Giáo viên giáo dục tư tưởng học sinh: Giúp các em nhận thức được thế nào là lối sống cá nhân văn hoá trong cách ăn mặc, nói năng… gỗ, vẻn vẹn vài phòng, đồ đạc mộcmạc , đơn sơ.. Giảng
Trang 1- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt.
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài xã hội qua một đoạn văn cụ thể
- Giáo viên: Đọc văn bản, giáo án, sách giáo khoa, sách tham khảo, những tư liệu về Bác.
- Học sinh: Đọc văn bản, xem bài trước, soạn bài trước.
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1.Kiểm tra kiến thức cũ:
-Kiểm tra bài soạn của học sinh.
2.Giảng kiến thức mới:
“Tháp mười đẹp nhất bông sen Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”
“Bác Hồ” - Hai tiếng ấy thật gần gũi và thân thương đối với mỗi người dân Việt Nam.Đối với chúng ta, Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại màNgười còn là một danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nỗi bật trongphong cách Hồ Chí Minh, phong cách đó như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu qua vănbản phong cách Hồ Chí Minh
thích
- Huớng dẫn đọc: Đọc chậm rãi, rõ ràng, diễn
cảm, ngắt ý và nhấn giọng ở từng luận điểm
- Giáo viên đọc mẫu văn bản
- Gọi 2 học sinh đọc lại văn bản
Nhận xét cách đọc của học sinh
- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chú thích: Giải
thích thêm các từ: phong cách, văn hoá, di
I Gi ới thiệu chung:
1.Tác giả: Lê Anh Trà- viện trưởng
viện văn hoá Việt Nam
2.Tác phẩm: Văn bản nhật dụng.
Trang 2dưỡng tinh thần.
? Cho biết tác giả và thể loại của văn bản?
- Tác giả: Lê Anh Trà
- Tác phẩm: Văn bản nghị luận – Nội dung đề
cập đến một vấn đề mang tính thời sự xã hội
chìa khoá của tương lai
- Giáo viên diễn giải thêm: Bài “Phong cách
Hồ Chí Minh” thuộc chủ đề viết về sự hội nhập
với thế giới và bảo vệ văn hoá bản sắc dân tộc
?Qua nội dung của văn bản, em thấy vẻ đẹp
trong phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện
qua những khía cạnh nào?
-Vốn tri thức rất uyên thâm của Bác
- Lối sống của Bác
? Hãy phân đoạn văn bản theo các luận điểm
trên?
- Đoạn 1: Trong cuộc đời…rất hiện đại
- Đoạn 2: Lần đầu tiên…đến hết
Gọi học sinh đọc lại đoạn 1: Vốn tri thức
uyên thâm của Bác
? Vốn tri thức văn hoá nhân loại của Hồ Chí
Minh sâu rộng như thế nào?
-Bác tiếp xúc nhiều nền văn hoá phương Đông
với phương Tây (Châu Á, châu Âu, châu Phi,
Châu Mĩ…)
? Người đã làm thế nào đẻ có được vốn kiến
thức sâu rộng ấy?
- Bác nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn
ngữ (Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài
như: Anh, Nga, Pháp, Phi líp pin…)
? Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của
Bác là gì?
- Chọn lọc tinh hoa, không ảnh hưởng thụ
động
? Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá tế giới trên nền
tảng cái gốc văn hoá dân tộc đã hình thành ở
Bác một nhân cách, một lối sống như thế nào?
-Rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng
đồng thời rất mới, rất hiện đại
Giáo viên bình thêm: Sự hiểu biết của Bác sâu
rộng, tiếp thu văn hoá nước ngoài một cách chủ
- Đến đâu cũng học hỏi tìm tòi
- Tiếp thu ác hay ,cái đẹp đồng thờiphê phán những tiêu cực
- Chọn lọc tinh hoa văn hoá nướcngoài, không chịu ảnh hưởng một cáchthụ động
- Ảnh hưởng quốc tế nhào nặn với cáigốc văn hoá dân tộc không gì laychuyển được
Một nhân cách rất Việt Nam, mộtlối sống rất bình dị
Vốn tri thức văn hoá cúa Bác có sựkết hợp hài hoà thống nhất giữa dân tộc
và nhân loại
Trang 3hiểu biết mà còn hoà nhập với môi trường văn
hoá thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hoá
dân tộc Đúng như nhà thơ Bằng Việt đã viết:
“Một con người gồm Kim, Cổ, Tây, Đông
Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng nét”
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài xã hội qua một đoạn văn cụ thể
2.Giảng kiến thức mới:
Giúp các em nhận thức được thế nào là lối sống cá nhân, văn hoá trong cách ăn mặc, nói
? Tìm những chi tiết thể hiện lối sống giản dị
II Tìm h iểu văn bản:
A/Nội dung:
2.Lối sống của Bác:
- Nơi ở và làm việc: Nhà sàn bằng
Trang 4của Bác?
-Gợi ý: Nơi ở và làm việc, trang phục, ăn
uống…
? Vì sao có thể nói, lối sống của Bác là sự kết
hợp giữa giản dị và thanh cao?
- Gợi ý: Đây không phải là lối sống khắc khổ
hay theo lối nhà tu hành, cũng không phải là
cách tự thần thánh hoá
Cái đẹp là sự giản dị tự nhiên
Hoạt động 3: Nhận xét nghệ thuật bài văn
? Để làm nổi bật vẻ đẹp trong phong cách Hồ
Chí Minh, tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật
nào?
- Kết hợp giữa kể và bình luận: Có thể nói…
cổ tích
- Gọi học sinh tìm dẫn chứng trong văn bản
Cho học sinh thảo luận trrong 5 phút
? Cảm nhận của em về những điểm đã tạo nên
vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh?
* Giáo viên chốt lại những ý học sinh vừa thảo
luận: Qua những điều đã phân tích chúng ta thấy
vẻ đẹp trong phong cách của Bác là sự kết hợp
hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và
tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa vĩ đại và giản
dị
* Cho học sinh đọc ghi nhớ sách giáo khoa
trang 5
Hoạt động 4: Ý nghĩa của việc học tập rèn
luyện theo phong cách Hồ Chí Minh
? Hiểu và cảm nhận vẻ đẹp trong phong cách
Hồ Chí Minh, mỗi học sinh chúng ta cần học tập
và rèn luyện như thế nào?
- Cần phải hoà nhập với khu vực và quốc tế
nhưng cũng phải cần bảo vệ và phát huy bản sắc
dân tộc
Giáo viên giáo dục tư tưởng học sinh: Giúp
các em nhận thức được thế nào là lối sống cá
nhân văn hoá trong cách ăn mặc, nói năng…
gỗ, vẻn vẹn vài phòng, đồ đạc mộcmạc , đơn sơ
Lối sống của Bác là nét đẹp trong
sự giản dị vừa thanh cao, vừa bình dịnhưng lại rất vĩ đại
B.Ý nghĩa:
Trong thời kì hội nhập, cần phải hoànhập với khu vực và quốc tế nhưngcũng phải cần bảo vệ và phát huy bảnsắc dân tộc
Trang 5-Học thuộc ghi nhớ (Sách giáo khoa trang 5) Đọc và trả lời các câu hỏi bài “Các
phương châm hội thoại”
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi sách giáo khoa.
C.TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1.Kiểm tra kiến thức cũ
2 Giảng kiến thức mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu phương châm về
lượng
Bước 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh
đọc đoạn đối thoại 1 trang 7 sách giáo khoa
? Khi An hỏi: “Học bơi ở đâu?” mà Ba trả
lời “Ở dưới nước” thì câu trả lời có mang
đầy đủ nội dung mà An cần biết không?
- Học sinh trả lời và giải thích rõ
? Bơi nghĩa là gì? Di chuyển trong nước
hoặc trên mặt nước bằng cử động của cơ thể
? Nếu nói mà không có nội dung như thế
thì có thể coi đây là một câu nói bình
thường đuợc không?
I Phương châm về lượng:
Trang 6- Học sinh trả lời.
- Giáo viên chốt lại: câu trả lời của Ba
không mang nội dung mà An cần biết Điều
mà An muốn biết là một địa điểm cụ thể nài
đó như hồ bơi, sông biển… Nói mà không có
nội dung là một hiện tượng không bình
thường trong giao tiếp, vì câu nói ra trong
giao tiếp bao giờ cũng truyền tải một nội dung
nào đó?
?Từ đó có thể rút ra bài học gì về giao tiếp?
Bước 2: Cho học sinh đọc truyện cười
“Lợn cưới áo mới”
? Vì sao truyện này lại gây cười?
- Truyện gây cười vì các nhân vật nói nhiều
hơn rất nhiều những gì cần nói
- Lẽ ra anh “Lợn cưới” chỉ cần hỏi “Bác có
thấy con lợn nào chạy qua đây không?” và
anh “Áo mới” chỉ cần trả lời: “(Nãy giờ) tôi
chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả”
? Như vậy ,cần phải tuân thủ yêu cầu gì khi
giao tiếp?
- Qua 2 ví dụ trên, các em rút ra được yêu
cầu gì cần tuân thủ khi giao tiếp?
-Giáo viên hệ thống lại kiến thức sau khi
Bước 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh
đọc hoặc kể lại truyện cười “Quả bí khổng
lồ”
? Truyện cười này nhằm phê phán điều gì?
- Phê phán tính nói khoác
? Như vậy trong giao tiếp có điều gì cần
tránh?
