Tiết 82 "Câu cầu khiến"

Đọc những đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Câu hỏi 1: Trong những đoạn trích trên, câu nào là câu cầu khiến?. Đọc những đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Câu hỏi 2: Đặc điểm hình thức

Trang 1

A.- Sao vẫn chưa thấy Lan đến để trực nhật nhỉ? Hay là Lan bị ốm?

B - Không, ban ấy đến sớm nhưng lại vừa đi đâu ấy

A.- Quái nhỉ?

Trả lời

- Câu ghi vấn: - Sao vẫn chưa thấy Lan đến để trực nhật nhỉ? Hay là Lan bị ốm?; Quái nhỉ?

- Về hình thức : Có các từ nghi vấn:

Sao, hay là Kết thúc câu là dấu

chấm hỏi (?)

Hãy xác định câu nghi

vấn trong đoạn hội

thoại bên? Nêu đặc

điểm hình thức và chức

năng của các câu nghi

vấn đó?

Trang 2

năng của câu cầu khiến:

a.Ông lão chào con cá và nói:

- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi Nó

không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân

nữa, nó muốn làm nữ hoàng.

Con cá trả lời:

-Thôi đừng lo lắng Cứ về đi Trời phù hộ

lão Mụ già sẽ là nữ hoàng.

( Ông lão đánh cá và con cá vàng)

b Tôi khóc nấc lên Mẹ tôi từ ngoài đi

vào Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay

1 Đọc những đoạn trích sau và trả

lời câu hỏi:

Câu hỏi 1: Trong những đoạn trích trên, câu nào là câu cầu khiến?

Trả lời

b “Đi thôi con.”

a “Thôi đừng lo lắng.”

“Cứ về đi.”

Các câu cầu khiến trong mỗi

đoạn trích là:

Trang 3

( Ông lão đánh cá và con Cá vàng)

em Thủy:

-Đi thôi con.

lời câu hỏi:

Câu hỏi 2: Đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu cầu khiến?

Trả lời

; thôi

Có các từ cầu khiến: đừng ; đi

em Thủy:

-Đi thôi con.

Trang 4

năng của câu cầu khiến

lời câu hỏi:

Câu hỏi 3: Các câu cầu khiến trong những đoạn trích trên dùng để làm gì?

a “Thôi đừng lo lắng.”

b “Đi thôi con.”

-> khuyên bảo, động viên -> yêu cầu,đề nghị-> yêu cầu, đề nghị

Trang 5

lời câu hỏi:

Câu hỏi 4: Qua tìm hiểu VD em rút ra

đặc điểm hình thức và chức năng gì

về câu cầu khiến?

a “Thôi đừng lo lắng.”

b “Đi thôi con.”

em Thủy:

-Đi thôi con.

Trang 6

lời câu hỏi:

2 Đọc to những câu sau và trả lời câu hỏi:

a - Anh làm gì đấy?

- Mở cửa Hôm nay trời nóng quá

b Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng

ai đó vọng vào:

- Mở cửa!

cửa” trong 2 đoạn trích, em hãy cho biết về hình thức 2 câu khác nhau ở chỗ nào?

Trả lời+ Khác nhau ở dấu câu khi viết

Trang 7

lời câu hỏi:

- Mở cửa!

đoạn văn, các câu “Mở cửa” trên dùng

để làm gì? Nó thuộc kiểu câu nào?

Trang 8

lời câu hỏi:

Câu hỏi 7: Cách đọc câu “Mở cửa!”

trong 2 ví dụ có khác nhau không? Khác nhau ở chỗ nào?

Trả lời:

- Cách đọc khác nhau ở ngữ điệu Câu “Mở cửa!” trong VD b) đọc với giọng nhấn mạnh hơn

- Mở cửa!

Trang 9

lời câu hỏi:

tìm hiểu, em có nhận xét gì về sự giống và khác nhau của các câu cầu khiến?

a “Thôi đừng lo lắng.”

b “Đi thôi con.”

- “ Mở cửa!” -> yêu cầu, đề nghị, ra lệnh

Trang 10

n¨ng cña c©u cÇu khiÕn:

1 §äc nh÷ng ®o¹n trÝch sau vµ tr¶

lêi c©u hái:

2 §äc to nh÷ng c©u sau vµ tr¶ lêi c©u hái:

khiÕn nhng cã c©u l¹i kÕt thóc b»ng dÊu chÊm, cã c©u l¹i kÕt thóc b»ng dÊu chÊm than?

