Giáo án ngữ văn 9 HK2

Giảng kiến thức mới: Trong thời kỳ đầu kháng chiến chống thực dân pháp, chúng ta đang xây dựng một nền văn học nghệ thuật mới đậm đà tính dân tộc, đại chúng, gắn bó với cuộc kháng chiến

Trang 1

VĂN BẢN BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (Tuần:20-Tiết PPCT:98)

Chu Quang Tiềm.

Ngày dạy:2/1/2015 Lớp:9a4,9a5

1 Kiểm tra kiến thức cũ

2 Giảng kiến thức mới:

- Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu ngày càng cao con người cần có tri thức mỗi người tự tích luỹ cho mình kinh nghiệm, nâng cao học vấn Phải đọc sách, đọc như thế nào và đọc những sách gì để hiểu hơn nội dung chúng ta cùng tìm hiểu văn bản

Hoạt động của Thầy – Trò Nội dung

HĐ 1: Đọc hiểu văn bản

Vấn đề nghị luận của bài viết này là gì ?

Dựa theo bố cục bài viết , hãy tóm tắt các

luận điểm của tác giả khi triển khai vấn đề

ấy ? ( câu 1 sgk)

Bố cục mấy phần , nội dung của mỗi phần

?

a) Từ đầu … Phát hiện thế giới mới -> Sauk

I.Tìm hiểu chung;

1.Tác giả : Chu Quang Tiềm (1897- 1986) là nhà mĩ học và lý luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc

2 Tác phẩm :

3/Bố cục: 3phần

Trang 2

hi vào bài tác giả khẳng định tầm quan

trọng , ý nghĩa cần thiết của việc đọc sách

b) Lịch sử … Tiêu hao lực lượng -> Nêu các

khó khăn ,các thiên hướng sai lạc dễ mắc

phải của việc đọc sách

c) Còn lại -> Bàn về phương pháp đọc

sách

HĐ 2: Tìm hiểu văn bản

Qua lời bàn của tác giả , em thấy việc đọc

sách có ý nghĩa gì ?

Đọc sách là con đường quan trọng của học

vấn

Tác gỉa đã đưa ra những lí lẽ nào để làm

rõ ý nghĩa đó ?

- Sách ghi chép ,cô đúc và lưu truyền mọi

tri thức mọi thành tựu mà loài người tìm tòi

tích luỹ được qua từng thời đại

- Sách có già trị có thể xem là những cột

mốc trên con đường phát triển học thuật của

nhân loại , nó trở thành kho tàng quí báu di

sản tinh thần , mà loài người thu lượm ,

nung nấu mấy nghìn năm

- Đọc sách là con đường tích luỹ , nâng cao

vốn tri thức Đối với người đọc sách chính là

sự chuẩn bị để có thể làm cuộc trường chinh

vạn dặm

- Nếu không kế thừa thành tựu các thời đại

đã qua thì khó mà phát triển được

II Tìm hiểu văn bản A/N

- Là con đường tích luỹ nâng cao vốn tri thức

3.Cũng cố bài giảng:

-Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách

Văn bản:

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH(TT)(Tuần:20-Tiết PPCT:99)

Chu Quang Tiềm

Ngày dạy:2/1/2015 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

Trang 3

1 Kiến thức :

-Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách ,

những khó khăn thường gặp khi đọc sách

Nêu ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách

Trong thời đại ngày nay có rất nhiều sách vậy việc đọc sách có những khó khă ntn? Phương pháp chọn và đọc sách ntn chúng ta tìm hiểu tiếp

HĐ2 : Cho HS đọc đoạn 2

Theo em đọc sách có dễ không ? Tại sao ?

- Sách nhiều khiến người ta không chuyên

sâu, dễ sa vào lối “Ăn tươi nuốt sống”->

Không kịp tiêu hóa , không nghiền ngẫm

( Nghệ thuật gì ? So sánh )

- Sách nhiều khiến người đọc khó lựa chọn

lãng phí thời gian và sức lực vào những

cuốn sách không thật cần thiết

Theo ý kiến của tác giả ,chúng ta cần lựa

chọn sách đọc ntn ?

-Không tham đọc nhiều, đọc lung tung mà

phải chọn cho tinh , đọc cho kĩ những cuốn

sách thật sự có giá trị cho mình

- Cần đọc kĩ những cuốn sách tài liệu cơ

bản thuộc lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu

cho mình

- Đọc thêm những loại sách thường thức ,

loại sách gần gũi, kế cận với chuyên môn

II.Tìm hi ểu văn bản:

3/ Phương pháp đọc sách

- Chọn cho tinh, đọc cho kĩ những cuốn sách nào thật sự cĩ giá trị ,cĩ

Trang 4

của mình

Đọc sách không đúng đưa đến kết quả ra

sao ?

- Không biết thông thì không thể chuyên ,

không biết rộng thì không thể nắm gọn

HĐ 4: Cho HS đọc đoạn 3 – Phân tích

Tác giả hướng dẫn cách đọc sách ntn ? Em

rút ra được những cách đọc sách tốt nhất

Tác giả đưa ra cách đọc sách ntn ?

- Không nên đọc lướt qua, đọc không chỉ

trang trí bộ mặt mà phải vừa đọc vừa suy

ngẫm

“ Trầm ngâm tích luỹ, tưởng tượng tự do”

nhất là đối với những quyển sách có giá trị

- Không nên đọc tràn lan theo kiểu hứng thú

cá nhân mà đọc có kế hoạch có hệ thống

- Đối với người nuôi chí lập nghiệp trong

môn học vấn thì đọc sách là một công việc

rèn luyện một cuộc chuyển bị âm thâm mà

gian khổ

-> Đọc sách vừa học tập tri thức vừa rèn

luyện tính cách chuyên học làm người

HĐ 5: Thì hiểu nghệ thuật

Bài viết có sức thuyết phục cao theo em

điều ấy tạo nên từ những yếu tố cơ bản

nào?

- Các ý kiến, nhận xét đưa ra thật xác

đáng, có lẽ phải, phân tích cụ thể, giọng

chuyện tró tâm tình thân ái để chia sẻ kinh

nghiệm thành công thất bại trong cuộc

sống

- Đặc biệt bài có tính thuyết phục , sức hấp

dẫn cao bởi cách viết giàu hình ảnh

Bài học rút ra khi đọc văn bản ?

- Đọc có suy nghĩ tìm hiểu nhất là sách có

giá trị

lợi cho mình

-Chọn những cuốn sách tài liệu cơ bản thuộc lĩnh vực chuyên mơn.Cần đọc cĩ kế hoạch

-> Đọc sách vừa học tập tri thức

vừa rèn luyện tính cách chuyên học làm người

B Nghệ thuật -Lí lẽ thấu tình đạt lí

-Bố cục chặt chẽ hợp lí

- Giàu hình ảnh

C.Ý nghĩa:

- Đọc sách là một con đường quan trọng để tích lũy, nâng cao học vấn Ngày nay sách nhiều, phải biết chọn sách mà đọc đọc ít mà chắc cịn hơn đọc nhiều mà rỗng Cần kếthợp giữa đọc rộng với đọc sâu Việcđọc sách phải cĩ kế hoạch ,cĩ mục đích kiên định chứ khơng thể tùy hứng phải vừa đọc vừa nghiền ngẫm

IV Luyện tập

Tự rút ra cách đọc sách và lựa chọn sách cho tinh, đọc cho kĩ Đọc có suy nghĩ tìm hiểu nhất là sách có giá trị

- Không đọc tràn lan, đọc có kế hoạch có hệ thống

-Rèn luyện tính cách học làm người

Trang 5

- Không đọc tràn lan, đọc có kế hoạch có hệ

thống

-Rèn luyện tính cách học làm người

?Nêu những giá trị nội dung và nghệ

thuật của văn bản ?

- Học bài và chuyển bị bài khởi ngữ

D/ Rút kinh nghiệm :

………

KHỞI NGỮ (Tuần:20-Tiết PPCT:98) Ngày dạy: 3/1/2015 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

-Nhận biết khởi ngữ , phân biệt khởi ngữ với chủ ngữ của câu

-Nhận biết công dụng của khởi ngữ là nêu đề tài của câu chứa nó

Trong câu nay đủ thường có chủ ngữ, vị ngữ,ngoài ra còn có các thành phần phụ khác đề nêu lên đề tài trong câu đó là khởi ngữ,khởi ngữ có vai trò ntn chúng ta cùng tìm hiểu

HĐ 1: Hình thành kiến thức khởi ngữ

- GV gọi HS đọc ví dụ SGK

I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

Trang 6

- GV ghi các từ in nghiêng lên bảng

Phân biệt từ in đậm với chủ ngữ ?

Xác định chủ ngữ trong các câu ?

VD a) CN : anh//…

b) CN: Tôi // …

c) CN: Chúng ta // …

Vị trí của khởi ngữ ? Đứng trước chủ ngữ

- Không quan hệ trực tiếp với vị ngữ theo

quan hệ chủ ngữ –vị ngữ

Vậy các từ in đậm làm nhiệm vụ gì trong

câu ?