- Thảo luận: 3 phút
+ Cho học sinh nêu ví dụ những tình
huống nói không có bằng chứng xác thực
trong giao tiếp hàng ngày
+ Ví dụ: Không biết chắc 1 tuần nữa lới sẽ
tổ chức cắm trại mà lại thông bào với các bạn:
Ttuần sau lớp sẽ cắm trại”
Ghi nhớ: Sách giáo khoa trang 9
II Phương châm về chất:
Ví dụ: Trang 8, 9 sách giáo khoa.
Trong giao tiếp, không nên nóinhững điều mà mình không tin là đúng
sự thật
Ví dụ: Không biết chắc 1 tuần nữa lới sẽ
tổ chức cắm trại mà lại thông bào vớicác bạn: Ttuần sau lớp sẽ cắm trại”
Đừng nói những điều mà mìnhkhông có bằng chứng xác thực
Ghi nhớ:( Sách giáo khoa )
III Luyện tập:
- Bài tập 1 trang 10
a) Thừa cụm từ : nuôi ở nhà.Bởi bì từgia súc đã hàm chứa là vật nuôi ở nhà.b) Thừa cụm từ :có hai cánh vì tất cả cácloài chim đều có hai cánh
Bài tập 2 :trang 10,11
Trang 7 Giáo viên chốt lại: Trong giao tiếp, đừng
nói những điều mà mình không có bằng
chứng xác thực
Bước 3: So sánh để làm rõ sự khác nhau
giữa yêu cầu được nêu ra ở bước 1và bước 2
Không nên nói những gì trái với điều mà
ta nghĩ
- Không nên nói những gì mà mình
không có cơ sở để xác định là đúng
Nếu tính xác thực điều đó chưa được
kiểm chứng thì thêm một trong các cụm từ:
hình như, dường như, tôi nghĩ là…vào điều
Bài tập 3:trang 11
Với câu hỏi ”Rồi có nuôi được không”Người nói đã không tuân thủ phươngchâm về lượng.( hỏi một điều rất thừa)
Ngày dạy: 22-8-2014 Lớp:9a4, 9a5
A MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
- Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng
- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh
2.Kĩ năng:
- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản thuyết minh
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh
Trang 83.Thái độ:
-Luyện tập thường xuyên để vận dụng tốt các văn bản thuyết minh
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Ôn lại kiến thức đã họ về văn bản thuyết minh ở lớp 8.
C TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1.Kiểm tra kiến thức cũ:
-Xem bài trong lúc ôn tập.
2.Giảng kiến thức mới:
Hoạt động 1: Ôn lại kiến thức đã học về văn
bản thuyết minh
? Năm lớp 8 Các em đã học kiểu văn bản
thuyết minh và đã tận dụng để viết những bài
thuyết minh về các đối tượng nào?
- Học sinh nhắc lại những đề tài để thuyết
minh
? Vậy văn bản thuyết minh là gì?
- Học sinh nhắc lại kiến thức cũ
- Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông
dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống nhằm cung
cấp những tri thức về các hiện tượng, sự vật trong
tữ nhiên, xã hội bằng phương pháp trình bày, giải
? Hãy kể các phương pháp thuyết minh đã học?
- Định nghĩa, giải thích, liệt kê, số liệu, so
sánh, phân tích, phân loại…
Hoạt động 2: Đọc và nhận xét kiểu văn bản
thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ
thuật
Bước 1: Cho học sinh thay nhau đọc văn
bản: “Hạ long – Đá và nước.
Bước 2: Bài văn thuết minh vấn đề gì?
- Thuyết minh về sự kì lạ của Hạ Long
? Vấn đề có sự trừu tượng không? Có dễ dàng
I Kết hợp thuyết minh với lập luận trong bài văn thuyết minh:
1 Ôn tập:
a Văn bản thuyết minh:
b Lập luận: Là các biện pháp nêu
luận cứ để rút ra kết luận, là cách suyluận từ cái đã biết đến cái chưa biết
b Các luận cứ:
- Nước tạo nên sự di chuyển và dichuyển theo mọi cách
- Tuỳ theo gốc độ và tốc độ dichuyển của ta trên mặt nước
- Tuỳ theo hướng ánh sàng rọi vào
Trang 9thuyết minh không?
- Học sinh trả lời
- Giáo viên nhấn mạnh: Đá và nước là những
vật cụ thể quen thuộc có thể nhìn thấy ở mọi nơi
Nhưng để cảm nhận biết được vẻ đẹp kì lạ của đá
và nước trong cảnh quan thiên nhiên của vùng
vịnh Hạ Long cần phải có sự cảm nhận và tưởng
tượng của người thuyết minh cho nên vấn đề
thuyết minh trong bài văn này là một vấn đề trừu
tượng, không dễ dàng thuyết minh
? Các em có thể nêu một số hiện tượng trừu
tượng khác?
- Chẳng hạn như lối sống, tính cách, nét văn
hoá, bản sắc dân tộc, lí tưởng…
- Giáo viên chuyển: Đối vời những vấn đề
trừu tượng như nét đẹp văn hoá, bản sắc dân tộc,
lí tưởng, lối sống… chúng ta có thể chỉ sử dụng
những phương pháp thuyết minh thường dùng:
định nghĩa, số liệu, liệt kê… để thuyết được
không hay phải kết hợp phương pháp lập luận
nào? Để tăng sức thuyết phục của bài thuyết
minh? Khảo sát văn bản Ha Long - Đá và nước
Bước 3: Kết cấu bài văn gồm mấy phần?
? Nêu vấn đề thuyết minh được nêu ra trong
phần mở bài như thế nào?
- Ngắn gọn, trực tiếp: Sự kì lạ của Hạ Long là
vô tận
? Đối với vấn đề này, nếu như chỉ dùng phương
pháp liệt kê như Hạ Long có nhiều nước, nhiều
đảo, nhiều hang động lạ lùng… thì đã nêu được
sự kì lạ của Hạ Long chưa?
- Chưa thể nêu được sự kì lạ của Hạ Long.Vì
người đọc chưa thể nào cảm nhận và hình dung
được vẻ đẹp khác biệt kì lạ của Hạ Long với
những nơi khác
? Tác giả cảm nhận sự kì lạ ở đây là gì? Chỉ ra
câu văn nêu khái quát sự kì lạ của Hạ Long?
-Sự kì lạ của Ha Long ở đây là do tài thông
minh của tạo hoá đã biết dùng chất liệu hay nhất
cho cuộc sáng tạo của mình
- Cho học sinh đọc thân bài
? Tác giả đã sử dụng các biện pháp tưởng
tượng, liên tưởng như thế nào để giới thiệu sự kì
Giải thích nước tạo nên sự di chuyển
- Liệt kê hàng loạt cách dichuyển…
- Miêu tả, so sánh, tưởng tượng vẻđẹp của đá dưới ánh
Trong bài thuyết minh này, tác giả đãphát huy sức tưởng tượng phong phúcủa mình.Nhưng vai trò của lập luậnrất rõ Bằng các hình ảnh so sánh,tưởng tượng… tác giả đã phân tích,chứng minh, giải thích sự lì lạ của HạLong
- Như vậy khi thuyết minh một vấn
đề trừu tượng ngoài các phương phápthuyết minh thường dùng, người tacòn kết hợp với lập luận trong bài vănthuyết minh
* Ghi nhớ (sách giáo khoa trang 13).
Trang 10-Để thuyết minh được điều kì lạ của Hạ Long,
tg đã băt đầu giải thích vai trò của nước
? Tìm những luận cứ Giải thích vì sao Nước đã
làm cho Đá sống dậy, tạo nê sự kì lạ của Hạ
Long?
? Để làm sáng tỏ các luận cứ, tác giả đã sử
dụng những biện pháp nghệ thuật nào?
- Giải thích nước tạo nên sự di chuyển
- Liệt kê hàng loạt cách di chuyển…
- Miêu tả, so sánh, tưởng tượng vẻ đẹp của đá
2 Bài tập 2: Biện pháp nghệ thuật:
Lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu mốicâu chuyện
3.Củng cố bài giảng:
-Nêu một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
4.Hướng dẩn học tập ở nhà
- Học thuộc ghi nhớ trang 13
- Chuẩn bị bài “Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyếtminh”
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG
VĂN BẢN THUYẾT MINH(Tuần:1-Tiết PPCT:5) Ngày Soạn:15-8-2014
Ngày Dạy:23-8-2014: Lớp:9a4,9a5
A.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
- Cách làm bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng( cái quạt, cái bút, cái kéo….)
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2.Kĩ năng.
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể
- Lập dàn bài chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh( có sử dụng một sốbiện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng
3 Thái độ:
-Biết vận dụng tốt các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Trang 11B.CHUẨN BỊ:
-Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
-Học sinh: Lập dàn ý để trình bày vấn đề tự học hoặc cái bút, chiếc nón.
