xây dựng hệ tính toán thông minh 5

trí tuệ nhân tạo là một lĩnh vực của khoa học máy tính nhằm nghiên cứu phát triển các hệ thống ngày càng thông minh hơn, hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động xử lý thông tin và xử lý tri thức, tính toán và điều khiển, ...

MO HINH TRI THUC CAC DOl Tu'(jNG TINH TOAN

3.1KHAl Nl~M VE DOl Tu'(jNG TINH TOAN vA MO HlNH

3.1.1 D6i tuQ'ngtinh tmin (C-object)

Trong nhi~u vtn d~ giai tmln dl;ta tren tri thuc ta thuong d~ c~p de'n cac d6i

tuQng khac nhau va m6i d6i tuQng co ctu truc bao g6ffi ffiQt so' thuQc tinh voi

nhung quail h~ nhtt dinh Nhung quail h~ n~y giup ta thl;tc hi~n sl;t suy di~n, tinhroan va giii ffiQt so' bai roan suy di~n-tinh roan tren cac thuQc tinh cua d6i tuQng

Vi d\l: trong giai roan hlnh hQc, ffiQt taffi giac voi cac thuQc tinh nhu 3 c<;lnh,3 g6c trong, di~n rich, ll1la chu vi, ban kinh vong troll ngo<;litie'p, v.v cling voi cac cang thuc lien h~ giua cac thuQc tinh do se cho ta ffiQtctu truc cua ffiQtd6i

tuQng nhu the' Theo cach tie'p c~n huang d6i tuQng (xeffi [25], [32] va [35])

trong bi~u di~n tri thuc va gild roan, chung ta rich hQp vao ctu truc d6i tuQng

tren ffiQts6 hanh vi giai roan nhtt dinh d~ t<;lOra ffiQtd6i tuQng Dl;tatren cac d&i ,.tuQng n~y, nhi~u bai roan khac nhau co th~ duQc bi~u di~n duoi d<;lngffi<;lngcacd6i tuQng Cach bi~u di~n n~y co th~ duQc ap d\lng ffiQt cach co hi~u qua trong

cac h~ giai roan, ching h<;lnnhu cae h~ giai cac bai roan hlnh hQc So voi cae

phudng phap duQe trlnh bay trong cae tai li~u [19], [42], [46] va [56] cling nhutrong [49] va [50], cach ffia hlnh n~y tora co nhi~u u'u di~ffi, d~c bi~t la khanang bi~u di~n h~u nhu roan bQ tri thuc va cac d<;lngbai roan t6ng quat thu~n

ti~n cho vi~c phat tri~n cac thu~t roan giai tl;tdQng va cling etp nhung Wi giai tl;t nhien va phil hQp voi each fight va vie't cua con nguoi Ngoai fa, no con giup ich cho vi~c thie't ke' va cai d~t ph~n cd s0 tri thuc cling nhu ngan ngu qui uoc d~-d~c ta bai roan Cac ke't qua nghien CUlllien quail de'n khai ni~ffi v~ d6i tuQng

tinh toan va mo hlnh tri thuc cac dO'ituQng tinh toan cling voi mQt sO'ap d\lngcua cac mo hlnh duQc trlnh bay trong cac bai baa [68], [58], [59], [64] va [65].

- Dinh nghia 3.1: Ta gQi mQt dO'ituQng tinh toan (C-object) Ia mQt dO'ituQng 0

c6 ca'u truc baa g6m

(1) MQt danh sach cac thuQc tinh Aur(O) ={Xl, X2, , Xn} trong d6 m6i thuQctinh Ia'y gia tri trong mQt mi€n XaCdinh nha't dinh, va giii'a cac thuQc tinh

ta c6 cac quail h<$th~ hi~n qua cac sl;l'ki<$n,cac Iu~t suy di~n hay cac congthuc tinh toan

(2) Cac hanh vi lien quail de'n sl;l'suy di€n va tinh toan tren cac thuQc tinh cuadO'ituQng hay tren cac sl;l'ki<$nnhu:

. Xac dinh baa d6ng cua mQt t~p hQp thuQc tinh A c Attr(O), tuc la dO'ituQng 0 c6 khii nang cho ta bie't t~P thuQc tinh IOn nha't c6 th~ duQcsuy ra tit A trong dO'ituQng O

