- Khỏi niệm: Khi núi hoặc viết cú thể dựng những cụm từ cú hỡnh thức giống cõu đơn bỡnh thường, gọi là cụm chủ - vị cụm C –V , làm thành phần của cõu hoặc của cụm từ để mở rộng.. luyện t
Trang 1Gi¸o viªn: Ng« Xu©n §ång
§¬n vÞ: Tr êng THCS Thä NghiÖp
Trang 2KiÓm tra bµi cò
Bài tập trắc nghiệm
Câu I Trong các câu sau, câu nào không dùng cụm C – V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ?
A Mẹ về là tôi thêm vững tâm.
B Ông tôi luôn dậy sớm.
C Chúng tôi đã làm xong bài tập thầy giáo ra.
D Tôi luôn nghĩ rằng bạn ấy rất tốt.
Câu II Cụm C – V được in đậm trong câu: Con được bố
tha thứ Làm thành phần gì trong câu?
A Chủ ngữ.
B Vị ngữ.
C Phụ ngữ trong cum danh từ.
D Phụ ngữ trong cụm động từ.
Trang 4I Củng cố kiến thức - Khỏi niệm: Khi núi hoặc viết cú thể dựng những
cụm từ cú hỡnh thức giống cõu đơn bỡnh thường, gọi là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của cõu hoặc của cụm từ để mở rộng
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
- Cỏc trường hợp dựng cụm C – V để mở rộng
cõu: chủ ngữ, vị ngữ và cỏc phụ ngữ trong cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tớnh từ
Trang 5I Củng cố kiến thức.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Hóy xỏc định thành phần cõu và cho biết cỏc cõu trờn mở rộng thành phần nào?
b Cụ giỏo ốm là một tin buồn
c Mẹ luụn hi vọng tụi sẽ thi đỗ cấp 3
d Tụi rất thớch con gấu Lan tặng.
Trang 6I Củng cố kiến thức.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
1 - Con thuyền sang sụng
=> Miờu tả cụ thể, đầy đủ hơn.
Trang 7I Củng cố kiến thức - Khái niệm : Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
réng c©u luyÖn tËp (tiÕp theo)
Trang 8BÀI TẬP 1 : Tỡm cụm C - V làm thành phần cõu hoặc thành phần cụm từ trong cỏc cõu dưới đõy Cho biết trong mỗi cõu, cụm C - V làm thành phần gỡ?
a) Khớ hậu nước ta ấm ỏp cho phộp ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn
mựa.
Hồ Chớ Minh
b) Cú kẻ núi từ khi cỏc thi sĩ ca tụng cảnh nỳi non, hoa cỏ, nỳi non, hoa cỏ trụng mới đẹp; từ khi cú người lấy tiếng chim kờu, tiếng suối chảy làm đề ngõm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
Hoài Thanh
c) Thật đỏng tiếc khi chỳng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mỡnh thay dần bằng những thức búng bảy hào nhỏng và thụ kệch bắt chước người ngoài […]
Theo Thạch Lam
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 9a) Khớ hậu nước ta ấm ỏp cho phộp ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mựa.
BÀI TẬP 1 : Tỡm cụm C - V làm thành phần cõu hoặc thành phần cụm từ trong cỏc cõu dưới đõy Cho biết trong mỗi cõu, cụm C - V làm thành phần gỡ?
ĐT
Cú một cụm C – V làm chủ ngữ và một cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
PN
Trang 10BÀI TẬP 1 : Tỡm cụm C - V làm thành phần cõu hoặc thành phần cụm từ trong cỏc cõu dưới đõy Cho biết trong mỗi cõu, cụm C - V làm thành phần gỡ?
b) Cú kẻ núi từ khi cỏc thi sĩ ca tụng cảnh nỳi non, hoa cỏ, nỳi non, hoa cỏ
trụng mới đẹp; từ khi cú người lấy tiếng chim kờu, tiếng suối chảy làm đề ngõm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
Hoài Thanh
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 11b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh,
tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay
BÀI TẬP 1 : Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm
réng c©u luyÖn tËp (tiÕp theo)
PN
PN
Trang 12BÀI TẬP 1 : Tỡm cụm C - V làm thành phần cõu hoặc thành phần cụm từ trong cỏc cõu dưới đõy Cho biết trong mỗi cõu, cụm C - V làm thành phần gỡ?