C.TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Kiểm tra khiến thức cũ:
-Để bài viết được sinh động hẫp dẫn,người ta vận dụng thêm một số biện pháp nghệ
thuật gì trong văn bản thuyết minh
2 Giảng kiến thức mới:
Hoạt động 1: Giáo viên kiểm tra việc chuẩn
bị ở nhà của học sinh
- Chia lớp thành 4 nhóm (Mỗi tổ một nhóm)
Mỗi nhóm lập dàn ý cho một trong 4 đề thuyết
minh các đồ dùng: Cái quạt, cái bút, cái kéo,
chiếc nón…
- Yêu cầu học sinh: Lập dàn ý chi tiết của bài
thuyết minh và sử dụng biện pháp nghệ thuật làm
cho bài viết sinh động, vui tươi
Hoạt động 2: Trình bày và thảo luận
Bước 1: Cho một số học sinh ở mỗi nhóm
trình bày dàn ý chi tiết, cách sử dụng biện pháp
nghệ thuật trong văn bản thuyết minh Đọc đoạn
mở bài
Bước 2: Tổ chức học sinh cả lớp thảo luận
nhận xét bổ sung, sửa chữa dàn ý của các bạn vừa
trình bày
Hoạt động 3: Trình bày và thảo luận một đề
khác (Ví dụ: cây bút)
Bước 1: Cho một số học sinh thuộc nhóm
chuẩn bị đề này trình bày
Bước 2: Tổ chức cho học sinh cả lớp góp ý,
bổ sung sửa chữa các dàn ý chi tiết đã được trình
bày.Có thể trình bày thêm các dàn ý cho hai đề
bài cái kéo và cái quạt Cuối cùng giáo viên nhận
xét chung về cách sử dụng biện pháp nghệ thuật
như thế nào? Đạt hiểu quả ra sao và hướng dẫn
II Thân bài:
- Cây bút tự tả hình dáng bên ngoài:
vỏ bút, nắp bút, ngòi bút, màu bút…
- Giới thiệu các hoạt động phục vụcon người (Viết chữ, vẽ các hìnhkhối…)
- Cây bút nói về quan hệ của mìnhvới những người sử dụng…lợiích,tác dụng của cây bút,sự quan tâmcủa người sử dụng đối với cây bút
III Kết bài: Cảm nghĩ của em.
3 Củng cố bài giảng:
- Đọc thêm “Họ nhà kim”
Trang 124 Hướng dẫn học tập ở nhà:
- Đọc và soạn bài “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”
- Sưu tầm những bài viết về nguy cơ chiến tranh và cuộc đấu tranh bảo vệ hoà bình
-Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản
- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Đọc văn bản, soạn bài.
C TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Bác đã làm những gì để có vối tri thức uyên thâm?
- Phong cách Hồ Chí Minh được biểu hiện như thế nào ?
2 Giảng kiến thức mới:
Hoạt động 1:Đọc văn bản – Tìm hiểu chú
thích
- Huớng dẫn đọc: Đọc chính xác, rõ ràng để
làm rõ luận điểm, luận cứ
-Gọi học sinh đọc: Nhận xét cách đọc
? Nêu tên tác giả?
- Gacxia Macket: Đọc tiểu sử tác giả
? Văn bản này thuộc loại văn bản gì?
I Giới thiệu chung:
1.Tác giả: Gacxia Mac-Ket sinh
1928, là tác giả của nhiều tiểu thuyết
và tập truyện ngắn Mac-Ket được nhậngiải thưởng Nô-Ben về văn học 1982
Trang 13- Văn bản nhật dụng.
? UNICEF nghĩa là gì?
? Hãy nêu luận đề của văn bản?
-Đấu tranh cho một thế giới hoà bình
? Hệ thống luận điểm của văn bản được trình
bày như thế nào?
- Chiến tranh hạt nhân là một hiểm họa
khủng khiếp đang đe dọa loài người và sự sống
trên trái đất
- Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ chiến tranh là
nhiệm vụ cấp bách của tòan thể nhân loại
? Luận điểm trên được triển khai qua các
luận cứ nào?
- Kho vũ khí hạt nhân có khả năng hủy diệt
trái đất và hành tinh
- Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khả
năng cải thiện đời sống con người
- Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại lí trí của
loài người, ngược lại lí trí của tự nhiên, phản
lại sự tiến hóa
- Ngăn chặn cuộn chiến tranh hạt nhân, đấu
tranh cho thế giới hòa bình là nhiệm vụ của tất
cả chúng ta
Hoạt động 2: Phân tích các luận cứ
? Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe dọa loài
người và tòan bộ sự sống trên trái đất đã được
tác giả chỉ rõ ra như thế nào?
? Bằng cách lập luận như thế mà tác giả làm
cho người đọc hiểu rõ nguy cơ khủng khiếp ấy?
- Cách lập luận là vào đề trực tiếp, dùng
của cuộc chạy đua vũ trang?
- Tác giả đã đưa ra hàng loạt dẫn chứng với
những so sánh thật thuyết phục trong các lĩnh
vực xã hội, y tế, tiếp tế thực phẩm, giáo dục
? Nghệ thuật lập luận như thế nào?
- Đơn giản mà có sức thuyết phục cao, so
sánh trên nhiều lĩnh vực, những con số là con
số biết nói
? Nhà văn Gac-Xia Mac-Ket đã cảnh báo
điều gì về chiến tranh hạt nhân?
2.Tác phẩm: Văn bản nhật dụng.
II.Tìm hiểu văn bản:
A/Nội dung
1.Nguy cơ chiến tranh hạt nhân:
- Nổ tung lên sẽ làm biến hết thảy,không phải một lần mà là mười hailần, mọi dấu vết của sự sống trên tráiđất
- Tiêu diệt tất cả các hành tinh đangxoay quanh mặt trời, cộng thêm bốnhành tinh nữa và phá hủy thế thăngbằng của hệ mặt trời
2.Cuộc chạy đua vũ trang:
- Mất đi khả năng sống tốt đẹp hơn -Y tế: Giá 10 chiếc tàu sân bay đủ
để thực hiện chương trình phòng bệnhtrong 14 năm, bảo vệ cho 1tỉ ngườikhỏi bệnh sốt rét, cứu 14 triệu trẻ em
- Tiếp tế thực phẩm: đủ trả tiền nông
cụ trong 4 năm
- Lĩnh vực giáo dục: 2 chiếc tàungầm đủ tiền xóa nạn mù chữ cho thếgiới
Trang 14
? Để làm rõ luận cứ này, tác giả đã đưa ra
lập luận như sao?
- Lập luận chặt chẽ khi vạch rõ tác hại của
chiến tranh Nếu chiến tranh hạt nhân nổ ra sẻ
đẩy lùi sự tiến hóa.Tiêu hủy mọi thành quả của
quá trình tiến hóa sự sống
-Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản
- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản
Giảng kiến thức mới:
- Chiến tranh hạt nhân là một hiểm họa khủng khiếp đang đe dọa loài người và sự sốngtrên trái đất
- Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ chiến tranh là nhiệm vụ cấp bách của tòan thể nhânloại
Cho học sinh thảo luận theo nhóm (3
phút)
? Câu hỏi: Nêu suy nghĩ của em về lời cảnh
báo của nhà văn?
- Chiến tranh là tội ác, sự huỷ diệt, phi lí…
? Trước những tai hoạ do chiến tranh gây ra,
tác giả đã gây ra lời đề nghị gì? Nêu ý nghĩa?
- Ý nghĩa: Nhà văn muốn nhận mạnh nhân
II.Tìm hiểu văn bản:
A/Nội dung
3.Tác hại của chiến tranh hạt nhân:
- Tiêu diệt nhân loại
- Tiêu hủy mọi sự sống trên trái đất Chạy đua vũ trang là đi ngược lại
Trang 15loại cần giử gìn kí ức của mình, lịch sử sẽ lên
án những thế lực hiếu chiến đẩy nhân loại vào
thảm hoạ hạt nhân
? Vì sao văn bản lại được mang tên là “Đấu
tranh cho thế giới hoà bình”?
- Đây là luận đề, chủ đích của thông điệp mà
tác giả muốn gởi đến mọi người
Hoạt động 3: Tổng kết
? Dựa vào tình hình chiến tranh trên thế giới,
em có suy nghĩ gì về bài văn?
- Học sinh phát biểu
? Nội dung mà tác giả muốn chuyển đến
chúng ta là gì?
- Học sinh đọc ghi nhớ đoạn 1
? Bài viết đã sử dụng những cách thức diễn
đạt nào?
- Học sinh đọc ghi nhớ đoạn 2
lý trí “Tự nhiên” Phản tiến hóa tựnhiên
4.Nhiệm vụ đấu tranh chống chiến tranh:
- Mở ra nhà băng lưu trữ trí nhớ cóthể tồn tại sau tai họa hạt nhân
- Kêu gọi làm cho cuộc sống tốt đẹphơn
B.Ý nghĩa
Đấu tranh cho một thế giới hòabình,ngăn chặn và xóa bỏ nguy cơchiến tranh hạt nhân là nhiệm vụ cấpthiết và cấp bách của toàn thể nhânloại
C Nghệ thuật:
- Nhiều dẫn chứng từ đời sống và các
lỉnh vực khoa học có liên quan,nhiều
số liệu so sánh rất cụ thể lập luận chặtchẽ, cách nói thông minh,không khôkhan mà đầy cảm xúc
Trang 16- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Xem bài trước, trả lời câu hỏi.
C TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Thế nào là phương châm về lượng? Cho ví dụ
- Thế nào là phương châm về chất? Cho ví dụ
2 Giảng kiến thức mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu phương châm quan
hệ
? Thành ngữ: “Ông nói gà, bà nói vịt” dùng để
chỉ tình huống hội thoại như thế nào?
-Thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội
thoại trong đó mỗi người nói một đằng, không
khớp nhau, không hiểu nhau
? Em thử tìm những thành ngữ có nghĩa tương
tự?
- Ông nói một đằng, bà nói một nẻo
- Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược
? Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu xuất hiện những
tình huống như vậy?
- Nếu xuất hiện những tình huống hội thoại
như vậy thì con người sẽ không giao tiếp với
nhau được và những hoạt động của xã hội sẻ trở
nên rối loạn
? Như vậy trong giao tiếp chúng ta cần nói như
1 Phương châm quan hệ:
“Ông nói gà Bà nói vịt”
Nói lạc đề, không khớp nhau Nói đúng đề tài,tránh nói lac đề
Trang 17? Thành ngữ: “Dây cà ra dây muống”, “Lúng
không thành lời không rành mạch
? Nhận xét xem cách nói ấy ảnh hưởng ra sao
trong giao tiếp?
