SKKN tiếng việt 2.1.doc

Cùng với việc giảng dạy các môn học khác trong trường Tiểu học hiện nay, việc giảng dạy phân môn Chính tả nghe đọc cho học sinh lớp 2 có một vị trí quan trọng đòi hỏi người giáo viên phả

PHẦN THỨ NHẤT ĐẶT VẤN ĐỀ

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ phát triển mới, thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, việc chăm lo đào tạo - bồi dưỡng nguồn lực con người là rất quan trọng Do đó, giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu Đặc biệt là giáo dục bậc tiểu học, vì đây là bậc học nền tảng tạo tiền đề cho các bậc học sau Giáo dục bậc tiểu học là bước đầu xây dựng cho các em động cơ lao động, học tập, rèn luyện đúng đắn, đạo đức và sức khỏe, tạo nên những bước đi vững chắc trên con đường học tập của học sinh

Cùng với việc giảng dạy các môn học khác trong trường Tiểu học hiện nay, việc giảng dạy phân môn Chính tả nghe đọc cho học sinh lớp 2 có một vị trí quan trọng đòi hỏi người giáo viên phải luôn tìm tòi, đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả việc dạy và học phân môn này Đã từ lâu, trên nhiều cấp độ của một phương pháp luận khoa học, nhiều nhà giáo ưu tú đã đi sâu vào việc tìm hiểu để đưa ra những giải pháp thích hợp, những kinh nghiệm quý báu để đổi mới hơn nữa phương pháp dạy và học phân môn chính tả cho học sinh, một môn học công cụ luôn đặt ra bao vấn đề cho người giáo viên suy nghĩ, trăn trở làm sao nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học phân môn này

Năm học 2009-2010 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công dạy lớp 3D làng OGRưng xã IaKo Tổng số học sinh của lớp là 14 em,nữ 7 em, 100% các em là học sinh người địa phương Là con các gia đình sống toàn bằng nghề nông Cha mẹ các em bận công việc nương rẫy không quan tâm dến các em Phần lớn toàn trông chờ vào giáo viên chủ nhiệm.Trình độ tiếp thu kiến thức của các em rất chậm, nói tiếng việt chưa rành,nói và viết bị ảnh hưởng của tiếng địa phương nhiều dẫn đến viết sai lỗi chính tả quá nhiều

Qua hai tuân đầu nhận lớp, chất lương khảo sát môn Tiếng Việt của lớp tôi như sau:

BẢNG KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM

TSH MÔN SLGIỎI% SLKHÁ% TRUNG BÌNHSL % SLYẾU%

Nhìn vào bảng khảo sát chất lượng trên chúng ta thấy rằng chất lượng học sinh còn rất yếu Từ đó tôi luôn băn khoăn, lo lắng, phải làm thế nào để tìm ra phương pháp dạy học tốt nhất phù hợp với đối tượng học sinh của lớp mình để nâng cao dần kĩ năng viết chính tả cho các em

Theo tôi, để các em học tốt môn Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác trong chương trình học lớp 3 nói chung, các em phải có kỹ năng viết tốt thì các em mới hiểu và tiếp thu bài nhanh Đối với học sinh lớp 3, để tìm được phương pháp hiệu quả nhất phù hợp với đối tượng của các em, giúp các em học tốt phân môn chính tả quả là không đơn giản tí nào Cái khó ở đây là phân môn Chính tả chẳng những đòi hỏi học sinh đọc đúng chính tả, không ê a ngắc ngứ vần mà còn phải viết đúng chính tả, không lẫn lộn phụ âm đầu, âm cuối và một số vần khó, chữ khó, dấu thanh khi viết

Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này, trong thời gian dạy học vừa qua ngoài việc tham khảo những tài liệu phục vụ cho dạy, học như: Xem băng đĩa hình dạy mẫu, thế giới trong ta, báo giáo dục thời đại, thiết kế bài dạy, sách giáo viên Bản thân tôi cũng suy nghĩ và tìm ra phương pháp dạy tốt nhất phù hợp với đối tượng học sinh của lớp mình Tôi đã mạnh dạn đưa ra

đề tài: “Một vài biện pháp rèn luyện kĩ năng viết chính tả cho học sinh lớp 2” như sau:

PHẦN THỨ HAI

NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I RÈN LUYỆN KĨ NĂNG NGHE, PHÂN BIỆT ĐƯỢC CÁC PHỤ ÂM ĐẦU,

ÂM CUỐI, VẦN VÀ THANH HAY NHẦM LẪN, THÓI QUEN NGHE ĐỌC CẢ CÂU, NHỚ CẢ CỤM TỪ TRƯỚC KHI VIẾT CHÍNH TẢ.

