Ly 9 - Tiet 48

Cách dựng ảnh của một vật AB vuông góc với trục chính của một thấu kính hội tụ A nằm trên trục chính2. Cách nhận biết thấu kính hội tụ: - Dùng tay kiểm tra: Phần rìa mỏng hơn phần giữa -

LỚP 9A2

Giáo viên: HÀ HỒNG THƯƠNG Trường THCS Mông Dương

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Nêu cách nhận biết thấu kính hội tụ?

2 Cách dựng ảnh của một vật AB vuông góc với trục chính của một thấu

kính hội tụ (A nằm trên trục chính) ?

Trả lời:

1 Cách nhận biết thấu kính hội tụ:

- Dùng tay kiểm tra: Phần rìa mỏng hơn phần giữa

- Chiếu một chùm tia sáng song song với trục chính, chùm tia ló hội tụ tại

một điểm

- Đặt một vật gần thấu kính, quan sát vật qua thấu kính ta thấy vật to hơn

so với khi quan sát trực tiếp

2 Cách dựng ảnh:

- Dựng ảnh B’ của điểm B: Từ B vẽ hai

tia tới đặc biệt đến thấu kính, vẽ hai

tia ló Hai tia ló cắt nhau tại B’

- Từ B’ hạ A’B’ vuông góc với trục chính

(A’ nằm trên trục chính)

A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính hội tụ

F F’

O

B’ A’

3 Vẽ tiếp đường đi của các tia sau:

v

F F’

O

A

B

KIỂM TRA BÀI CŨ

3.

F

O

v

F'

TIẾT 48, BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

C1: Hãy làm thí nghiệm để chứng tỏ rằng không thể hứng được ảnh của vật trên màn với mọi vị trí của vật

C2: Làm thế nào để quan sát được ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì?

Ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng hay ngược chiều với vật?

C2: Ảnh quan sát được là ảnh ảo, cùng chiều với vật

C1: Không hứng được ảnh trên màn với mọi vị trí đặt

vật

TIẾT 48, BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

C2: Ảnh quan sát được là ảnh ảo, cùng chiều với vật

C1: Không hứng được ảnh trên màn với mọi vị trí đặt

vật

II CÁCH DỰNG ẢNH

C3: Dựa vào kiến thức đã học ở bài trước, hãy nêu cách dựng ảnh của vật

AB qua thấu kính phân kì, biết AB vuông góc với trục chính, A nằm trên trục chính

- Dựng ảnh B’ của điểm B: Từ B vẽ hai tia tới đặc biệt đến thấu kính, vẽ hai tia ló Hai tia ló cắt nhau tại B’

- Từ B’ hạ A’B’ vuông góc với trục chính (A’ nằm trên trục chính)

A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính hội tụ

B’

A’

Cách dựng ảnh của vật AB qua thấu kính hội tụ:

C3:

F F’

O A

B

TIẾT 48, BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

C2: Ảnh quan sát được là ảnh ảo, cùng chiều với vật

C1: Không hứng được ảnh trên màn với mọi vị trí đặt

vật

II CÁCH DỰNG ẢNH

C3: Dựa vào kiến thức đã học ở bài trước, hãy nêu cách dựng ảnh của vật

AB qua thấu kính phân kì, biết AB vuông góc với trục chính, A nằm trên trục chính

- Dựng ảnh B’ của điểm B: Từ B vẽ hai tia tới đặc biệt đến thấu kính, vẽ hai tia ló Hai tia ló cắt nhau tại B’

- Từ B’ hạ A’B’ vuông góc với trục chính (A’ nằm trên trục chính)

A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính hội tụ

Cách dựng ảnh của vật AB qua thấu kính hội tụ:

C3:

A'

F’

O

v

v

A B

C3: Cách dựng:

- Dựng ảnh B’ của điểm B: Từ B vẽ hai tia tới đặc biệt đến thấu kính, vẽ hai tia

ló Hai tia ló kéo dài cắt nhau tại B’

- Từ B’ hạ A’B’ vuông góc với trục chính (A’ nằm trên trục chính)

A’B’ là ảnh của AB qua thấu kính phân kì

TIẾT 48, BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

C2: Ảnh quan sát được là ảnh ảo, cùng chiều với vật

C1: Không hứng được ảnh trên màn với mọi vị trí đặt

vật

II CÁCH DỰNG ẢNH

C3:

C4: f = 12cm, OA = 24cm

C4: Cho AB vuông góc với trục chính của thấu kính phân kì có tiêu cự f = 12cm, A nằm trên trục chính và cách quang tâm O một khoảng OA = 24cm

+ Hãy dựng ảnh A'B' của vật AB tạo bởi thấu kính đã cho

+ Dựa vào hình vẽ, hãy lập luận để chứng

tỏ rằng ảnh này luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính

A'

F’

O

v

v

A

K

TL: Khi AB di chuyển, tia BI không đổi nên tia IK không đổi Tia BO luôn cắt tia

IK kéo dài tại điểm B’ nằm trong đoạn IF’ Do đó A’B’ luôn nằm trong khoảng tiêu cự OF’

TIẾT 48, BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

C2: Ảnh quan sát được là ảnh ảo, cùng chiều với vật

C1: Không hứng được ảnh trên màn với mọi vị trí đặt

vật

II CÁCH DỰNG ẢNH

C3:

C4: f = 12cm, OA = 24cm

A'

F’

O

v

v

A

K

III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH

C5 Đặt vật AB trước một thấu kính có tiêu cự

f = 12cm Vật AB cách thấu kính một khoảng 8cm A nằm trên trục chính Hãy dựng ảnh của

AB Dựa vào hình vẽ để nêu nhận xét về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp: + Thấu kính là phân kì

+ Thấu kính là hội tụ

C5

Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính hội tụ lớn hơn vật

Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì nhỏ hơn vật

F F’

O

v

v

A

B

B’

A’

F’

F F’

O

v

v

A

B B’

A’

TIẾT 48, BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

C2: Ảnh quan sát được là ảnh ảo, cùng chiều với vật

C1: Không hứng được ảnh trên màn với mọi vị trí đặt

vật

II CÁCH DỰNG ẢNH

C3:

C4: f = 12cm, OA = 24cm

A'

F’

O

v

v

A

K

III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH

C5

Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính hội tụ lớn hơn vật

Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì nhỏ hơn vật

IV VẬN DỤNG

C6: Từ bài toán trên hãy cho biết ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì có đặc điểm gì giống nhau, khác nhau Từ

đó hãy nêu cách nhận biết nhanh chóng một thấu kính là hội tụ hay phân kì

C6

C8

C8 Hãy trả lời câu hỏi nêu ra ở đầu bài học

Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu bỏ kính ra, ta thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính?

Vật đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho ………, cùng chiều,

……… và luôn nằm trong khoảng……… của thấu kính

Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu kính một khoảng băng ………

GHI NHỚ

ảnh ảo

tiêu cự

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

1 Học thuộc bài, xem lại cách dựng ảnh của một vật AB qua thấu kính hội tụ và phân kì, cách nhận biết thấu kính hội tụ, phân kì

2 Làm hết bài tập trong sách bài tập chuẩn bị cho giờ bài tập