- Cách nói ấy làm cho ngưới nghe khó tiếp
nhận hoăc tiếp nhận không đúng nội dung, khiến
cho giao tiếp không đạt kết quả mong muốn
? Qua đó em có thể rút ra điều gì về giao tiếp?
- Nói ngắn gon rành mạch
- Cho hs đọc lại truyện cười “Mất rồi”
? Vì sao ông khách lại có sự hiểu lầm như vậy?
- Vì cậu bé trả lời quá ngắn gọn với khách,
thiếu từ xưng hô, không có chủ ngữ nên gây ra
hiểu lầm
? Theo em cậu bé phải trả lời như thế nào?
Cho học sinh thảo luận:
- Phải trả lời rõ ràng, cụ thể, có lời xưng hô, có
chủ ngữ
Ví dụ:
- Thưa bác, bố cháu không có ở nhà Hoặc:
- Thưa bác, bố cháu về quê có để lại mãnh giấy
dặn dò nhung cháu làm cháy mất rồi
? Như vậy ,qua câu chuyện có thể thấy trong
giao tiếp cần phải tuân thủ điều gì?
- Cho học sinh đọc ghi nhớ 2
Hoạt động 3: Cho học sinh đọc truyện
“Người ăn xin”
? Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong câu
chuyện đều cãm thấy như mình đã nhận được từ
người kia một cái gì?
? Qua câu chuyện em rút ra bài học gì?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Tránh nói mơ hồ không rõ ràng
Ghi nhớ 2: (sách giáo khoa trang 22.)
3 Phương châm lịch sự:
Ví dụ: Sách giáo khoa
Tuy cả hai người đều không có củacải tiền bạc nhưng cả hai đều cảmnhận được tình cảm mà người kia đãdành cho mình Cậu bé không hề tỏ rakhinh miệt, xa lánh, lời nói hết sứcchân thành, thể hiện sự tôn trọng vàquan tâm đến người khác
Phải tôn trọng người khác, lời nói
Trang 18Nói ra đầu ra đũa (CT)
4.Cũng cố bài giảng:
-Nêu khái niệm phương châm quan hệ?Cho ví dụ
-Khái niệm phương châm cách thức?Nêu ví dụ
Ngày Dạy:29-8-2014 Lớp: 9a4,9a5
- Quan sát các hiện tượng, sự vật
- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong việc tạo lập văn bản thuyết minh
3.Thái độ:
-Biết vận dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Xem bài trước, trả lời câu hỏi.
C.TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Trong giao tiếp, để đem lại hiệu quả cao, ta cần phải tuân thủ điều gì? Cho ví dụ?
2 Giảng kiến thức mới:
* Bước 1: Gọi 2 học sinh đọc văn bản Các
em còn lại theo dõi
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh:
1 Bài văn:
Trang 19* Bước 2:
? Qua tựa đề của văn bản,hảy cho biết bài
văn thuyết minh vấn đề gì?
- Cây chuối trong đời sống Việt Nam
* Bước 3:
? Bài văn có mấy đoạn? ( 3 đoạn)
? Bài văn thuyết minh những mặt nào của cây
chuối? Câu văn nào là câu văn thuyết minh
trong đoạn?
- Đoạn 1: Đi khắp…núi rừng…cháu lũ.
- Đoạn 2: Người phụ nữ… bánh chuối.
- Giới thiệu cây chuối - công dụng
+ Chuối chin để ăn, chuối xanh chế biến
thức ăn
+ Chuối để thờ cúng
Hoạt động 2: Chỉ ra những câu văn có tính
miêu tả
? Bài văn thuyết minh về cây chuối đã kết hợp
với yếu tố nào? Tác dụng?
- Làm cho bài viết sinh động
- Có buồng chuối …cả nghìn quả…
? Những câu văn miâu tả trên có tác dụng gì?
- Làm rõ hơn về hình ảnh công dung của cây
chuối
? Trong bài thuyết minh, yếu tố thuyết minh
và yếu tố miêu tả yếu tố nào chủ yếu? Tại sao?
- Yếu tố thuyết minh là chủ yếu còn yếu tố
miêu tả chỉ nhằm mục đích gợi lên hình ảnh cụ
thể để thuyết minh về vấn đề tri thức, khách
- Đoạn 1: Giới thiệu cây chuối.
- Đoạn 2: ích lợi của cây chuối
- Đoạn 3: ích lợi của qua chuối + Các loại chuối
- Mỗi cây chuối…buồng chuối
- Có buồng chuối…gốc cây
Thuyết minh kết hợp yếu tố miêutả
Ghi nhớ sách giáo khoa trang 25 II.Luyện tập:
Bài tập 1:
a… To tròn, màu xanh bóng
b Màu xanh, có đường sóng ở giữa.c… Màu vàng nâu khô úa
d… Tròn dài màu vàng khi chín
đ… Nhiều quả nải buồng
e… Bắp chuối hình thoi, màu đỏ,nhiều bẹ ghép lại bên trong mỗi bẹ cónhững nãi chuối nhỏ
f…Nõn chuối màu xanh nhạt, cuộntròn lại rất mềm, dáng thẳng đứng…
Bài tập 2:
-Tách là loại chén uống nước của Tây,
nó có tai.Chén của ta không có tai
Bài tập 3:
Trang 20 Gọi học sinh đọc phần ghi nhớ.
Hoạt động 3: Nêu câu hỏi khái quát
? Trong bài viết thuyết minh, người viết phải
trình bày thế nào?
? Khi viết bài thuyết minh về một đối tượng,
bài viết phải cho biết điều gì?
? Thuyết minh có thể kết hợp với yếu tố nào?
Tại sao?
* Luyện tập: Cho học sinh thảo luận để chon
chi tiết
- Bài tập 1: Bổ sung kết hợp với yếu tố miêu
tả các chi tiết thuyết minh a.Thân cây chuối
- Bài tập 2: Đọc và tìm những câu miêu tả
Văn bản: Trò chơi ngày xuân
Tìm một số câu miêu tả tiêu biểu trong bài văn
-Những nhóm quan họ nam nữtrongtrang phục dân tộc đi tìm nhau trongngày hội,mời nhau xơi trầu và nhậnlời hát kết nghĩa giữa các làng
- Lân được trang trí công phu,râu ngũsắc, lông mày bạc,mặt lộ to ,thân hình
có các họa tiết đẹp
-Những tham gia chia làm haiphe,đứng thành một hàng đốinhau,cùng nắm sợi dây thừng,dâychãohay một cây sào tre hoặc ngườiđứng sau ôm lưng người đứng trước…được ,thua
Ngày Dạy:29-8-2014 Lớp 9a4,9a5.
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Những yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh
- Vai trò của yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh
Trang 21B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Làm dàn ý Con trâu ở làng quê Việt Nam.
C TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Trong bài thuyết minh, người viết phải trình bày như thế nào?
- Khi viết thuyết minh, người viết phải đạt yêu cầu gì?
- Yếu tố nào trong bài thuyết minh làm cho bài sinh động?
2 Giảng kiến thức m ới:
Chúng ta đã tim hiểu cách thuyết minh kết hợp với miêu tả Hôm nay chúng ta sẽ thực
hành cách thức qua bài luyện tập
Hoạt động 1: Tìm hiểu đề, tìm ý lập dàn ý
Giáo viên đọc đề chép lên bảng.
? Đề bài yêu cầu trình bày vấn đề gì?
- Trình bày con trâu ở làng quê Việt Nam
? Cum từ “Con trâu ở làng quê Việt Nam” bao
gồm những ý gì?
- Đề cập đến 2 ý:
+ Con trâu
+ Ở làng quê Việt Nam
Như vậy phải trình bày vị trí, vai trò của con
trâu trong đời sống của người nông dân, trong
nghề nông của người Viêt Nam
? Học sinh đọc câu 2, nhận xét bài văn?
- Khoa học chuyên sâu thiếu miêu tả
- Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
? Mở bài cần trình bày, giới thiệu vấn đề gì?
- Hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam
? Trong phần thân bài, các em cần giới thiệu
những hoạt động nào của con trâu ở làng quê
Viêt Nam?
- Con trâu ở làng quê Việt Nam
- Con trâu trong việc làm ruộng
- Con trâu trong một số lễ hội
- Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn
Hoạt động 2: Thực hiện đề bài bằng cách
xây dựng bài tập ở trên lớp
* Bước 1: Xây dựng đoạn mở bài: Vừa có nội
dung thuyết minh vừa có nội dung miêu tả
? Nội dung cần thuyết minh trong mở bài là
Đề bài: Hình ảnh con trâu ở làng quê
a) Hình ảnh con trâu ở làng quê:
- Con trâu da xám đen, to ớn, vạm
+ Trâu cày ruộng
+ Trâu kéo xe chở lúa
+ Trâu trục lúa
Sớm hôm gắn bó với người nông
Trang 22- Hình ảnh của con trâu ở làng quê Việt Nam
? Yếu tố miêu tả cần sử dụng là gì?
- Hình ảnh con trâu với màu da đen bóng đôi
sừng to cong.thong thả bước đi (hay đang găm
? Con trâu giúp nhà nông trong công việc
nặng nhọc, đem lại cuộc sống ấm no cho người
nông dân Em hãy miêu tả công việc?