. Xac dinh tinh giiii duQc cua bai toan suy di€n tinh toan c6 d(;lng A ~ Bvoi A c Attr(O) va B c Attr(O) N6i mQt cach khac, dO'ituQng c6 khiinang tra Wi diu hoi ding c6 th~ suy ra duQc cac thuQc tinh trong B titcac thuQc tinh trong A khong

. Thl;l'c hi<$n cac tinh toan

. Thl;l'c hi<$n vi<$c gQi 9 b6 sung giii thie't cho bai toan

. Xem xet tinh xac dinh cua dO'ituQng, hay cua mQt st;1'ki<$n

Vi du 3.1: MQt ca'u truc tam giac voi ca'u tn.lc g6m cac ye'u to' nhu : 3 c(;lnh a, b, c;

3 g6c tudng ling vOi 3 c(;lnh : A, B, C; 3 duang caD tudng ling : ha, hb, hc; di<$ntich S cua tam giac; mra chu vi p cua tam giac; ban kinh duang troll ngo(;litie'p R cua tam giac, v.v cung voi cac cong thuc lien h<$giii'a chung nhudinh 19 g6c trong tam giac, dinh 19 sin, dinh 19 cosin, cac cong thuc tinh di<$ntich, se tra thanh mQt dO'ituQng C-object khi ta tich hQp ca'utruc nciy voi

cac h~lllh vi xii' 19 lien quail de'n vi~c gi,H bai roan tam giac cling nhu' cachanh vi xem xet mQt Sv ki~n n~lOdo lien quail de'n cac thuQc tinh hay chinhban than d6i tu'Qng Nhu' v~y ta co mQt d6i tu'Qng tam giac Khi d6i tu'Qng tamgiac fifty du'Qc yell du cho mQt Wi giai cho bai roan {a,B,C} ~ S no se clingca'p mQt lC1igiai g6m 3 bu'oc sail day:

Bu'oc 1: Xac dinh A bdi cong thuc A=7t-B-C;

Bu'oc 2: Xac dinh b bdi cong thuc b=a.sin(B)/sin(A);

Bu'oc 3: Xac dinh S bdi cong thuc S=a.b.sin(C)/2;

Ne'u yell cftu la giai bai roan {a,B}~ S thl d6i tu'Qngse tra Wi rang "khonggiai du'Qc" va no co th€ d~ nghi cling ca'p them thong tin nhu' A, C, b hay c

Vi du 3.2: MQt ca'u truc tu giac voi ca'u truc g6m cac ye'u to' nhu' : 4 c<;1nha, b, c,d; 2 du'C1ngcheo; 4 goc, v.v cling voi cac cong thuc lien h~ giii'a chung vacac s1;1'ki~n v~ cac quail h~ se trd thanh mQt d6i tu'QngC-object khi ta richhQp ca'u truc fifty voi cac hanh vi xii' 19 lien quail de'n vi~c giai bai roan tugiac cling nhu' cac hanh vi xem xet mQt s\!, ki~n nao do lien quail de'n cacthuQc tinh hay chinh ban than d6i tu'Qng.Nhu' v~y ta co mQt d6i tu'Qng tu giac.3.1.2 Mo hinh cho IDQtC-object

MQt C-Object co th€ du'Qcmo hinh hoa bdi ffiQtbQ:'" '

(Attrs, F, Facts, Rules)trong do: Attrs Ia t~p hQp cac thuQc tinh cua d6i tu'Qng, F la t~p hQp cac quail h~suy di~n tinh roan, Facts la t~p h<;5pcac tinh cha't hay cac sv ki~n v6n co cua d6itu'Qng, va Rules la t~p h<;5pcac lu~t suy di~n tren cac s\!, ki~n lien quail de'n cacthuQc tinh cling nhu' lien quail de'n ban than d6i tu'Qng

Vi du 3.3: B6i tu'Qng (C-Object) thuQc loC}-i"TAM_GIAC" du'Qc bi€u di~n rhea

ma hinh tren g6m co:

. Attrs ={ GocA, GocB, GocC, a, b, c, ha, hb, hc, IDa, fib, mc, pa, ph, pc, S,

p, R, r, fa, rb, rc }

. F={ GocA + GocB + GocC =Pi, a*sin(GocB) =b*sin(GocA),

a"2 =b"2 + c"2 - 2*b*c*cos(GocA), } Facts ={}

. Rules ={ {GocA = GocB} => {a = b},

{a = b} => {GocA = GocB},

{aA2 = bA2+cA2}=>{GocA=pij2},{GoCA=pij2} => {aA2 = bA2+cA2, b 1. c}, }

Vi du 3.4: B6i tuQng (C-Object) thuQc IOC;li"TU_GIAC" duQc bi€u dien theo mahlnh tren g6m co:

Khao sat cac bai loan suy dien va tinh loan tren mQt C-Object va xay d1,1'ng

cac thu~t giai thkh hQp se la cd sa cho vit$cthie't ke' cac ht$h6 trQ giai loan ke't

hQp voi s1,1'ITa CUllkie"n thuc va hQCkie'n thuc Tuy nhien, m6i IOC;liC-Object khixet rieng bit$t chi th€ hit$n duQc mQt phftn tri thuc co tinh cha't ct,lc bQ trong lingdt,lng trong khi kie'n thuc cua con ngudi v~ ffiQt llnh v1,1'chay ffiQt phC;lmvi kie'nthuc nao do thudng baa g6m cac khai nit$m va cac IOC;lid6i tuQ!lg khac nhau voi

nhung m6i quail h~ huu cd Vi dlJ nhu' qnh a cua mQt tam giac la mQt thuQc tinh cua d6i tu'<Jngtam giac, khi xet nhu' mQt d6i tu'<JngdQc l~p thl no Ia mQt "do<:ln th~ng" "do<:lnth~ng" la mQt lo<:lid6i tu'<Jngco mQt thuQc tinh gia tri thlfc chinh

la dQ dai cua no va gia tri fifty se du'<Jcdung trong cac cang thuc tinh toan hay

cac quail h~ tinh toan; m~t khac do<:lnth~ng cling co cac quail h~ phi tinh toannhu' quail h~ song song hay quail h~ vuong goc Cac lo<:liquail h~ tinh tmin vanhung quail h~ phi-tinh toan giua cac do<:lnth~ng cling co nhung lu~t cua rieng

no ma khang phiii la nhung lu~t nQi t<:litrong mQt tam giac Nhu' v~y, d€ co mQt

ma hlnh bi€u di€n tri thuc rQng hdn co th€ sii' dlJng trong vi~c xay dlfng mQt h~

cd sa tri thuc va giiii toanv@ cae Objeet ta cftn phiii xem xet khai ni~m

C-Object trong mQt h~ th6ng cae khai ni~m C-C-Object cung voi cac lo<:lislf ki~n, cae lo<:liquail h~ khae nhau va cae d<:lnglu~t khac nhau lien quail de'n chung Ta sexem xet mQt ma hlnh tri thue nhu' the' va g<;>ino la ma hlnh tri thue v@cac C-Object

3.2 MO HINH TRI THUC CAC DOl TU<)NG TINH TOAN

Trong phftn fifty se xem xet mQt ma hlnh cho mQt d<:lngcd sa tri thuc baa g6mcae khai ni~m v@ cac d6i tu'<Jngco ea'u truc cung vOi cac lo<:liquail h~ va caecang thuc tinh toa.n lien quail Ma hlnh fifty se du'<Jcg<;>ila ma hlnh tri thuc v@cac C-Object (nghla Ia cae d6i tu'<Jngtinh toan)

3.2.1 Mo hinh tri thuc

Ta g<;>imQt ma hlnh tri thuc cae C-Object , vie't ta:t la mQt ma hlnh COKE(Computational Objects Knowledge Base), la mQt h~ th6ng (C, H, R, Ops, Rules)

~

gom:

1 Mot tap hdp C cac khai niem v@cae C-Obiect

M6i khai ni~m la mQt lop C-Object co ca'u truc va duQCphan ca'p theo slfthie't l?p cua ca'u truc do'i tuQng:

[1] Cac bie'n thvc

[2] Cac do'i tuQng cd ban co ca'u truc r6ng ho~c co ca'u truc g6m mQt so' thuQctint thuQc ki€u thvc (vi d\l nhu DIEM kh6ng co thuQc tint gia tIi thvctrong hint hQc ph~ng) Cac do'i tuQng lo'fi n~y lam n€n cho cac do'i tuQngca'p caD bon

