Tiet 134. ÔN TẬP PHẦN TẬP LÀM VĂN

Một văn bản cần có tính thống nhất để luôn thể hiện đúng chủ đề cần biểu đạt, không bị lạc đề.. Muốn tóm tắt một văn bản tự sự thì phải làm như thế nào, dựa vào những yêu cầu nào?. - Cầ

TIẾT 134.

ÔN TẬP PHẦN TẬP LÀM VĂN

1 Vì sao một văn bản cần có tính thống nhất? Tính thống nhất của một văn bản thể hiện ở những mặt

nào?

- Văn bản có tính thống nhất khi chỉ biểu đạt

một chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc

sang đề khác Một văn bản cần có tính thống

nhất để luôn thể hiện đúng chủ đề cần biểu đạt, không bị lạc đề

- Tính thống nhất của một văn bản thể hiện ở tựa

đề, đề mục, trong quan hệ giữa các phần của

văn bản và các từ ngữ then chốt thường lập đi lặp lại

3 Vì sao cần phải tóm tắt văn bản tự sự? Muốn tóm tắt một văn bản tự sự thì phải làm như thế nào, dựa vào những yêu cầu

nào?

- Cần phải tóm tắt văn bản tự sự vì văn bản tự sự

thường khá dài, chúng ta phải tóm tắt để ghi lại nội dung của chúng để dễ sử dụng hoặc thông báo cho người khác biết một cách dễ dàng hơn

- Muốn tóm tắt văn bản tự sự, cần đọc kĩ để hiểu rõ

chủ đề của văn bản, xác định nội dung chính cần

tóm tắt, sắp xếp nội dung ấy theo một thứ tự hợp lí, sau đó viết thành văn bản tóm tắt

4 Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm có

tác dụng như thế nào?

Tự sự kết hợp với các yếu tố miêu tả và biểu cảm

làm cho việc kể chuyện sinh động hơn, sâu sắc hơn,

có tác dụng thuyết phục người đọc, người nghe hơn

* Khi nói (viết) một đoạn văn tự sự kết hợp với miêu

tả, biểu cảm cần chú ý: Phải tuỳ thuộc vào mục

đích, nội dung và tính chất của văn bản mà người

viết (nói) xem xét kết hợp các phương thức biểu đạt nào với nhau cho phù hợp với mục đích cuối cùng là tạo hiệu quả nghệ thuật cao nhất, không được tuỳ

tiện kết hợp các kiểu phương thức biểu đạt

6 Văn bản thuyết minh có tính chất như thế nào, lợi ích gì? Hãy nêu các văn bản thuyết minh thường gặp

trong cuộc sống hàng ngày?

- Văn bản thuyết minh trình bày tính chất, cấu tạo,

cách dùng, lí do phát sinh, quy luật phát triển, biến hoá của sự vật, nhằm cung cấp tri thức, hướng dẫn cách sử dụng cho mọi người

- Trong cuộc sống văn bản thuyết minh được sử dụng rộng rãi, ngành nghề nào cũng cần đến: Mua một cái

ti vi, tủ lạnh, máy tính, đều có bản thuyết minh

kèm theo, để ta hiểu tính năng cấu tạo, cách sử

dụng, cách bảo quản, ; Mua một hộp bánh, hộp kẹo trên đó ghi thành phần, hạn sử dụng

- Muốn làm một văn bản thuyết minh trước tiên phải có tri thức về đối tượng, muốn có tri thức cần: quan sát, tìm hiểu, hiểu được bản chất, đặc trưng của đối tượng, tránh sa vào trình bày những biểu hiện không tiêu biểu, không đặc trưng.

- Các phương pháp thuyết minh: Nêu định nghĩa, giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu, so sánh, phân tích, phân

loại

8 Bố cục thường gặp khi làm một bài thuyết minh:

- Mở bài: Giới thiệu đối tượng thuyết minh

- Thân bài: Trình bày cấu tạo, các đặc điểm, lợi ích, của đối

tượng

- Kết bài: Bày tỏ thái độ đối với đối tượng.