Nêu đề tài được nói đến trong câu

Đặt câu có chứa khởi ngữ ?

VD: Về phần anh, anh công tác ở nay à ?

Trước từ in đậm nói trên có thể thêm

những từ ngữ nào ?

- Về, đối, với

Thế nào là khởi ngữ ? Dấu hiệu để phân

biệt khởi ngữ và chủ ngữ trong câu ?

HĐ 2: Luyện tập

Tìm khởi ngữ trong các câu sau

HS hoạt động độc lập

Chuyển thành phần in đậm thành khởi ngữ

-> Đứng trước chủ ngữ của câu, nêuđề tài liên quan tới việc nói đến trong câu

*Ghi nhớ:

- Khởi ngữ là thành phần đứng trướcchủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu

- Thường khởi ngữ có thể thêm các quan hệ từ : Về,đối, với

* Ghi nhớ :

II Luyện tập : 1/ a) Điều này b)Đối với

chúng mình c) Một mình d)Làm khí tượng

e) Đối với cháu 2/ a) Làm bài thì anh ấy cẩn thận lắm

b) Hiểu thì tôi hiểu rồi, nhưng giải thì tôi chưa giải được

? Khởi ngữ là gì ? dấu hiệu nhận biết khởi ngữ ?

4.Hướng dẫn học tập ở nhà:

-Học bài –chuẩn bị bài : Phép phân tích tổng hợp

………

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP (Tuần:20-Tiết PPCT:99,100)

Trang 7

Ngày dạy:3/1/2015 Lớp:9a4,9a5

Để làm rõ ý nghĩa về một sự vật hiện tượng nào đó người ta thường sử dụng phép phân tích , tổng hợp ,thế nào là phép phận tích tổng hợp chúng ta tìm hiểu bài

Hoạt động của thầy và trị Nội dung

HĐ 1: Hình thành khái niệm Phân tích tổng

hợp

HS đọc và trả lời câu hỏi của văn bản “ Trang

phục”

Trước khi nêu trang phục đẹp là thế nào

,bài viết đã nêu những hiện tượng gì về

trang phục ?

- Mặc quần áo chỉnh tề … đi chân đất

- Đi giầy có bít tất … phanh hết nút áo

- Trong hang sâu… váy xoè ,váy ngắn …

- Đi tát nước câu cá … chải đầu bằng sáp thơm

- Đi đám cưới … lôi thôi

- Dự đám tang … quần áo loè loẹt, cười nói

vang vang

Các hiện tượng trên đã nêu lên nguyên tắc

nào trong ăn mặc của con người ?

- Ăn cho mình , mặc cho người

- Y phục xứng kỳ đức

Như vậy trong trang phục cần có những

I Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp

- Văn bản “ Trang phục”

* Phép phân tích :Hai luận điểm:

- Ăn cho mình mặc cho người

- Y phục xứng kỳ đức Luận điểm 1:

- Ăn cho mình mặc cho người

Trang 8

nguyên tắc ngầm nào cần tuân thủ ?

- Quy luật ngầm của văn hóa Đó là vấn đề ăn

mặc chỉnh tề phù hợp với hoàn cảnh chung,

riêng ; phù hợp với đạo đức : giản dị, hòa mình

với cộng đồng

Đề làm rõ vấn đề “ Trang phục” bài văn đã

dùng phép lập luận nào ?

Phép phân tích

HĐ 2:

Nhận xét câu “ ăn mặc ra sao…toàn xã hội”

có phải là câu tổng hợp các ý đã phân tích ở

trên không?

-Phải,vì nó thâu tóm được các ý trong từng ví

dụ cụ thể

Từ tổng hợp quy tắc ăn mặc nói trên bài viết

đã mở rộng sang vấn đề ăn mặc đẹp như thế

nào ?

- Có phù hợp thì mới đẹp

- Phải phù hợp với văn hóa, môi trường, hiểu

biết và phù hợp với đạo đức

Như vậy bài viết đã dùng phép lập luận gì để

chốt lại vấn đề ?

- Tổng hợp

Phép lập luận này thường đặt vị trí nào

trong câu?

-Cuối bài văn , cuối đoạn

- Ở phần kết bài của một phần hoặc toàn bộ

văn bản

HĐ 3

Nhận xét vai trò của các phép phân tích và

tổng hợp đối với bài nghị luận ntn ?

- Để làm rõ ý nghĩa của một sự vật, hiện tượng

nào đó

Phép phân tích giúp hiểu vấn đề cụ thể như

thế nào ? và phép tổng hợp giúp nâng cao

vấn đề như thế nào ?

- Dự đám tang … quần áo loè loẹt, cười nói vang vang

-> Sau khi phân tích những dẫn chứng cụ thể,tác giả đã chỉ ra một quy tắc ngầm chi phối cách ăn mặc của con người->đĩ là văn hĩa

* Phép tổng hợp :

- Trang phục hợp với văn hóa, hợp đạo đức, hợp với môi trường mới là trang phục đẹp

-> Đứng cuối ( Phần kết luận )

- Giúp ta hiểu sâu sắc các khía cạnh khác nhau

*Ghi nhớ:

Phân tích là để trình bày từng bộ phận của một vấn đề và phơi bàynội dung sâu kín bên trong của một sự vật, hiện tượng

- Tổng hợp là giúp rút ra cái chung từ những điều đã phân tích

II Luyện tập : Bài 1:

Phân tích luận điểm “ Học vấn

Trang 9

- Phân tích là để trình bày từng bộ phận của

một vấn đề và phơi bày nội dung sâu kín bên

trong của một sự vật, hiện tượng

- Tổng hợp là giúp rút ra cái chung từ những

điều đã phân tích

- Cho HS đọc lại phần ghi nhớ

1/ Phân tích luận điểm “ Học vấn không chỉ

chuyên đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là con

đường quan trọng với học vấn”

- Học vấn là thành quả tích luỹ của nhân loại

để lưu giữ và truyền lại cho đời sau

- Bất kì ai muốn phát triển học thuật phải bắt

đầu bằng “ Kho tàng quí báu :Được lưu giữ

trong sách ; nếu không mọi sự bắt đầu bằng

con số không thậm chí lạc hậu, giật lùi

- Đọc sách là “ Hưởng thụ thành quả về tri

thức và kinh nghiệm, hàng nghìn năm của

nhân loại đó là tiền đề cho sự phát triển học

thuật cho mỗi con người

Đọc sách là “ Hưởng thụ thành quả về tri thức

và kinh nghiệm, hàng nghìn năm của nhân loại

đó là tiền đề cho sự phát triển học thuật cho

mỗi con người

không chỉ chuyên đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là con đườngquan trọng với học vấn”

- Học vấn là thành quả tích luỹ của nhân loại để lưu giữ và truyền lại cho đời sau

- Bất kì ai muốn phát triển học thuật phải bắt đầu bằng con số không thậm chí lạc hậu, giật lùi.Đọc sách là “ Hưởng thụ thành quả về tri thức và kinh nghiệm, hàng nghìn năm của nhân loại đólà tiền đề cho sự phát triển học thuật cho mỗi con người

2/ Phân tích lí do phải chọn sách để học

Các lí do kiến người ta phải đọc sách :

- Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn

-Đọc sách là con đường tích luỹ kiến thức

Đọc sách là “ Hưởng thụ thành quả về tri thức và kinh nghiệm, hàng nghìn năm của nhân loại đólà tiền đề cho sự phát triển học thuật cho mỗi con người

3 Phân tích cách đọc sách 4/ Vai trò của phân tích lập luận

- Giúp người nghe, đọc nhận ä thức đúng, hiểu đúng vấn đề

- Vai trò của phép lập luận ,phân tích, tổng hợp

-Học bài – chuẩn bị bài luyện tập

- Làm bài tập vào vở ; soạn bài : Phép quy nạp và diễn biến

Trang 10

? Trình bày phép phân tích, tổng hợp quan hệ giữa phân tích và tổng hợp

Để thực hiện phép lập luận phân tích, tổng hợp chúng ta và vận dụng một số bài tập

HĐ 1: Ôn tập kiến thức

- Tổng hợp là giúp rút ra cái chungtừ những điều đã phân tích

II/ Luyện tập

Bài 1 a/ Đoạn văn của Xuân Diệu bình

Trang 11

Tìmluận điểm và trình tự phân tích ở đoạn

b

? Thế nào là học qua loa đối phó ?

