Phân môn tập đọc lớp 2 còn giúp học sinh mở rộng hiểu biết về cuộc sống, hình thành một số kỹ năng phục vụ cho đời sống và việc học tập của bản thân nh... Trong thực tế giảng dạy nhiều g
Trang 1A- Đặt vấn đề I- Lí do chọn đề tài
1- Cơ sở lí luận:
Lê Nin nói: “ Ngôn ngữ là phơng tiện giao tiếp quan trọng nhất của loài ng-ời” ngôn ngữ là công cụ tổ chức quá trình t duy, giúp cho t duy phát triển và là
ph-ơng tiện bộc lộ t duy, biểu hiện tâm trạng tình cảm.Cùng với sự lao động ngôn ngữ góp phần hình thành và phát triển xã hội loài ngời Chức năng quan trọng của ngôn ngữ đã qui định sự cần thiết của giảng dạy và học tập tiếng việt trong nhà trờng
Tiếng Việt là một môn mang tính khoa học, tổng hợp nhiều phân môn nhỏ, Mỗi phân môn mang một nhiệm vụ, chức năng riêng, song đều hớng tới một mục
đích chung là góp phần làm rạng rỡ, làm giầu cho tiếng mẹ đẻ, giúp cho các “chủ nhân tơng lai” của đất nớc hiểu và sử dụng thành thạo tiếng Việt của mình
Tập đọc là một phân môn quan trọng, nó là môn học công cụ Tập đọc không chỉ giúp cho học sinh phát triển kỹ năng đọc (quá trình chuyển từ hình thức chữ viết sang hình thức âm thanh) mà còn giúp cho học sinh thông hiểu văn bản đợc
đọc Đọc không chỉ là công việc giải mã tín hiệu ngôn ngữ (chữ âm) mà còn là quá trình nhận thức để hiểu tác phẩm Đọc trở thành đòi hỏi đầu tiên đối với mỗi ngời
đi học Lúc đầu trẻ học để đọc, sau đó trẻ trẻ phải đọc để học Đọc giúp trẻ chiếm lĩnh đợc một ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập, tiếp thu tri thức của nhân loại
Mục tiêu của dạy tập đọc là hình thành và phát triển kỹ năng đọc cho học sinh Đây là một trong bốn kỹ năng của môn tiếng Việt Kỹ năng đọc chính là đọc phải có chất lợng: Đọc đúng, đọc nhanh, đọc có ý thức, đọc diễn cảm chứ không phải đơn thuần là chỉ đọc thành tiếng, từ mà tách rời nghĩa ra khỏi quá trình đọc, chúng luôn tác động và hỗ trợ qua lại lẫn nhau, có đọc tốt thì mới hiểu đúng và có hiểu đúng thì mới đọc tốt đợc
Vì vậy mục đích cuối cùng của tiết dạy tập đọc là bớc đầu cho học sinh tiếp xúc ngôn ngữ văn học, ngôn ngữ nghệ thuật và hình thành ở học sinh năng lực cảm thụ
Phân môn tập đọc lớp 2 còn giúp học sinh mở rộng hiểu biết về cuộc sống, hình thành một số kỹ năng phục vụ cho đời sống và việc học tập của bản thân (nh
Trang 2khai lý lịch đơn giản, đọc thời gian biểu, tra và lập mục lục sách, nhận và gọi điện thoại…)
Phân môn tập đọc còn giúp học sinh xây dựng ý thức và năng lực thực hiện những phép xã giao tối thiểu Từ những mẩu chuyện bài văn, bài thơ hấp dẫn trong sách giáo khoa hình thành lòng ham muốn đọc sách, kỹ năng cảm thụ văn bản, văn học, cảm thụ vẻ đẹp của tiếng Việt và tình yêu tiếng Việt
2- Cơ sở thực tiễn.