c) Thật đỏng tiếc khi chỳng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mỡnh thay dần bằng những thức búng bẩy hào nhỏng và thụ kệch bắt chước người ngoài […]
Theo Thạch Lam
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 13BÀI TÂP 1 : Tìm cụm C - V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm C - V làm thành phần gì?
c)Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức
quý của đất mình thay dần bằng những thức bóng bảy hào nháng và thô kệch
bắt chước người ngoài
réng c©u luyÖn tËp (tiÕp theo)
PN
PN
Trang 14- Muốn xỏc định cụm C – V làm thành phần trước hết phải xỏc định hai thành phần chớnh của cõu là chủ ngữ và vị ngữ và cỏc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tớnh từ trong cõu
- Muốn xỏc định cụm C – V làm thành phần trước hết phải xỏc định hai thành phần chớnh của cõu là chủ ngữ ,vị ngữ và cỏc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tớnh từ trong cõu Tiếp theo, phõn tớch cấu tạo của cỏc thành phần đú và kết luận cụm C - V đú thuộc thành phần nào.
- Một cõu cú thể được mở rộng bằng một hoặc nhiều cụm C – V nối tiếp nhau.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 15I Củng cố kiến thức - Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
- Các trường hợp dùng cụm C – V để mở rộng câu:
chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ
- Tác dụng: Làm cho nội dung ý nghĩa của câu cụ
réng c©u luyÖn tËp (tiÕp theo)
Trang 16BÀI TẬP 2 : Mỗi cõu trong từng cặp cõu dưới đõy trỡnh bày một ý riờng Hóy gộp cỏc cõu cựng cặp thành một cõu cú cụm C-V làm thành phần cõu hoặc thành phần cụm từ mà khụng thay đổi nghĩa chớnh của chỳng.
b Nhà văn Hoài Thanh khẳng định: ”Cỏi đẹp là cỏi cú ớch”.
c Tiếng Việt rất giàu thanh điệu Điều đú khiến lời núi của người Việt Nam ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc
d Cỏch mạng thỏng Tỏm thành cụng Từ đú, tiếng Việt cú một bước phỏt triển mới, một số phận mới.
a Chỳng em học giỏi Cha mẹ và thầy cụ rất vui lũng
Chỳng em học giỏi làm cho cha mẹ và thầy cụ rất vui lũng.
Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng cỏi đẹp là cỏi cú ớch.
Tiếng Việt rất giàu thanh điệu khiến lời núi của người Việt Nam ta
du dương, trầm bổng như một bản nhạc
Cỏch mạng thỏng Tỏm thành cụng đó khiến cho tiếng Việt cú một
bước phỏt triển mới, một số phận mới.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 17- Cỏch mở rộng cõu: Từ một cõu đơn bỡnh thường, từ hai vế trong một cõu, hoặc từ hai cõu đơn ta cú thể tạo thành một cõu cú dựng cụm C – V để mở rộng bằng cỏch thờm, bớt những từ ngữ thớch hợp.
- Cỏch mở rộng cõu phụ thuộc vào mối quan hệ giữa cỏc cõu và mục đớch của người núi.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 18I Củng cố kiến thức - Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi
là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
réng c©u luyÖn tËp (tiÕp theo)
Trang 19BÀI TẬP 3: Gộp mỗi cặp cõu hoặc vế cõu in đậm dưới đõy thành một cõu cú cụm C-V làm thành phần cõu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp cú thể thờm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng khụng làm thay đổi nghĩa chớnh của cỏc cõu và vế cõu ấy).