I.1 Rèn kĩ năng nghe:

Như chúng ta đã biết, muốn hướng dẫn học sinh viết đúng chính tả thao tác ban đầu là phải rèn luyện kĩ năng nghe đọc đúng cho học sinh Có nghe đúng các em mới định hình được từng âm, từng vần, từng tiếng để viết đúng

Để rèn luyện kĩ năng nghe cho học sinh tôi tiến hành như sau:

*Ví dụ: Khi dạy bài chính tả: “Chị em” (STV3 - T1)

*Học sinh thường hay đọc sai:

“ngoan” đọc thành “ngoàn”

“màn” đọc thành “man”

“hôi” đọc thành “hồi”

“trán” đọc thành “tran”

Đầu tiên, tôi phải tự rèn luyện cho mình thói quen đọc đúng chính tả, đọc chuẩn, rõ ràng, đọc mẫu chậm rãi vừa phải Sau đó, chọn những em có giọng đọc tốt đọc lại toàn bài chính tả Gọi những em hay đọc sai đọc lại những câu có âm, vần khó, dấu thanh dễ lẫn lộn Học sinh đọc sai giáo viên phải sửa kịp thời, gọi một số em khác đọc lại những tiếng, từ mà bạn vừa đọc

Đa số các em còn lúng túng khi viết, đọc sai dẫn đến viết sai do các em phát âm chưa chuẩn

*Ví dụ: Bài (Nghe - viết) “Mùa thu của em”

Học sinh viết là “Múa thử của em”

*Ví dụ: Bạn thầy mong đợi

Các em lại viết là: “Bạn thấy mong đời”

Vì vậy rèn luyện kỹ năng nghe đọc đúng chính tả là tiền đề quan trọng cho việc viết đúng chính tả

I.2 Rèn luyện kĩ năng đọc đúng những tiếng, những từ có phụ âm đầu, âm cuối hay lẫn lộn cho học sinh.

Ở địa bàn nơi tôi dạy, tôi phải nắm chắc từng đối tượng học sinh trong lớp để hướng dẫn cho phù hợp

Có những em hay nhầm lẫn giữa “gi và d”, có những em lại nhầm lẫn giữa “l và n” có những em lại nhầm lẫn âm cuối như: “ng và n”, “ l và n” Những em học sinh thường đọc sai dấu thanh, hay nhầm lẫn giữa “c và qu”, vần “ai và ay”, vần “ơi, ây và ay”

Đây là những hiện tượng đọc sai khá phổ biến ở một số em do đặc điểm thổ âm, phát âm sai hiện tượng này gọi là ‘chệch âm” thói quen đọc sai cần phải kịp thời uốn nắn để các em đọc đúng chính tả Tùy theo nội dung từng bài dạy mà tôi đưa ra những câu hỏi gợi mở phù hợp để hướng dẫn học sinh

*Ví dụ: Dạy bài chính tả “Trận bóng dưới lòng đường” (STV3-T1)

Ngoài hai câu hỏi tìm hiểu bài ở sách giáo khoa, tôi đưa ra một số câu hỏi gợi mở như sau:

*Đối với những em hay nhầm lẫn giữa các âm cuối “ng và n”.

