Slide sinh 11 hô hấp ở động vật _N.Q Ngọc

Slide sinh 11 hô hấp ở động vật _N.Q Ngọc tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả...

Trang 1

Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử e-Learning

-Bài giảngTiết 17: HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT

Chương trình Sinh học, lớp 11 Giáo viên: Ngô Quốc Ngọc

lggt505ngoc@gmail.com

Điện thoại di động: 01638988788 Trường THPT Mường Nhà, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên

Tháng 1/2015

UBND TỈNH ĐIỆN BIÊN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Trang 2

Trong vũ trụ bao la, có một hành tinh

nhỏ bé mang tên Trái Đất, sự kì diệu trên hành tinh này đó là sự sống Sự sống là kết quả tiến hóa kì diệu của vật chất

Sự sống tồn tại, phát triển và tiến hóa

Để tồn tại các sinh vật trên trái đât cần các quá trình trao đổi vật chất với môi trường xung quanh

Trang 3

Thật là sảng khoái sau khi ngáp phải

không các bạn? 

Bài hôm nay chúng ta sẽ nghiên

cứu một trong những quá trình đó

Hình ảnh những người thợ lặn phải dùng bình oxi để thở được dưới nước

Hãy xâu chuỗi và liên kết các hình ảnh sau sẽ cho ta biết về quá trình này

Và xem các hình ảnh vui nhộn

về ngáp ngủ sau:

Người phụ nữ và người đàn ông này

đang hít thở nguồn không khí trong lành.Bài học hôm nay chúng ta nghiên cứu một

phần nhỏ về quá trình hô hấp.Câu trả lời: Quá trình hô hấpHô hấp ở động vật

Trang 4

I, Hô hấp là gì?

và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải COHô hấp là tập hợp những quá trìnhtrong đó cơ thể lấy OO2 từ bên ngoài 2 ra ngoài.vào để oxi hóa các chất trong tế bào

Người thợ lặn này anh ta muốn hoạt động dưới nước phải dùng bình oxi để thở.Vậy người thợ lặn dùng khí gì để thở? Anh ta thải ra khí gì?Khi thở anh ta phải thải ra các bóng khíNếu không có bình oxi anh ta có hoạt động lâu dưới nước được không?

Trang 5

Hô hấp ở động vật bao gồm:Hô hấp ngoàivà Hô hấp trongVận chuyển khí

Hô hấp ở động vật gồm mấy giai đoạn?

Trang 6

Hô hấp ngoài là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường sống

Hô hấp ngoài là gì?

thông qua bề mặt trao đổi khí

Trang 7

II, Bề mặt trao đổi khí là gì?

BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ

Trang 8

Hãy lấy một số ví dụ về bề mặt trao đổi khí ở các loài động vật khác nhau?Nói cách khác bề mặt trao đổi khí chính là

cơ quan hô hấp ở các loài động vật

Trang 9

Bề mặt trao đổi khí là “Phổi” ở các động vật sống trên cạn như:

Thú

Bò sát

Trang 10

Bề mặt trao đổi khí là “Mang” ở các động vật sống dưới nước như:

Thân mềmCá

Trang 11

Trao đổi khí qua “Hệ thống ống khí”

như các loài Côn trùng

Trang 12

Trao đổi khí qua “Bề mặt cơ thể” có ở:

Giun

Ruột khoang (Thủy tức)

Động vật đơn bào

(Amip)

Trang 13

Bề mặt trao đổi khí có đặc điểm gì? Đặc điểm đó có vai trò gì?

Vậy bề mặt trao đổi khí của cơ quan hô

3 - Bề mặt trao đổi khí có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp

Tăng diện tích tiếp xúc giữa máu với môi trường Sắc tố hô hấp giúp vận chuyển khí

2 - Bề mặt trao đổi khí mỏng và ẩm ướt Giúp O2 và CO2 dễ dàng khuếch tán qua

4 - Có sự lưu thông khí Tạo ra sự chênh lệch về nồng độ khí O2 và

CO2Bằng thực tế hãy cho biết các đặc điểm chung giũa phổi của thú của chim, mang của cá và da của giun đất?