HS trình bày nhận xét – GV chốt

- Bản chất lối học đối phó – tác hại :

+ Có hình thức học tập, có đến lớp, đọc

sách , thi cũng có bằng cấp …

+ Không có thực chất : Đầu óc trống

rỗng hỏi gì cũng không biết , làm gì cũng

hỏng

* Tác hại :

bài Thu Điếu của Nguyễn Khuyến được tác giả dùng phép lập luận phân tích (theo lối diễn dịch ) Mở đầu đoạn: ý khái quát : “ Thơ hay ….hay cả bài “ Tiếp theo đó là sự phân tích tinh tế làm sáng tỏ cái hay cái đẹp của bài trhơ Thu Điếu

+ Ở các điệu xanh + Ở những cử động …

+ Ở các vần thơ ……

b/ Phân tích bốn nguyên nhân khách quan của sự thành đạt : gặp thời, hoàn cảnh, điều kiện , tài năng

Tổng hợp về các nguyên nhân chủ quan : sự phấn đấu kiên trì của cá nhân, Thành đạt là làm cái gì có ích cho mọi người, cho xã hộ , được xã hội thừa nhận

Bài 2

Phân tích trình trạng học đối phó qua loa ( gặp đâu học đó, giao bài mới làm , sợ thầy , cô kiểm tra ) Không nắm được kiến thức,xem việc học là phụ,học để thầy cơ khơng quở trách ,cha mẹ khơng la rầy,học để giải quyết việc thi cử

Bản chất và tác hại của việc học đối phĩ.

- Về hình thức của việc học :cũng

đến lớp,cũng đọc sách,cũng cĩ điểmthi,cũng cĩ bằng cấp

Không có thực chất : Đầu óc trống rỗng hỏi gì cũng không biết , làm

gì cũng hỏng

Trang 12

- Xã hội : gánh nặng lâu dài về nhiều

mặt : Ktế, đạo đức,tư tưởng, lối sống

- Bản thân : Không nắm được kiến thức

kết quả ngày càng thấp

GV cho HS làm BT 3

HS nhớ lại bài bàn về đọc sách , để trình

bày trước lớp

* Tác hại : Xã hội : gánh nặng lâu dài về nhiều mặt : Ktế, đạo đức,tư tưởng, lối sống

Bản thân : Không nắm được kiến thức kết quả ngày càng thấpBài 3: Các lí do kiến người ta phải đọc sách

- Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn

-Đọc sách là con đường tích luỹ kiến thức

- Nhắc lại kiến thức

-Học bài – Chuẩn bị bài : “ Các thành phần biệt lập tình thái- cảm thán

D/Rút kinh nghiệm :

……….………

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP TÌNH THÁI –CẢM THÁN (Tuần:21-Tiết PPCT:103) Ngày dạy:9/1/2015 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

- Nhận thức hai thành phần biệt lập : Tình thái – cảm thán

- Nắm được công dụng của mỗi thành phần trong câu

- Biết đặt câu và thành phần tình thái ,cảm thán

Trang 13

Thế nào là khởi ngữ Cho ví dụ ?

Nêu những dấu hiệu phân biệt khởi ngữ với chủ ngữ trong câu ?

Trong một câu các bộ phận có vai trò không đồng đều như nhau Có những bộ phận trực tiếp diễn đạt sự việc của câu Nhưng cũng có những bộ phận không trực tiếp nói lên sự việc , chúng chỉ được dùng để nêu lên tháiđộ của người nói đối với người nghe hoặc đối với sự việc được nói đến trong câu Những bộ phận này được gọi là thành phần biệt lập …

*Hoạt động 1: Phần tình thái

-Cho HS đọc các ví dụ a, b, c/ SGK trang

19

1.Những từ ngữ “Chắc, có lẽ, thật may

mắn” là nhận định của người nói đối với

sự việc hay là bản thân chúng diễn đạt sự

việc?

-Nhận định của người nói đối với dự việc

-Chúng không tham gia vào diễn đạt sự

việc

* GV giảng thêm:

… Chắc: Việc được nói đến có phần đáng tin

cậy nhiều hơn

… Có lẽ: việc được nói đến chưa thật đáng

tin cậy, có thể không phải là như vậy

… Thật may mắn: Đánh giá việc được nói

đến là một dịp thuận lợi

2.Nếu không có những từ ngữ đó thì sự việc

của câu có khác không?

… không có gì thay đổi

3.Thế nào là phần tình thái?

*Hoạt động 2: Phần cảm thán.

-Cho HS đọc và tìm hiểu các ví dụ a, b/

SGK trang 20

1.Các từ ngữ “Ồ, trời ơi” có dùng để chỉ đồ

vật hay sự việc gì không?

I Nhận biết các thành phần tình thái , cảm thán

* Được dùng để thể hiện cách nhìn các người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

2/ Phần cảm thán

a.Ồ

b Trời ơi -> Bộc lộ hiện tượng tâmlý -> Phần cảm thán

* Thành phần cảm thán được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói ( Vui,buồn, mừng , giận )

III.Luyện tập

1/ a Có lẽ

b Chao ôi: Cảm thán

c Dường như ; Chả lẽ: Tình thái

Trang 14

2.Nhờ những từ ngữ nào trong câu mà

chúng ta hiểu được tại sao người ta nói kêu

“Ồ, trời ơi”?

-Nhờ phần câu phía sau  giải thích cho

người nghe biết tại sao người nói cảm thán

3.Các từ ngữ này có dùng để gọi ai không?

-Không dùng để gọi ai cả, để giúp người nói

giãi bày nỗi lòng của mình

4.Thế nào là từ cảm thán?

1 HĐ độc lập

2/ Hãy xếp những từ ngữ sau đây theo trình

tự tăng dần độ tin cậy

VD: - Mọi việc dường như đã ổn

- Hình như em không hài lòng thì phải

- Hai người có vẻ như đã thấm mệt

3/ Suy nghĩ thảo luận bàn

2/ Dường như ,hình như, có lẽ, chắc là,chắc hẳn , chắc chắn

- Có lẽ trời không mưa nữa đâu

- Chắc là chị ấy buồn lắm 3/ Từ chắc chắn có độ tin cậy cao nhất

- Hình như có độ tin cậy thấp nhất

- Vui lòng…chắc …lấy cổ anh + Thứ I theo tình cảm huyết thống thì sự việc sẽ phải diễn ra như vậy + Thứ II do thời gian và ngoại hình ,sự việc có thể diễn ra khác một chút

Thế nào là thành phần biệt lập?

Học bài – làm các bài tập còn lại

Trang 15

Tác giả Chu Quang tiềm đã khuyên chúng ta nên chọn sách và đọc sách ntn ?

Trong thời kỳ đầu kháng chiến chống thực dân pháp, chúng ta đang xây dựng một nền văn học nghệ thuật mới đậm đà tính dân tộc, đại chúng, gắn bó với cuộc kháng chiến vĩ đại của nhân dân Vì vậy nội dung tiếng nói và sức mạnh kỳ diệu của văn nghệ thường được Nguyễn Đình Thi gắn bó với đời sống phong phú sôi nổi của quầnchúng nhân dân đang chiến đấu và sản xuất học ngày hôm nay sẽ giúp các em nhận thấy rõ điều này : “ Tiếng nói của văn nghệ”

*Hoạt động 1: Cho HS đọc.

-GV dựa vào chú thích giới thiệu tác giả

và tác phẩm

-Tìm bố cục văn bản: 3 phần

… Từ “Tác phẩm xung quanh”  Nội

dung tiếng nói của văn nghệ

… Từ “Nguyễn Du trang giấy”  Tiếng

nói của văn nghệ rất cần thiết đố với cuộc

sống con người

… Từ “Nếu bảo văn nghệ cho xã hội”

Nghệ thuật xây dựng đời sống tâm hồn

cho xã hội

*Nhan đề : Vừa có tính khái quát lí

luận,vừa gợi sự gần gũi thân mật bao hàm

cả nội dung và lẫn hình thức, giọng điệu

nói của văn nghệ

*Hoạt động 2:Tìm hiểuvăn bản ( Cho HS

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả :Nguyễn Đình Thi

(1924- 2003 ).Quê ở Hà nội Hoạt động văn nghệ đa dạng : Viếtvăn,làm thơ, sáng tác nhạc, soạnkịch ,viết lí luận phê bình

-Tác phẩm: viết 1948 in trong tập

cuốn mấy vấn đề văn học

2.Bố cục:3 phần ( Hệ thống luận điểm : 3 luận điểm )

II.Tìm hiểu văn bản:

A/Nội dung:

1.Nội dung tiếng nói của văn nghệ:

-Muốn nói một điều gì mới mẻ, muốnđem một phần của mình góp vào đờisống chung quanh

⇒ Lấy chất liệu từ thực tế đời sống :Tác giả sáng tác gửi vào đó một cách

Trang 16

đọc đoạn 1.)

1.Nội dung tiếng nói văn nghệ là gì?

?Tác phẩm lấy chất liệu ở đâu ( thực tế

đời sống)

-Khi sáng tạo một tác phẩm, nghệ sĩ gửi

vào đó một cái nhìn, một lời nhắn nhủ của

riêng mình  đó chính là tư tưởng, tấm

lòng của người nghệ sĩ gửi gắm trong đó

(lập luận –Phân tích-Tổng hợp )

? Tác phẩm văn nghệ chứa đựng điều

gì ?

