Bài 43 ảnh thấu kính hội tụ

Vật ở rất xa Ảnh thật Kết quả Lần TN Khoảng cách vât đến thấu kính Ảnh thật hay ảo Cùng chiều hay ngược chiều với vật Lớn hơn hay nhỏ hơn vật Ngược chiều Nhỏ hơn vật d > 2f Ảnh thật Ngượ

a) Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự:

- A Û nh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật?

Aûnh thật ngược chiều với vật,nằm tại tiêu điểm

thấu kính

F



F



f f

* Vật đặt ở rất xa thấu kính:

d > 2f

C1) Nh n xét nhậ ả

- Ảnh thật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật

F



F



0

* Vật đặt cách thấu kính 1 khoảng d > 2f:

C2) Nhận xét ảnh

- Aûnh thật, ngược chiều với vật lớn hơn vật

F



F



f d 3/ Dịch chuyển vật lại gần thấu kính

cách TK 1 khoảng d: f< d< 2f

C3) ảnh có hứng được trên màn hay không? Đó là ảnh gì?

b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự: Dịch chuyển vật lại gần

thấu kính cách thấu kính 1 khoảng d: d< f

F



f d

F



Vật ở rất

xa Ảnh thật

Kết quả Lần TN

Khoảng cách vât đến thấu kính

Ảnh thật hay ảo

Cùng chiều hay ngược chiều với

vật

Lớn hơn hay nhỏ hơn vật

Ngược chiều Nhỏ hơn vật

d > 2f Ảnh thật Ngược

chiều

Lớn hơn vật

f < d< 2f Ảnh thật Ngược chiều Lớn hơn vật

d < f Ảnh ảo Cùng

chiều

Nhỏ hơn vật

1 2 3 4 Bảng 1

II/ Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của 1 điểm sáng tạo bởi thấu kính hội tụ ( C4)

.

/

S

.

S/

 Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2

tia ló S/ là ảnh của S

I o

.

.

∆

Để dựng ảnh của một điểm sáng S ta làm gì?

2 Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ: ( C5)

a)Trường hợp 1: d > f ,vật nằm ngoài khoảng tiêu cự (d = OA, f = OF )

A

B

B/

A/

Khi d = 36cm > f = 12cm ảnh A/B/ là ảnh thật, ngược chiều, ảnh nhỏ hơn vật

Nhận xét tính chất ảnh, độ lớn và chiều so với vật AB?

chính tại AĐể dựng ảnh của vật sáng AB ta làm gì ?/ , A /B/ là ảnh tạo bởi vật AB

b) Trường hợp 2: d< f ( Vật đặt trong khoảng tiêu cự)

B

B/

A/

Nhận xét tính chất ảnh, chiều, độ lớn, so với vật AB?

Ảnh A/B/ là ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật

F’

0

I

B

A

A’

B’

Cho biết:

AB = h = 1cm

OA = d = 36cm

OF=OF’= f = 12cm

A’B’ = h’= ? Cm

Bài giải

III) VẬN DỤNG: C6

a) Trường hợp 1: d > f (d = OA , f = OF )

Dùng các tam giác đồng dạng AOB và A/OB/, IOF/ và B/A/F/

d

d AB

B

A′ ′ = ′ (1) 1f = d1 + d1′ (2) Từ (2) d/ = df / d-f

= 36.12/ 36-12 = 18cm

Từ (1) A/B/= AB.d//d =1 18/ 36= 0,5 cm

Ta cĩ :

b) Trường hợp 2: d< f

B

B/

A/

I

Dùng các tam giác đồng dạng OAB và OA’B’; F’OI và F’A’B’ ta

cũng chứng minh được các công thức:

d

d AB

B

A ′ ′ = ′

1 1

1

(2)

Từ(2) d/= df / f – d

= 8.12/ 12- 8= 24cm

Từ (1) A/B/ =AB.d//d = 1.24 / 8 = 3cm

Khi dịch chuyển thấu kính từ từ ra xa trang sách,ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng chiều va øto hơn dòng chữ

thật trên trang sách Đó là ảnh ảo tạo bởi TKHT

Qua bài tập trên ta nhận xét tính chất ảnh của TKHT:

Aûnh thật luôn ngược chiều với vật

Aûnh ảo luôn cùng chiều với vật và lớn hơn vật

F

F’

A

A’

F

F’

A

A’

B

B’

F

F’

A

B A’

B’

F

F’

A

A’

F

F’

A

B