[3] Cac do'i tuQng C-Object ca'p 1 Lo'fi do'i tuQng n~y co mQt thuQc tint lo'fi

<real> va co th€ duQc thie't l?p t11'mQt danh sach n€n cac do'i tuQng cdban Vi d\l: DOAN[A,B] va GOC[A,B,C] trong do A, B, C la cac do'itUQngcd ban lo'fi DIEM

[4] Cac do'i tuQng C-Object ca'p 2 Lo'fi do'i tuQng n~y co cac thuQc tint lo'fireal va cac thuQc tint thuQc lo'fi do'i tuQng ca'p 1, va do'i tuQng co th€ duQcthie't l?p tren mQt danh sach n€n cac do'i tuQng cd ban Vi d\l:TAM_GIAC[A,B,C] va TU_GIAC[A,B,C,D], trong do A, B, C, D la cacdo'i tUQngcd ban lo'fi DIEM

=a'utruc bell trong cua m6i lOp do'i tuQng g6m:

Ki€u do'i tuQng Ki€u n~y co th€ la lo'fi ki€u thie't l?p tren mQt danh sachn€n cac do'i tuQng cd ban

Danh sach cac thuQc tint, m6i thuQc tinb co ki€u thvc, ki€u do'i tu<Jngcdban hay ki€u do'i tuQng ca'p tha'p bon

Quan h~ tren ca'u truc thie't l?p Quan ht%n~y th€ hi~n cac sv ki~n v€ svlien h~ giua do'i tuQng va cac do'i tuQng n€n (tuc la cac do'i tuQng thuQcdanh sach do'i tuQng n€n)

T?p h<Jpcac di€u ki~n rang buQc tren cac thuQc tint

T~p hQp cac tinh cha't nQi t~i lien quail de"n cac thuQc tinh cua d6i tuQng.M6i tinh cha't n~y cho ta mQt sl;l'kit%ncua d6i tuQng.

T~p hQp cac quail ht%suy di~n - tinh roan M6i quail ht%th~ hit%nmQt qui

lu~t suy di~n va cho phep ta co th~ tinh roan mQt hay mQt s6 thuQc tinh

n~y tu mQt s6 thuQc tinh khac cua d6i tUQng

- T~p hQp cac lu~t suy di~n tren cac lo~i sl;l'kit%nkhac nhau lien quail de"n

cac thuQctinh cua d6i tuQnghay ban than d6i tuQng M6i lu~t suy di~n co

d~ng:

{cac sl;l'kit%n gia thie"t}=>{ cac sl;l'kit%n ke"t lu~n}

Cling voi ca'u truc tren, d6i tuQng con duQc trang bi cac hanh vi co ban trongvit%cgiai quye"tcac bai roan suy di~n va tinh roan tren cac thuQc tinh cua d6ituQng, ban than d6i tuQng hay cac d6i tuQng lien quail duQc thie"t l~p tren n€nI

cua d6i tuQng (ne"ud6i tuQngduQcthie"tl~p tren mQt danh sach cac d6i tuQng

n€n nao do) Cac hanh vi co ban n~y cua d6i tuQng C-Object se duQc xem

xet chi tie"thon trong cac mt,lc sail

2 Mot tap hop H cac quail he phan ca'p giua cac loai d6i tuong

Tren t~p hQp C ta co mQt quail ht%phan ca'p rhea do co th~ co mQt s6 khai

nit%mla sl;l'd~c bit%thoa cua dc khai nit%mkhac, ch~ng h~n nhu mQttam giac

can cling la mQt tam giac, mQthlnh blnh hanh cling la mQt tu giac Co th~ noi

rang H la mQt bi~u d6 Hasse khi xem quail ht%phan ca'p tren la mQtquail ht%thu tl;l'tren c

3 Mot tap hop R cac khai niem v€ cac loai quan he tren cac C-Obiect

M6i quail ht%duQc xac dinh bdi <ten quail ht%>va cac lo~i d6i tuQng cua quan

ht%,va quail ht%co th~ co mQt so' tinh cha't trong cac tinh cha't sail day: tinh

cha't phan x~, tinh cha't d6i xung, tinh cha't phan xung va tinh cha't biic duo Vi

d\l: Quan h<%cling phu'dng lIen 2 do:;tn th~ng co cac tint cha't phan x:;t, d6ixung va hac cftu.

