* Tình thái từ là những từ đ ợc thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị các sắc thái tình cảm của ng ời nói... Nói quá và tác dụng của nói quá*Ch
Trang 2?: Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là tình thái từ ? Ví dụ?
* Tình thái từ là những từ đ ợc thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị các sắc thái tình cảm của ng ời nói
* Ví dụ: + Bác giúp cháu một tay ạ!
+ Bạn ch a về à!
Trang 4I Nói quá và tác dụng của nói quá
*Chú ý những từ ngữ in đậm trong những câu tục ngữ ca dao sau và trả lời câu hỏi
- Đêm tháng năm chưaưnằmưđãưsáng
Ngày tháng m ời chưaưcườiưđãưtối
- Cày đồng đang buổi ban tr a,
Mồ hôi thánhưthótưnhưưmưaưruộngưcày
Ai ơi b ng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần
Trang 51 Nói đêm tháng năm chưaưnằmưđãưsáng , Ngày tháng m ời chưaư
cườiưđãưtối và Mồ hôi thánhưthótưnhưưmưaưruộngưcày có quá sự thật không? Thực chất, mấy câu này nhằm nói điều gì ?
+Là quá sự thật Thực chất mấy câu này nhằm phóng đại mức
độ, tính chất của sự việc
2 Cách nói nh vậy có tác dụng gì?
+ Tác dụng: Nhấn mạnh, gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm
*Ghi nhớ:(SGK-102)
II Luyện tập
Bài tập1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của
chúng trong các ví dụ sau:
Trang 6a) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức ng ời sỏi đá cũng thành cơm
+ “ Có sức ng ời sỏi đá cũng thành cơm” nhấn mạnh về sự lao
động của con ng ời sẽ tạo thành thành quả dù khó khăn, gian khổ, vất vả đến đâu
b) Anh cứ yên tâm, vết th ơng chỉ s ớt da thôi Từ giờ đến sáng
em có thể đi lên đến tận trời đ ợc
+ “ Em có thể đi lên đến tận trời đ ợc” nhấn mạnh sự bền lòng của ng ời bị th ơng, và động viên ng ời khác để họ yên tâm
c) […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi ] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi
n ớc
+ “ Thét ra lửa” gây ấn t ợng về một con ng ời có quyền lực
Trang 7Bài tập 2: Điền các từ ngữ sau đây vào chỗ trống /…] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi / để tạo biện pháp tutừ nói quá: bầmưganưtímưruột,ưchóưănưđáưgàưănư
sỏi,ưnởưtừngưkhúcưruột,ưruộtưđểưngoàiưda,ưvắtưchânưlênưcổ.
a, ở nơi / …] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi / thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà.
-> Chó ăn đá gà ăn sỏi
b, Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng / …] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi /
-> Bầm gan tím ruột
c, Cô Nam tính tình xởi lởi, / …] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi /
-> Ruột để ngoài da
d, Lời khen của cô giáo làm cho nó / …] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi /
-> Nở từng khúc ruột
e, Bọn giặc hoảng hồn / …] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi / mà chạy.
-> Vắt chân lên cổ
Trang 8Bài 3: Đặt câu với các thành ngữ dùng biện pháp nói quá sau
đây: nghiêngưnướcưnghiêngưthành,ưdờiưnonưlấpưbiển,ưlấpưbiểnư
váưtrời,ưmìnhưđồngưdaưsắt,ưnghĩưnátưóc.
+) Cô ấy đẹp “nghiêngưnướcưnghiêngưthành ”
+)ưCó sự đoàn kết thì sẽ “dờiưnonưlấpưbiển” đ ợc thôi
+) Mình nó mà đòi “lấpưbiểnưváưtrời” sao đ ợc!
+) Mình “nghĩa nát óc” mà vẫn không giải đ ợc bài toán này
Trang 9Bài tập 4: Tìm năm thành ngữ có biện pháp nói quá ?
+) Đi nh voi giậm
+) Ngủ nh chết
+) Nói nh đấm vào tai
+) Đen nh cột nhà cháy
+) Nhanh nh cắt
Trang 10Bài tập 6: Hãy phân biệt biện pháp tu từ nói quá với nói khoác
* Hai biện pháp tu từ nói quá và nói khoác khác nhau về :
• Tính chất, động cơ, mục đích.
• Nói khoác là thói phóng đại, xuyên tạc sự thật để lừa dối.