-Tác phẩm văn nghệ chứa đựng tất cả

những say sưa, vui buồn, yêu ghét của

nghệ sĩ  mang đến cho chúng ta bao

rung động, bao ngỡ ngàng trước những

điều tưởng chừng chúng ta đã rất quen

thuộc

-Là rung cảm, nhận thức của từng người

tiếp nhận Nó sẽ được mở rộng, phát huy

vô tận qua từng thế hệ người đọc, người

xem

2.Nêu suy nghĩ và nhận xét?( Nội dung

của tiếng nói văn nghệ các với nội dung

các môn khác ntn?)

- Văn nghệ tập trung khám phá thể hiện

chiều sâu tính cách số phận con người, thế

giới bên trong của con người

-Văn nghệ là hiện thực mang tính cụ thể,

sinh động là đời sống tình cảm của con

người qua cái nhìn và tình cảm có tính cá

nhân của nghệ sĩ

nhìn một lời nhắn nhủ

Tác phẩm văn nghệ chứa đựng tất cảnhững say sưa, vui buồn, yêu ghét củanghệ sĩ  mang đến cho chúng ta baorung động, bao ngỡ ngàng trướcnhững điều tưởng chừng chúng ta đãrất quen thuộc

->Văn nghệ là hiện thực mang tính cụthể, sinh động là đời sống tình cảm của con người qua cái nhìn và tình cảm có tính cá nhân của nghệ

Trang 17

Nguyễn Đình Thi Ngày dạy:10/01/2015 Lớp:9a4,9a5

Nội dung tiếng nói văn nghệ thể hiện ntn ?

Tiếng nói văn nghệ có vai trò như thế nào trong đời sống con người và khả năng

cảm thụ ntn chúng ta cùng tìm hiểu bài tiếp

*Hoạt động 3: cho HS đọc đoạn 2.

1.Tại sao tiếng nói của văn nghệ cần thiết

cho con người?

( Đọc các luận chứng trang 13,14)

Qua những dẫn chứng các tác phẩm qua

các câu chuyện cụ thể sinh động ,NĐ Thi

đã phân tích một cách thấm thía sự cần

thiết của văn nghệ đối với con người

-Giúp chúng ta sống đầy đủ hơn, phong

phú hơn với cuộc đời và chính mình

? Đối với quần chúng nhân dân ntn ?

-Trong trường hợp con người bị ngăn cách

với cuộc sống, lời nói văn nghệ là sợi dây

buộc họ với cuộc đời thường với tất cả sự

- văn nghệ là sợi dây liên hệ giữangười đó với thế giới bên ngoài

- Làm cho đời sống hàng ngày trở nêntươi mát đỡ khắc khổ , giúp con ngườivươn lên sống và ước mơ vượt quakhó khăn gian khổ

Trang 18

sống, hoạt động, những vui buồn gần gũi.

? Văn nghệ có thể xa rời cuộc sống người

dân lao động được không ?

-Góp phần làm tươi mát sinh hoạt khắc

khổ hàng ngày, giữ cho đời cứ tươi

2.Nếu không có văn nghệ đời sống con

người sẽ ra sao? (thảo luận)

-Cuộc sống đơn điệu, khó khăn đầy sự đau

khổ, buồn chán, thiếu sự rung cảm và ước

mơ trong cuộc sống

3.Tiếng nói của văn nghệ đến với người

đọc bằng cách nào mà có khả năng đến

vậy?

-Sức mạnh riêng của văn nghệ bằt nguồn

từ nội dung của nó và con đường mà nó

đến với người đọc, người nghe

-Nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm

-Khi tác động bằng nội dung, văn nghệ

góp phần giúp mọi người tự nhận thức

mình, tự xây dựng mình  Văn nghệ thực

hiện các chức năng của nó một cách tự

nhiên, có hiệu quả lâu bền, sâu sắc

*Hoạt động 4: cho HS đọc đoạn 3.

1.Em hiểu như thế nào câu: “Văn nghệ

là một thứ tuyên truyền không tuyên

truyền nhưng lại hiệu quả và sâu sắc

hơn cả”?

… Văn nghệ là thứ tuyên truyền không

tuyên truyền:

-Tác phẩm văn nghệ bao giờ cũng có ý

nghĩa, tác dụng tuyên truyền cho một quan

điểm, một giai cấp, một dân tộc nào đó

2.Nhận xét về cách viết văn nghị luận của

3 Con đường văn nghệ đến với người đọc :

Đến với người đọc chủ yếu con đường tình cảm

+ Nghệ thuật là tiếng nói tình cảmyêu ghét , vui ,buồn

+ Văn nghệ lai tạo được sự sống chotâm hồn con người

B Nghệ thuật:

-Bố cục chặt chẽ,hợp lí ,cách dẫn dắt

tự nhiên

-Lập luận chặt chẽ,giàu hình ảnh,dẫn

Trang 19

-Cách viết giàu hình ảnh, có nhiều dẫn

chứng về thơ văn, về câu chuyện thực tế

để khẳng

*Cho HS đọc phần ghi nhớ.

chứng phong phú ,thuyết phục

C.Ý nghĩa:

-Văn nghệ giúp cho con người được

sống phong phú hơn và tự hồn thiệnnhân cách,tâm hồn mình

- Tại sao văn nghệ cần thiết với con người ?

-Tiếng văn nghệ đến với người đọc bằng cách nào ?

- Học bài chuẩnbị bài : Các thành phần biệt lập

……….………

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

(Tuần:22-Tiết PPCT:106,107) Ngày dạy:12-15/01/2015 Lớp:9a4,9a5

Thế nào là phép phân tích –tổng hợp

Khi nói đến sự việc hiện tượng trong đời sống xã hội chúng ta thường làm gì và nộidung và hình thức làm ntn đó là bài nghị luận về sự việc hiện tượng … để hiểu rõ chúng ta tìm hiểu bài

Hoạt động : Đọc văn bản I Tìm hiểu bài nghị luận về một sự

Trang 20

Yêu cầu HS đọc văn bản : Bệnh lề mề

.SGK và trả lời câu hỏi

Văn bản trên đã bàn luận về hiện tượng gì

trong đời sống ?

Bản chất hiện tượng đó là gì ?

- Bàn về hiện tượng trễ giờ trong đời sống

trong đời sống bản chất củahiện tượng đó

thói quen kém văn hoá của những người

không có lòng tự trọng và không biết tôn

trọng người khác

Chỉ ra những nguyên nhân của bệnh lề mề

? Tác hại của bệnh lề mề ?

- Không bàn bạc được công việc chung

một cách có đầu có đuôi

- Làm mất thời gian của người khác

- tạo ra thói quen kém văn hóa

? Tạo sao phải kiên quyết chữa bệnh lề mề

?

- Cuộc sống văn minh hiện đại đòi hỏi mọi

người phải tôn trọng lẫn nhau và hợp tác

với nhau … làm việc đúng giờ là tác phong

của người có văn hóa

? Bố cục của bài văn có mạch lạc và chặt

chẽ õ không ? Vì sao ?

Bài viết có cấu trúc một đoạn một ý

Đoạn nào các ý cũng hợp lí , chặt chẽ ,

câu viết gọn gàng , mạch lạc

? Vậy nghị luận về một sự việc , hiện

việc hiện tượng đời sống

văn bản : Bệnh lề mề

1.Vấn đề bình luận:

Hiện tượng trễ giờ trong đời sống trong đời sống

2.Bản chất : Đó thói quen kém văn

hoá của những người không có lòng tự trọng và không biết tôn trọng người khác

- Làm mất thời gian của người khác

- tạo ra thói quen kém văn hóa

5 Sửa chữa:

Cuộc sống văn minh hiện đại đòi hỏi mọi người phải tôn trọng lẫn nhau và hợp tác với nhau … làm việc đúng giờ là tác phong của người có văn hĩa

Trang 21

tượng trong đời sống là gì ? Nội dung của

nghị luận phải ntn? Hình thức bố cục ntn ?

-HS phát biểu – GV chốt – Hs đọc ghi

nhớ

Hoạt dộng 2 : Luyện tập

1 Thảo luận về các sự việc , hiện tượng

tốt đáng nnhớ được biểu dương của các

bạn trong nhà trường ngoài xã hội :

Bài tập 2: HS đọc BT

Thứ hai Nó liên quan đến vấn đề bảo vệ

môi trường , khói thuốc lá gây bệnh cho

người không hút đang sống xung quanh

người hút thuốc lá

Thứ ba: gây tốn kém tiền bạc cho người

hút

đề đáng suy nghĩ -Nội dung phải nêu rõ được sự việc , hiện tượng có vấn đề ; phân tích được mặt đúng , mặt sai , mặt đúng ,lợi ,hại của nó ; chỉ ra nguyên nhân và bày tháiđộ ,ý kiến nhận định của người viết

- Bố cục mạch lạc , rõ ràng

II Luyện tập :

1 Giúp bạn học tốt

- Góp ý phê bình khi bạn có khuyết điểm

- Bảo vệ cây xanh trong khuôn viên nhà trường

- Giúp đỡ các gia đình thương binh liệt

sĩ

- Trả lại của rơi cho người bị mất

- Đưa em nhỏ qua đường

- Nhường chỗ cho cụ già Bài tập 2(sgk)

- Liên quan đến vấn đề sức khoẻ của mỗi cá nhân người hút thuốc đến sức khoẻ của vậy cộng đồng và nòi giống

- Liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường , khói thuốc lá gây bệnh cho người không hút đang sống xung quanh người hút thuốc lá

- Gây tốn kém tiền bạc cho người hút

- Thế nào là nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống ?

