Với cụm từ “ta với ta” trong câu thơ “Một mảnh tình riêng ta với ta” của Bà Huyện Thanh Quan là nỗi buồn cô đơn của khách ly hương khi đứng trên đỉnh đèo Ngang lúc hoàng hôn, còn ở đây, trong câu thơ của Nguyễn Khuyến lại ấm áp tình đời và sau nặng
Trang 8tình bạn Qua đó, ta cảm nhận được phần nào tính cá thể hoá cua ngôn ngữ và sắc điệu trữ tình tạo nên giá trị văn chương trong những bài thơ cổ
Có đọc qua một số bài thơ của Nguyễn Khuyến viết về tình bạn, ta mới thấy cái hay, cái ý vị của bài thơ
“Bạn đến chơi nhà”:
“Từ trước bảng vàng nhà sẵn có,
Chẳng qua trong bác với ngoài tôi”
(“Gửi bác Châu Cầu”)
“Đến thăm bác, bác đang đau ốm,
vừa thấy tôi, bác nhổm dậy ngay
Bác bệnh tật, tôi yếu gầy
Giao du rồi biết sau này ra sao?”
(“Gửi thăm quan Thượng thư họ Dương”)
Bài thơ viết theo thể thơ thất ngôn bát cú, niêm luật, đối chặt chẽ, hợp cách Ngôn ngữ thuần nôm, không
có một từ Hán - Việt nào, đọc lên nghe thanh thoát, nhẹ nhàng, tự nhiên Ta có cảm giác như Nguyễn Khuyến xuất thân thành chương Đặc biệt bố cục bài thơ không theo qui cách; đề, thực, luận, kết – mà lại cấu trúc theo: (1+6+1) câu đầu nói lên niềm vui khi bạn đến; 6 câu giữa hóm hỉnh, cười vui không có gì để tiếp bạn; câu cuối chỉ có tình bạn đẹp mà thôi!
Bài thơ nôm khó quên này cho thấy một hồn thơ đẹp, một tình bằng hữu thâm giao, chân tình, một tấm lòng hồn hậu, đẹp đẽ Tình bạn của Nguyễn Khuyến trong sáng, thanh bạch, đối lập với nhan tình thế thái
“còn bạc, còn tiền, còn đệ tử - Hết cơm hết rượu hết ông tôi” mà Nguyễn Bỉnh Khiêm đã kịch liệt lên án Hai nhà thơ sống cách nhau mấy trăm năm mà có chung một tâm hồn lớn: nhân hậu, thuỷ chung, thanh bạch Tâm hồn đó, tấm lòng đó của tiền nhân đối với ngày nay vẫn xứng đáng là tấm gương sáng để mọi người soi chung Nguyễn Khuyến không những là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam mà còn là nhà thơ của tình bạn trong sáng, thuỷ chung và cao đẹp rất đáng yêu, đáng kính
Cảm nghĩ về bài thơ “Phò giá về kinh” của Trần Quang Khải
Hào khí Đông A (chiết tự chữ Trần viết theo Hán tự) khởi phát bởi chiến thắng đế quốc Nguyên - Mông lần thứ nhất - 1258 đã được khẳng định rực rỡ, hùng hồn bằng các chiến công vang dội trong hai lần đại thắng 1285, 1287 sau đó Con cháu của những “Người lính già đầu bạc, kể mãi chuyện Nguyên Phong” đã làm cho kẻ xâm lược hãi hùng ngay cả khi chúng yên ổn về nước - “Nghe tiếng trống đồng mà tóc trên đầu bạc trắng” (Đồng cổ thanh trung bạch phát sinh) Đó là sức mạnh toàn diện của dân tộc dưới thời nhà Trần trên cơ sở ý thức tự cường, tự chủ
Khí phách hào hùng ấy đã vang động thành cảm hứng yêu nước được biểu hiện một cách tập trung, đa dạng trong thơ văn Từ một lời hịch thiết tha trước khi lâm trận, bài phú hào sảng, hồi quang mấy chục năm sau đến những tứ tuyệt, những ngũ ngôn 4 câu, 20 chữ ngay trong cuộc chiến
Phò giá về kinh của Trần Quang Khải là một trong những bài như thế