Trang 14

1, Trao đổi khí qua bề mặt cơ thể

Một ví dụ cho trao đổi khí qua bề mặt

cơ thể là sự trao đổi khí của giun đất

Sự trao đổi được thực hiện trực tiếp

qua bề mặt cơ thể

Cơ thể giun có kích thước nhỏ (tỉ lệ S/V lớn)Da luôn ẩm ướtDưới da có nhiều mao mạch, sắc tố hô hấp

O2 từ môi trường khuếch tán qua da vào máu và

CO2 trong cơ thể khuếch tán qua da ra ngoài

Hãy cho biết giun đất có đặc điểm gì tạo điều kiện thuận lợi cho trao đổi khí qua da?

Vậy sự trao đổi khí qua da diễn ra như thế nào?

Trang 15

Ta có thể giải thích việc làm này giúp cho

da của giun luôn ẩm ướtTuổi thơ có lẽ ai cũng đã từng câu cá bằng giuntạo điều kiện cho Ohộp đựng giun một ít đất ẩmKhi đi câu chúng ta cho vào 2 và CO2 khuếch

tán qua da, tránh cho giun bị chếtVậy việc có tác dụng gi?

Trang 16

2, Trao đổi khí qua hệ thống ống khí

Khác với giun đất, châu chấu sống trên mặt đất không trao đổi khí qua da mà trao đổi khí thông qua hệ thống ống khí

Hệ thống ống khí thông ra bên ngoài nhờ lỗ thở nằm ở phần bụng của cơ thể.nhờ sự co giãn của phần bụng Sự thông khí được thực hiện

Khí O2 và CO2 được trao đổi trực tiếp với tế bào qua hệ thống ống khí

Hệ thống ống khí được cấu tạo từ

những ống dẫn khíCác ống dẫn khí phân nhánh nhỏ dầncác ống nhỏ nhất tiếp xúc trực tiếp với tế bào của cơ thể

Trang 17

sẽ gây ra sự khó khăn trong lưu thông khí

Một con châu chấu không thể to bằng con mèochú dế mèn được coi là khổng lồ này

chiều dài cũng chỉ khoảng hơn 10 cm

nếu hệ thống ống khí quá dài

và phân nhánh quá nhiều

Cơ thể côn trùng không to được một phần

là do sự trao đổi khí qua hệ thống ống khíTại sao cơ thể côn trùng lại có kích thước nhỏ?Nếu châu chấu to bằng mèo có lẽ chúng ta không phải nuôi lợn nữa  làm thực phẩm nữa

Trang 18

làm tắc ống dẫn khí, không lưu thông

được khí không hô hấp được

Động vật dưới nước có cơ quan hô hấp thích nghi với môi trường nước

Khi châu chấu trong nước chúng sẽ chết

do nước tràn vào hệ thống ống khíTại sao châu chấu rơi xuống nước lại chết?

Cơ quan trao đổi khí thích nghi với môi trường

nước do sự tiến hóa lâu dài đó là mang

Trang 19

Cá sống dưới nước, trao đổi khí bằng mangĐiều thú vị ở đây là cách sắp xếp của các mao mạch trong phiến mangphiến mang có bề mặt mỏng và chứa rất nhiều mao mạch máucác cung mang có phiến mangMang có các cung mang, trên

giúp cho dòng máu trong các mạch luôn chẩy song song và ngược chiều với dòng nước

Phiến mang

Cung mang

Mao mạch

Dòng máu vào Dòng máu ra

Dòng máu ra

Dòng nước

3, Trao đổi khí bằng mang

Vậy mang cá có cấu tạo như thế nào thích

nghi với trao đổi khí trong nước?