- Yêu cầu nội dung và hình thức bài nghị luận ntn

- Học bài , viết tiếp bài tập 1- Chuẩn bị bài cách làm bài văn nghị luận

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN TẬP LÀM VĂN

(Tuần:22-Tiết PPCT:108)

Trang 22

Ngày dạy:16/01/2014 Lớp:9a4,9a5

Hoạt động 1

Giới thiệu nhiệm vụ, yêu cầu của

chương trình

Đề bài: Viết bài nêu ý kiến riêng dưới

dạng nghị luận về một sự việc hiện

tượng nào đó ở địa phương

Hãy kể tên những sự việc, hiện tượng có

ý nghĩa ở địa phương em?

Thảo luận nhóm

Gợi ý:

- Vấn đề về môi trường

* Hậu quả của việc phá rừng với các

thiên tai như lũ lụt , hạn hán

* Hậu quả của việc chặt phá cây xanh

với việc ô nhiễm bầu không khí đô thị

* Hậu quả của việc rác thải khó tiêu huỷ

( Bao bì ni lông , chai lọ bằng nhựa tổng

hợp ) đối với việc canh tác trên đồng

ruộng ở nông thôn

- Đời sống Văn hoa ùnhân dân

I.Tìm hiểu , suy nghĩ và viết bài về tình hình địa phương

- Yêu cầuĐề bài: nêu ý kiến riêng dưới dạng

nghị luận về một sự việc, một hiện tượng nào đó ở địa

phương em

Các vấn đề có thể viết :

- Vấn đề về môi trường

- Vấn đề quyền trẻ em

- Vấn đề xã hội

Đời sống Văn hoa ùnhân dân

- Thành tựu mới trong xây dựng

- Văn hóa trong đời sống cộng đồng

Trang 23

- Thành tựu mới trong xây dựng

- Văn hóa trong đời sống cộng đồng

Quyền trẻ em

- Trách nhiệm của người dân: Chăm sóc

giúp đỡ gia đình thương binh liệt sĩ , bà

mẹ Việt Nam anh hùng

-Các tệ nạn xã hội

Hãy chọn một vấn đề trong đời sống xã

hội, một vấn đề đáng được quan tâm ở

địa phương em?

Thảo luận nhóm

Hoạt động 2

Hướng dẫn cách làm:Ghi những điều cần

lưu ý :

Về nội dung:

- Chọn một vấn đề trong đời sống xã hội

- Ý kiến nhận định của cá nhân phải rõ

ràng, cụ thể, có lập luận, thuyết minh,

- Chọn một sự việc, hiện tượng cụ thể

- Phải có dẫn chứng

- Không nói quá nói giảm nói tránh

- Không ghi tên thật của các nhân vật có liên quan đến sự việc vì sẽ làm mất tính chất bài văn

2/ Về hình thức :

- Bài viết có đủ bố cục 3 phần

- Bài viết phải có luận điểm , luận cứ , chứng rõ ràng

-Nhắc lại kiến thức vừa học

-Học bài- Chuẩn bị bài:Chuẩn bị hành trang và thế kỉ mới

CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG(Tuần:22-Tiết:109,110) Ngày dạy: 17/01/2014 Lớp:9a5,9a6

Trang 24

-Biết vận dụng làm bài văn nghị luận (liên hệ môi trường)

B Chuẩn bị :

1/ Giaĩ viên: giáo án,sách giáo khoa,sách tham khảo

2/ Học sinh: Tập, vở soạn…

C Tổ chức các hoạt động học tập

Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống là gì ?

Yêu cầu về nội dung , hình thức bài nghị luận ntn ?

-Để hiểu rõ hơn bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời -sống

-Cách làm bài nghị luận đó ntn chúng ta cùng tìm hiểu bài

GV: Yêu cầu HS đọc kĩ đề 1.

Đề bài yêu cầu bàn luận về hiện tượng gì ?

- Bàn hiện tượng “ HS nghèo vượt khó học

giỏi”

Nội dung bài nghị luận gồm mấy ý? 2ý

- Bàn về một tấm gương HS nghèo vượt khó

- Nêu suy nghĩ của mình về những tấm

gương đó

Tưliệu chủ yếu dùng để viết bài nghị luận

là gì ?

- Vốn sống trực tiếp : Là những hiểu biết có

được do tuổi đời do kinh nghiệm mang lại :

do “ hoàn cảnh sống” yều tố quyết định

- Vốn sống gián tiếp Là những hiểu biết có

đó do học tập , đọc sách, nghe đài, xem ti vi

hằng ngày …

* Yêu cầu HS đọckỉ đề 4 và trả lời các câu

hỏi

Nguyễn Hiền sinh ra và lớn lên trong hoàn

cảnh như thế nào ?Hoàn cảnh ấy có bình

thường không ? tại sao.

- Nhà rất nghèo Đó là hoàn cảnh rất khắc

nghiệt đối với sự phát triển của cậu bé cụ thể

Nguyễn Hiền đã xin làm chú tiểu trong chùa

I Tìm hiểu đề bài nghị luận về một sự việc , hiện tượng đời s ống

Đề VD:Hiện nay , trên đường phố ,có

nhiều thanh niên điều khiển xe máy thường lạng lách , phóng nhanh vượt cẩu và gây ra nhiều tệ nạn đáng tiếc

Em có nhận xét và suy nghĩ gì về hiện tượng trên

II Cách làm bài nghị luận về sự việc hiện tượng đơi sống

1/ Tìm hiểu đề và tìm ý

Trang 25

Nguyễn Hiền có đặc điểm gì nổi bật ? Tư

chất gì đặc biệt ?- Ham học ,tư chất đặc biệt

“ Thông minh mau hiểu’

Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới thành công

của Nguyễn Hiền là gì ?

Tinh thần kiên trì vượt khó để học : Lấy lá

viết chữ lấy que tre để xâu từng ghim xuống

đất

* GV yêu cầu HS

So sánh sự giống và khác nhau

Giống:Mỗi đề đều nêu 1 sự việc hoặc hiện

tượng trong đời sống ( Gương HS nghèo vượt

khó , giúp đỡ nạn nhân chất độc màu da

cam ; mãi chơi điện tử ,đọc truyện …

Khác: Mỗi đề yêu cầu người viết phân tích

sự việc ,hiện tượng và nêu suy nghĩ của người

viết bài

b.Ra đề bài * GV hướng dẫn ra các đề sau:

- Nhà trường với vấn đề an toàn

-Nhà trường với vấn đề môi trường

- // tệ nạn xã hội

HĐ 2: Cách làm bài nghị luận về một sự

việc hiện tượng đời sống

* Yêu cầu HS đọc kĩ văn bản mẫu sgk

Đề thuộc loại gì ?

Đề nêu sự việc hiện tượng gì ?

-Đề thuộc loại nghị luận về một sự việc hiện

tượng đời sống

-Đề nêu hiện tượng người tốt việc tốt , cụ thể

là tấm gương bạn Pham Văn Nghĩa ham học ,

chăm làm , sáng tạo , biết vận dụng những

những điều đã học vào thực tế cuộc sống một

cách có hiệu quả

Đề yêu cầu làm gì ?

Vậy các bước của bài nghị luận như thế

+ Nghĩa là học sinh biết kết hợp giữahọc với hành

+ Là người luôn sáng tạo + Tấm gương có hiếu với cha mẹ , ý thức học tập

2 Lập dàn ý

a.Mở bài: Giới thiệu hiện tượng Phạmvăn Nghĩa

- Nêu tóm tắt ý nghĩa của tấm gương

III Luyện tập :

Lập dàn ý cho đề 4:

Mở bài: Giới thiệu chung về Nguyễn

Hiền

Thân bài:Giới thiệu hồn cảnh về

Nguyễn Hiền Nhà rất nghèo Đó là hoàn cảnh rất

Trang 26

Nhiệm vụ của mỗi phần .