* Bước 3: Con trâu trong một số lễ hội
? Ở một số vùng cao như Tây Nguyên, Đắc
Lắc ta thấy có tập tục gì về trâu?
- Chọi trâu
- Đâm trâu
* Bước 4: Con trâu với tuổi thơ
? Hình ảnh con trâu với tuổi thơ, các em hay
bắt găp qua hình ảnh nào?
-Hình ảnh những đứa bé cầm tập học bài trên
lưng trâu trong bộ áo bà ba nâu giản dị trên đồng
cỏ xanh…
* Bước 5: Đoạn kết bài
? Trong phần kết bài, em sẽ nêu lên ý gì?
- Khẳng định tầm quan trọng của con trâu ở
làng quê Viêt Nam
? Em sẽ nêu lên hình ảnh đặc trưng nào của
con trâu?
- Hình ảnh to lớn,vạm vỡ, đôi sừng cong…
Hoạt động 3:
* Luyện tập: học sinh đọc bài tập 2.
- Học sinh viết một đoạn thuyết minh kết hợp
- Con trâu trong một số lễ hội: Một
số vùng của nước ta có tập tục chọi trâuhay đăm trâu
- Với tuổi thơ:
+ Con trâu ung dung gặm cỏ bêncanh lũ trẻ mục đồng đang chơi đùa + Hính ành những chú bé mục đồngđang thổi sáo trên lưng trâu
+ Con trâu với lũ trẻ cùng cờ lau…
-Nhắc lại dàn ý bài văn thuyết minh về con trâu ở làng quê Việt Nam.
4.Hướng dẫn học tập ở nhà: - Đọc thêm “Dừa sáp”.
- Đọc và soạn “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển củatrẻ em”
Trang 23D/Rút kinh nghiệm:
………
TÊN BÀI:
TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN BẢO VỆ
VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM(Tuần:3-Tiết PPCT:11) Ngày Soạn: 28- 8- 2014
Ngày Dạy:4-9-2014 Lớp : 9a4,9a5
- Nâng cao một bước kĩ năng đọc hiểu một văn bản nhật dụng
- Học tập phương pháp tìm hiểu , phân tích trong tạo lập văn bản nhật dụng
- Tìm hiểu và biết được quan điểm của Đảng , nhà nước ta về vấn đề được nêu trongvăn bản
3 Thái độ:
-Biết được một số quyền của trẻ em.
-Biết được thực tế xã hội hiện naycủa trẻ trên thế và ở Việt Nam
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Đọc văn bản, soạn bài.
C TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Qua bản “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, bảo vệ và phát triển của trẻ em”, em nhậnthức thế
nào về tầm quan trọng của vấn đề này?
2.
Giảng kiến thức mới:
-Trẻ em Việt Nam cũng như trẻ em trên thế giới hiện nay đang đứng trước những thuận lợi to lớn về chăm sóc nuôi dưỡng ,giáo dục nhưng đồng thời cũng gặp thách thức không nhò ảnh hưởng xấu đến tương lai phát triển của trẻ em ,một phần văn bản tuyên bố đã nói lên vấn đề này.
Trang 24 Hoạt động 1: Đọc tìm hiểu chú thích
- Giáo viên đọc mẫu Hướng dẫn học sinh đọc
- Giải thích thêm một số từ:
+ Phân biệt chủng tộc
+Tha hương, khủng hoảng kinh tế
- Gọi 2 học sinh đọc văn bản Nhận xét giọng đọc
của học sinh? Nêu thể loại và xuất xứ của văn bản
Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản
? Bố cục văn bản được chia làm mấy phần?
Gọi học sinh đọc lại phần 1: Sự thách thức.
? Bản tuyên bố đã nêu lên thực tế cuộc sống của
trẻ em trên thế giới như thế nào
? Nêu suy nghĩ và tình cảm của em?
- Giáo viên chốt lại ý học sinh: Trẻ em là mầm
xanh, là chủ nhân tương lai của đất nước nên trẻ em
phải được sống trong vui tươi thanh bình, được
chơi, được học và phát triển Bác Hồ đã nói:
“ Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn biết ngủ, biết học hành là ngoan
Nhưng trong thực tế cuộc sống, nhiều trẻ em lại
không được như vậy Đây chính là sự thách thức vô
cùng to lớn đối với xả hội, đất nước và con người
và được để vượt qua được sự thử thách này, hội
nghị cấp cao thế giới đã đưa ra những điều kiện
thuận lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế hiện nay có
thể đẩy mạnh chăm sóc bảo vệ trẻ em
I Gi ới thiệu chung
1.Thể loại: Văn bản nhật dụng 2.Xuất xứ: Trích: “Tuyên bố của
hội nghị cấp cao thế giới của trẻem” họp tại trụ sở liên hợp quốc ở Niu-ooc ngày 30-9-1990
,quyền được phát triển của mọi trẻ
em trên thế giới và lời kêu gọi khẩnthiết toàn nhân loại hãy quan tâmđến vấn đề này
- Chết do suy dinh dưỡng vàbệnh tật
3.Cũng cố bài giảng:
-Nêu xuất xứ của bản tuyên bố
-Sự thách thức
TÊN BÀI:
TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN BẢO VỆ
VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM(Tuần:3-Tiết PPCT:12) Ngày Soạn: 28- 8- 2014
Ngày Dạy: 4-9-2014 Lớp : 9a4,9a5
Trang 25- Nâng cao một bước kĩ năng đọc hiểu một văn bản nhật dụng.
- Học tập phương pháp tìm hiểu , phân tích trong tạo lập văn bản nhật dụng
- Tìm hiểu và biết được quan điểm của Đảng , nhà nước ta về vấn đề được nêu trongvăn bản
3 Thái độ:
-Biết được một số quyền của trẻ em.
-Biết được thực tế xã hội hiện naycủa trẻ trên thế và ở Việt Nam
C TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
2.
Giảng kiến thức mới:
-Những điều kiện thuận lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế hiện nay có thể đẩy mạnh việcchăm sóc bảo vệ trẻ em
Gọi học sinh đọc tiếp phần 2: Cơ hội.
? Nêu những điều kiện thuận lợi cơ bản để cộng
đồng quốc tế hiện nay có thể đẩy mạnh việc chăm
sóc bảo vệ trẻ em?
- Học sinh nêu ý 8, 9 sách giáo khoa trang 29
? Trong điều kiện của đất nước hiện nay, Đảng và
nhà nước ta đã quan tâm chăm sóc trẻ em như thế
nào?
- Giáo viên chốt lại ý học sinh
Mở thêm trường lớp, tạo điều kiện vui chơi trẻ
em cơ nhở: Trung thu, tết nguyên đán, ngày quốc tế
thiếu nhi Xoá nạn mù chữ, mở các lớp học tình
thương, nhiều tồ chức xã hội được thành lập
? Bản thân chúng ta cần phải làm gì để xứng
đáng với sự quan tâm chăm sóc này?
- Học sinh: Tích cực năng nổ Trở thành con
ngoan trò giỏi, người công dân tốt đối với gia đình,
nhà trường, xã hội
Cho học sinh đọc phần 3: Nhiệm vụ.
? Có bao nhiêu nhiệm vụ được nêu ra?
- 7 nhiệm vụ
? Các em có nhận xét như thế nào về các nhiệm
II.Tìm hiểu văn bản:
A/Nội dung:
3.Cơ hội:
- Liên kết lại các nước có đủphương tiện và kiến thức để bảo vệsinh mệnh của trẻ em
- Có công ước về quyền trẻ emlàm cơ sở
- Đối xử bình đẳng nam nữ
- Xoá mù chữ
- Củng cố gia đình và mộitrường tự nhiên Sinh hoạt văn hoá
xã hội
- Khôi phục phát triển kinh tế Tính cụ thể và tòan diện
Trang 26vụ được nêu ra?
- Có tính chất vừa cụ thể vừa tòan diện và cả vật
chất lẫn tinh thần
? Hãy phân tích chất tòan diện của nội dung phần
này?
? Qua bản tuyên bố, em có suy nghĩ như thế nào
về sự sống còn, bảo vệ và phát triển của trẻ em của
cộng đồng quốc tế?
- Giáo viên chốt ý: Tóm lại vấn đề bảo vệ, chăm
sóc trẻ em đang được cộng đồng quốc tế dành sự
quan tâm thích đáng đối với các chủ trương nhiệm
vụ đề ra có tính cụ thể, có tính tòan diện
->Gọi học sinh đọc ghi nhớ.
Hoạt động 4: Luyện tập
Phát biểu ý kiến về sự quan tâm, chăm sóc của
chính quyền địa phương, của các tổ chức xã hội nơi
em ở hiện nay đối với trẻ em
B.Ý nghĩa:
-Bảo vệ quyền lợi,chăm lo đến sựphát triển của trẻ em là một trongnhững vấn đề quan trọng, cấp bách
có ý nghĩa toàn cầu
- Mối quan hệ giữa các phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp
- Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại
2.Kĩ năng.
- Lựa chọn đúng phương châm hội thoại trong quá trình giao tiếp
- Hiểu đúng nguyên nhân của việc không tuân thủ các phương châm hội thoại
3 Thái độ:
-Sử dụng tốt các phương châm hội thoại trong giao tiếp
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Xem bài trước.
Trang 27C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Thế nào là phương châm quan hệ? Phương châm cách thức và phương châm lịch sự?
- Cho ví dụ và cho biết ví dụ đó có liên quan đến phương châm hội thoại nào?
