Xuất phát từ yêu cầu đó mà vấn đề sử dụng Thieỏt bũ – ẹoà dùng dạy họctrong các giờ học phục vụ đổi mới phơng pháp dạy học đợc nhiều giáo viên quantâm.. Vậy làm thế nào để việc sử dụng T
Trang 1.
Trang 2I LÍ DO TỔNG KẾT KINH NGHIỆM
Mục tiêu đào tạo của tiểu học là giúp trẻ phát triển toàn diện, hình thànhnhững phẩm chất cơ bản của con ngời Việt Nam vừa hồng vừa chuyờn Một yêucầu đặt ra: Giaựo vieõn phaỷi laứm gỡ ? Làm thế nào trong các giụứ daùy có chất lợng
để “ Sản phẩm” của mình làm nền múng thật vững chắc Hiện nay vấn đề đổi mớiphơng pháp giảng dạy giáo dục không phải là mối quan tâm của cá nhân nào Đó
là nhiệm vụ chung của toàn xã hội Nghị quyết của Đảng về cải cách giáo dục đãghi rõ: “ Sự nghiệp Cách mạng luôn đổi mới vì thế công tác giáo dục cũng phải đổi mới ”
Xu hớng chung của sự đổi mới phơng pháp giảng dạy ở tiểu học là làm sao
để giáo viên không chỉ là ngời truyền thụ kiến thức mà còn là ngời tổ chức định ớng cho học sinh hoạt động để học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm củabản thân vào sự chiếm lĩnh tri thức mới
h-Vì thế việc cải tiến phơng pháp giảng dạy bằng cách tạo ra nhiều hình thứchọc tập là cần thiết nhằm cuốn hút học sinh say mê hào hứng, tự giác lĩnh hội trithức, từ đó phát huy năng lực, trí sáng tạo của mỗi học sinh
Xuất phát từ yêu cầu đó mà vấn đề sử dụng Thieỏt bũ – ẹoà dùng dạy họctrong các giờ học phục vụ đổi mới phơng pháp dạy học đợc nhiều giáo viên quantâm Bởi học sinh tiểu học mới từ mẫu giáo chuyển lên, nên việc thu nhận kiến thứcthông qua hình thức “ Học mà chơi - chơi mà học” rất phù hợp Mặt khác xuất phát
từ nhận thức của học sinh tiểu học là :“Từ trực quan sinh động đến t duy trừu tợng
-từ t duy trừu đến thực tiễn khách quan”
Vậy làm thế nào để việc sử dụng Thieỏt bũ – ẹoà dùng dạy học có hiệu quảnhất trong các giờ lên lớp, phục vụ đổi mới phơng pháp dạy học ? Đó là câu hỏi màngời làm công tác giaỷng daùy nh tôi luôn trăn trở và thực sự lu tâm chú trọng.Chính vì những lí do trên tôi đã mạnh dạn chọn, viết đề tài toồng keỏt kinhnghieọm :
“ Sử dụng Thiết bị - Đồ dựng dạy học Đạt hiệu quả cao trong giảng dạy.”
II M ỤC ĐÍCH TOÅNG KEÁT
Trang 3- Thông qua việc nghiên cứu và viết đề tài giúp tôi tự học, tự rèn là thực hiện
cuộc vận động “ Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học
và sáng tạo”.
- Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng việc sử dụng Thiết bị - Đồdùng dạy học trong các giờ học ở Trường Tiểu học Tân Tây 1 để đề ranhững giải pháp hợp lý nhằm nâng cao chất lượng dạy và học góp phần pháttriển nhân cách học sinh tiểu học
III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - TỔNG KẾT
- Nghiên cứu lí luận của việc sử dụng Thiết bị - Đồ dùng dạy học trong cácgiờ học đạt được kết quả như thế nào? ( so với những giờ không sử dụngThiết bị - Đồ dùng dạy học.)