Trang 20

Đặc điểm này do cử động nhịp nhàng của miệng, xương nắp mang và diềm nắp mang

Nhờ các đặc điểm trên làm tăng hiệu suất trao đổi khí giữa máu và dòng nước giàu O2 đi qua mang

Không những vậy dòng nước qua mang của

cá luôn theo một chiều và gần như liên tục

Nền khoang miệng hạ

xuống

Mở miệng ra

Diềm nắp mang đóng lại

Nền khoang miệng nâng lên

Nước bị đẩy ra Miệng ngậm lại

Diềm nắp mang mở ra

Nước vào

cá xương lấy được 80% lượng O2 của nước

Trang 21

và khí CO2 khuếch tán từ máu qua mang vào nước

Sự trao đổi khí qua mang diễn ra theo cơ chế khuếch tánkhí O2 trong nước khuếch tán qua mang vào máu

mang sẽ bị khô các phiến mang sẽ xẹp và dính lại không hô hấp đượcthích nghi với môi trường nướcMang là cơ quan trao đổi khí khi cá trên cạn không còn lực đẩy của nước

Vậy tại sao trên cạn cá không hô hấp được?

Trang 22

mà chúng hô hấp bằng phổi như cá voi, cá heonhưng cơ quan hô hấp lại không phải mangMột số động vật cũng sống dưới nước

Trang 23

khi ngoi lên mặt nước, khí dồn đẩy ra ngoài

qua lỗ mũi gây áp lực lớn tạo cột nước caoCá voi, cá heo là thú sống dưới nước

phổi chúng có dung tích lớn, khả năng nhịn thở cao

Trang 24

4, Trao đổi khí bằng phổi

Ở thú: phổi gồm hệ thống ống dẫn khí phân nhánh nhỏ dần tận cùng là các phế nangPhổi là cơ quan trao đổi khí của động vật trên cạnPhổi thú và phổi chim có cấu tạo khác nhau

phế nang có bề mặt mỏng và chứa nhiều mao mạch máu

Sau đây chúng ta đi nghiên cứu cấu tạo

và sự trao đổi khí ở phổi thú

Theo nghiên cứu tổng diện tích bề mặt các phế

nang ở phổi người khoảng 70 m2

Dựa vào cấu tạo của phế nang hãy cho biết quá trình trao đổi khí diễn ra như thế nào?

CO2

O2

Quan sát hình ta thấy phổi thú có cấu tạo như sau:

Vậy là diện tích bề mặt trao đổi khí của phổi thú rất lớn điều này làm tăng hiệu quả trao đổi khí

Ta có thể thấy rằng số lượng phế nang trong phổi là rất lớn

Trang 25

Không khí đi vào và đi ra khỏi phổi qua đường dẫn khí (khoang mũi, hầu, khí quản, phế quản)

Ta thấy khi hô hấp lồng ngực được nâng lên hạ xuốngLiên hệ hô hấp ở người hãy cho biết khí

đi vào và đi ra phổi qua các bộ phận nào ?

Nhờ đâu mà khí có thể lưu thông trong phổi?vậy sự lưu thông khí nhờ các cơ hô hấp

làm thay đổi thể tích khoang ngực

Trang 26

do vậy trao đổi khí diễn ra liên tục giữa

máu trong mao mạch với không khí giầu O2

Khác với thú, chim ngoài hô hấp bằng phổi, quá trình trao đổi khí còn nhờ hệ thống túi khí

điều đặc biệt là khí đi qua các ống khí ở phổi theo một chiều nhất định, kể cả hít vào hay thở ra

Vậy là dòng khí luôn đi theo một chiều nên

không có khí đọng trong các ống dẫn khí

Phổi Túi khí trước

Túi khí sau

sự trao đổi khí không phải qua phế nang mà

được thực hiện qua các ống khí nằm trong phổi

Ống khí

Những đặc điểm trên cho thấy chim là động vật

trên cạn trao đổi khí hiệu quả nhấtNhờ sự thay đổi thể tích khoang bụng, các túi khí thay đổi thể tích, không khí đi qua các ống khí

Trang 27

Lưỡng cư: vừa sống trên cạn vừa dưới nước nên trao đổi khí qua cả phổi và da.