Cuối năm 1284 đầu năm 1285, quân Nguyên- Mông ào ạt tấn công nước ta lần thứ hai Tình thế đất nước hiểm nghèo, các vua Trần phải dời kinh đô tìm phương kế chống đỡ Nhưng chỉ qua mùa xuân năm 1285, quân ta đã chuyển thế tấn công Tháng tư, trong trận đánh tại Hàm Tử, một địa điểm trên sông Hồng tại huyện Khoái Châu (tỉnh Hưng Yên ngày nay) tướng Trần Nhật Duật đã phá tan đạo quân Thát Đát, bắt sống giặc Ô Mã Nhi (Trong Đại cáo bình Ngô sau này Nguyễn Trãi nhầm sự việc nên viết “Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô, sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã”) Tháng 6, Trần Quang Khải thắng tiếp trận Chương Dương, đuổi đạo quân chủ lực của Thoát Hoan chạy dài lên phía bắc, giải phóng Thăng Long, rước vua Trần trở lại kinh thành Trong không khí ấy, ông ngẫu hứng cao độ làm nên Tụng giá hoàn kinh sư (Phò xa giá nhà vua về lại kinh đô) danh bất hư truyền Cùng khoảng thời gian này, vua Trần khi đến tế ở nhà Thái miếu cũng ứng khẩu hai câu : "Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã / Sơn hà thiên cổ điện kim âu" Nghĩa là "Đất nước hai phen bon ngựa đá /Non sông nghìn thủa vững âu vàng", cùng một mạch cảm hứng yêu nước, tự hào dân tộc
Bài thơ chỉ bốn câu, theo lối năm chữ mạch lạc, gọn gàng Hai câu đầu kể lại hai chiến công hiển hách vừa mới đó, đang còn tươi nguyên không khí chiến thắng Có nét đặc biệt là trình tự các chiến công không được nêu theo diễn biến thời gian trước sau Chiến thắng Chương Dương trước, Hàm Tử sau Cách trình bày như thế là theo cái lô-gíc của cảm hứng Trận sau mới hơn và cũng vang dội hơn Chính nhờ chiến thắng Chương Dương mà Thoát Hoan phải bỏ chạy, Thăng Long được giải phóng Chính nhờ chiến tháng Chương Dương mà có cái không khí rạo rực phấn chấn trong ngày “về lại thủ đô” này Lời thơ rất cô đúc, vẻn vẹn mười chữ, nêu hai sự việc là “cướp giáo giặc”
Trang 9và “bắt quân thù” Song qua hai hình ảnh này người đọc cảm nhận được niềm phấn chấn, hân hoan Đúng là câu thơ đăng đối bên ngoài đanh chắc, bên trong chứa chan xúc cảm Cảm xúc theo kiểu cô lại Sự cô đúc này tạo ra một thế năng, khả năng khơi gợi người đọc suy ngẫm Một trong những đặc trưng thẩm mĩ của thi pháp cổ là gợi, ít chú trọng kể, tả
Hai câu thơ sau là lời động viên, quyết tâm xây dựng,bảo vệ nền thái bình của giang sơn, đất nước
Nguyên văn :
Thái bình tu trí lực
Vạn cổ thử giang san
Vẫn trình bày theo lối ngũ ngôn như trước nhưng lại đặt ra một nhiệm vụ, một yêu cầu hoàn toàn mới Thông thường, sau chiến thắng người ta dễ thoả mãn, dễ say sưa với vinh quang, bỏ lỡ một khoảng thời gian cần thiết chuẩn bị cho tương lai Trần Quang Khải đã có nhận thức hoàn toàn đúng và đặt vấn đề một cách kịp thời về những công việc thời hậu chiến Ông hiểu rằng những công việc của một đất nước sau chiến tranh là hết sức bộn bề Thái
độ và hành động ở thời kì thái bình rất cần phải tập trung là “tu trí lực” “Tu” là học tập, bồiđắp, “trí lực” là trí tuệ, khả năng Ý thơ vẫn tiếp tục gợi cho người đọc hiểu thêm rằng, đất nước vẫn đang đòi hỏi, còn yêu cầu những con người chiến thắng này nhiều cống hiến hơn nữa Có như vậy mới có sự yên bình, vững chãi muôn năm Một ý thơ đầy tinh thần trách nhiệm