2 Giảng kiến thức mới:
Chúng ta đã học qua các phương châm hội thoại Nhưng phương châm hội thoạikhông phải là những quy định bắt buộc trong mọi tình huống giao tiếp vì nhiều lí do khácnhau Các phương châm hội thoại đôi khi không được tuân thủ vì vậy bài học hôm nay sẽthấy được mồi quan hệ chặt chẽ giữa các phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp
Hoạt động 1:
* Bước 1: Gọi học sinh đọc truyện cười “Chào
hỏi”
? Nhân vật chàng rễ có tuân thủ đúng phương
châm lịch sự không? Vì sao?
- Câu hỏi: “Bác làm việc vất vả và năng nhọc
lắm phải không?” Trong tình huống giao tiếp có
thể coi là lịch sự thể hiện sự quan tâm đến người
khác Nhưng trong tình huống này thì rõ ràng là
chàng rễ đã làm một việc quấy rối đến người
khác, gây phiền hà cho họ
? Từ đó chúng ta có thể rút ra được bài học gì
về giao tiếp?
- Vây với câu hỏi của chàng rễ em hãy thử đặt
vào tình huống giao tiếp thích hợp để đúng với
phương châm lịch sự
Gọi học sinh trả lời Giáo viên nhận xét
sửa chữa
? Để tuân thủ các phương châm hội thoại người
nói phải như thế nào? Người nói phải nắm được
các đăc điểm của tình huống giao tiếp như nói
với ai? Nói ở đâu? Nói nhằm mục đích gì?
Cho học sinh đọc phần ghi nhớ
Hoạt động 2:
*Bước 1: Gọi học sinh nhắc lại các phương
châm hội thoại đã học: Phương châm về lượng,
về chất, quan hệ, cách thức, lịch sự.
Các phương châm hội thoại này chỉ là những
yêu cầu chung trong giao tiếp chứ không phài là
những qui định có tính chất bắt buộc trong mọi
tình huống.dó đó có những trường hợp người nói
không tuân thủ các phương châm hội thoại
I.Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp:
VD: truyện cười “Chào hỏi”
- Câu hỏi của chàng rễ
Không tuân thủ đúng phương châm lịch sự Không nắm được đặc điểm của tình huống giao tiếp
Cần chú ý đến đặc điểm của tìnhhuống giao tiếp,vì câu nói có thể thích hợp với tinh huống này nhưng không thích hợp với tình huống khác
Ghi nhớ (sách giáo khoa )
II.Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:
1.Đọc lại những ví dụ đã được phân tích:
- Thế cậu học bơi ở đâu vậy?
- Dĩ nhiên là học ở dưới nước chứ còn ở đâu
Không tuân thủ phương châm vềlượng
Vụng về,vô ý, thiếu văn hoá giao tiếp
2.Đọc đoạn đối thoại (sgk)
-Không
Trang 28 Cho học sinh đọc đoạn đối thoại trang 37.
? Câu trả lời của Ba có đáp ứng nhu cầu thông
tin đúng như em mong muốn không? Tại sao?
- Không, phương châm về lượng không đuọc
tuân thủ
(Không cung cấp lượng tin đúng như An muốn)
? vì sao người nói không tuân thủ?
- Để tuân thủ phương châm về chất (Không nói
điều mà mình không có bằng chứng xác thực)
Người nói chỉ trả lời chung chung vì không biết
chính xác chiếc mày bay đầu tiên trên thế giới
được chế tạo từ năm nào
? Vậy trong trường hợp khi một bác sĩ nói với
bệnh nhân mắc chứng bệnh nan y về tình trạng
sức khoẻ của bệnh có thể không được không tuân
thủ? Vì sao?
- - Đó là việc làm nhân đạo, cần thiết
Không phải sự “Nói dối” nào củng đáng chỉ
trích hay lên án
Nói chung trong bất kì tình huống nàogiao
tiếp có một yêu cầu khác quan trọng hơn, cao
hơn yêu cầu tuân thủ thì phương châm hội thoại
có thể không tuân thủ
? Vậy khi người ta nói “Tiền bạc chỉ là tiền
bạc” thì có phải người nói không tuân thủ
phương châm về lượng hay không?
- Nghĩa hàm ẩn: thì tuân thủ phương châm về
lượng
? Phải hiểu nghĩa của câu như thế nào?
- Tiền bạc chỉ là phương tiện sống chứ không
phải là mục đích sống
Khuyên răn con người không nên chạy theo
tiền bạc mà quên đi những thứ khác quan trọng
thiêng liêng hơn
-Gọi hs tìm những cách nói tương tự:
+ Nó vẫn là nó.; + Chiến tranh là chiến tranh; +
Nó là con của bố nó mà
? Vậy trong những trường hợp người ta không
tuân thủ phương châm hội thoại? -> Gọi học
-Phương châm về chất không được tuân thủ.
- - Đó là việc làm nhân đạo, cần thiết
Không phải sự “Nói dối” nào củng đáng chỉ trích hay lên án
4 Khi nói: “Tiền bạc chỉ là tiền
bạc”
Không tuân thủ phương châm
về lượng Hiểu nghĩa hàm ẩn
Ghi nhớ: ( sách giáo khoa)
II.Luyện tập:
Bài tập 1: câu trả lời của người bố
không tuân thủ phương châm cách thức (ở đây là sự mơ hồ về nghĩa)
- Một cậu bé 5 tuổi không thể nhận ra “Tuyển tập của truyện ngắn của Nam Cao” Người nói không
quan tâm tới đối tượng giao tiếp Bài tập 2:
-Thái độ của các nhân vật, chân,tay, tai, mắt đã không tuân thủphương châm lịch sự Không chàohỏi nói thẳng những điều
Trang 29- Giáo viên: Đề bài.
- Học sinh: Giấy, viết.
C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
1.Kiểm tra kiến thức cũ:
2.Giảng kiến thức mới:
Chọn các đề sau:
Đề 1: Nếu được làm hướng dẫn viên du lịch thì em sẽ giới thiệu với khách du lịch nước
ngoài như thế nào về cây lúa Việt Nam
Đề 2 :Hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam
Đề 3: Trong đời sống của mình, con người gắn bó với nhiều con vật nuôi Em hãy giới
thiệu về một trong các loài vật nuôi ấy
Đề bài: Hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam.
Dàn ý
1 Mở bài
- Giới thiệu con trâu ở làng quê Việt Nam
2 Thân bài:
a) Hình ảnh con trâu ở làng quê:
- Con trâu da xám đen, to ớn, vạm vỡ, sừng hình lưõi liềm
- Con trâu ở những địa điểm ngoài đồng, trên ruộng, gặm cỏ
b) Những hoạt động:
- Làm ruộng:
+ Trâu cày ruộng
+ Trâu kéo xe chở lúa
+ Trâu trục lúa
Sớm hôm gắn bó với người nông dân
Trang 30* Chú ý: Sử dung những câu tục
ngữ, ca dao về trâu vào bài cho thích hợp và sinh động
- Con trâu trong một số lễ hội: Một số vùng của nước ta có tập tục chọi trâu hay đămtrâu
- Với tuổi thơ:
+ Con trâu ung dung gặm cỏ bên canh lũ trẻ mục đồng đang chơi đùa
+ Hính ành những chú bé mục đồng đang thổi sáo trên lưng trâu
+ Con trâu với lũ trẻ cùng cờ lau…
- Nắm được cốt truyện nhân vật sự kiện trong một tác phẩm truyền kì
- Hiện thực về số phận của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ cũ và vẻ đẹp truyềnthống của họ
- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể chuyện Mối liên hệ giữa tác phẩm vàtruyện “Vợ chàng Trương”
2.Kĩ năng:
- Vận dụng kiến thức đã học để đọc-hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì
- Cần nắm được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồngốc dân gian
- Kể lại được truyện
Trang 31- Học sinh: Đọc văn bản, soạn bài.
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Bài viết đã sử dụng những cách thức diễn đạt nào?
- Qua văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”, nội dung mà tác giả muốnchuyền đến chúng ta là gì?
2 Giảng kiến thức mới:
“ Người con gái Nam Xương” là thiên truyện thứ 16 trong số 20 thiên truyện của Truyền
kì mạn lục Truyện có nguồn gốc từ một truyện dân gian trong kho tàng truyện cổ tíchViệt Nam, được gọi là truyện “Vợ chàng Trương”
Hoạt động 1: Đọc tìm hiểu chung về tác
? Nêu xuất xứ của tác phẩm?
- Giáo viên đọc mẫu một đoạn, hướng dẫn
học sinh đọc tiếp Lưu ý học sinh: Đọc phân
biệt các đoạn tự sự và những lời đối thoại,
đọc diễn cảm cho phù hợp với tâm trạng
nhiều nhân vật trong từng hoàn cảnh
? Em hãy cho biết đại ý của tác phẩm?
? Chuyện gồm mấy đoạn? Em hãy phân
đoạn và cho biết ý chính của từng đoạn?
- Đoạn 1: “Từ đầu…cha mẹ đẻ mình”
Cuộc hôn nhân của Trương Sinh và Vũ
Nương, sự xa cách chiến tranh và phẩm hạnh
của nàng trong thời gian xa cách
- Đoạn 2: “Qua năm sau…đã qua rồi”
Nỗi oan khuất và cái chết bi thảm của
Vũ Nương
- Đoạn 3: Phần còn lại
Thể hiện ước mơ ngàn đời của nhân
dân: Cái thiện bao giờ cũng chiến thắng cái
ác
Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu nhân
vật Vũ Nương
? Tác giả đã đặt nhân vật Vũ Nương vào
bao nhiêu tình huống khác nhau?
