Bai 55: Tuyen noi tiet

Giống nhau Đều tạo ra các sản phẩm tiết VD : tuyến mồ hôi, tuyến gan, tuyến mật, tuyến tuỵ, … VD : tuyến yên, tuyến tùng, tuyến giáp, tuyến cận giáp, tuyến ức, tuyến trên thận, tuyến

Trang 1

* * * Bài 55 * * *

Trang 2

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TUYẾN NỘI TIẾT

1 Đặc điểm của tuyến nội

tiết :

Trang 3

Thông tin trên cho em biết điều

gì ?

Trang 4

1 Đặc điểm của tuyến nội tiết :

- Tuyến nội tiết sản xuất ra các hoĩc mơn

- Hoĩc mơn tác động qua đường máu nên chậm

nhưng kéo dài và trên diện rộng.

Trang 5

Kể tên một số tuyến đã học trong các chương tiêu hoá và bài tiết ?

Trang 6

1 Đặc điểm của tuyến nội tiết :

- Tuyến nội tiết sản xuất ra các hoĩc mơn

- Hoĩc mơn tác động qua đường máu nên chậm

nhưng kéo dài và trên diện rộng.

2 Phân biệt tuyến nội tiết với tuyến ngoại tiết :

Trang 7

Đặc điểm so

sánh Tuyến ngoại tiết Tuyến nội tiết Khác nhau

Giống nhau

Trang 8

1 Đặc điểm của tuyến nội tiết :

Sản phẩm tiết từ tuyến theo ống dẫn đổ ra ngồi.

Sản phẩm tiết từ tuyến ngấm thẳng vào máu đưa đến các tế bào đích và các cơ quan đích

Trang 9

Kể tên các tuyến nội tiết ?

Trang 10

Đặc điểm so

sánh Tuyến ngoại tiết Tuyến nội tiết

Khác nhau Sản phẩm tiết từ

tuyến theo ống dẫn đổ ra ngoài

Sản phẩm tiết từ tuyến ngấm thẳng vào máu đưa đến các tế bào đích

và các cơ quan đích

Giống nhau Đều tạo ra các sản phẩm tiết

VD : tuyến mồ hôi, tuyến gan, tuyến mật, tuyến tuỵ, … VD : tuyến yên, tuyến tùng, tuyến giáp, tuyến

cận giáp, tuyến ức, tuyến trên thận, tuyến tuỵ,tuyến sinh dục

Trang 11

Tuyến tuỵ và tuyến sinh dục có

đặc điểm gì đặc biệt ?

Trả lời :

-Tuyến tuỵ : vừa tiết ra dịch tuỵ đổ

vào ruột vừa tiết ra hoóc môn

ngấm vào máu.

- Tuyến sinh dục: tinh hoàn sản

xuất ra tinh trùng, buồng trứng sản

xuất ra trứng Bên cạnh đó chúng

còn tiết ra hoóc môn sinh dục nam

và hoóc môn sinh dục nữ

tiết vừa là tuyến ngoại tiết)

Trang 12

và các cơ quan đích.

Giống nhau Đều tạo ra các sản phẩm tiết

VD : tuyến mồ hôi, tuyến gan, tuyến mật, tuyến tuỵ, …

VD : tuyến yên, tuyến tùng, tuyến giáp, tuyến cận giáp, tuyến ức, tuyến trên thận, tuyến tuỵ,tuyến sinh dục

- Một số tuyến vừa là tuyến nội tiết vừa là tuyến

ngoại tiết (tuyến pha) VD : Tuyến tuỵ, tuyến sinh dục.

3 Hoóc môn :

Trang 13

3 Hoóc môn :

a) Tính chất của hoóc môn :

Trang 14

1 Hoóc môn tác động vào các tế bào và các

cơ quan trong cơ thể theo con đường nào?

Trả lời : theo đường máu

2 So sánh lượng chất tiết của tuyến ngoại tiết với tuyến nội tiết ?

Trả lời :

Lượng chất tiết của tuyến nội tiết rất ít còn

lượng chất tiết của tuyến ngoại tiết thì nhiều hơn

Ví dụ : tuyến mồ hôi 1 ngày tiết ra 1 lít mồ hôi, tuyến nước bọt 1 ngày tiết ra 1,5 lít nước bọt.

Trang 15

3 Có phải tất cả các hoóc môn đều ảnh hưởng đến tất cả các tế bào trong cơ thể không ? Vậy hoóc môn thể hiện tính chất gì ?

Trả lời : Hoóc môn chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số cơ quan xác định gọi là cơ quan đích Do

đó hoóc môn thể hiện tính đặc hiệu.