Môn học tiếng Việt ở trờng phổ thông nói chung và ở Tiểu học nói riêng có
đặc trng cơ bản là: Nó vừa là môn học cung cấp cho học sinh một khối lợng kiến thức cơ bản nhằm đáp ứng đợc những mục tiêu, nhiệm vụ của từng bài học, vừa là công cụ để học tập các môn học khác Trẻ em muốn nắm kỹ năng học tập, trớc hết cần nghiên cứu tiếng mẹ đẻ của mình, chìa khoá của nhận thức, của học vấn, của
sự phát triển trí tuệ đúng đắn Những kiến thức, kỹ năng, kỹ sảo mà học sinh tiếp thu đợc từ môn tiếng Việt cần thiết cho tất cả các em khi bớc vào cuộc sống Điều này quy định vai trò của môn tiếng Việt với t cách là một môn học chính ở nớc ta Trong giai đoạn hội nhập kinh tế của đất nớc, đòi hỏi nền giáo dục phải thay
đổi mục tiêu đào tạo, xem xét lại nội dung và phơng pháp dạy học để phù hợp với
sự phát triển chung của toàn cầu Đó là việc làm rất bức xúc, cần thiết hiện nay Dạy môn tiếng Việt ở nhà trờng nói chung, môn tập đọc ở bậc tiểu học nói riêng đang là một vấn đề đợc các nhà trờng, các nhà nghiên cứu và toàn xã hội hết sức quan tâm
Ai cũng biết dạy một tiết tập đọc thành công rất khó Ngay cả đến các giờ dạy mẫu trong các chuyên đề cũng luân còn những hạn chế mà đợc nhiều giáo viên
đa ra bàn luận Nguyên nhân là do sức ép quá nặng nề của xã hội đối với giáo dục, dẫn đến chúng ta nôn nóng đòi hỏi ngời dạy qúa khả năng của bản thân họ và điều kiện khách quan cho phép
Trong thực tế giảng dạy nhiều giáo viên còn máy móc dạy theo một mô tuýp
đã hớng dẫn sẵn từ trớc mà không hề có cải tiến, sáng tạo, dẫn đến kết quả giờ dạy tập đọc không cao, học sinh ngắt, nghỉ hơi cha đúng lúc, đúng chỗ, chữa biết đọc phân biệt giữa lời kể chuyện với lời nhân vật (đối với bài tập đọc thể loại chuyện)
kỹ năng đọc hiểu còn nhiều hạn chế
Trang 3Song trong thực tế giáo dục hiện nay, chú yếu lấy học sinh làm trung tâm dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh Do vậy đòi hỏi mỗi giáo viên phải linh hoạt trong phơng pháp giảng dạy, dựa trên nền móng hớng dẫn, chỉ
đạo ban đầu, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
Xuất phát từ tình hình thực tế dạy và học phân môn tập đọc của trờng tôi hiện nay, tôi luôn suy nghĩ cần phải làm gì đó để giờ tập đọc thực sự có hiệu quả, làm thế nào để phối hợp đọc thành tiếng và đọc hiểu, làm thế nào để những gì đọc đợc tác động vào chính cuộc sống của các em… Những trăn trở đó đã thôi thúc tôi nghiên cứu về: “Một số biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả dạy học tập đọc ở lớp 2”
II Mục đích nghiên cứu
1- Tìm hiểu yêu cầu nhiệm vụ và thực trạng dạy học của phân môn tập đọc lớp 2 2- Đề xuất một số biện pháp dạy tập đọc theo hớng đổi mới.
3- Nghiên cứa, tích luỹ thêm vốn kinh nghiệm cho bản thân góp phần nâng
cao chất lợng giảng dạy
III - Đối tợng, phạm vi nghiên cứu.
Học sinh lớp 2A, 2B trờng tôi công tác
Nghiên cứu về một số biện pháp dạy học tập đọc ở lớp 2 theo hớng đối mới
IV - Phơng pháp nghiên cứu:
1- Phơng pháp trực quan, quan sát.
2- Phơng pháp thực nghiệm.
3- Phơng pháp hỏi đáp.
4- Phơng pháp điều tra.
5- Phơng pháp tổng hợp rút kinh nghiệm.
B- Nội dung giải quyết vấn đề:
I Thực trạng dạy và học phân môn tập đọc hiện nay.