Trang 11

lời câu hỏi:

• Câu cầu khiến là câu có những từ

cầu khiến như: hãy, đừng, chớ đi,

thôi, nào hay ngữ điệu cầu khiến;

dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị,

khuyên bảo,

• Khi viết, câu cầu khiến thường kết

thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi

ý cầu khiến không được nhấn mạnh

thì có thể kết thúc bằng dấu chấm

* Ghi nhớ (SGK Trang 31)–

Câu hỏi 10: Em hãy rút ra kết luận chung về đặc điểm hình thức và chức năng của câu CK?

Trang 12

lời câu hỏi:

• Câu cầu khiến là câu có những từ

cầu khiến như: hãy, đừng, chớ đi,

Trang 13

lời câu hỏi:

* Ghi nhớ (SGK Trang 31)–

II Luyện tập

1 Xét các câu sau và trả lời câu hỏi:

a Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên vương.

(Bánh chưng, bánh giầy)

b Ông giáo hút trước đi

( Lão Hạc – Nam Cao)

c Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem

lão Miệng có sống được không

cho biết các câu này là câu cầu khiến? Nhận xét về chủ ngữ trong những câu trên Thử thêm, bớt hoặc thay đổi chủ ngữ xem ý nghĩa của câu thay đổi như thế nào?

Thực hiện làm bài tập 1 SGK trang 31 theo nhóm và cử đại diện trả lời.

Trang 14

lời câu hỏi:

* Ghi nhớ (SGK – Trang 31)

(Bánh chưng, bánh giây)

*Đặc điểm HT để nhận biết đó là câu cầu khiến: có các từ cầu khiến

a, hãy

b, đi

c, đừng

Trả lời:

Trang 15

lời câu hỏi:

( Lão Hạc – Nam Cao)

c Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem

lão Miệng có sống được không

cho biết các câu này là câu cầu khiến?

Nhận xét về chủ ngữ trong những câu trên Thử thêm, bớt hoặc thay đổi chủ ngữ xem ý nghĩa của câu thay đổi như thế nào?

Trang 16

lời câu hỏi:

lễ Tiên vương -> Thêm chủ ngữ,

ý nghĩa của câu không thay đổi (đối tượng tiếp nhận được được cụ thể hơn, lời yêu cầu nhẹ hơn)

- Hút trước đi -> Bớt chủ ngữ, ý nghĩa câu thay đổi( lời yêu cầu đư

a ra mạnh hơn, cộc lốc, thiếu lịch sự)

- Nay các anh đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không? -> thay đổi chủ ngữ làm

thay đổi ý nghĩa của câu (chúng ta

là bao hàm cả người nói và người nghe ; các anh không bao hàm

Trang 17

lêi c©u hái:

32 SGK.

Trang 18

lêi c©u hái:

Trang 19

lời câu hỏi:

* Câu cầu khiến

a Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi

b - Các em đừng khóc

c - Đưa tay cho tôi mau!

- Cầm lấy tay tôi này!

Trả lời:

Trang 20

lời câu hỏi:

* Khác nhau về hình thức biểu hiện

ý nghĩa cầu khiến:

a) có từ cầu khiến đi, vắng chủ ngữ

b) có từ cầu khiến đừng, chủ ngữ là

các em- ngôi thứ hai số nhiều.

Trả lời:

Trang 21

lêi c©u hái:

Tr¶ lêi:

3 Bµi 4: (SGK trang 32)

Trang 22

lời câu hỏi:

- Anh hãy đào giúp em một cái

ngách sang bên nhà anh! -> là yêu

cầu, mệnh lệnh

Trả lời:

3 Bài 4: (SGK trang 32)

Trang 23

lêi c©u hái:

Trang 24

lời câu hỏi:

• Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến như: hãy, đừng, chớ đi,

dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo,

• Khi viết, câu cầu khiến thường kết

thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi

ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm

Trang 25

1 Xem lại các ví dụ SGK, làm các bài tập còn lại

2 Học thuộc ghi nhớ, nắm chắc đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu

khiến.

3 Chuẩn bị bài : Thuyết minh về một “

danh lam thắng cảnh Yêu cầu đọc kĩ ”

bài văn giới thiệu Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn, trả lời câu hỏi SGK.

Hướng dẫn học ở nhà:

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	1,85 MB