4 Mot tap hdp Ops cac loan ta

Cac loan tU'cho ta mQt so' phep loan tren cac bie'n thvc cling nhu' lIen cac d6itu'<Jng,ch~ng h:;tn cac phep loan so' hQCva tint loan tren cac d6i tu'<Jngdo:;tn

va goc tu'ong tv nhu' d6i voi cac bie'n thvc

5 Mot tap hop Rules g6m cac luat du'dc phan lOp

Cac lu~t th€ hi<%ncac tri thuc mang tint ph6 quat lIen cac khai ni<%mva caclo:;ti slf ki<%nkhac nhau M6i lu~t cho ta mQt qui lac suy lu~n d€ di de'n cac slfki<%nmoi tu cac slf ki<%nnaG do, va v~ m~t ca'u truc no g6m 2 thanh phftnchinh la: phftn gia thie't cua lu~t va phftn ke't lu~n cua lu~t Phftn gia thie't vaphftn ke't lu~n d~u la cac t~p h<Jpsv ki<%nlIen cac d6i tu'<Jngnha't dint Nhu'v~y, mQt lu~t r co th€ du'<Jcmo hint du'oi d<;lng:

r: {skI, sk2, , skn}~ { skI, sk2, , Skill }D€ mo hint lu~t d~n lIen co hi<%uIvc trong cd sci tri thuc va d€ co th€khao sat cac thu~t giai d€ giai quye't cac bai loan, ta cftn dint nghla cac d:;tngslf ki<%nkhac nhau trong cac lu~ 1 Du'oi day la dint nghla cho 6 lo:;ti slf ki<%nkhac nhau du'<Jcxem xet trong mo hint

- Dinh nghla 3.2: (Cac lo:;ti slf ki<%n)

(1) Sv ki<%nthong tin v~ lo:;ti cua mQt d6i tu'<;1ng.Ta bi€u di€n sV ki<%nfifty bCiica'u trUc danh sach: [<object>, <lo:;tiobject>]

Vi dl,l: [ObI, "TAM_GIAC"] hay [Ob2, "'TAM_GIAC[A,B,C]"]

(2) Slf ki<%nv~ tint xac dint cua mQt c16itu'<;1ng(cac thuQc tint coi nhu' dii

bie't) hay cua mQt thuQc tint Ta bi€u di€n slf ki<%nlo:;ti fifty bCiiten cua d6i

tu'Qng hay ten thuQc tinh cua d6i tuQng: <object> I <object>.<thuoc_tinh>.

Vi dl;!:Obj, Obj.a, Obj.DOAN[A,B]

* Ghi chu: truong hQp d6i tuQng duQc ca'u thanh tITcac d6i tuQng khac

thl <thuoc_tinh> co th€ duQc vie't rhea phuong thlic ca'u truc

Vi dl;!: 01 : TAM_GIAC[A,B,C];

01.GocA co th€ vie'tla 01.GOC[C,A,B]

01.a co th€ vie't la 01.DOAN[B,C]

(3) Sl! ki<%nv~ sl! xac dinh cua ffiQtthuQctinh hay ffiQtd6i tuQng thong quaffiQt bi€u thlic h~ng Ta vie't: <object> =<bieu_thuc_hang>, hay

<object>.<thuQc tinh>=<bieu_thuc_hang>

Vi dl;!: Obj.a =5, DOAN[A,B] =ill, GOC[A,B,C] =1t/3.

(4) Sl! ki<%nv~ sl! b~ng nhau gifi'affiQtd6i tu'Qnghay ffiQtthuQc tinh voi ffiQtd6i tuQng hay ffiN thuQc tinh khac Sl! b~ng nhau n~y gifi'a 2 d6i tuQng seduQc hi€u rhea nghia la cac thuQc tinh tu'dng ling cua chung b~ng nhau Sl!ki<%nlo~i n~y se duQc vie't duoi d~ng:

<bject> I <object>.<thuoc_tinh> =<bject> I<object>.<thuoc_tinh>

Vi dl;!: Ob1.a =Ob2.a, Ob1.a =DOAN[C,D], ObI =Ob2.