Qua nghiên cứu và thực tế giảng dạy cho thấy nguyên nhân của một tiết dạy tập đọc không thành công là do giáo viên có những sai lầm khi thiết kế và thực hiện giờ dạy:
Trang 4Lỗi đầu tiên cho thấy là giáo viên phân phối thời gian không hợp lý, dẫn đến tình trạng có phần dạy quá sâu (hoặc dông dài) không cần thiết, có phần lại hời hợt cha đủ độ “cần” của bài giảng Thờng thấy nhất là hiện tợng học sinh không còn thời gian luyện đọc lại Phân phối thời gian không hợp lý còn dẫn đến việc kéo quá dài tiết học, do vậy sẽ ảnh hởng đến các tiết học khác, nội dung các tiết học khác
sẽ bị cắt giảm
Phần luyện đọc nhiều giáo viên cho là dễ, nhng thực chất đây là phần khó nhất, phần trọng tâm của bài giảng ở khâu này giáo viên ít mắc lỗi về thao tác kỹ thuật, nhng lại không biết dạy nh thế nào để phát huy tính tích cực, sáng tạo của mỗi học sinh, sử dụng những hình thức luyện đọc nh thế nào để tiết học sinh động, hào hứng, không buồn tẻ, đơn điệu Trong khi học sinh đọc giáo viên cha chú ý
đến tốc độ đọc của học sinh theo yêu cầu kiến thức và kỹ năng cơ bản, phù hợp với từng khối lớp
Đa số giáo viên phụ thuộc nhiều vào sách giáo khoa, sách hớng dẫn, coi sách làm mẫu là chuẩn mà cha biết sử lý linh hoạt kiến thức cho phù hợp với trình độ học sinh Vì vậy cha phát huy đợc tính tích cực, sáng tạo của học sinh, dẫn đến học sinh tiếp thu bài một cách thụ động, các em cha khám phá, thâm nhập nội dung bài học
Khi đọc mẫu, một số giáo viên đọc cha chính xác, còn đọc ngọng, nhất là phụ
âm đầu l/ n Giọng đọc của cô cha truyền cảm, do vậy cha thu hút đợc sự chú ý của học sinh
Yêu cầu đổi mới giáo dục học sinh là dạy theo đối tợng học sinh, việc dạy tập
đọc theo đối tợng học sinh trong giờ tập đọc cũng ít đợc giáo viên chú trọng, biểu hiện là trong giờ dạy, nhất là những giờ dạy có ngời dự nhiều giáo viên cố tình “bỏ quên” những học sinh yếu mà chỉ chú ý gọi những học sinh khá giỏi Có những em
đợc gọi đọc và trả lời câu hỏi 4 đến 5 lần, làm cho giờ học thêm nhàm chán
* Về phía học sinh:
Do đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học còn nhỏ, sự tự giác trong học tập cha cao, nhận thức của các em mới là sơ khai ban đầu, trình độ đọc còn
yếu(ch-a dành mạch, còn ấp úng, nhát gừng, chyếu(ch-a thật thông hiểu văn bản) Các em còn có thói quen đọc thiếu ý thức (đọc đồng thanh nhiều, ít đựơc nhắc nhở, uốn nắn, nên
đọc ê a kéo dài hoặc liến thoắng, vội vã, hấp tấp…)
Trang 5Do ảnh hởng phơng ngữ của địa phơng vùng nông thôn tại tỉnh học sinh th-ờng mắc lỗi nh:
Phát âm không chuẩn xác phụ âm đầu: l/ n
Đọc và dùng từ địa phơng: chổi/chủi; bảo/ bẩu; ổi/ủi; nhiều/ nhều…
Nhầm lẫn dấu thanh: sắc/ ngã VD: cũng/cúng…
Một số học sinh khi đọc còn ngọng phụ âm đầu
Khi trả lời câu hỏi các em phụ thuộc nhiều vào sách giáo khoa (đọc cả câu,
đoạn) chứ không chọn lọc ý ra để trả lời
Khâu thực hành còn yếu, nhất là khâu luyện đọc, đặc biệt là đọc hiểu và đọc nâng cao Các em đọc còn gặp nhiều khó khăn khi gặp những câu dài và giọng đọc phân vai
Từ thực trạng dạy và học phân môn tập đọc hiện nay cha đáp ứng đợc yêu cầu của phân môn Vì thế để khắc phục tình trang trên, tôi xin đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy tập đọc ở lớp 2
II- Một số biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả dạy học tập đọc ở lớp 2:
1- Nâng cao hiệu quả dạy học tập đọc thông qua việc đọc mẫu của giáo viên.