• Thuyết minh về một đồ dựng.

MB: Giới thiệu đồ dùng và công dụng của nó.

TB: Hình dáng, màu sắc, cấu tạo các bộ phận, cách sử dụng.

KB: ý nghĩa đồ dùng đối với bản thân.

Đề bài: Giới thiệu về chiếc núi lỏ Việt Nam

Mở bài: Nờu định nghĩa về chiếc nún lỏ Việt Nam

Thõn bài: Giới thiệu về cấu tạo, hỡnh dỏng, cỏch làm, những vựng nổi tiếng về làm nún, lợi ớch của chiếc nún

Kết bài: cảm nghĩ về chiếc nún lỏ Việt Nam.

• Thuyết minh cỏch làm một sản phẩm nào đú.

MB: Tên đồ dùng, mục đích, tác dụng của đồ dựng

TB: Nguyên liệu, số l ợng, chất l ợng.

- Qui trình, cách thức tiến hành từng b ớc, từng khâu.

- Chất l ợng thành phẩm.

KB: Những l u ý, giải quyết tình huống khi tiến hành.

Đề bài: Cỏch làm đồ chơi Em bộ đỏ búng bằng quả khụ

a Nguyờn liệu

b Cỏch làm

c Yờu cầu thành phẩm.

* Thuyết minh một di tớch, danh lam thắng cảnh.

MB: Vị trí, ý nghĩa danh lam thắng cảnh

TB: Nờu những vấn đề sau:

- Vị trí địa lí, quá trình hình thành và phát triển … .

- Cấu trúc, quy mô, tính chất.

- Phong tục, lễ hội.

KB: Tình cảm của em đối với danh lam thắng cảnh đó.

* Giới thiệu về một thể loại văn học

MB: Giới thiệu thể loại, vị trí của nó đối với văn học, xã hội TB: Giới thiệu phân tích cụ thể nội dung và hình thức của thể

loại.

KB: Những l u ý khi th ởng thức hoặc sáng tạo thể loại, văn

bản.

9 Thế nào là luận điểm trong bài văn nghị luận? Hóy nờu

vớ dụ về một luận điểm và cho biết tớnh chất của nú.

- Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng quan điểm, chủ

trương của người viết (núi) nờu ra trong bài văn nghị luận dưới hỡnh thức cõu khẳng định (hay phủ định), được diễn

đạt sỏng rừ, dễ hiểu nhất quỏn Luậnđiểm là linh hồn của bài viết, nú thống nhất cỏc đoạn văn thành một khối Luận điểm phải đỳng đắn, chõn thật, đỏp ứng nhu cầu thực tế thỡ mới cú sức thuyết phục.

10 Văn bản nghị luận có thể vận dụng các yếu tố miêu tả, tự

sự, biểu cảm như thế nào?

Ví dụ:

“ Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đem vỗ gối; ruột đau như cắt,

nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài cỏ nội, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng.’’

( Hịch tướng sĩ- Trần Quốc Tuấn)

“ Để ghi nhớ công lao người lính An Nam, chẳng phải người ta đã lột hết tất cả của cải của họ, từ chiếc đồng hồ, bộ quần áo mới toanh

mà họ bỏ tiền túi ra mua, đến các vật kỉ niệm đủ thứ, trước khi đưa

họ đến Mác – xây xuống tàu về nước đó sao? Chẳng phải người ta đã cho họ ăn như cho lợn ăn và xếp họ như xếp lơn dưới hầm tàu ẩm ướt, không giường nằm, không ánh sáng, thiếu không khí đó sao? Về đến

xứ sở, chẳng phải họ đã được một quan cai trị biết ơn đón chào nồng nhiệt bằng một diễn văn yêu nước: “ Các anh đã bảo vệ tổ quốc, thế là tốt Bây giờ, chúng tôi không cần đến các anh nữa, cút đi!’’ đó sao?’’

( Thuế máu- Nguyễn Ái Quốc)

11 Thế nào là văn bản tường trình, văn bản thông báo? Phân biệt mục đích và cách viết

hai loại văn bản đó.