Bài 43. Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

Câu 1: Nêu cách nhận biết một thấu kính hội tụ?. Câu 2: Chùm tia tới song song với thấu kính hội tụ có đặc điểm gì?. Câu 3: Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ có

Së GD - ®T QU¶NG TRÞ

Tr êng pt d©n téc néi tró h íng ho¸

Câu 1: Nêu cách nhận biết một thấu kính hội tụ?

Câu 2: Chùm tia tới song song với thấu kính hội tụ có đặc điểm gì?

Câu 3: Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ có đặc điểm gì?

KIỂM TRA BÀI CŨ:

TRẢ LỜI:

Câu 1: Thấu kính hội tụ thường dùng có phần rìa mỏng

hơn phần giữa.

Câu 2: Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu

kính.

Câu 3: Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu

kính hội tụ:

- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới.

- Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm.

- Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ: 1/ Thí nghiệm:

Tiết 47: Bài 43:

ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ

a) Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

Ảnh thật, ngược chiều với vật

F



F



f f

d >

2f

- Ảnh thật, ngược chiều với vật.

F



F



0

- Ảnh thật, ngược chiều với vật.

F



F



f d

b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

- Ảnh không hứng được trên màn, ảnh này là ảnh ảo,

cùng chiều và lớn hơn vât.

F



f d

F



Vật ở rất

xa TK Ảnh thật

Kết quả

Lần TN

Khoảng cách từ vật đến TK

Thật hay

ảo ?

Cùng chiều hay ngược chiều so với

vật ?

Lớn hơn hay nhỏ hơn vật ?

Ngược chiều

Nhỏ hơn vật

d > 2f Ảnh thật Ngược

chiều

Lớn hơn vật

f < d< 2f Ảnh thật Ngược chiều Lớn hơn vật

d < f Ảnh ảo Cùng

chiều

Nhỏ hơn vật

1 2 3 4

Bảng 1

2/ Hãy ghi các nhận xét ở trên vào bảng 1:

II/ Cách dựng ảnh:

1/ Dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:

.

F

F/

S

.S/

I o

.

∆

2/ Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ:

F

F /

O

A

B

B /

A /

.

B

B/

A/

F’

0

I

B

A

A’

B’

III VẬN DỤNG:

a) Trường hợp: d = OA = 36cm, f = OF = 12cm, h = AB = 1cm

q

Bài giải

ΔOA’B’ đồng dạng ΔOAB nên:

ΔF’A’B’ đồng dạng ΔF’OI nên:

) 1 (

' '

' '

'

d

d h

h OA

OA AB

B A

=

→

=

) 2 ( 1 1

' '

'

'

' '

'

' ' '

'

−

=

→

−

=

−

=

=

f

d h

h O

F

OA O

F

O F

OA O

F

A

F OI

B A

q

q

Từ (1) và (2) ta có: 1

'

'

−

=

f

d d

d

Thay các giá trị vào ta có:

) (

18 36

2 36

3 36

3

1 12

36

' '

' '

' '

'

'

cm d

d d

d d

d

d

d

=

→

=

→

=

−

→

−

=

→

−

=

Thay d’ = 18cm vào (1) ta có: 0 , 5 ( )

36

18 1

'

d

d h

Vậy: Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính là 18cm, chiều cao của ảnh là

b) Trường hợp : d = OA = 8cm, f = 12cm, h = 1cm

F

F/

O A

B

B/

A/

I

Bài giải

ΔOA’B’ đồng dạng ΔOAB nên:

ΔF’A’B’ đồng dạng ΔF’OI nên:

) 1 (

' '

' '

'

d

d h

h OA

OA AB

B A

=

→

=

Từ (1) và (2) ta có: Thay các giá trị vào ta có:

Thay d’ = 24cm vào (1) ta có:

Vậy: Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính là 24cm, chiều cao của ảnh là

) 2 ( 1

1

' '

'

' '

' '

'

' ' '

'

f

d h

h O

F

OA O

F

OA O

F O

F

A

F OI

B A

+

=

→ +

=

+

=

=

f

d d

d' '

1 +

=

→ +

=

12

1 8

'

d

) (

24 24

2 3

2 24

3d ' = + d ' → d ' − d ' = → d ' = cm

) (

3 8

24 1

'

d

d h

HƯỚNG DẪN HS HỌC TẬP Ở NHÀ

- Nắm kĩ bài học.

- Học phần ghi nhớ.

- Làm các bài tập trong SBT.

- Chuẩn bị học bài: Thấu kính phân kì.