I Giới thiệu chung:
1.Tác giả: (Sách giáo khoa)
2.Tác phẩm: “ Người con gái Nam
Xương” là thiên truyện thứ 16 trong số
20 thiên truyện của Truyền kì mạn lục.Truyện có nguồn gốc từ một truyện dângian trong kho tàng truyện cổ tích ViệtNam, được gọi là truyện “Vợ chàngTrương”
3 Đại ý: Kể về số phận oan nghiệt của
người phụ nữ có nhan sắc, có đức hạnhdưới chế độ phong kiến, chỉ vì lời nóingây thơ của con trẻ mà bị nghi ngờ sỉnhục, bị đẩy đến bước đường cùng, phải
tự kết liễu đời mình để bày tỏ tấm lòngtrong sạch
- Giữ gìn khuôn phép
- Biết giữa đạo làm vợ
b) Khi tiễn chồng đi lính:
Trang 32- Có 4 tình huống
+ Trong đời sống vợ chồng bình thường
+ Khi tiễn chồng đi lính.
+ Khi xa chồng
+ Khi bị chồng nghi oan
? Trong tình huống 1: Vũ Nương đã xử sự
như thế nào trước tính hay ghen của chồng?
- Học sinh trả lời.
? Trong tình huống 2: Em hãy tìm hiểu ý tứ
trong lời dặn dò của Vũ nương?
? Em có nhận xét gì về những lời dặn dò
của Vũ Nương?
? Trong tình huống 3: Em hãy tìm hiểu
những hình ảnh của Vũ Nương khi xa chồng?
Cho học sinh thảo luận 3 phút
- Bướm lượn đầy vườn Cảnh mùa xuân
- Mây che kín núi Cảnh mùa đông ảm
đạm
Hình ảnh ước lệ mượn cảnh vật của thiên
nhiên để chỉ sự trôi chảy của thời gian
Thuỷ chung, yêu chồng Nỗi buồn cứ kéo
dài theo năm tháng
? Đối với mẹ chồng và con thơ vũ Nương
thể hiện vai trò, trách nhiệm của mình như
thế nào khi chồng vắng nhà?
- Vợ hiền, dâu thảo, một mình nuôi con
nhỏ
? Trong tình huống 4: Có bao nhiêu lời
thoại của Vũ Nương? (Cho học sinh thảo
luận)
- Có 3 lời thoại:
+ Phân trần để chồng hiểu rõ tấm lòng
mình
+ Nói lên nỗi đau đớn thất vọng
+ Thất vọng đến tột cùng, cuộc hôn nhân
Khi mất: Thương xót, phàm việc
ma chay, tế lễ
Vũ Nương là người phụ nữ có phẩmchất tốt đẹp, tiêu biểu cho người phụ nữViệt Nam truyền thống
d) Khi bị chồng nghi oan:
- Nàng phân trần để chồng hiểu rõtấm lòng mình
- Mọi cố gắng đều vô ích, không giảiđược nỗi oan
Tìm cái chết để bày tỏ tấm lòng mình
Thể hiện sâu sắc số phận bi kịch của người phụ nữ trong chế độ phong kiến đầy bất công
e)Dưới thủy cung:
-Muốn về thăm mộ tiên nhân
-Đòi lập đàn giải oan
-Ngồi trên kiệu hoa lúc ẩn, lúc hiện
=>Trọng danh dự, yêu quê hương, làng xóm
Trang 33Ngày Dạy:11-9-2014 Lớp : 9a4,9a5
A MỤC TIÊU:
1:Kiến thức:
- Nắm được cốt truyện nhân vật sự kiện trong một tác phẩm truyền kì
- Hiện thực về số phận của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ cũ và vẻ đẹp truyềnthống của họ
- Sự thành cơng của tác giả về nghệ thuật kể chuyện Mối liên hệ giữa tác phẩm vàtruyện “Vợ chàng Trương”
2.Kĩ năng:
- Vận dụng kiến thức đã học để đọc-hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì
- Cần nắm được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự cĩ nguồngốc dân gian
- Kể lại được truyện
3.Thái độ:
-Thơng cảm, chia sẻ với thân phận cuả người phụ nữ trong xã hội phong kiến
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
2. Giảng kiến thức mới:
- Trên cơ sở cốt truyện cĩ sẵn, tác giả sắp xếp thêm một số chi tiết cĩ tính chất quyết định, tăng tính bi kịch và làm cho truyện trở nên sinh động hấp dẫn hơn
Hoạt động 3: Phân tích nhân vật
Trương Sinh
? Mở đầu câu chuyện, Trương Sinh đã
được tác giả giới thiệu như thế nào?
- Học sinh trả lời
? Việc quân kết thúc, trương Sinh đã trở về
trong hồn và tâm trạng như thế nào?
- Tâm trạng năng nề khơng vui
? Lời nĩi của bé Đản cĩ tác động như thế
nào đối với Trương Sinh?
Phân tích lời nĩi tạo nên nghi ngờ do sự vơ
tư, hồn nhiên của đứa trẻ?
Hoạt động 4: Trả lời câu hỏi 4
? Hãy nêu nhận xét về cách dẫn dắt truyện
của tác giả?
- Trên cơ sở cốt truyện cĩ sẵn, tác giả sắp
xếp thêm một số chi tiết cĩ tính chất quyết
định, tăng tính bi kịch và làm cho truyện trở
nên sinh động hấp dẫn hơn
Hoạt động 5: Tìm những đoan kết cĩ hậu
mà tác giả thêm vào truyện cổ tích
? Tìm những yếu tố truyển kì được đưa vào
truyện?
? Ý nghĩa của những yếu tố truyền kì?
II.Tìm hiểu văn bản:
A/Nội dung:
2.Nhân vật Tương Sinh:
- Con nhà giàu nhưng thất học
- Cĩ tính đa nghi, đối với vợ phịngngừa quá sức
- Xử sự hồ đồ độc đốn Mắng nhiếcđánh đuổi vợ
Dẫn đến cái chết oan nghiệt của VũNương
Nhân vật trương Sinh là hiện thâncủa chế độ phụ quyền phong kiến bấtcơng
3.Những yếu tố kì ảo:
- Vũ Nương sống ở thuỷ cung
- “Vũ Nương ngồi trên chiếc thuyềnhoa…biến mất” Chi tiết kì ảo gắn vớinhững sự việc cĩ thật tạo nên kết thúc cĩhậu cho câu chuyện
Thể hiện ước mơ của con người về
sự bất tử, sự chiến thắng trước cái thiện,
cái đẹp
B.Ý nghĩa:
-Niềm cảm thương của tác giả đối với
Trang 34số phận oan nghiệt của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến-Khẳng định vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam
C Nghệ thuật:
Miêu tả nhân vật hấp dẫn , sinh động , hợp lí ; kết hợp tự sự với trữ tình
3.Cũng cố bài giảng:
- Học sinh kể lại truyện theo cách riêng của mình
- Đọc bài thơ của Lên Thánh Tơng
4.Hướng dẫn học tập ở nhà:
-Xem và tự trả lời câu hỏi trong bài “Xưng hơ trong hội thoại”
D/ Rút kinh nghiệm:
- Hệ thống từ ngữ xưng hơ tiếng Việt
- Đặc điểm của việc sử dụng từ ngữ xưng hơ trong tiếng việt.
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Đọc văn bản, soạn bài.
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Mối quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống gioa tiếp?
- Nêu những trường hợp thường khơng tuân thủ các phương châm hội thoại? Cho ví dụ?
2.
Giảng kiến thức mới:
Sự phong phú và đa dạng của hội thoại Các phương tiện xưng hơ là một đặc điểm nổi bật của Tiếng Việt vì vậy kiến thức về xưng hơ và kỹ năng sử dụng những phương tiên
Trang 35xưng hô hợp thành một phần quan trọng trong nội dung giáo dục ngôn ngữ của nhà trường Và bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta thấy rõ vấn đề này.
Hoạt động 1:
? Hãy nêu một số từ ngữ dùng để xưng hô
trong Tiếng Việt mà em biết?
- Tôi, anh, con, cháu, anh, chị, tớ, bác, chú,
cô, dì…
? Cho biết cách dùng những từ ngữ đó?
- Không thể dùng tuỳ tiện
- Cần tuỳ thuộc vào tính chất của tình huống
giao tiếp và mối quan hệ với người nghe
? Nêu nhận xét về từ ngữ xưng hô trong Tiếng
Việt?
- Đa dạng và phong phú
Dễ thấy rõ hơn sự đa dạng và phong phú
này chúng ta sẽ tìm hiều hai đoạn trích trong
“Dế Mèn phiêu lưu kí”
Cho 2 học sinh đọc đoạn trích.
? Xác định từ ngữ xưng hô trong hai đoạn
? Phân tích sự thay đổi về tính cách xưng hô
của Dế Mèn và Dế Choắt trong hai đoạn trích?
- Sự xưng hô khác nhau Đây là sự xưng hô
? Tại sao lại có sự thay đổi đó?
- Vì tình huống giao tiếp thay đổi
- Vị thế của hai nhân vật cũng khác Dế
Choắt không còn coi mình là đàn em cần nhờ
vả, nương tựa ở Dế Mèn mà xem Dế Mèn như
một người bạn để nói lời trăn trối
? Vì vậy khi xưng hô trong hội thoại chúng ta
cần chú ý điều gì?