Hỏi: Trong bài chính tả tiếng nào có vần ắt? (quắt)

Hỏi: Trong bài tiếng nào có vần ít không? (không)

Sau đó, tôi hướng dẫn các em luyện đọc đúng: quắt không đọc thành cắt; xích lô không đọc thành xích nô

Hỏi: Tiếng nào trong bài có phụ âm đầu viết bằng chữ qu? (quá quắt)

*Đối với những em hay nhầm lẫn giữa phụ âm đầu gi và d

Hỏi: Tiếng nào trong bài có phụ âm đầu viết bằng chữ cái gi, d? (giống, dưới)

-Giáo viên hướng dẫn các em luyện đọc đúng để phân biệt giữa “gi và d”

Để thực hiện tốt nội dung này, bài dạy của giáo viên phải soạn trước ít nhất từ 3 ngày trở lên

I.3 Rèn luyện kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh sau khi nghe đọc và tự đọc đúng.

Có thể nói đây là bước quan trọng nhất trong việc rèn luyện thói quen viết đúng chính tả cho học sinh, trên cơ sở học sinh tái hiện được trí nhớ của mình để khỏi nhầm lẫn, tôi thực hiện các thao tác sau:

I.3.1 Đọc rõ ràng những cụm từ khó, những tiếng có vần khó (như các

ví dụ mà tôi đã nêu ở mục 1.1) cho học sinh viết vào bảng con, giáo viên kiểm tra để sửa lỗi, nếu học sinh còn viết sai giáo viên có thể phân tích thêm

*Ví dụ: Lấy: L + ây + thanh sắc

lấy khác với lới trốn: tr + ôn + thanh sắc trốn khác với chốn

I.3.2 Hướng dẫn các em nghe đọc và tự viết vào vở thật đúng chính tả

sau khi đã tập viết bảng con

Giáo viên đọc chậm rãi, rõ ràng để học sinh nghe và viết bài vào vở Khi đọc đến những từ khó, những tiếng mà học sinh hay nhầm lẫn thì giáo viên có thể đọc nhấn mạnh hoặc nhắc nhở thêm để các em chú ý, nhớ lại mà viết đúng chính tả

I.3.3 Trong một tiết dạy chính tả, tôi thường cho các em tự tìm ra

những tiếng, từ mà các em khi nghe người khác đọc, hoặc các em đọc mà các

em hay nhầm lẫn, ít phân biệt được về nghĩa, về cấu tạo của tiếng, từ Sau khi các em tìm xong, tôi hướng dẫn các em luyện đọc và giải thích thêm về cấu tạo, về nghĩa của các từ đó để học sinh ghi nhớ và không nhầm lẫn khi viết

*Ví dụ: Dạy bài chính tả “Tiếng ru” (STV3-T1)

-Giáo viên cho học sinh tìm ra các từ mà các em hay nhầm lẫn như: ong, gian

-ong: Các em hay viết thành “ông”, nên giáo viên phải lưu ý thêm cho học sinh là từ “con ong” trong tổ hợp từ “con ong hút mật” ở đây có nghĩa là con ong bay, chứ không phải ông là con người

-“sấu”: s+ âu

sâu khác với sấu

I.4 Rèn kĩ năng viết hoa đúng quy tắc chính tả cho học sinh.

Với đặc thù của học sinh lớp 3, chúng ta có thể nói rằng các em thường quên viết hoa hoặc viết hoa không đúng quy tắc (viết hoa tùy tiện)

Trong chương trình thay sách giáo khoa mới của lớp 3, hầu hết các bài chính tả đều có những câu hỏi hướng dẫn về cách viết hoa tên riêng, chữ cái đầu câu trong bài chính tả Nhưng với đặc thù riêng của học sinh lớp tôi, để giúp các em có kỹ năng viết hoa đúng quy tắc chính tả tôi đã tiến hành như sau:

I.4.1 Ở trước mặt lớp, bên phải (ngay cạnh bảng đen) tôi dán bảng mẫu

viết hoa của tất cả các chữ cái để các em xem và ghi nhớ hàng ngày

I.4.2 Thông qua những tiết dạy tập viết ở lớp, tôi hướng dẫn các em

thật kĩ về cấu tạo, cách viết hoa của từng con chữ, giúp các em nắm thật chắc

về độ cao (độ dài) của những chữ viết hoa ở cỡ chữ vừa và nhỏ

I.4.3 Trên cơ sở các em đã ghi nhớ và nắm được cách viết hoa của

từng chữ cái Khi dạy chính tả, tôi cho học sinh tìm trong bài những chữ nào được viết hoa, sau đó cho các em viết vào bảng con Nếu em nào viết còn lúng túng hoặc viết sai, tôi cho học sinh lên tìm chữ cái đó ở bảng chữ cái viết hoa (như đã nói ở mục 4.1), tôi viết mẫu lại thật chuẩn ở bảng lớp và cho các