Đề ra những giải pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng Thiết bị
-Đồ dùng dạy học trong các tiết học, nhằm phục vụ đổi mới phương phápdạy học
IV PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
1 Khách thể:
- Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học – Sử dụngThiết bị - Đồ dùng dạy học trong các giờ học phục vụ đổi mới phươngpháp dạy học để có hiệu quả cao nhất
Trang 41 Phương phỏp nghiờn cứu lớ luận
a - Thu thập những thông tin lí luận của việc sử dụng đồ dùng dạy học ở tiểuhọc qua tài liệu
- Đổi mới nội dung và phơng pháp giảng dạy ở tiểu học ( Bồi dỡng thờngxuyên chu kỳ 1997 – 2000 )
- Các tập san giáo dục Tiểu học
2 Phương phỏp điều tra quan sỏt
- Quan sát hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh
- Dự giờ thăm lớp
3 Phơng pháp điều tra
- Trò chuyện , trao đổi với giáo viên , học sinh , phụ huynh học sinh
4 Phương phỏp thực nghiệm sư phạm
- Thử áp dụng các giải pháp vào việc sử dụng đồ dùng dạy học trong cácgiờ học phục vụ đổi mới phơng pháp daỵ học ở khối lớp 3
Tủ đựng Thiết bị - Đồ dựng dạy học
Trang 5Chương I
THIẾT BỊ - ĐỒ DÙNG DẠY HỌC ĐIỀU KIỆN KHễNG THỂ THIẾU CỦA QUÁ TRèNH THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
1 Taàm quan troùng cuỷa Thieỏt bũ – ẹoà duứng daùy hoùc trong caực giụứ daùy.
Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học, khả năng t duy trừu tợng kém Phần lớn các em
t duy phải dựa trên mô hình, vật thật, tranh ảnh Do vậy trong giờ học việc sửdụng đồ dùng dạy học là không thể thiếu đợc Đồ dùng dạy học không chỉ là môhình, tranh ảnh, vật thật, mà có thể là những trang phiếu học tập , đợc sử dụng dớinhiều hình thức nh : Trao đổi nhóm , hoặc mỗi học sinh một phiếu trong các giờhọc : Kiểm tra , ôn tập ở tất cả các môn học Là phơng tiện chuyển tải thông tin
và nó còn là nội dung của quá trình truyền thụ tri thức giáo dục t cách , rèn luyện
kĩ năng thực hành cho học sinh Nó điều khiển mọi hoạt động nhận thức của họcsinh từ trực quan sinh động đến t duy trừu tợng Nó tác động to lớn trong việcphát huy trí sáng tạo, kích thích hứng thú trong việc dạy và học của thầy và trò
Đặc biệt sử dụng đồ dùng dạy học hợp lý bao giờ cũng cho những kết quả đúng
về tính khoa học s phạm và tính mĩ thuật
Có nhà giáo dục trẻ cho rằng : “Trẻ không sợ học mà chỉ sợ những tiết học
đơn điệu nhàm chán” Học sinh tiểu học cảm thấy mệt mỏi và chán học khi chỉnhìn thấy mãi một hình ảnh của giáo viên Lúc đó học sinh mong muốn đợc nhìnthấy một cái gì khác ngoài giáo viên để tạo ra một cảm giác thoải mái khi có cáimới để thu nhận kiến thức, thờng cái mới đó là Đồ dùng dạy học - Trong đó nếunội dung Đồ dùng dạy học phù hợp với nhận thức của học sinh thì sẽ nâng caohiệu quả giờ dạy của giáo viên lên rất nhiều
Sử dụng đồ dùng dạy học phù hợp, linh hoạt trong quá trình dạy học có tácdụng làm giảm sự phụ thuộc của học sinh vào lời giảng của giáo viên do đó góp
Trang 6đồ dùng dạy học bằng nguyên liệu địa phơng giá thành thấp ”.
Thực tế hiện nay việc sử dụng đồ dùng dạy học ở các khối lớp cũng tơng đốiphong phú, ở tất cả các môn học Bên cạnh những đồ dùng phục vụ giảng dạytrong các giờ lên lớp nh mô hình tranh ảnh, tranh tĩnh, tranh động, còn có nhữngnội dung của bài đợc sử dụng theo phiếu gây sự hứng thú học tập cho các em :Nhng so với yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy và học hiện nay thì việc sử dụngphiếu và nội dung soạn phiếu vẫn cha thực sự đáp ứng đợc nhu cầu cần thiết chocác hình thức học
Chính vì vậy đồ dùng dạy học phải đợc đa ra đúng lúc và phù hợp với nhậnthức của học sinh, phải đảm bảo đợc tính chất học tập, ôn luyện, củng cố các trithức, kĩ năng kĩ sảo là hết sức cần thiết trong các giờ học căng thẳng nhằm:
- Tạo cho trẻ thay đổi hình thức hoạt động trên lớp (Thông qua hình thức trao
đổi phiếu theo nhóm ) Tạo ra sự vui vẻ thoải mái ( Học mà chơi - chơi mà học )
- Tạo ra một không khí đoàn kết thông hiểu lẫn nhau Nếu biết kết hợp khéoléo các bớc hớng dẫn học sinh sử dụng đồ dùng dạy học với nội dung bài giảngthì bao giờ học sinh cũng tiếp thu nhanh hơn, hiểu bài giảng nhanh hơn, nhất lànhững nội dung ở bài trắc nghiệm : Đúng - Sai
Biết rằng sử dụng đồ dùng dạy học trong giờ học là một nghệ thuật, là cầnthiết Song nhiều giáo viên đã không thực hiện đợc, hoặc thực hiện không thànhcông mang tính hình thức chính vì vậy hiệu quả giờ dạy không cao