GV chốt , HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 3 : Luyện tập

GV gợi ý HS thực hiện các thao tác như đề

bài trên

khắc nghiệt đối với sự phát triển củacậu bé cụ thể Nguyễn Hiền đã xinlàm chú tiểu trong chùa

đặc điểm nổi bật là tư chất ham học

, thông minh mau hiểu Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới thànhcông của Nguyễn Hiền là

Tinh thần kiên trì vượt khó để học :Lấy lá viết chữ lấy que tre để xâutừng ghim xuống đất

Kết bài:

- Học tập tấm gương của Nguyễn Hiền 3.Cũng cố bài giảng:

Muốn làm tốt bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng phải làm gì ?- Bố cục

mấy phần ? Nhiệm vụ của mỗi phần

- Học bài Chuẩn bị bài Chương trình địa phương phần TLV

D/Rút kinh nghiệm:

………

V

ăn bản:

CHUẨN BỊ HÀNH TRANGVÀO THẾ KỈ MỚI (Tuần:23-Tiết PPCT:111)

Ngày dạy: 19-20/01/2014 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

1) Kiến thức :

-Nhận thức điểm mạnh , điểm yếu trong tính cách và thói quen của người

Việt Nam , yêu cầu cấp rút phải khắc phục điểm yếu, hình thành những đức tính

và thói quen tốt khi đất nước đi vào công nghiệp hóa hiện đại hóa trong thế kỉ mới

Trang 27

?Vai trò của văn ngnhệ đối với đời sống con người như thế nào ?

? Sức mạnh kì diệu của văn nghệ Con đường văn nghệ đến với người đọc nghe , người tiếp nhận có nhận xét ntn ?

- Con người VN , dân tộc VN trong suốt trường kì lịch sử dựng nước và giữ nước Chứng tỏ dân tộc thông minh dũng cảm lao động cần cù đoàn kết , bất khuất , nồng nàng yêu nước linh hoạt sáng tạo …nhưng bên cạnh phẩm chất cao quý nhưng cũng không ít những điểm yếu , tính cách thói quen làm ăn … để hiểu thêm vấn đề chúng

ta tìm hiểu văn bản

Hoạt động 1: Đọc hiểu văn bản

Hướng dẫn đọc :

Giọng trầm tĩnh khách quan nhưng

không xa cách nói một vấn đề quan

trọng nhưng không cao giọng thuyết

giáo mà gần gũi giản dị

Tác phẩm được viết vào thời kì lịch

sử nào ?

Văn bản chia mấy phần ?

a Nêu vấn đề : 2 câu đầu ⇒ Chuẩn bị

hành trang vào thế kỉ mới

b Giải quyết vấn đề

- Chuẩn bị cáigì ?

- Vì sao cần chuẩn bị ?

- Những cái mạnh và cái yếu của con

người VN cần nhận rõ

a Kết thúc vấn đề : Việc giải quyết

đầu tiên đối với thế hệ trẻ VN

Yêu cầu và nhiệm vụ hết sức to lớn

được đạt ra cho đất nước cho thế hệ

trẻ hiện nay là gì ?

Lớp trẻ VN cần nhận ra những cái

mạnh , yếu của con người VN để rèn

luyện những thói quen tốt để bước vào

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả

Vũ Khoan nhà hoạt động chính trị , nhiều năm là thứ trưởng bộ ngoại giao ,bộ trưởng bộ thương mại và phó thủ tướng

2 Tác phẩm : Bài viết được đăng trên

tạp chí tia sáng 2001 và in trong tập một gốc nhìn của tri thức

3/ Bố cục :

-Nêu vấn đề

-Giải quyết vấn đề

-Kết thúc vấn đề

II Tìm hiểu văn bản A/Nội dung:

1/ Luận điểm trung tâm :

Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới

2/ Tìm hiểu hệ thống luận cứ :

a Chuẩn bị hình trang vào thế kỉ mới quan trọng nhất là sự chuẩn bị bản thâncon người

- Từ cổ đến kim , bao giờ con người cũng là động lực phát triển của lịch sử

Trang 28

thế kỉ mới ( thời điểm chuẩn giao )

Luận cứ đầu tiên được triễn khai là

gì ?

Các lí lẽ nêu lên để xác minh cho

luận cứ này là gì ?

Luận cứ thứ 2 là gì ?

Luận cứ này được triễn khai qua

những ý nào ?

-Một thế giói mà khoa học công nghệ

phát triễn sự giao thoa hội nhập ngày

càng sâu rộng giữa các nền kinh tế

- Nước ta đống thời giải quyết ba

nhiệm vụ :

+ Thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc

hậu của nền kinh tế nông nghiệp

+ Đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại

hóa

+ Tiếp cận ngay với nền kinh tế tri thức

Tất cả các nguyên nhân dẫn đến luận

điểm trung tâm của bài viết đó là gì ?

Phân tích điểm mạnh điểm yếu, tác

hại ?

- Trong thời kì nền kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ thì vai trò con người càng nổi đội

b.Bối cảnh của thế giới hiện nay vàmục tiêu nhiệm vụ nặng nề của đất nước

Khoa học công nghệ phát triể n sự giao thoa hội nhập ngày càng sâu rộng giữa các nền kinh tế

- Nước ta đống thời giải quyết ba nhiệm vụ :

+ Thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu của nền kinh tế nông nghiệp + Đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa

+ Tiếp cận ngay với nền kinh tế tri thức

c Điểm mạnh , điểm yếu trong tính cách thói quen của con người Việt Nam

• Thông minh nhạy bén với cái mới

- Cần cù , sáng tạo

- Có tinh thần đoàn kết

- Ban’ tính thích ứng nhanh

* Mặt yếu :Thiếu kiến thức cơ bản kém khả năng thực hành

- Thiếu tỉ mỉ , không coi trọng nghiêm ngặt qui trình công nghệ , chưa quen cường độ khẩn trương

Thường đố kị nhau , quen thói bao cấp.Kết luận

Bước vào thế kỉ mới , mỗi người VN đặc biệt là lớp trẻ cần phát huy điểm mạnh , khắc phục điểm yếu

Trang 29

Điểm yếu :

- Thiếu kiến thức cơ bản kém khả năng

thực hành

- Thiếu tỉ mỉ , không coi trọng nghiêm

ngặt qui trình công nghệ , chưa quen

cường độ khẩn trương

- Thường đố kị nhau , quen thói bao

cấp

Câu hỏi 9 SGK.

Trong văn bản sử dụng nhiều thành

ngữ , tục ngữ phân tích ý nghĩa và tác

dụng của nó ( câu 5sgk)

-Bài viết về vấn đề lịch sử quan trọng

nhưng tac 1giả không dùng cách nói

trang trọng , không sử dụng nhiều tri

thức uyen bác , sách vở

-Ngôn ngữ gắn liền với đời sống, giản

dị trực tiếp dễ hiểu

- Tác dụng : Phù hợp với các trường

hợp tiêu biểu

* Hoạt động 3: Tổng kết :

Nêu các luận điểm ,luận cứ

Mặt mạnh mặt yếu của người VN

4/ Thái độ của tác giả :

Tơ n trọng sự thật , nhìn nhận vấn đề một cách khách quan , khẳng định ton trọng phẩm chất tốt đẹp , thẳng thắn chỉ

ra mặt mạnh , yếu kém , không đề cao quá mức, hay tự ti, mệt thị dân tộc

B.Nghệ thuật :

-Sử dụng nhiều thành ngữ,tục ngữ thích hợp như:nước đến chân mới nhảy,liệu cơm gắp mắn,trâu buộc ghét trâu ăn,bĩc ngắn cắn dài -> cách nĩi ngắn gọn,sinh động,cụ thể

C.Ý nghĩa:

-Thấy được những điểm mạnh,điểm yếu củacon người Việt Nam và yêu cầu phải nhanh chĩng khắc phục điểm yếu,hình thành những đức tính và thĩi quen tốt để xây dựng đất nước

- Nêu luận điểm trung tâm và hệ thống luận cứ

-Học bài- Chuẩn bị bài:Các thành phần biệt lập(TT)

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP (TT) (Tuần:23-Tiết PPCT:112)

Ngày dạy:19-22 /01/2014 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

Trang 30

-Nhận thức hai thành phần biệt lập : Gọi đáp –phụ chú.

- Nắm được công dụng của mỗi thành phần trong câu

-Biết đặt câu với các thành phần

Thế nào là thành phần tình thái ? Cho ví dụ Thế nào là thành phần cảm thán ? Cho

ví dụ

Để tạo quan hệ giao tiếp ta thường dùng từ gọi đáp hay, hoặc để người khác hiểu ý muốn nói ,diễn đặt ta thường giải thích đó là thành phần gọi đáp,phụ chúđể hiểu rõ chúng ta cùng tìm hiểu bài

Hoạt động 1: Phần gọi đáp.

-Cho HS đọc và tìm hiểu ví dụ a, b/

SGK trang 20

1.Trong những từ ngữ trên, tiếng nào

dùng để gọi, tiếng nào dùng để đáp?

… Này: để gọi

… Thưa ông: để đáp

2 Những từ ngữ dùng để gọi – đáp có

nằm trong sự việc được diễn đạt trong

câu không?

-Không

3.Từ ngữ nào được dùng để thiết lập

quan hệ, từ ngữ nào được dùng để duy

trì cuộc trò chuyện?

… Này: thiết lập quan hệ giao tiếp

… Thưa ông: duy trì sự giao tiếp

4.Thế nào là phần gọi – đáp?