Khâu đầu tiên trong qui trình luyện đọc ở lớp 2 là đọc mẫu của giáo viên Giáo viên đọc mẫu toàn bài là rất cần thiết, vì muốn học sinh đọc đúng, thì phải giới thiệu cho các em mẫu đúng Lời đọc mẫu đúng và hay của giáo viên có tác dụng định hớng cách đọc cho học sinh, đồng thời giúp các em nhận thức đúng hơn nội dung bài đọc Nếu bài đọc là một văn bản nghệ thuật thì lời đọc của giáo viên còn có ý nghĩa khơi gợi hứng thú và trí tởng của học sinh, làm cho các em rễ đi vào thế giới của tác phẩm dới một ánh sáng hấp dẫn hơn
Yêu cầu đọc diễn cảm không đặt ra đối với học sinh lớp 2, nhng đối với giáo viên thì đây là yêu cầu cần thực hiện Đồng thời giáo viên cần hớng dẫn học sinh
đọc sao cho phù hợp với nội dung của bài văn, bài thơ VD: Biết nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm từ hay giữa các mục, các phần trong bài đọc
Việc giáo viên đọc mẫu sẽ không phải là áp đặt học sinh nếu giáo viên biết khích lệ những cách đọc hợp lý của học sinh, không đòi hỏi các em nhất nhất phải
đọc nguyên xi cách đọc của thầy giáo, cô giáo Tuy nhiên vì học sinh hay bắt chớc
Trang 6thầy, cô nên giáo viên cần chuẩn bị thật tốt để có cách đọc chuẩn mực, hạn chế những lỗi trình bày cá biệt, nh vậy thì không có gì đáng ngại nếu học sinh bắt chớc giáo viên trong cách đọc bài
2- Nâng cao hiệu quả giờ dạy tập đọc thông qua việc giúp học sinh chủ động
nắm nghĩa của từ trong dạy tập đọc
Hiểu từ là bớc để học sinh hiểu câu Hiểu câu là bớc để học sinh hiểu đoạn Hiểu đoạn là bớc để học sinh hiểu bài Do vậy giúp học sinh hiểu từ là bớc quan trọng trong việc dạy đọc hiểu
Trong nhiều tiết dạy đọc ở lớp 2 giáo viên thờng giúp học sinh hiểu từ bằng cách để các em đọc chú thích trong sách giáo khoa Cách để học sinh nhắc lại nghĩa của từ đợc nêu trong phần chú thích nhng không đa các từ ấy vào ngữ cảnh
cụ thể của văn bản chỉ mới giúp cho học sinh nhận biết nghĩa của từ chứ cha thực
sự hiểu nó Vì vậy khi cho học sinh đọc chú thích nghĩa của từ thì ngay sau đó cần cho các em gắn ý giải thích từ ấy với câu, đoạn chứa từ ấy, học sinh nói ý của câu với từ đã đợc giải thích để các em hiểu từ giải thích một cách rõ ràng
Ví dụ: Khi giải thích từ “ ngăn cản” trong bài: Bạn của Nai Nhỏ Giáo viên gọi một học sinh đọc nghĩa chú thích trong sách giáo khoa, sau đó giáo viên đặt câu hỏi: Vậy trong câu “ Cha không ngăn cản con” ý của Nai bố là gì?