Bài thơ có cái hồ hởi, phấn chấn tột cùng trước những chiến thắng, những chiến công Niềm tự hào, niềm say mê, tinh thần lạc quan thật bay bổng phù hợp với hào khí Đông A thủa ấy Nhưng đây cũng là một niềm vui rất lí trí, rất tỉnh táo sáng suốt của con người ý thức được giá trị trọn vẹn của niềm vinh quang Mặt khác phù hợp với phong cách ngôn ngữ, uy thế của vị tướng quốc đầu triều
Kết cấu chặt chẽ, có sức khái quát cao, cảm xúc cô đọng lại vừa có khả năng gợi mở ý tưởng đã tạo ra một sự thống nhất nội dung và hình thức theo kiểu tuyên ngôn riêng biệt Đấy chính là nét đặc sắc của Phò giá về kinh
Cho đến hôm nay bài thơ vẫn sống trong niềm tự hào dân tộc, vẫn giữ nguyên giá trị thời sự nóng hổi, vẫn là một bài học Bài học về ý thức, trách nhiệm xây dựng đất nước vững mạnh sau chiển tranh
Phân tích bài thơ Qua đèo ngang của Bà huyện Thanh quan:
Qua đèo ngang
Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Lom khom dưới núi tiều vài chú,
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc,
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia
Dừng chân đứng lại trời non nước,
Một mảnh tình riêng ta với ta
Tên thật là Nguyễn Thị Hinh sống trong nửa đầu thế kỷ 19 Quê ở làng Nghi Tàm, ven Hồ Tây, kinh thành Thăng Long Bà xuất thân trong một gia đình quan lại, có nhan sắc, có học, có tài thơ Nôm, giỏi nữ công gia chánh – bà được vua Minh Mệnh vời vào kinh đô Phú Xuân làm nữ quan “Cung trung giáo tập”
Chồng bà là Lưu Nghi làm tri huyện Thanh Quan, tỉnh Thái Bình, nên người đời trân trọng gọi bà là Bà huyện Thanh Quan
Bà chỉ còn để lại 6 bài thơ Nôm thất ngôn bát cú Đường luật: “Qua Đèo Ngang”, “Chiều hôm nhớ nhà”,
“Thăng Long thành hoài cổ”, “Chùa Trấn Bắc”, “Chơi Đài Khán Xuân Trấn võ” “Tức cảnh chiều thu” Thơ của bà hay nói đến hoàng hôn, man mác buồn, giọng điệu du dương, ngôn ngữ trang nhã, hồn thơ đẹp, điêu luyện
Trên đường vào Phú Xuân…, bước tới Đèo Ngang lúc chiều ta, cảm xúc dâng trào lòng người, Bà huyện Thanh Quan sáng tác bài “Qua Đèo Ngang” Bài thơ tả cảnh Đèo Ngang lúc xế tà và nói lên nỗi buồn cô đơn, nỗi nhớ nhà của người lữ khách - nữ sĩ
Lần đầu nữ sĩ “bước tới Đèo Ngang”, đứng dưới chân con đèo “đệ nhất hùng quan” này, địa giới tự nhiên giữa hai tỉnh Hà Tĩnh - Quảng bình, vào thời điểm “bóng xế tà”, lúc mặt trời đã nằm ngang sườn núi, ánh mặt trời đã “tà”, đã nghiêng, đã chênh chênh Trời sắp tối Âm “tà” cũng gợi buồn thấm thía Câu 2, tả cảnh sắc: cỏ cây, lá, hoa… đá Hai vế tiểu đối, điệp ngữ “chen”, vần lưng: “đá” – “lá”, vần chân: “tà” –
“hoa”, thơ giàu âm điệu, réo rắt như một tiếng lòng, biểu lộ sự ngạc nhiên và xúc động về cảnh sắc hoang
Trang 10vắng nơi Đèo Ngang 200 năm về trước:
“Cỏ cây chen đá, lá chen hoa”
Chỉ có hoa rừng, hoa dại, hoa sim, hoa mua Cỏ cây, hoa lá phải “chen” với đá mới tồn tại được Cảnh vật hoang sơ, hoang dại đến nao lòng
Nữ sĩ sử dụng phép đối và đảo ngữ trong miêu tả đầy ấn tượng Âm điệu thơ trầm bổng du dương, đọc lên nghe rất thú vị:
“Lom khom dưới núi tiều vài chú,
Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
Điểm nhìn đã thay đổi: đứng cao nhìn xuống dưới và nhìn xa Thế giới con người là tiểu phu, nhưng chỉ có