I Thành phần gọi đáp:

Trang 31

*Hoạt động 2: Thành phần phụ chú

GV yêu cầu HS đọc VD sGK trả lời câu

hỏi

Nếu lược bỏ các từ in đậm ,nghĩa sự

việc của mỗi câu có thay đổi không ?

-Không thay đổi Vì các từ in đậm là

các thành phần biệt lập được viết

thêm vào nó không nằm trong cấu

trúc ngữ pháp của câu

Trong câu a các từ ngữ in đậm được

thêm vào để chú thích cho cụm từ nào ?

-Cho cụm từ “ Đứa con gái đầu lòng”

Trong câu b cụm từ Chủ –Vị in đậm chú

thích điều gì ?

- Chú thích điều suy nghĩ riêng của

nhân vật “Tôi”đều chú thích riêng

này có thể đúng và có thể không

đúng hoặc chưa đúng so với suy nghĩ

của lão Hạc

- Thế nào là thành phần phụ chú ?

HS đọc ghi nhớ

1.Phần tình thái, phần cảm thán, phần

gọi – đáp có mối quan hệ gì đối với sự

việc được nói đến trong câu?

-Phần tách rời khỏi sự việc của câu

2.Thế nào là phần biệt lập?

-Cho HS nhắc lại các định nghĩa về

phần tình thái, phần cảm thán và phần

gọi – đáp

3.Nêu điểm giống và khác nhau giữa 3

phần này trong câu?

… Giống: phần biệt lập

… Khác: định nghĩa

*Hoạt động 3: Luyện tập.

-Cho HS làm các bái tập SGK theo yêu

II.Thành phần phụ chú :

1 Ví dụ:

a)Và cũng là đứa con gái duy nhất của anh chú thích thêm cho “đứa con gái đầu lịng”

b) Tơi nghĩ vậy : chú thích cho cụm chủ vị(1) và lí do cho cụm chủ vị(3)

Chú thích điều suy nghĩ riêng của nhân vật “Tôi”

-.>Thành phần phụ chú không nằm trong nòng cốt câu

- > Được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu

*Ghi nhớ :

Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.Thành phần phụ chú thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang,hai dấuphẩy,hai dấu ngoặc đơn …hai chấm

III.Luyện tập:

Bài tập 1:Này ( dùng để gọi)

Vâng (dùng để đáp)Quan hệ trên -dưới thể hiện sự thân mật giữa làng xĩm láng giềng cùng cảnh ngộ

Bài tập2 :

2/ Cụm từ dùng để gọi : Bầu ơi

b Đối tượng hướng tơiù của sự gọi : Tất cả các thành viên trong cộng đồng người việt

Trang 32

cầu từ thấp đến nâng cao.

Tác dụng của thành phần phụ gọi đáp, phụ chú

- Học bài – hoàn thiện các bài tập

- Chuẩn bị làm bài viết số 5

D/.Rút kinh nghiệm :

………

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5 (Tuần:23-Tiết PPCT:114,115)

Ngày dạy:24/01/2015 Lớp:9a4,9a5

Kiểm tra giấy bút

Viết bài

I.Đề: Suy nghĩ của em về một nếp sống đẹp của nhân dân ta :Trồng cây ngày

tết, qua lời kêu gọi trồng cây của Bác Hồ

Mùa xuân là tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ngày càng xuân

II.Dàn bài :

1.Mở bài : Giới thiệu sự việc

-Mùa xuân là lễ hội trồng cây , phong tục tập quán mới được mọi người dân

hưởng ứng hào hùng như những lễ hội xuân khác

-Tết trồng cây là ngày hội chung toàn dân

Trang 33

-Tham gia kế hoạch đúng lời dặn của Bác Hồ kính yêu

“Mùa xuân càng xuân”

2.Thân bài:

Liên hệ thực tế ,phân tích các mặt ,đánh giá nhận định

a.Tết trồng cây có nghĩa như thế nào (lợi ích)

-Phong tục mới trong ngày tết cổ truyền của nhân dân ta

-Ngày hội mới, gắn với xa õhội mới do Bác Hồ khởi xướng vào mùa xuân 1959.-Nó tạo nên sự quan tâm gắn bó của mỗi người với thiên nhiên ,môi trường xã hội (khai thác , sử dụng ,huỷ diệt không khíbảo vệ giữ gìn làm giàu thiên

nhiên với lợi ích mọi người .)

-Cây cối cung cấp nguồn tài nguyên phong phú

-cây cối đem lại cho chúng ta đoạn đường râm mát

- Học bài – Chuẩn bị bài mới

………

CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN LA PHÔNG TEN

(Tuần:24-Tiết PPCT:113) Ngày dạy:26-29/01/2015 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

Hiểu được cách cảm nhận và mô tả khác nhau giữa nhà khoa học và nhà thơ về cùng một đối tượng là con cừu và con chó sói Qua đó thấy được đặc điểm của sáng tác nghệ thuật là vừa tôn trọng đối tượng khách quan, vừa đưa vào đối tượng cách nhìn, cách lígiải riêng mang đậm dấu ấn cá nhân

2 Kỹ Năng:

Tìm phân tích luận điểm, luận chứng trong bài nghị luận so sánh cách viết của nhà văn và nhà khoa học về một đối tượng

Trang 34

- Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới là chuẩn bị những gì ?

Nêu điểm mạnh ,điểm trong tính cách thói quen của con người ?

Chúng ta đã đọc , học qua tác phẩm ngụ ngôn của La Phông ten Thỏ và Rùa, Lão Nông và các con hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu tiếp thơ ngụ ngôn

I/Đọc tìm hiểu chú thích:

-GV hướng dẫn cách đọc và đọc mẫu và gọi

HS đọc lại(có thể đọc phân vai)

Hỏi: Em biết gì về tác giả Hi-pô-li-ten?

Hỏi: Em cho biết vị trí của đoạn trích trong

công trình nghiên cứu’’La Phông-Ten và thơ

ngụ ngôn của ông?’’

-GV gợi ý HS một số từ khó ở phần chú thích

như: bệ hạ, bạo chúa, lấm lét, gã vô lại…

Hỏi: Văn bản này thụôc kiểu gì?

Hỏi:Theo em nghị luận văn chương và nghị

luận xã hội có gì khác nhau?

Hỏi : Văn bản chia mấy phần ?

- Chia 2 phần

- Có thể chia ba phần

a Trích đoạn bài thơ ngụ ngôn La phông ten

b Hình tượng cừunohn

c Hình tượng chó Sói

Em tán thành cách chia nào ? Vì sao ?

Nhận xét cách chia bố cục Cụ thể của tưng

đoạn Biện pháp nghệ thuật chính ở đây là

 Tác giả công trình nghiên cứu

“La phông-Ten và thơ ngụngôn của ông”

-2 Tác phẩm :Văn bản này trích từ

chương II, phần hai trong công trìnhnghiên cứu “La Phông-Ten và thơngụ ngôn của ông.”

-Thể loại: Nghị luận văn chương

Trang 35

dẫn chứng cụ thể theo trình tự ba bước

a Hình ảnh cừu :

- Dưới ngòi bút của La phong ten : Dẫn

nguên văn thơ (1)

- Dưới ngòi bút Buy Phong dẫn nguyên văn

(1) đoạn nghiên cứu khoa học

- Dưới La phong Ten (2) Lời nhận xét của tác

giả

c Hình ảnh Chó Sói

- Trong thơ La phong Ten lời nhận xét của

tác giả

- Trong công trình của Buy Phong dẫn

- Dưới ngòi bút của La phong ten (2) lời

- Chó Sói đơn giản là bạo chúa khátmáu , đáng ghét sống có hại chết vôdụng

Nhà khoa học đã nhận xét ntn về loài sói và cừu

- Học bài – Chuẩn bị phần tiếp theo

………

CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN LA PHÔNGTEN(TT)

(Tuần:24-Tiết PPCT:117) Ngày dạy:26-29/1/2015 Lớp:9a4,9a5

Trang 36

Nhà khoa học Buy phong đã nhận xét về chó Sói va Cừu như thế nào ?

Hình tượng chó Sói và Cừu được thể hiện ntn qua qua cách nhìn của tác giả, chúng

ta cùng tìm hiểu tiếp

Hoạt động của thầy – trò Nội dung

Hoạt động 3: phân tích đoạn 1.

Trong cái nhìn của nhà thơ la phong ten

cừu có phải là con vật đần độn ngu ngốc

sợ hãi không ?Vì sao ?

Cừu sợ nhưng đần độn, sắp bị sói ăn thịt mà

Cừu vẫn dịu dàng, đáp ứng từng lời nói cừu

không ý thức được tình huống bất tiện của

mình mà thể hiện tình mẫu tử cao đẹp, là sự

dịu dàng

GV cho HS đọc đoạn 2

Hỏi: Chó sói trong thơ La Phông-Ten là con

vật như thế nào?

Hỏi:Dựa vào đâu em có nhận xét như vậy?