ở những từ mà nghĩa đợc nêu cha cụ thể, rõ ràng thì giáo viên nên có những biện pháp khác tìm hiểu chúng
Từ không thể hiểu bằng ngữ cảnh và học sinh cũng cha hề có một kinh nghiệm nào liên quan Đó là những từ đề cập đến sản vật địa phơng, hiện tợng vật chất hay văn hoá của một địa phơng, địa danh, sự kiện lịch sử chẳng hạn nh: Thúng câu,cà cuống, niềng niễng trong bài “ Quà của bố” hay gỗ xoan đào trong bài “ Ngôi trờng mới”, Công đồn, quân cơ trong bài “ S tử xuất quân” Cách giúp cho học sinh hiểu ý nghĩa từ thuộc dạng này là dùng tranh, vật thật hoặc lời giải thích
cụ thể sinh động của giáo viên
+ Từ có thể hiểu bằng ngữ cảnh nhng học sinh cha có trải nghiệm liên quan:
Ví dụ: Băn khoăn, bàng hoàng, do dự, quyết định Với những từ thuộc dạng này giáo viên nêu ví dụ( vấn đề là một câu chuyện, một tình huống) để học sinh hiểu ý nghĩa của từ Từ ví dụ minh hoạ đa ra, giáo viên đề nghị học sinh nói ý, câu chứa từ mình mới giải thích để xem học sinh đã hiểu đợc từ ấy cha và cũng là hiểu
ý câu, đoạn cha
Trang 7+ Từ có thể hiểu bằng ngữ cảnh và học sinh ít nhiều đã có trải nghiệm ví dụ nh: Thật thà, siêng năng Giáo viên tổ chức cho học sinh nêu ví dụ thể hiện ngữ cảnh sử dụng từ ấy
+ Từ khoá, từ có ý nghĩa khái quát nội dung của văn bản đọc ví dụ: Nhẫn lại, kiên trì trong bài “ Có công mài sắt, có ngày nên kim” đoàn kết trong bài “Câu chuyện bó đũa” Giáo viên có thể hớng dẫn học sinh giải thích chúng bằng cách đa
ra một giải nghĩa chung( giải nghĩa này có thể đã đợc nêu ra trong phần chú giải)rồi vận dụng, xâu kết các chi tiết trong bài để chứng minh cho giải nghĩa ấy + Một số động từ thể hiện động tác nh: loạng choạng, hích vai, thập thò, vùng vẫy… hay tính từ thể hiện một số trạng thái mà học sinh khó hình dung nh: ngập ngừng, nhẹ nhõm, ngại ngùng… thì dùng động tác,cử chỉ, cách biểu hiện của giọng nói, lời nói để thể hiện ý nghĩa của chúng
+ Bớc đầu hình thành cho học sinh kĩ năng đoán nghĩa từ Việc rèn cho học sinh kĩ năng đoán nghĩa từ tạo điều kiện cho học sinh phát triển thành ngời đọc độc lập và thông minh cũng nh nâng cao khả năng suy nghĩ linh hoạt, lôgíc cho học sinh
Ví dụ: từ “ êm đềm” trong câu: Sông Hơng là đặc ân của thiên nhiên dành cho Huế, làm cho không khí thành phố trở nên trong lành, làm tan biến những tiếng ồn ào của chợ búa, tạo cho thành phố một vẻ êm đềm (Sông Hơng) Từ “êm
đềm” đợc chú thích trong SGK là “ yên tĩnh” Thay cho việc giúp học sinh nắm nghĩa từ “ êm đềm” theo cách dựa vào đọc chú thích có sẵn, giáo viên hớng dẫn học sinh đoán nghĩa từ bằng cách đối lập từ này với từ “ồn ào”
Cách đoán nghĩa từ nh thế nào không những giúp học sinh hiểu từ “êm
đềm”và ý câu văn mà còn giúp các em học đợc một cách phát hiện nghĩa của từ trong lúc đọc cũng nh gia tăng vốn từ theo trờng nghĩa của nó