“tiều vài chú” Hoạt động là “lom khom” vất vả đang gánh củi xuống núi Một nét vẽ ước lệ rong thơ cổ (ngư, tiều, canh, mục) nhưng rất thần tình, tinh tế trong cảm nhận Mấy nhà chợ bên sông thưa thớt, lác đác chỉ mấy cáilèu chợ miền núi, sở dĩ nữ sĩ gọi “chợ mấy nhà” để gieo vần mà thôi: “tà” – “hoa” – “nhà” Cũng là cảnh hoang vắng, heo hút, buồn hoang sơ nơi con đèo xa xôi lúc bóng xế tà
Tiếp theo nữ sĩ tả âm thanh tiếng chim rừng: chim gia gia, chim cuốc gọi bầy lúc hoàng hôn Điệp âm “con cuốc cuốc” và “cái gia gia” tạo nên âm hưởng du dương của khúc nhạc rừng, của khúc nhạc lòng người lữ khách Lấy cái động (tiếng chim rừng) để làm nổi bật cái tĩnh, cái vắng lặng im lìm trên đỉnh đèo Ngang trong khoảnh khắc hoàng hôn, đó là nghệ thuật lấy động tả tĩnh trong thi pháp cổ Phép đối và đảo ngữ vận dụng rất tài tình:
“Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc,
Thương nhà mỏi miệng cái gia gai”
Nghe tiếng chim rừng mà “nhớ nước đau lòng”, mà “thương nhà mỏi miệng’ nỗi buồn thấm thía vào 9 tầng sâu cõi lòng, toả rộng trong không gian từ con đèo tới miền quê thân thương Sắc điẹu trữ tình dào dạt, thiết tha, trầm lắng Lữ khách là một nữ sĩ nên nỗi “nhớ nước”, nhó kinh kỳ Thăng Long, nhớ nhà, nhó chồng con, nhớ làng Nghi Tàm thân thuộc không thể nào kể xiết!
Bốn chữ “dừng chân đứng lại” thể hiện một nỗi niềm xúc động đến bồn chồn Một cái nhìn mênh mang:
“Trời non nước”; nhìn xa, nhìn gần, nhìn cao, nhìn sâu, nhìn 4 phía… rồi nữ sĩ thấy vô cùng buồn đau, như tan nát cả tâm hồn, chỉ còn lại “một mảnh tình riêng” Lấy cái bao la, mênh mông, vô hạn của vũ trụ, của
“trời non nước” tương phản với cái nhỏ bé của “mảnh tình riêng”, của “ta” với “ta” đã cực tả nỗi buồn cô đơn xa vắng của người lữ khác khi đứng trên cảnh Đèo Ngang lúc ngày tàn Đó là tâm trang nhớ quê, nhớ nhà:
“Dừng chân đứng lại trời non nước,
Một mảnh tình riêng ta với ta”
“Qua Đèo Ngang là bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật tuyệt bút Thế giới thiên nhiên kỳ thú của Đèo Ngang như hiển hiện qua dòng thơ Cảnh sắc hữu tình thấm một nỗi buồn man mác Giọng thơ du dương, réo rắt Phứp đối và đảo ngữ có giá trị thẩm mỹ trong nét vẽ tạo hình đầy khám phá Cảm hứng thiên nhiên trữ tình chan hoà với tình yêu quê hương đất nước đậm đà qua một hồn thơ trang nhã Bài thơ “Qua Đèo Ngang” là tiếng nói của một người mà trở thành khúc tâm tình của muôn triệu người, nó là bài thơ một thời mà mãi mãi, bài thơ Non Nước
Cảm nghĩ về thân phận người phụ nữ qua bài thơ “Bánh trôi nước” và “Chinh phụ ngâm khúc”
Nhà thơ Huy Cận từng viết :
" Chị em tôi toả nắng vàng lịch sử
Nắng cho đời nên cũng nắng cho thơ "
Có thể nói, ngày nay, vị trí của người phụ nữ đã đc đề cao, tôn vinh Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam hiện diện ở nhiều vị trí trong cuộc đời và đã để lại nhiều hình ảnh bóng sắc trong văn thơ hiện đại Nhưng thật đáng tiếc thay, trong xã hội cũ người phụ nữ lại phải chịu một số phận đầy bị kịch và đáng thương:
" Đau đớn thay thân phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung "
Câu thơ trên đã hơn một lần xuất hiện trong sáng tác của đại thi hào Nguyễn Du giống như một điệp khúc rùng rợn Chả thế mà chị em miền núi lại than rằng " Thân em chỉ là thân con bọ ngựa, chao chược mà thôi