Sự thông khí chủ yếu nhờ sự nâng lên, hạ xuống của thềm miệng

do vậy da của chúng luôn ẩm ướt

Trang 28

Hô hấp là một trong những quá trình

quan trọng sự sống

Người nếu ngừng hô hấp không thể sống sót

Trang 29

Không khí là nguồn cung cấp O2 chủ yếu cho các loài trong đó có con người.Nhưng

Trang 30

Không khí đang bị ô nhiễm

Trang 31

Trong bầu không khí ô nhiễm con người dễ mắc các bệnh về hô hấp nguy hiểm hơn cả đó là Ung thư phổi

Trang 32

Không chỉ do không khí ô nhiễm,

con người còn tự hại mình bằng việc: Hút thuốc lá

Trang 33

Hãy bảo vệ lá phổi của chính

Trang 34

Không hút thuốc lá

Trang 35

Chúng ta đã nghiên cứu về hô hấp

và sự sống Hãy cùng ôn lại những gì đã học

Trang 36

Động vật đơn bào hay đa bào có tổ chức thấp (ruột

khoang, giun tròn, giun dẹp) có hình thức hô hấp như thế nào?

Bạn trả lời đúng

Đáp án của bạn Đáp án đúng:

Bạn chưa hoàn thành câu

Trang 37

Các loại thân mềm và chân khớp sống trong nước có hình thức hô hấp như thế nào?

Trang 38

Ý nào dưới đây không đúng với đặc điểm của da giun đất thích ứng với sự trao đổi khí?

hỏi này

khá lớn.

qua.

(s/v)khá lớn.

Trang 39

Côn trùng có hình thức hô hấp nào?

Trang 40

Ý nào dưới đây không đúng với hiệu quả trao đổi khí

ở động vật?

hỏi này

Trang 41

Phổi của chim có cấu tạo khác với phổi của các động vật trên cạn khác như thế nào?

hỏi này

A) Phế quản phân nhánh nhiều.

B) Có nhiều phế nang.

C) Khí quản dài.

D) Có nhiều ống khí.

Trang 42

Cơ quan hô hấp của nhóm động vật nào trao đổi khí hiệu quả nhất?

B) Phổi của chim.

C) Phổi và da của ếch nhái.

D) Da của giun đất.

Trang 43

Vì sao cá lên cạn sẽ bị chết trong thời gian ngắn?

hỏi này

mang bị khô nên cá không hô hấp

Trang 44

Sự thông khí ở phổi của loài lưỡng cư nhờ

hỏi này

A) Sự vận động của toàn bộ hệ cơ.

Trang 45

Vì sao mang cá có diện tích trao đổi khí lớn?

Đáp án của bạn

A) Vì có nhiều cung mang.

B) Vì mang có nhiều cung mang và

mỗi cung mang gồm nhiều phiến

mang.

C) Vì mang có kích thước lớn.

D) Vì mang có khả năng mở rộng.

Trang 46

Vì sao lưỡng cư sống được dưới nước và trên cạn?

hỏi này

hỏi này Phải trả lời câu hỏi này

A) Vì nguồn thức ăn ở hai môi

trường đều phong phú.

B) Vì hô hấp bằng da và bằng phổi.

C) Vì da luôn cần ẩm ướt.

D) Vì chi ếch có màng, vừa bơi, vừa

nhảy được ở trên cạn.

Trang 47

Vì sao ở cá, nước chảy từ miệng qua mang theo một chiều?

Trang 48

Sự lưu thông khí trong các ống khí của chim thực

Trang 49

Điểm của bạn {score}

Điểm tối đa {max-score}

Bộ câu hỏi {total-attempts}

Question Feedback/Review Information Will Appear

Here

Question Feedback/Review Information Will Appear

Here

Xem lại Tiếp tục

Trang 50

trong bài tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về tuần hoàn ở động vật

Vậy là chúng ta đã khám phá ít nhiều về hô hấp ở động vật,Còn rất nhiều thú vị chờ chúng ta phía trướcChúng ta đang sống, hãy khám phá sự sống

Trang 51

Bài học đến đây là kết thúcCảm ơn sự theo dõi của thầy cô và các emChúc các thầy cô luôn mạnh khỏeChúc các em học sinh chăm ngoan học giỏiXin chân thành cảm ơn !

Định dạng
Số trang	51
Dung lượng	7,98 MB