(5) Sl! ki<%nv~ sl! phl;! thuQc cua ffiQtd6i tuQng hay cua ffiQt thuQc tinh rheanhfi'ng d6i tuQng hay cac thuQc tinh khac thong qua ffiQt cong thlic tinhroan Lo~i sl! ki<%nn~y co d~ng:

<object> I <object>.<thuoc_tinh> =

<bieu thuc rhea cac object hay thuoc tinh khac>

Vi dl;!: 01.a =02.a + 2*O2.b

(6) Sl! ki<%nv~ ffiQt quail h<%tren cac d6i tuQng hay tren cac thuQc tinh cua cacd6i tu'Qng Sl! ki<%nlo~i n~y co th~ duQc bi€u di€n boi ca'u truc danh sach

[<ten quail he>, <object 1>, <object 2>, ], hay

[<ten quail he>, {<object 1>, <object 2>, } ]

(cach biSu di€n thu 2 du'Qcsli' dvng cho tru'ong hQp quail h<$co tinh d6ixung va truy€n tren cac phffn tli' khac nhau dai mQt)

Vi dv: ["SSONG", DOAN[A,B], DOAN[C,D]],

["THUOC", M, DOAN[B,C]], ["VUONG", Ob1.a, Ob2.b]

3.2.2 Vi d~ v~ mQt mo hinh tri thuc cae C-Objects

Trong mvc n~y chung ta neu ten mQtvi dv ap dvng: BiSu di€n tri thuc v€ cactam giac va tU giac trong hlnh hQcph~ng theo mo hlnh tri thuc v€ cac C-Object.MQtph~n IOnkie'n thuc v~ hlnh hQc giiii tich 3 chi€u hay kie'n thuc v~ cac phiinling hoa hQc cling co thS du'QcbiSu di€n theo ma hlnh n~y Cach biSu di€n kie'n

thuc theo ma hlnh n~y co nhi~u u'u di€m thu~n lQi cho vi<$cthie't ke' mQt cd sa tri

thuc troy c~p du'Qcd€ dang bai cac madun qUail hi tri thuc cling nhu' cac madungiiii toan va ITaCUllkie'n thuc £)~c bi<$tla mo hlnh giup ta co thS thie't ke' cacthu~t giai d€ giai toan tl! dQng Phffn cuO'icua chu'dng n~y se trlnh bay vi<$cthie'tke' cac hanh vi cho mQt C-Object, tilc la thie't ke' cac thu~t giiii dS giiii cac baitoan v€ mQt d6i tu'Qng C-Object

Ph~n kie'n thuc v€ cac tam giac va cac tU giac trong hlnh hQc ph~ng co thSdu'<;1cbiSu di€n theo mo hlnh tri thuc COKB voi cac thanh ph~n nhu'du'oi day.[1] Cac khai niem v€ cac C-Obiect g6m:

Khai ni<$mcd ban la khai ni<$mdilm.

Cac d6i tu'<;1ngC-Object ca'p 1: do(ln, g6c M6i do~n co mQt thuQc tinh gia

hi thlJ'c, do la dQ dai cua do~n; M6i do~n co th€ du'<;1cthie't I~p tu 2 diSm.M6i goc co mQt thuQc tinh gia hi thlJ'c, do la sO' do cua goc; M6i goc co

thS du'<;1cthie't I? p tu 3 diSm.

.:'"

Cac d6i tu<;1ngC-Object ca'p 2: cac la;;ti tam giac va cac la;;ti tu giac Cacla;;ti tam giac baa g6m "tam giac", "tam giac can", "tam giac vuong",

"tam giac vuong can" va "tam giac d~u " Cae la;;ti tu giac baa g6m "tugiac", "hinh thang", "hinh thang vuong", "hinh thang can", "hinh binhh~mh", "hinh chITnh~t", "hinh thai" va "hInh vuong"

Duoi day Ia cac vi d1,1v~ mQt ph~n ca'u true eua cac d6i tu<;1ngthuQc lop

"TAM_GIAC" va lOp "HINH- VUONG" du<;1cth€' hit%ntrang eae van ban co ca'utruc:

[2] Cae quail he phan ea'p giua cae loai d6i tu'dng:

Giua cae khai ni<%mv~ eae lo?i tam giae va cae lo?i tu giae co cae quail h<%phan ea'p theo s1,1'd~e bi<%thoa eua cae khai ni<%m.Ch~ng h?n, mQt tam giaecan cling 13.mQt tam giae, mQt hlnh blnh hanh cling 13.mQt tu giae H<%th6ngquail h<%phan ea'p cae khai ni<%mhlnh hQe nay co th~ du'<;feth~ hi<%ntren caebi~u d6 thu t1,1'du'oi day

TAM- GIAC- VUONG-C.A.N TAM- GIAC_DEU

/~/

TAM- GIAC _VUONG TAM GIAC CAN"-

-~/

TAM GIAC

Hinh 3.1 Bi~u d6 Hasse th~ hi<%nquail h<%phan ea'p

eua cae khai ni<%mtam giae '"

Hlnh 3.2 Bi€u d6 Hasse th€ hit%nquail ht%phan ea'p

eua cae khai nit%mtU giae

[3] Cae khai Diem v€ cae loai quail he giii'a cae loai d6i tuong:

Cae quail h<%giii'a cae khai ni<%mbaa g6m cae lo"d quail ht%nhu:

Quan h<%thuge v€ eua 1 di€m d6i vai m9t do~n th~ng

Quan ht%trung di€m eua m9t di€m d6i voi m9t do~n th~ng

Quan h<%song song giii'a 2 do~n th~ng

Quan h<%vuong goe giii'a 2 do~n th~ng

Quan h<%bAng nhau giii'a 2 tam giae

[4] Cae tOaD tii':

Cae tOaDtii' sO'hQe va cae ham so ea'p cling ap dl,mg d6i vai cac d6i tuQng

lo~i "do~n th~ng" va cac d6i tuQng lo~i "goc"

{DOAN[A,B] = DOAN[B,A]}

end_goal_part end rule

Lu~t n~y noi rang: VOi 2 di€m A, B ta co do~n AB =do~n BA.

Lu~t n~y noi rang: MQttam giac ABC co 2 c~nh AB va AC bang nhauthl tam giac la tam giac can t~i A

Lu~t n~y noi rang: Voi 3 do~n th~ng a, b va c, ne'u a II b va a 1- c thl ta

co b 1- c

.,

Lu~t n~y noi ding: Voi 3 di~m M, A va B, ne'u di~m M thuQc do~n ABthl ta co (sO'do do~n AB) =(sO' do do~n AM) + (sO' do do~n MB).

3.3TO CHUC CO sd TRI THUC VE cAc C-OBJECT

3.3.1 Cae thanh phfin

Cd sd tri thilc v~ cac C-Objecttheo ma hlnh COKB co th~ du'Qct6 chilc bdi

mQth~ th6ng t~p tin van ban co ca'u true th~ hi~n cac thanh ph~n trong rna hlnhtri iliac Co th~ thie't ke' h~ th6ng cac t~p tin n~y g6rn nhfi'ngt?i>tin nhu'sau:

[1] T~p tin "Objeets.txt" hill trll cae dinh danh (hay ten gQi) eho cae khaini~m v~ die lo';li d6i tuQng C-Objeet.

[2] T~p tin "RELA TIONS.txt" hill trll thong tin v~ cae lo';li quail h~ khaenhau tren cae lo';li C-Objeet

[3] T~p tin "Hierarehy.txt" lu'u l';li cae bi€u d6 Hasse th€ hi~n quail h~ phanea'p d~e bi~t hoa tren cae khai ni~m

[4] Cae t~p tin voi ten t~p tin eo d';lng "<ten khai ni~m C-Objeet>.txt" d€ lu'u

tn1 etu true eua lo~i d6i tuQng <ten khai ni~m C-Objeet> Vi d\l: t~p tin

"TAM_GIAc.txt" lu'u trii'etu true eua lo';li d6i tuQng tam giae.

[5] T~p tin "Operators.txt" lu'u trii' cae thong tin v~ cae roan tli' tren cae d6itUQng

[6] T~p tin "FACTS.txt" lu'u trll thong tin v~ cae lo';li s11ki~n khae nhau

[7] T~p tin "RULES.txt" lu'u trll h~ lu~t eua cd sd tri thue

M6i lien h~ v~ ea'u true thong tin trong cd sd tri thue co th€ duQe minh hQa tren