3- Nâng cao hiệu quả giờ dạy tập đọc qua việc coi trọng rèn đọc cho học sinh
Muốn học sinh đọc tốt, trớc hết phải rèn cho học sinh phát âm đúng, rõ ràng
Để làm đợc điều này, ngay từ đầu năm tôi đã điều tra phân loại lỗi cho từng em, từng nhóm để có kế hoạch bồi dỡng, uốn nắn
Trong bảng theo dõi phát âm của học sinh, ghi rõ mức độ tiến bộ, những khuyết điểm còn mắc phải trong từng tháng để từng bớc rứt điểm
Trang 8Kết hợp với việc rèn phát âm đúng, rõ ràng, cần rèn cho học sinh năng lực
đọc đúng, dành thời gian thích đáng cho phần luyện đọc Khi đọc lu ý cho học sinh những dấu thanh mà học sinh hay bỏ quên hoặc đọc sai Hớng dẫn học sinh đọc rõ từng tiếng, không đợc đọc kéo dài từ tiếng này sang tiếng khác Đối với bài khó, câu khó cần đọc lại nhiều lần
Muốn học sinh đọc tốt trớc hết cần rèn cho học sinh phát âm đúng, rõ ràng ở lớp 2 thấy đầu năm các em còn phát âm sai nhiều, chủ yếu là phát âm sai phụ âm
đầu: l/ n; s/ x; ch/ tr; dấu sắc, dấu ngã do thói quen của địa phơng
Để khắc phục tình trạng này tôi xin đa ra một số biện pháp sau:
+ Phải điều tra phân loại lỗi cho từng em, từng nhóm để có kế hoạch bồi d-ỡng, uốn nắn
+ Phân tích sự khác biệt của phát âm đúng, phát âm sai để các em nghe, từ đó
có ý thức tự phát âm theo yêu cầu của giáo viên qua việc làm mẫu để học sinh bắt chớc
Ví dụ: Khi phát âm âm “n” đầu lỡi và sau của răng cửa hàm trên tạo nên luồng hơi thoát ra mũi Khi phát âm đầu lỡi thẳng, luồng hơi đi ra nhẹ
Khi phát âm “l” Đầu lỡi và ngạc cứng là điểm cấu âm của l Luồng hơi lách qua hai bên lỡi tạo nên âm l
Tiếp theo là rèn đọc trôi chảy Giáo viên cần lu ý một số việc sau:
Rèn cho học sinh biết ngừng, nghỉ đúng chỗ, biết phân biệt câu thơ và dòng thơ Có những bài thơ phải đọc vắt hai dòng thơ vào thành một câu thơ
Ngoài việc rèn cho học sinh biết ngắt hơi, nghỉ hơi sau dấu chấm, dấu phẩy việc ngắt nghỉ hơi sau dấu chấm cảm, chấm lửng, chấm phẩy cũng hết sức cần thiết.Đối với câu văn dài giáo viên cần luyện cho học sinh biết cách ngắt nghỉ và nhấn giọng phù hợp
Ví dụ: Bài Gấu trắng là chúa tò mò có các câu sau:
Nhng vì nó chạy rất nhanh/ nên suýt nữa thì nó tóm đ ợc anh.// May mà anh
đã kịp nhảy lên tàu/ vừa sợ vừa rét run cầm cập.//
Khi dạy giáo viên phải đọc mẫu, hớng dẫn cách ngắt, nghỉ và nhấn giọng ở các từ ngữ gạch chân rồi cho học sinh đọc lại
Hay trong bài thơ: Cây dừa có câu thơ
Trang 9Quả dừa- đàn lợn con/ nằm trên cao
Học sinh rất hay đọc là:
Quả dừa- đàn lợn/ con nằm trên cao Nếu giáo viên không hớng dẫn cho học sinh ngắt nghỉ đúng thì chắc chắn các em sẽ hiểu sai ý của câu thơ
Để rèn đọc phù hợp với từng đối tợng học sinh Giáo viên cần phân học sinh thành 3 loại:
Loại 1: Đọc kém( ngọng nhiều từ: l thành n, ngọng dấu thanh, ngọng phụ âm
đầu.)