Trang 16

3 Hoóc môn :

- Mỗi hoóc môn chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một

số cơ quan xác định (Tính đặc hiệu ).

Trang 17

Giải thích : Đó là các tế bào mang các thụ thể lhù

hợp với cấu trúc của hoóc môn nên có thể tiếp nhận các hoóc môn đó , để tạo thành phức hệ hoóc môn - thụ thể Khi phức hệ này hình thành sẽ khởi đầu cho một loạt những biến đổi tiếp theo làm thay đổi sinh lý của tế bào.

* Thụ thể : là protein hoặc glicôprôtein (được coi như ổ khoá) chỉ tiếp nhận các hoóc môn (được coi như chìa khoá) có cấu trúc thích hợp

Trang 18

4 Hoóc môn do các tuyến nội tiết, tiết ra tuy rất ít nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến những tế bào

hoặc các cơ quan mà chúng tác động Điều đó

chứng tỏ hoóc môn có tính chất gì ?

Trả lời :

Hoóc môn có hoạt tính sinh học cao

Trang 19

3 Hoóc môn :

- Hoóc môn có hoạt tính sinh học cao chỉ với một lượng nhỏ cũng gây hiệu quả rõ rệt

Trang 20

- Hoóc môn có hoạt tính sinh học cao chỉ với một lượng nhỏ cũng gây hiệu quả rõ rệt

Giải thích : Chỉ cần vài phần nghìn mg hoóc

môn Ađrênalin đã làm tăng lượng đường huyết gây tăng nhịp tim

Trang 21

5 Người ta dùng insulin của bò ( thay insulin của người ) để chữa bệnh tiểu đường cho người Điều

đó chứng tỏ hoóc môn có tính chất gì ?

Trả lời :

Hoóc môn không mang tính đặc trưng cho loài

Trang 22

3 Hoóc môn :

- Hoóc môn không mang tính đặc trưng cho loài

Trang 23

3 Hoóc môn :

- Hoóc môn không mang tính đặc trưng cho loài b) Vai trò của hoóc môn :

- Duy trì được tính ổn định của môi trường bên trong cơ thể

- Điều hoà các quá trình sinh lý diển ra bình thường

Trang 24

Ví dụ 1 : Hoóc môn của các tuyến giáp, tuyến cận giáp, tuyến yên, tuyến trên thận có vai trò quan

trọng trong quá trình trao đổi nước, muối khoáng và các thàng phần khác Do đó, chúng có vai trò đảm

bảo sự cân bằng môi trường bên trong cơ thể, ổn

định áp suất thẩm thấu, duy trì độ PH , …

Ví dụ 3 : Vai trò duy trì lượng đường glucôzơ trong máu luôn ở nồng độ 0,12 % của hai hoóc môn

glucagon và insulin của tuyến tuỵ

Trong điều kiện hoạt động bình thường của các

tuyến, ta không thấy vai trò của chúng Nhưng khi

mất cân bằng hoạt động của một tuyến  gây ra tình trạng bệnh lý Và nếu chúng tiết ra quá nhiếu gọi là bệnh ưu năng, nếu tiết ra quá ít gọi là bệnh nhược

năng

Trang 25

Tên tuyến Tuyến ngoại

tiết (a) Tuyến nội tiết (b) 1./ Tuyến nước bọt

3 5

8 9 10 10

Trang 26

Câu 01 : Tín đặc hiệu của hoóc môn thể hiện ở những điểm nào sau đây :

a) Hoóc môn có hoạt tính sinh học cao.

b) Hoóc môn đặc trưng cho loài.

c) Mỗi loại hoóc môn chỉ tác động đến một hoặc một số cơ quan nhất định.

d) Hoóc môn không chỉ ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất mà còn ảnh hưởng đến quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng

Trang 27

Câu 03 : Bằng kỹ thuật cấy gen, người ta buộc

vi khuẩn Ecôli tổng hợp hoóc môn insulỉntên quy

mô công nghiệp, insulin này này tiêm cho người trị được bệnh tiểu đường

Ví dụ trên cho phép ta kết luận về tính chất nào của hoóc môn?

** Đáp án** :

Trang 28

Câu 04 :

Thí nghiệm : Nhỏ một giọt ađrênalin vào tim của ếch, ta thấy rằng nhịp đập của nó tăng lên so

với lúc trước khi làm thí nghiệm.

Ví dụ trên cho phép ta kết luận về tính chất nào của hoóc môn?

** Đáp án** :

Trang 29

Câu 05 : Nêu vai trò của hoóc môn

Trang 30

- Học bài theo nội dung trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục em có biết

- Đọc trước bài 56

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	5,79 MB