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giỏc ngộ”, “Bờn kia
sụng Đuống”,…ra đời Sự ra đời của cỏc vở kịch ấy đó sưởi ấm cho ỏnh đốn sõn khấu ở khắp mọi miền đất nước.
b Đõy là cảnh một rừng thụng Ngày ngày biết bao nhiờu người qua
lại Nhưng bao nhiờu người qua lại cũng chỉ mải suy tớnh xem rừng này
mỗi năm lấy được bao nhiờu nhựa thụng, bao nhiờu củi thụng Đến lỳc
cú người nhỡn cảnh chỉ vỡ mến cảnh và biết quờn mỡnh trong cảnh, từ lỳc
ấy mới cú văn thơ.
a Anh em hoà thuận, hai thõn vui vầy.
Ca dao
Hoài Thanh
Theo Đỡnh Quang
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 20BÀI TẬP 3: Gộp mỗi cặp cõu hoặc vế cõu in đậm dưới đõy thành một cõu cú cụm C-V làm thành phần cõu hoặc thành phần cụm từ.(Khi gộp cú thể thờm hoặc bớt những từ cần thiết nhưng khụng làm thay đổi nghĩa chớnh của cỏc cõu và vế cõu ấy).
c) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giỏc ngộ”, “Bờn kia sụng Đuống”,…ra đời Sự ra đời của cỏc vở kịch ấy đó sưởi ấm cho ỏnh đốn sõn khấu ở khắp mọi miền đất nước.
b Đõy là cảnh một rừng thụng Ngày ngày biết bao nhiờu người qua lại
Nhưng bao nhiờu người qua lại cũng chỉ mải suy tớnh xem rừng này mỗi năm lấy được bao nhiờu nhựa thụng, bao nhiờu củi thụng Đến lỳc cú người nhỡn cảnh chỉ vỡ mến cảnh và biết quờn mỡnh trong cảnh, từ lỳc ấy mới cú văn thơ
a Anh em hoà thuận, hai thõn vui vầy.
Anh em hoà thuận khiến hai thõn vui vầy.
Đõy là cảnh một rừng thụng ngày ngày biết bao nhiờu người qua lại.
Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,”Giỏc ngộ”, “Bờn kia sụng Đuống”,…ra đời đó sưởi ấm cho ỏnh đốn sõn khấu ở khắp mọi miền đất
nước
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 21- Dựng cụm C – V để mở rộng cõu làm cho cõu diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu, trỏnh lặp từ.
- Cõu dựng cụm C – V để mở rộng được sử dụng rộng rói trong văn chương và trong giao tiếp hàng ngày.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 22I Củng cố kiến thức - Khái niệm: Khi nói hoặc viết có thể dùng những
cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị (cụm C –V ), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng
réng c©u luyÖn tËp (tiÕp theo)
Trang 23Biến đổi cỏc cõu sau thành cõu cú cụm C – V làm thành phần cõu, thành phần của cụm từ?
a Tụi đó gặp bạn ấy
b Cả lớp đó làm xong bài tập
c Quyển bỏo này rất đẹp
Tụi đó gặp bạn ấy đi học về.
Cả lớp đó làm xong bài tập cụ cho về nhà.
Quyển bỏo này bỡa rất đẹp.
Thứ ba ngày 30 tháng 03 năm 2011 Môn: Ngữ văn – Tiết 111: Dùng cụm chủ vị để mở
rộng câu luyện tập (tiếp theo)
Trang 24Khái niệm
Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm
từ có hình thức giống câu đơn bình thường gọi là cụm chủ - vị (cụm C - V), làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu.
Các trường hợp
mở rộng câu
Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ
và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C – V.
Cách mở rộng
câu.
Từ một câu đơn bình thường, từ hai vế câu hoặc từ hai câu đơn có thể tạo thành câu có dùng cụm C – V để mở rộng bằng cách thêm, bớt những từ ngữ thích hợp.
KiÕn thøc cÇn nhí
Trang 25H ớng dẫn học ở nhà
-Hoàn thiện các bài tập.
-Viết đoạn văn nghị luận bàn về lợi ích của việc đọc sách trong đó
có sử dụng câu C – V làm thành phần
- Chuẩn bị bài : Liệt kê.
Trang 26c¸c
ngoan häc giái
Trang 27réng c©u luyÖn tËp (tiÕp theo)