Loại 2: Đọc bình thờng
Loại 3: Đọc tốt
Cách rèn 3 loại nh sau:
Đối với học sinh kém: Tâm lí các em rất ngại đọc, nhất là các bài dài vì thế không nên ép các em đọc nhiều Trong phơng pháp mới của phân môn tập đọc có
đọc nối tiếp câu, đây là hình thức rèn đọc tốt nhất cho các em Giáo viên động viên các em đọc tốt từng câu của mỗi bài, sau đó nâng dần lên đọc đoạn Mặt khác cho các em đọc nhóm để các em khá kèm cặp các em sẽ thấy tự tin hơn
Đối với học sinh bình thờng: Tâm lí các em này ngại thể hiện, các em nghĩ biết đọc là đợc Giáo viên cần khuyến khích các em nh khen, cho điểm để các em bạo dạn hơn Ngoài ra cho các em tham gia đóng vai nhân vật trong giờ tập đọc hay giờ kể chuyện để nôi cuốn các em thích đọc
Đối với học sinh đọc tốt: Tâm lí các em thích bộc lộ tự tin Giáo viên cần đòi hỏi các em ở mức độ cao hơn nh là đọc diễn cảm, đọc theo vai Lấy các em làm nhân tố tích cực từ đó phát triển thêm cho các em khác
4- Nâng cao hiệu quả giờ dạy tập đọc qua việc sử dụng hệ thống câu hỏi giúp
học sinh đọc hiểu
Bên cạnh việc rèn luyện kỹ năng đọc đúng, giáo viên cần rèn luyện kỹ năng
đọc hiểu cho học sinh, đọc hiểu là một quá trình tích cực, trong đó ngời đọc phải hiểu đợc văn bản đọc Để hình thành kỹ năng đọc hiểu cho học sinh giáo viên sử dụng hệ thống câu hỏi hớng vào việc thực hiện các yêu cầu sau:
a- Phát hiện ra điều hấp dẫn, lý thú trong bài đọc.
Ví dụ: Trong bài “Đàn gà mới nở” có thể sử dụng những câu hỏi
Trang 10+ Đọc và tìm hiểu hình ảnh đẹp, đáng yêu của đàn gà con? (Lông vàng mát dịu, mắt đen sáng ngời, những hòn to nhỏ)
+ Đọc và tìm câu thơ cho ta thấy tác giả rất yêu đàn gà mới nở? (ơi chú gà ơi!
ta yêu chú lắm)
b- Thu nhận thông tin cụ thể từ bài đọc
Loại câu hỏi này thờng dùng cho các văn bản nhật dụng đa vào dạy trong
ch-ơng trình
Ví dụ: Với bài tập đọc “Thời khoá biểu” có thể yêu cầu học sinh
+ Đọc cho học sinh ghi lại số tiết học chính, số tiết học bổ sung và số tiết học
tự chọn? (tiết học chính 23 tiết, tiết học bổ sung 9 tiết, tiết học tự chọn 3 tiết)
+ Em cần thời khoá biểu để làm gì? (để biết lịch học, chuẩn bị bài ở nhà, mang sách vở và đồ dùng học tập cho đúng)
c- Nhận xét trên cơ sở “t duy phê phán”
Bài Bạn của Nai Nhỏ có thể hỏi học sinh:
Mỗi hành động của bạn nai nhỏ nói lên một điểm tốt của bạn ấy, em thích nhất điểm nào? (dám liều mình vì ngời khác, vì đó là đặc điểm của ngời vừa dũng cảm, vừa tốt bụng)
+ Theo em ngời bạn tốt là ngời nh thế nào? (có sức khoẻ để làm nhiều việc, thông minh , nhanh nhẹn, sẵn lòng giúp ngời, cứu ngời)
d- Chuẩn bị cho việc thảo luận trên lớp.
Ví dụ bài: “Chim sơn ca và bông cúc trắng” giáo viên hỏi
+ Em muốn nói gì với cậu bé? (học sinh có thể trả lời theo cách tìm hiểu riêng)
Bài “Một trí khôn hơn trăm trí khôn” giáo viên hỏi:
+ Em thích con vật nào trong truyện? vì sao? (học sinh có thể) trả lời em thích gà rừng vì gà rừng thông minh và bình tĩnh trong lúc gặp nguy hiểm, em thích con Chồn vì Chồn đã hiểu ra sai lầm, khiêm tốn, quý trọng tình bạn
Hệ thống câu hỏi ngoài việc thực hiện các yêu cầu nêu trên, giáo viên cần chú
ý dẫn dắt cho sát với đối tợng cụ thể của học sinh, tạo điều kiện cho mọi đốii tợng học sinh đều đợc làm việc