2 Moỏi quan heọ giửừa Thieỏt bũ –ẹoà duứng daùy hoùc vaứ vieọc caỷi tieỏn phửụng phaựp daùy hoùc ụỷ Tieồu hoùc.
Trang 7Lý luận dạy – học đã khẳng định hoạt động dạy và học trong nhà trường có
mối quan hệ chặt chẽ gồm 4 yếu tố chủ yếu:
• Mục đích, nội dung chương trình, nhiệm vụ dạy học
• Giảng dạy của giáo viên với những phương pháp thích hợp và những thủ pháp
sử dụng Thiết bị - Đồ dùng dạy học đa dạng có hiệu quả
• Học tập của học sinh dưới sự hướng dẫn, định hướng của giáo viên
• Cơ sở vật chất và Thiết bị- Đồ dùng dạy học
Bốn yếu tố trên chịu sự tác động trực tiếp của tình hình kinh tế xã hội và tiến bộ
khoa học công nghệ, giữa chúng thường xuyên tác động qua lại lẫn nhau được thể hiện sơ đồ như sau:
Ở đây Thiết bị - Đồ dùng dạy học là công cụ lao động của giáo viên và họcsinh, là yếu tố không thể thiếu được trong quá trình dạy học Hiện nay chúng tađang quan tâm đến việc đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học theo hướng tích cực hóa, cá thể hóa người học, lấy học sinh làm trung tâm của quá trình dạy học
Sự đổi mới phương pháp dạy học là một bộ phận của quá trình đổi mới đồng bộ
Tình hình kinh tế - xã hội
Tiến bộ Khoa học Công nghệ
Mục đích , nội dung, nhiệm vụ dạy học
Giảng dạy của giáo viên
Học tập của học sinh
Cơ sở vật chất Thiết bị - đồ dùng dạy học
Trang 9Chương II
THỰC TRẠNG VIỆC SỬ DỤNG THIẾT BỊ - ĐỒ DÙNG DẠY HỌC PHỤC VỤ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KHI DẠY TIẾNG VIỆT HIỆN NAY TRONG NHÀ TRƯỜNG
1 Về Thiết bị – Đồ dùng dạy học môn Tiếng Việt hiện nay trong nhà trường
Hệ thống Thiết bị - Đồ dùng dạy học ở trường tiểu học khá đa dạng, baogồm nhiều loại hình khác nhau: tranh, ảnh, các phiếu học tập, bảng phụ nhĩm,bảng phụ giáo viên, mơ hình, vật mẫu, bản đồ, phim giáo khoa, băng ghi hình,ghi âm…
Nhìn chung hệ thống Thiết bị - Đồ dùng dạy học đã thực sự gĩp phần nângcao chất lượng dạy và học ở trường tiểu học Tuy vậy so với yêu cầu đổi mớiphương pháp dạy học hiện nay lấy học sinh làm trung tâm thì hệ thống Thiết bị
- Đồ dùng dạy học cịn một số tồn tại sau:
a Thiết bị - Đồ dùng dạy học chủ yếu phục vụ cho chứng minh, minh họa kiến thức, chưa quan tâm đúng mức đến Thiết bị - Đồ dùng dạy học giúp học sinh phát huy tính tích cực , chủ động, độc lập chiếm lĩnh kiến thức.
b Một số tranh ảnh do sản xuất chung cho tất cả các trường tiểu học trong cả nước nên so với kiến thức, hiểu biết của học sinh từng vùng cĩ lúc thừa loại này nhưng thiếu loại khác
c Thiết bị dạy học hiện đại như: máy chiếu qua đầu, máy chiếu dạy giáo án điện tử,…chưa được quan tâm trang bị đúng mức.