Hỏi:Nó tiêu biểu cho hạng người nào trong

xã hội

Theo nhà thơ có hoàn toàn như lời nhận

xét tác giả không ?

Nhà thơ chọn một con Sói cụ thể, Đói meo,

gầy giơ xương đi kiếm mồi bắt gặp cừu

đang uống nước phía dưới suối chổ hắn

đứng

Chó Sói có những suy nghĩ ntn ? Tác giả

đã sử dụng nghệ thuật gì ? ( nhân hoá)

Chó sói được nhân cách hóa → đặc điểm

của ngụ ngôn

Khi xây dựng hình tượng chó Sói La

phong ten có tuỳ tiện không ?

Không mà dựng vào đặc điểm vốn có của

2 Hình tượng Sói trong thơ ngụ ngôn

Chó Sói là tính cách phức tạp độc ácmà khổ sở, trộm cướp mà bất hạnh ,vụng về , thường xuyên đói meo, bịăn đòn, bị truy đuổi đáng ghét màđáng thương

⇒ Chó Sói là bi kịch độc ác vừa hàikịch của sự ngu ngốc

B.Nghệ thuât:

Lập luận chủ yếu :so sánh, đối

Trang 37

loài Sói là săn mồi, ăn tươi nuốt sống những

con vật yếu đuối hơn

“Nhận xét cách viết về con cừu của La

Phông-Ten và Buy-Phông có gì giống nhau

hoặc khác nhau? Vì sao lại có sự khác

nhau? Qua việc đối sánh đó, tác giả

Hi-pô-li-ten nhận định như thế nào?”

Hỏi: Theo em các mạch nghị luận trên

được Hi-pô-li-ten triển khai theo trình tự

lập luận như thế nào?

- Được triển khai theo trình tự : từng con

vật hiện ra dưới ngòi bút của phong ten ,

Buy Phơng

Hỏi: Tác dụng của trình tự lập luận này ra

sao? (Luận điểm được nổi bật, sáng tác

sóng động, thuyết phục )

HOẠT ĐỘNG 3 Tổng kết.

“Chứng minh rằng nhận định hình tượng

chó sói trong bài thơ Chó sói và cừu không

hoàn toàn đúng như nhận xét

củaHi-Pô-Li-Ten mà chỉ phần nào có thể xem là đáng

cười (

gì?

-GV cho HS ghi phần ghi nhớ trong SGK

vào tập hặc GV chốt lại các ý lớn

chiếu phân tích ,chứng minh

C.Ý nghĩa: thuật là yếu tố tưởng

tượng và qua phép so sánh hình tượngchĩ sĩi và cừu trong thơ ngụ ngơncủa La Phơng ten và nhà khoa họcBuy Phơng đã làm nổi bật đặc trưngcủa sáng tác nghệ dấu ấn riêng củanhà văn

-Nhắc lại kiến thức vừa học

- Học bài – Chuẩn bị bài mới

………

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

(Tuần:24-Tiết PPCT:117,118) Ngày dạy:26-29-30/1/2015 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

1 Kiến thức :.

Trang 38

-Làm bài văn nghị luận về một vấn đề tương tưởng, đạo lí

Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống xã hội là gì ?

-Nêu yêu cầu về nội dung và hình thức của bài nghị luận này ?

Khi bàn về một vấn đề đạo đức , tư tưởng, lối sống nó phù hợp với xã hội hay không đó là nghị luận về tương đạo lí, chúng ta cùng tìm hiểu

HĐ1: Xác định kiểu bài nghị luận

-Yêu cầu HS đọc, tìm hiểu kỉ văn mẫu sgk

và trả lời câu hỏi

Văn bản tri thức là sức mạnh bàn về

vấn đề gì?

Bàn về giá trị của tri thức khoa học và vai

trò của tri trong sự phát triễn xã hội

Văn bản ấy có thể chia thành mấy

phần?Chỉ ra nội dung của mỗi phần và

mối quan hệ giữa chúng với nhau?

Văn bản chia làm ba phần

a Phần mở đầu ( Đoạn 1) Nêu vấn đề cần

bàn luận

b Phần thân bài ( 2 đoạn tiếp theo)

- Đoạn thứ I: Có luận điểm “ Tri thức

đúng là sức mạnh” Luận diểm này được

chứng minh một ví dụ về sữa cái máy phát

điện lớn theo lập luận : “ Tiền vạch một

đường …đường ấy giá 9,999 đô la”

I.Tìm kiểu bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

1 Văn bản : Tri thức là sức mạnh

a)Văn bản bàn về giá trị của tri thứckhoa học và vai trị cùa tri thứctrong sự phát triển của xã hội

c)Những câu mang luận điểm chính

Trang 39

-

Chứng minh bằng các dẫn chứng cụ thể

nói lên vai trò to lớn của người tri thức VN

trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp,

Mĩ và trong sự nghiệp xây dựng đất nước

c Kết bài (Đoạn cuối): Phê phán những

biểu hiện không coi trọng tri thức hoặc sử

dụng tri thức không đúng chỗ

d Mối quan hệ giữa các phần là chặt

chẽ, cụ thể:

- MB: Nêu vấn đề

- TB: Lập luận chứng minh vấn đề

- KB: Mở rộng vấn đề và bàn luận

Đánh dấu các câu mang luận điểm chính

trong bài các luận điểm ấy diễn đạt

được rõ ràng , dứt khoát ý kiến của

người viết chưa?

+ Tri thức là sức mạnh

+ Rõ ràng người khác khơng làm nổi

+ tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng

+ Tri thức là sức mạnh …quý trọng tri thức;

họ khơng biết rằng …trên mọi lĩnh vực

* Các luận trên được trình bày ntn?

Diễn đạt rõ ràng,dứt khốt ý kiến của viết tơ

đậm nhấn mạnh hai ý :

- Tri thức thức là sức mạnh

- vai trị to lớn của tri thức trên mọi lĩnh vực

của đời sống

(4) Văn bản sử dụng phép lập luận nào là

chính ? cách lập luận cĩ thuyết phục hay

khơng ?

Sử dụng phép lập luận chứng minh là chủ

yếu Cĩ sức thuyết phục vì giúp cho con

người nhận thức được tri thức và người cĩ

tri thức với tiến bộ của xã hội

Bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng ,

đạo lí khác với bài nghị luận về một sự

+Tri thức là sức mạnh

+ Rõ ràng người khác khơng làm nổi

+ tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng

+ Tri thức là sức mạnh …quý trọngtri thức; họ khơng biết rằng …trênmọi lĩnh vực

->Diễn đạt rõ ràng,dứt khốt ý kiến của viết tơ đậm nhấn mạnh hai ý :

- Tri thức thức là sức mạnh

- vai trị to lớn của tri thức trên mọi lĩnh vực của đời sống

d)Sử dụng phép luận luận chứngminh là chủ yếu →cĩ sức thuyếtphục

e)Nghị luận về sự việc hiện tượng đời sống xuất phát từ thực tế đời sống để khái quát một vấn đề tư tưởng đạo lí

- Nghị luận tư tưởng đạo lí: Bắt nguồn từ một tư tưởng đạo lí , sau

đĩ dùng lập luận giải thích , chứng minh , phân tích …để thuyết phục người đọc nhận thức đúng vấn đề tưtưởng đạo lí đĩ

* Ghi nhớ : ( SGK)

II Luyện tập :

Trang 40

việc hiện tượng đời sống ntn ? Thế nào là nghị luận một vấn đề tư tưởng đạo lí ?

HS phát biểu – rút ra ghi nhớ Hoạt động:2 Luyện tập Yêu cầu hs đọc và tìm hiểu văn bản thời gian là vàng và trả lời câu hỏi

a.Văn bản thuộc kiểu nghị luận nào ?

b Văn bản nghị luận về vấn đề gì ?

Nêu các luận điểm chính của bài nghị luận

c Phép lập luận chủ yếu trong văn bản trên là gì ? Các lập luận ấy cĩ sức thuyết phục khơng ?

-Phân tích và chứng minh, cĩ sức thuyết

phục vì giản dị dễ hiểu

- Văn bản thuộc văn bản nghị luận tưtưởng đạo lí

- Văn bản về thời gian

Các luận điểm chính của văn bản là:+ Thời gian lao sự sống

+ Thời gian là thắng lợi

+ Thời gian là tiền

+ Thời gian là tri thức

- Phép lập luận chủ yếu: Phép chứngminh

- Thế nào là nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí

-So sánh sự khác nhau nghị luận tư tưởng đạo lí và nghị luận về sự việc hiện tượng đời sống

LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN (Tuần:24-Tiết PPCT:119)

Ngày dạy: 31/1/2015 Lớp:9a4,9a5

A Mục tiêu:

1) Kiến thức :

-Nâng cao hiểu biết nắm được khái niêm liên kết và các phương Tiện liên kết câu ,

liên kết đoạn văn

Định dạng
Số trang	163
Dung lượng	856,5 KB