Câu cầu khiến (82)

MỞ RỘNG, NÂNG CAO: • Xác định và phân tích ý nghĩa của các câu cầu khiến trong các văn bản đã học.. • Vận dụng viết được các câu cầu khiến... Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Mi

Trang 1

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

I CHUẨN:

1 Kiến thức:

• Đặc điểm hình thức của câu cầu khiến

• Chức năng của câu cầu khiến

2 Kĩ năng:

• Nhận biết câu cầu khiến trong văn bản

• Sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ:

• Nắm vũng đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến

• Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

II MỞ RỘNG, NÂNG CAO:

• Xác định và phân tích ý nghĩa của các câu cầu khiến trong các văn bản đã học

• Chức năng của câu cầu khiến (Phân biệt với câu nghi vấn và câu trần thuật)

• Vận dụng viết được các câu cầu khiến

24/01/2011

1

Nguyễn Thị Dung, Trường THCS Nguyễn Trãi, Vĩnh Linh, Quảng Trị

Trang 2

Ví dụ 1:

a Ông lão chào con cá và nói:

- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi Nó không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng

Con cá trả lời:

- Thôi đừng lo lắng Cứ về đi Trời phù hộ lão Mụ già sẽ là nữ hoàng

(Ông lão đánh cá và con cá vàng)

b Tôi khóc nấc lên Mẹ tôi từ ngoài đi vào Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thủy:

- Đi thôi con

(Theo Khánh Hoài, Cuộc chia tay của những con búp bê)

- Thôi đừng lo lắng Cứ về đi

- Đi thôi con

24/01/2011

2

Trang 3

Ví dụ 1:

a Ông lão chào con cá và nói:

- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi Nó không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng

Con cá trả lời:

- Thôi đừng lo lắng Cứ về đi Trời phù hộ lão Mụ già sẽ là nữ hoàng

(Ông lão đánh cá và con cá vàng)

b Tôi khóc nấc lên Mẹ tôi từ ngoài đi vào Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thủy:

- Đi thôi con

- Thôi đừng lo lắng Cứ về đi

- Đi thôi con

Ví dụ 2:

a – Anh làm gì đấy?

- Mở cửa Hôm nay trời nóng quá

b Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng ai đó vọng vào:

- Mở cửa!

24/01/2011

3

Trang 4

1

a Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên vương

(Bánh chưng, bánh giầy)

b Ông giáo hút trước đi

(Nam Cao, Lão Hạc)

c Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không (Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)

Con hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên vương.

Đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không.

24/01/2011

4

Hãy

- Khuyên bảo

- Đề nghị

đi

đừng

Trang 5

2

a Thôi im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

b Ông đốc tươi cười nhẫn nại chờ chúng tôi:

- Các em đừng khóc Trưa nay các em được về nhà cơ mà Và ngày mai lại được nghỉ cả ngày nữa

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

c Có anh chàng nọ tính tình rất keo kiệt Một hôm, đi đò qua sông, anh chàng khát nước bèn cúi xuống, lấy tay vực nước sông uống Chẳng

may quá đà, anh ta lộn cổ xuống sông Một người ngồi cạnh thấy thế, vội giơ tay ra hét lên:

- Đưa tay cho tôi mau!

Anh chàng sắp chìm nghỉm nhưng vẫn không chịu nắm tay người kia Bỗng một người có vẻ quen biết anh chàng chạy lại, nói:

- Cầm lấy tay tôi này!

Tức thì, anh ta cố ngoi lên, nắm chặt lấy tay người nọ và được cứu

Thôi im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi

- Các em đừng khóc

24/01/2011

5

Trang 6

2

a Thôi im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

b Ông đốc tươi cười nhẫn nại chờ chúng tôi:

- Các em đừng khóc Trưa nay các em được về nhà cơ mà Và ngày mai lại được nghỉ cả ngày nữa

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

c Có anh chàng nọ tính tình rất keo kiệt Một hôm, đi đò qua sông, anh chàng khát nước bèn cúi xuống, lấy tay vực nước sông uống Chẳng

may quá đà, anh ta lộn cổ xuống sông Một người ngồi cạnh thấy thế, vội giơ tay ra hét lên:

Anh chàng sắp chìm nghỉm nhưng vẫn không chịu nắm tay người kia Bỗng một người có vẻ quen biết anh chàng chạy lại, nói:

Tức thì, anh ta cố ngoi lên, nắm chặt lấy tay người nọ và được cứu

Thôi im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi.

- Các em đừng khóc.

24/01/2011

6

Trang 7

3

a Hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột!

b Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

- Kết thúc bằng dấu chấm than, chủ ngữ bị lược bỏ, ý nghĩa cầu khiến được nhấn mạnh.

- Kết thúc bằng dấu chấm, có đầy đủ chủ ngữ và vị ngữ, ý cầu khiến giảm nhẹ, biểu thị sắc thái nhẹ nhàng.

24/01/2011

7

Trang 8

Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường, con vào lớp Một Mẹ sẽ đưa con đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay con mà nói: “Đi đi con! Hãy can đảm lên! Thế giới này là của con Bước qua cánh cổng trường là một thế giới

kì diệu sẽ mở ra.”

(Theo Lí Lan, Cổng trường mở ra)

Tôi khóc nấc lên Mẹ tôi từ ngoài đi vào Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thủy:

- Đi thôi con

- “Đi đi con!” – Bắt đầu đi, có ý nghĩa khích lệ, thúc giục.

* “Đi thôi con.” – Đã đi rồi nhưng dừng lại (Thủy đứng lại chia tay với anh), có ý nghĩa động viên, vỗ về, an ủi.

24/01/2011

8

Đi đi con!

Đi thôi con

Trang 9

9

Trang 10

10

Trang 11

11

DỤNG

1 “ Thế thì phải giục anh ấy ăn mau đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo vào rồi đấy!

(Nam Cao, Chị Dậu)

Thúc giục

2 “Nộp tiền sưu! Mau!”

(Nam Cao, Chị Dậu) Ra lệnh

3 “Chị hãy nói với ông cai, để ông ấy ra đình kêu với quan cho!”

Yêu cầu

4 “Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho.”

Van xin

5 “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem”

(Nam Cao, Chị Dậu) Đe dọa

6 “U nó không được thế!”

(Nam Cao, Chị Dậu) Ngăn cấm

7 “ Thầy em hãy cố gắng ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.”

(Nam Cao, Chị Dậu) Đề nghị

8 “Con nín đi!”

(Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ)Nguyễn Thị Dung, Trường THCS Nguyễn Trãi, Vĩnh Linh, Dỗ dành

Quảng Trị

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	263,3 KB