Trang 10* Các phơng tiện nghe nhìn : đầu đĩa CD , băng hình, máy tính
3 Moọt soỏ haùn cheỏ khi sửỷ duùng Thieỏt bũ – ẹoà duứng daùy hoùc.
- Đồ dùng dạy học đợc sử dụng nhiều và tơng đối có hiệu quả qua các đợthội giảng , hội thi giáo viên giỏi hoặc các giờ kiểm tra ( Phiếu )
- Đồ dùng dạy học đợc chuẩn bị tơng đối kỹ cả về nội dung và hình thức (có
sự trao đổi giữa các cá nhân trong tổ , khối )
+ Việc thảo luận phiếu học tập theo nhóm còn cha rõ nét chỉ tập trung vàomột vài em , còn những em khác chỉ biết nghe theo chứ cha có ý kiến gì
+ Kiểm tra theo phiếu học sinh đợc làm bài nhiều , lợng kiến thức phong phú Song lại hạn chế ở chỗ học sinh không đợc rèn chữ và cách trình bày
+ Sử dụng đồ dùng dạy học trong giờ dạy đòi hỏi giáo viên cần phải đầu tnhiều thời gian nghiên cứu bài , phải biết kết hợp khéo léo trong giờ dạy và phân
Trang 11bố thời gian hợp lý ( nhất là giờ dạy với phiếu học tập hoặc mô hình hay tranh
ảnh ) Chính vì vậy mà nhiều giáo viên đã ngại nhất là với giáo viên lớn tuổi chỉcần dạy theo sách giáo khoa là đủ Một số giáo viên còn ngại khi lên phòng thiết
bị để mợn đồ dùng dạy học Nên đến nay việc sử dụng đồ dùng dạy học vẫn còn
là điều e ngại đối với nhiều giáo viên
Thiết bị - Đồ dựng dạy học sắp xếp theo thứ tự
Trang 12Chương III
MỘT SỐ BIỆN PHÁP – GIẢI PHÁP NHẰM GIÚP GIÁO VIấN SỬ DỤNG Cể HIỆU QUẢ THIẾT BỊ - ĐỒ DÙNG DẠY HỌC KHI GIẢNG DẠY
1 ẹoỏi vụựi nhaứ trửụứng
- Từ năm học 2006 – 2007 nhà trường đó chủ trương cho cỏn bộ thiết bị chogiỏo viện mượn luụn cả bộ ngay từ đầu năm học và cuối năm học trả lại Cúnhư vậy giỏo viờn mới chủ động trong việc sử dụng cũng như cú kế hoạch
tự làm cỏc loại thiết bị và đồ dựng cũn thiếu
- Hằng năm nhà trường và bộ phận thiết bị phỏt động cuộc thi tự làm đồ dựngdạy học với giỏ thành rẻ cú khen thưởng động viờn kiệp thời đối với nhữnggiỏo viờn làm tốt Từ đú kớch thớch việc làm và sử dụng đồ dựng dạy họcngày càng phỏt triển và cú hiệu quả trong cụng tỏc giảng dạy
- Có kế hoạch mua sắm trang thiết bị làm phong phú thêm đồ dùng dạy họcphục vụ các tiết dạy
- Thờng xuyên kiểm tra đôn đốc việc dạy và học của giáo viên và kiểm tra sổsách, kế hoạch mợn – trả đồ dùng của giáo viên
- Tổ chức các chuyên đề về sử dụng đồ dùng dạy học qua đó nhân rộng trongtoàn trờng
2 ẹoỏi vụựi giaựo vieõn.
- Mỗi giỏo viờn phải nắm vững danh mục Thiết bị - Đồ dựng dạy học mụnTiếng Việt tiểu học núi chung, cỏc Thiết bị tranh ảnh đồ dựng dạy học mụnTiếng Việt lớp 3 núi riờng và cỏc mụn dạy mà giỏo viờn đang phụ trỏch
Trang 13- Giỏo viờn kết hợp tổ chuyờn mụn tập hợp, sắp xếp theo từng chủ đề, đềtài… Trờn cơ sở đú tổ trưởng chuyờn mụn lờn kế hoạch để giỏo viờn trong
tổ phối hợp vời nhau sưu tầm theo cỏc chủ đề hoặc đề tài
- Khi giỏo viờn chọn tranh, ảnh, vật thật cần chỳ ý tớnh điển hỡnh, phản ỏnhtrung thực và cú khả năng làm rừ nội dung bài dạy
- Cỏc loại tranh vẽ và đồ dựng dạy học tự làm cần đảm bảo tớnh khoa học,tớnh sư phạm và tớnh mĩ thuật
- Học tập bồi dỡng nghiệp vụ qua các loại sách tham khảo, tạp chí giáo dục
- Thống nhất việc làm chuyên đề của tổ, cả tổ dự thảo đi đến thống nhất
ph-ơng pháp giảng dạy Cách sử dụng đồ dùng dạy học và thiết kế phiếu phục
vụ giờ học
- Giao lu học hỏi đồng nghiệp:
Thường xuyờn gặp gỡ trao đổi với đồng nghiệp, qua đó học tập trao đổi mạn
đàm rút kinh nghiệm trong vấn đề đổi mới phơng pháp dạy học, đổi mới việc sửdụng đồ dùng dạy học nhằm phục vụ đổi mới phơng pháp dạy học