- Tình huống giao tiếp
- Lựa chọn từ ngữ xưng hô cho thích hợp
Gọi học sinh đọc to phần ghi nhớ sách giáo
I Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng
Sự xưng hô khác nhau
Tuỳ thuộc vào tính chất của tìnhhuống giao tiếp
Sự xưng hô khác nhau Đây là sựxưng hô bất bình đẳng của một kẻ ởthế yếu, thấp hèn cần nhờ vả ngườikhác và một kẻ ở thế mạnh, kiêu cănghách dịch
Ghi nhớ : -Tiếng Việt có một hệ thống từ ngữ
xưng hô rất phong phú,tinh tế và giàusắc thái biểu cảm
-Người nói cần căn cứ vào đối tượng
và đặc điểm khác của tình huống giaotiếp để xưng hô cho thích hợp
II.Luyện tập:
Bài tập 1, 2, 3, 4, 5, 6 trang 39, 40 sách giáo khoa
- Bài tập 1: Lời nói của cô sinh viên
người châu Âu dễ gây hiểu lầm, côkhông phân biệt chúng ta (Bao gồm
cả người nghe) – Chúng tôi (Khôngbao gồm người nghe), trong khi ngườiViệt Nam có sự phân biệt này
Bài tập 2: Trong các văn bản khoa
học, nhiều khi tác giả chỉ là mộtnhưng vẫn xưng chúng tôi vì ngườiviết muốn:
Trang 36- Bài tập 3: Thánh Gióng xưng
hôvới sứ giả (Ta – Ông)
Cậu là một đứa bé khác thường,
-Nhận ra được cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp Sử dụng được cách dẫn trực tiếp
và cách dẫn gián tiếp trong quá trình tạo lập văn bản
3.Thái độ:
-Biết vận dụng bài học vào viết văn bản
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, sách giáo khoa.
- Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi sách giáo khoa.
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1.Kiểm tra kiến thức cũ:
- Khi cần lựa chọn những từ ngữ xưng hô cho thích hợp, người nói cần tuỳ thuộc vàonhững điều gì?
2.
Giảng kiến thức mới :
-Hiện tượng dẫn lại lời nói hay ý nghĩ của người khác trong câu của người đang nói
là hiện tượng đã được quan tâm từ xa xưa trong nghiên cứu ngôn ngữ học Xét về cáchdẫn, thì sự dẫn lời và dẫn ý về cơ bản là giống nhau nhưng cũng lại có chỗ khác nhau quan trọng Bài học cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu vấn đề đó
Trang 37Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động 1: Phân biệt cách dẫn trực tiếp và
cách dẫn gián tiếp
* Bước 1: Giáo viên ghi lên bảng mục I – Cách
dẫn trực tiếp
Gọi học sinh đọc ví dụ a mục I sách giáo khoa.
? Trong đoạn trích (a) phần in đậm là lời nói hay ý
nghĩ của nhân vật?
- Phần in đậm là lời nói, vì trước đó có từ “Nói”
trong phần lời của người dẫn
? Phần in đậm được tách ra khỏi phần đứng trước
bằng những dấu gì?
- Bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
* Bước 2: Gọi học sinh đọc ví dụ (b).
? Trong phần trích (b), phần in đậm là lời nói hay
- Bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
* Bước 3: Phần II: Cách dẫn gián tiếp.
Gọi học sinh đọc ví dụ (a) trang 53.
? Trong đoạn trích (a), bộ phận in đậm là lời nói
hay ý nghĩ?
- Phần in đậm là lời nói
? Phần in đậm có được ngăn cách với bộ phận dứng
trước bằn dấu gì không? - Không.
Gọi học sinh đọc ví dụ (b) trang 53.
? Trong phần trích (b), phần in đậm là lời nói hay
ý nghĩ?
- Là ý nghĩ, vì có từ “Hiểu” trong phần lời của
người dẫn ở phía trước
? Giữa phần in đậm và phần đứng trước có từ gì?
- Có từ rằng.
? Có thể thay từ “Là” vào chỗ có từ “Rằng” trong
trường hợp này có được không? - Có thể thay từ
“Là”.
Gọi học sinh đọc ghi nhớ.
Hoạt động 2: Hướng dẫn thực hiện phần
Tách ra khỏi phần đứng trướcbằng dấu hai chấm hoặc dấu ngoặckép
Ghi nhớ : sách giáo khoa
II Cách dẫn gián tiếp:
1 Ví dụ a:
- Phần in đậm thuật lại lời nói
- Phần in đậm không được đặttrong dấu ngoặc kép
2 Ví dụ b:
- Phần in đậm là ý nghĩ
- Giữa phần in đậm và phần đứngtrước có từ “Rằng”
Ghi nhớ sách giáo khoa trang 54.
- Bài tập 2: Viết đoạn văn nghị luận
có lời dẫn trực tiếp và gián tiếp:
a) Lời dẫn trực tiếp: Trong “Báo cáo
chính trị Đại hội đại biểu tòan quốclần thứ II của Đảng” Chủ tịch Hồ ChíMinh nêu rõ: “Chúng ta… dân tôcanh hùng”
b) Lời dẫn gián tiếp: Trong “Báo cáo
Trang 38- Bài tập 1: a) Lời dẫn trực tiếp Dẫn lời
b) Lời dẫn trực tiếp Dẫn ý
- Bài tập 2: Viết đoạn văn nghị luận cĩ lời dẫn trực
tiếp và gián tiếp:
a) Lời dẫn trực tiếp: Trong “Báo cáo chính trị
Đại hội đại biểu tịan quốc lần thứ II của Đảng” Chủ
tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: “Chúng ta… dân tộc anh
3 Cũng cố bài giảng:
-Nêu cách dẫn trực tiếp?Cho ví dụ?
-Nêu cách dẫn gián tiếp? Cho ví dụ?
4.Hướng dẫn học tập ở nhà:
- Học thuộc ghi nhớ.c thường, cĩ thể làm nên chuyện lạ
- Xem và trả lời câu hỏi “Sự phát triển của từ vựng”
Ngày Dạy:13-9 -2014 Lớp:9a4,9a5
A MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
- Các yếu tố của thể loại tự sự (nhân vật, sự việc, cốt truyện …)
- yêu cầu cần đạt của một văn bản tóm tắt tác phẩm tự sự
- Giáo viên: -Giáo án, sách giáo khoa
- Học sinh: Xem và soạn bài trước.
Trang 39C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
- Nêu sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ ngữ? Cho ví dụ?
- Gọi học sinh làm bài tập 5 trang 55
2 Giảng kiến thức mới
Văn học cĩ rất nhiều tác phẩm hay Muốn biết và nhớ được các tác phẩm ấy, chúng taphải tĩm tắt tiết học hơm nay chúng ta sẽ luyện tập tĩm tắt văn bản tự sự
Hoạt động 1: Gọi học sinh đọc 3 tình huống
sách giáo khoa trang 58
?Tại sao trong 3 tình huống trên người ta đều
phải tóm tắt văn bản ?-Để giúp người đọc người nghe dễ nắm được
nội dung chính của câu chuyện )
?Vì sao qua việc tóm tắt văn bản tự sự người
đọc , người nghe dễ nắm được nội dung câu
chuyện ?
- ( Do tước bỏ đi những chi tiết , nhân vật và
các yếu tố phụ không quan trọng nên văn bản
tóm tắt làm nổi bật các sự việc chính và nhân
vật chính , cũng vì thế nó ngắn gọn dễ nhớ
- Kể lại một câu chuyện đời thường…
? Như vậy khi tĩm tắt tác phẩm tự sự ta cần
Gọi học sinh đọc bài tập 1 trang 58
? Các sự việc chính đã nêu đầy đủ chưa?
I Sự cần thiết của việc tĩm tắt văn bản tự sự:
Tĩm tắt một văn bản tự sự là cáchlàm giúp người nghe nắm được nộidung chính của văn bản đĩ Văn bảntĩm tắt phải nêu một cách ngắn gọnnhưng đầy đủ các nhân vật và sựviệc chính, phù hợp với văn bảnđược tĩm tắt
- Một đêm Trương Sinh ngồi bênngọn đèn khuya thì đứa con chỉ bĩngtrên vách mà bảo là cha nĩ đến điều
ấy khiến cho Trương Sinh hiểu ra là
đã nghi oan cho vợ
*Không thể thay đổi trình tự sắp xếp các sự việc
=> Khi tĩm tắt một văn bản tự sự cần:
- Đọc kĩ văn bản
- Xác định nội dung yêu cầu tĩmtắt
- Chọn sự việc, nhân vật
Trang 40- 7 sự việc nêu khá đầy đủ các sự việc chính.
? Trong các sự việc ấy, em thấy còn thiếu sự
việc chính nào mà em cho là rất quan trọng?
- Còn thiếu một sự việc quan trọng là sau khi
Vũ Nương trầm mình mà chết một đêm Trương
Sinh ngồi bên đèn thì đứa con chỉ bóng trên
vách mà bảo là cha nó đến điều ấy khiến cho
Trương Sinh hiểu ra là đã nghi oan cho vợ
- Đây là một việc quan trọng vì qua đó giải
được nỗi oan của Vũ Nương
? Như vậy chúng ta cần bổ sung, thay đổi gì
trong 7 sự việc đã nêu ra ở trên? - Bổ sung
thêm ý: “Trương Sinh hiểu được nỗi oan của
vợ” vào sau sự việc 4
* Bước 2: Trên cơ sở đã điều chỉnh hướng dẫn
học sinh tóm tắt theo yêu cầu của bài tập 2
Tóm tắt truyện “Chuyện người con gái Nam
Bài tập 1, 2, trang 59
Bài tập 1: Tóm tắt 1 tác phẩm tự sự
trong chương trình lớp 8
Bài tập 2: Tóm tắt miệng về 1 câu
chuyện xảy ra trong cuộc sống