tiết 86. So sánh

Trả lời:- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét t ơng đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt... Cỏc ki u so sỏnh ể1- Ví dụ: Những ngôi

TrườngưTHCSưQuảngưTIếN

KI M­TRA­B I­C Ể À Ũ

So s¸nh lµ g×? Nªu cÊu t¹o phÐp so s¸nh ?

Trả lời:

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét t ơng đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

- Cấu tạo:

+ Vế A (nêu tên sự vật, sự việc đ ợc so sánh)

+ Từ ngữ chỉ ph ơng diện so sánh

+ Từ ngữ chỉ ý so sánh (gọi tắt là từ so sánh)

+ Vế B (nêu tên sự vật sự việc dùng để so sánh với sự vật sự việc nói ở vế A)

I Cỏc ki u so sỏnh ể

1- Ví dụ:

Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

( Trần Quốc Minh )

2- Nhận xét

- Phép so sánh

+ Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

+ Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

TIẾT 86: SO SÁNH (Tiếp theo)

I Các ki u so sánh ể

1- VÝ dô:

2- NhËn xÐt

- Tõ so s¸nh:

+ ch¼ng b»ng -> ChØ ý so s¸nh kh«ng ngang b»ng

+ lµ -> ChØ ý so s¸nh ngang b»ng

TIẾT 86: SO SÁNH (Tiếp theo)

So s¸nh kh«ng ngang b»ng

Lµ, nh , y nh , gièng nh , tựa, tùa nh , bao nhiªu… bÊy nhiªu…

H¬n, h¬n lµ, kÐm, kh«ng b»ng, ch

a b»ng, ch¼ng b»ng…

So s¸nh

ngang b»ng

Ghi nhí:

Cã hai kiÓu so s¸nh:

- So s¸nh kh«ng ngang b»ng.

- So s¸nh ngang b»ng.

1.Phép so sánh trong câu: “Con mèo vằn vào tranh to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến” thuộc kiểu so sánh nào?

A.So sánh ngang bằng

B.So sánh không ngang bằng.

2.Từ so sánh trong câu trên là từ nào?

A.To B.Hơn C.Cả D.Con hổ

3.Phép so sánh trong câu : “Thầy thuốc như mẹ hiền”

thuộc kiểu so sánh nào?

A.So sánh ngang bằng B.So sánh không ngang bằng.

4.Từ so sánh trong câu trên là từ nào?

Bµi tËp nhanh

II Tác dụng của so sánh

1- Ví dụ:

Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống

đất nh cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không th

ơng tiếc, không do dự vẩn vơ Có chiếc lá nh con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố g ợng ngoi đầu lên hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn múa may với làn gió thoảng, nh thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay l ợn, nếu sự bay l ợn ấy có vẻ nên thơ Có chiếc lá nh sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi nh gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại

(Khỏi H ng) (Khỏi H ng) ư ư

1- Tìm những câu văn có sử dụng phép so sánh trong đoạn văn trên?

* Những câu sử dụng phép so sánh

lùng, thản nhiên, không th ơng tiếc, không do dự vẩn vơ

không, rồi […]

vạn vật chỉ ở hiện tại: cả một thời quá khứ dài dằng

giây bay l ợn, […]

mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành

Thảo luận nhóm

Trong đoạn văn đã dẫn, phép so sánh có tác dụng gì:

+ đối với việc miêu tả sự vật sự việc?

+ Đối với việc thể hiện t t ởng, tình cảm của ng ời viết?

Đáp án:

+ Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc: Phép so sánh giúp ng ời đọc hình dung đ ợc những cách rụng khác nhau của lá.

+ Đối với việc thể hiện t t ởng, tình cảm của ng ời viết: Phép so sánh thể hiện quan niệm của tác giả về sự sống và cái chết

2 Tác dụng của so sánh

- Đối việc miêu tả sự vật sự việc: tạo ra những hình ảnh cụ thể sinh

động.

- Đối với việc thể hiện t t ởng, tình cảm của ng ời viết: Tạo ra những lối nói hàm súc.

* Ghi nhớ: SGK – Tr.42

Bµi tËp 1: Ch ra phép so sánh trong nh ng kh th d ỉ ữ ổ ơ ướ i

ây.Cho bi t chúng thu c ki u so sánh n o.

a Quê h ươ ng tôi có con sông xanh bi c ế

N ướ c g ươ ng trong soi tóc nh ng h ng tre ữ à Tâm h n tôi l m t bu i tr a hè ồ à ộ ổ ư

To n ng xu ng lòng sông l p loáng ả ắ ố ấ

(T Hanh) ế

-Dùng từ so sánh: là =>so sánh ngang bằng

b Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc mười năm Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi

(Tố Hữu)

-Dùng từ so sánh: chưa bằng => so sánh không ngang bằng.

c Anh độ i viên m m ng ơ à

Nh n m trong gi c m ng ư ằ ấ ộ

Bóng Bác cao l ng l ng ồ ộ

m h n ng n l a h ng Ấ ơ ọ ử ồ

(Minh Hu ) ệ

- Dùng từ so sánh: như =>so sánh ngang bằng

- Dùng từ so sánh: hơn =>so sánh không ngang bằng.

Bài tập 2: (Sgk)

Bài tập 3:

Dựa theo bài … V ợt thác… hãy viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu tả D ợng H ơng Th đ a thuyền v ợt qua thác dữ , trong đoạn văn có sử dụng cả hai kiểu so sánh đã đ ợc giới thiệu Ví dụ

N ớc từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng nh một bàn tay khổng lồ muốn đẩy thuyền lùi lại D ợng H ơng Th đánh trần

đứng sau lái co ng ời phóng sào chống trả với sức n ớc để đ a thuyền tiến lên Trông D ợng H ơng Th không kém gì một hiệp sĩ của Tr ờng Sơn oai linh Hùng Vĩ: các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, cặp mắt nảy lửa, ghì trên ngọn sào Đến chiều tối, thuyền đã v

ợt qua thác Cổ Cò Mọi ng ời trên thuyền thở phào nhẹ nhõm, bình thản nh ch a có chuyện gì xảy ra.

- Học thuộc ghi nhớ.

- Tìm trong các văn bản đã học có sử dụng phép so sánh.

- Hoàn thành các bài tập còn lại.

- Chú ý vận dụng phép tu từ so sánh vào văn miêu tả

- Chuẩn bị: Ch ơng trình địa ph ơng Rèn

luyện chính tả

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

“Xin chân thành cảm ơn Quý thầy giáo, cô

giáo đã đến dự giờ

Chúc các em học sinh học tập tốt”

Hẹn gặp lại