3 Keỏt quaỷ thửùc hieọn.
3.1 Một số Thiết bị - Đồ dựng dạy học tự làm nhằm phục vụ giảng dạy.
- Năm học 2005 -2006: Bộ sưu tập “Tụi là hoa gỡ? Phong cảnh đẹp” và
“Tụi là quả gỡ? Quờ hương Việt Nam” Đạt Giải A cấp Huyện và đạt giải C cấpTỉnh – Người thực hiện: Đoàn Phước Vinh – Giỏo viờn dạy khối 4
- Năm học 2006 – 2007: Bộ sưu tập “ Việt Nam quờ hương tụi” Đạt giải Ccấp Tỉnh – Người thực hiện: Đoàn Phước Vinh – Giỏo viờn dạy khối 5
- Năm học 2009 – 2010: Bộ sưu tập “ Non sụng Việt Nam” Đạt giải C cấptrường và chọn dự thi cấp Huyện – Người thực hiện : Đoàn Phước Vinh – Giỏoviờn dạy khối 3
Trang 14Sử dụng đồ dùng dạy học trong giờ học còn rèn đợc trí thông minh, sáng tạo,giúp học sinh ôn luyện, củng cố khắc sâu kiến thức đã học một cách chủ động, tựgiác.
Khi trao đổi nhóm, trẻ phát huy toàn bộ sự hiểu biết của mình, cân nhắc,phát đoán nhanh chóng, chính xác các tình huống xảy ra, tìm đợc nhanh nhất cáccâu trả lời Sử dụng đồ dùng học tập trong các giờ dạy góp phần làm giàu thêmkiến thức cho trẻ, thúc đẩy năng lực hoạt động thực tiễn
Sử dụng đồ dùng dạy học trong các giờ học giúp học sinh tiếp thu bài họcnhẹ nhàng, thoải mái không mang tính cỡng ép
Trang 15Chương IV
MỘT SỐ GIỜ DẠY MINH HỌA CỤ THỂ VIỆC SỬ DỤNG THIẾT BỊ - ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
CĨ HIỆU QUẢ TRONG CÁC GIỜ HỌC TIẾNG VIỆT 3.
Bài soạn Dự thi GV dạy giỏi cấp huyện mơn Tiếng Việt lớp 3
Ngày dạy: 18 tháng 11 năm 2009Người dạy : Đồn Phước Vinh
Tập đọc
Nhớ Việt Bắc
Tố Hữu
A/ Mục đích yêu cầu
- Đọc đúng , rành mạch , biết nghỉ hơi hợp lý sau dấu chấm , dấu phẩy và giữa các cụm từ ; bước đầu biết đọc bài thơ ngắt nghỉ hơi hợp lí khi đọc thơ lục bát
- Rèn đọc đúng các từ ngữ HS đọc sai
- Hiểu ND : Ca ngợi đất và người Việt Bắc đẹp, đánh giặc giỏi ( trả lời được các câu hỏi trong
SGK, thuộc 10 dịng thơ đầu trong bài )
B/ Chuẩn bị :
GV : - Tranh ảnh minh họa bài đọc sách giáo khoa, tranh hoa mơ, bộ tranh
- Bản đồ để chỉ cho học sinh biết 6 tỉnh thuộc chiến khu Việt Bắc Bảng phụ
2 Kiểm tra bài cũ:
HS chọn tranh và đọc đoạn có nội dung như tranh
- Nhận xét
3.Bài mới:
a) Giới thiệu bài:
- Treo bản đồ giới thiệu Chiến khu Việt Bắc
b) Luyện đọc:
- 4 HS đọc
- Theo dõi nhận xét
- Lớp theo dõi, GV giới thiệu.
- Quan Sát