em viết lại

I.4.4 Kết hợp với việc rèn luyện kĩ năng viết hoa, giáo viên nhận xét và

tuyên dương những em đã viết hoa đúng, nối chữ và khoảng cách đúng quy định giữa các con chữ Giáo viên sửa cách cầm bút, tư thế ngồi viết ngay ngắn, đúng quy định cho học sinh

I.5 Rèn luyện kỹ năng đọc và viết đúng dấu thanh.

Các em hay đọc sai dấu “tuyết” đọc thành “tuyệt”, “lần nào” đọc thành

“nần nào” các em đọc sai dẫn đến viết sai Nếu như trong một tiết dạy chính

tả ở lớp mà giáo viên hướng dẫn cho các em luyện đọc và viết đúng các dấu

thanh thì sẽ không đảm bảo thời gian của tiết dạy Để giúp các em nâng cao dần kĩ năng viết của mình, tôi bố trí quỹ thời gian khá thích hợp và kết hợp chặt chẽ với các môn học khác như: Tập làm văn, Tập đọc, Đạo đức, TNXH

và tôi đã tiến hành như sau:

I.5.1.Trong những giờ học mà có thời gian luyện đọc hoặc luyện nói

(nghe), tôi thường cho các em nhìn vào kênh chữ để đọc đúng nội dung có trong kênh chữ đó Nếu là kênh hình, các em sẽ nhìn vào kênh hình nói lên nội dung của tranh theo suy nghĩ của mình, sau đó lớp cùng giáo viên nhận xét, bổ sung thêm cho bạn

I.5.2 Ngày thứ 3 hàng tuần, thời gian sinh hoạt 10 phút đầu giờ, tôi gọi

những em trong lớp có giọng đọc tốt đọc lại một trong những bài chính tả hoặc tập chép mà các em đã học Sau đó gọi những em học sinh còn hay phát

âm sai đọc lại Giáo viên phải khen ngợi kịp thời những em đọc có tiến bộ Mỗi một em học sinh trung bình, yếu của lớp đều có riêng một vở tập chép ở nhà, sau khi các em đã luyện đọc ở lớp giáo viên hướng dẫn các em về nhà chép lại thật cẩn thận và đúng bài mà mình đã luyện đọc Giáo viên có kiểm tra và chấm điểm động viên cho học sinh Ngoài ra vở tập chép này về nhà các em viết lại những chữ mà mình hay viết sai của các bài chính tả và tập chép trong tuần

*Ví dụ: Khi dạy chương trình tuần 3, thì ở tuần 2 các em đã học hai bài chính tả và tập chép là “Ai có lỗi” và “Cô giáo tí hon” (STV3-T1)

Tôi cho học sinh đọc lại hai bài trên vào 10 phút sinh hoạt đầu giờ của ngày thứ 3, tuần 3 Sau đó chọn bài “Cô giáo tí hon” cho học sinh về nhà chép lại Trong tuần 3, các em lại được học hai bài chính tả và tập chép mới “Chiếc

áo len” và “chị em” Ở hai bài này, tôi chọn những tiếng khó hoặc tiếng từ mà học sinh hay viết sai cho các em về nhà viết lại, mỗi tiếng, từ viết sai các em

có thể viết từ hai đến ba hàng trong vở là tùy theo từng đối tượng học sinh

Khi các em luyện viết thêm ở nhà, để tránh cho các em khỏi nhàm

chán, tôi thường cho các em làm các bài tập chính tả (học sinh làm trên phiếu bài tập) Các dạng bài tập tôi thường cho học sinh làm như sau:

*Dạng bài tập 1: N i ô ch c t A v i ô ch c t B sao cho phùối ô chữ ở cột A với ô chữ ở cột B sao cho phù ữ ở cột A với ô chữ ở cột B sao cho phù ở cột A với ô chữ ở cột B sao cho phù ột A với ô chữ ở cột B sao cho phù ới ô chữ ở cột B sao cho phù ữ ở cột A với ô chữ ở cột B sao cho phù ở cột A với ô chữ ở cột B sao cho phù ột A với ô chữ ở cột B sao cho phù

h p.ợp

thành

*Dạng bài tập 2: Đánh dấu x vào ô trống trước các từ viết đúng chính tả

 lao động  máy bai  lao xao  kéo co

 nao động  máy bay  lao sao  céo co -Ở dạng bài tập này, khi kiểm tra giáo viên nên cho học sinh giải thích tại sao những từ này (lao động, máy bay, lao xao, kéo co) là đúng, những từ còn lại là sai (nếu học sinh giải thích còn lúng túng giáo viên có thể giải thích thêm)

*Dạng bài tập 3: Tìm và phân tích các từ dựa theo bảng sau:

*Ví dụ:

Chăm học chăm

học

ch h

ăm

I.6 Phát động các phong trào dạy và học:

Để các em có điều kiện phát huy hết năng lực tự học của mình một cách tự nhiên, sáng tạo, tôi thường tổ chức cho các em chơi một số trò chơi nhỏ ở cuối các tiết học Mục đích của các trò chơi này nhằm củng cố lại nội dung kiến thức cho các em dưới hình thức “học mà chơi, chơi mà học”

I.6.1 Vào 10 phút sinh hoạt đầu giờ ngày thứ 5 hàng tuần, tôi gọi một

em có giọng đọc to, đúng, đọc lại bảng chữ cái viết hoa (đã nêu ở mục 4.1), sau đó chia lớp thành 6 nhóm, phân công nhiệm vụ cho từng nhóm (tùy theo nội dung học của từng tuần mà giao nhiệm vụ cho phù hợp)

*Ví dụ 1:

Học sinh đang học chương trình tuần 5, thì nội dung trò chơi phải ở tuần 4 và tôi giao việc cho các nhóm như sau:

+Nhóm 1, 2: Tìm trong bài tập chép “Người mẹ” những chữ nào được viết hoa? (Thần Đêm Tối, Thần Chết,Bà, Tôi)

-Em hãy viết hoa lại những chữ ấy

+Nhóm 3, 4: Em hãy viết tên của các bạn trong nhóm em

Các nhóm viết bằng bút dạ trên giấy A4 Đại diện các nhóm báo cáo kết quả ở bảng con Giáo viên cùng học sinh nhận xét, tuyên dương nhóm viết đúng, đẹp

*Ví dụ 2: Học sinh học đến tuần 14 thì nội dung trò chơi như sau:

+Nhóm 1, 2 : Đặt hai câu hỏi theo mẫu: Ai? Làm gì?

+Nhóm 3, 4 : Đặt hai câu hỏi theo mẫu: Ai? thế nào?

Sau khi các nhóm báo cáo kết quả, giáo viên giúp các em nhận xét và củng cố lại cách viết hoa chữ cái đầu câu, tên riêng, cách nối liền nét giữa các con chữ và khoảng cách giữa các chữ trong câu với nhau

I.6.2 Trong những ngày sinh hoạt ngoại khóa, tôi thường tổ chức cho

các em thi “Vở sạch chữ đẹp” giữa các tổ với nhau Tạo điều kiện cho em học sinh nào cũng được thi Qua những cuộc thi này, giáo viên cùng học sinh trong lớp tuyên dương kịp thời những em có tiến bộ về chữ viết, về cách trình bày bài, về lỗi chính tả mặc dù những em này tiến bộ còn rất chậm

Ngoài việc hướng dẫn, rèn luyện kỹ năng viết chính tả cho học sinh, tôi thường cho các em ghi nhớ các mẹo, luật chính tả cần tuân theo như sau:

-Khi đứng trước các nguyên âm: e, ê, i

-Âm “cờ” viết là k : Ví dụ: kỉ, kê, kẻ

-Âm “gờ” viết là gh : Ví dụ: ghi, ghế, ghe

-Âm “ngờ” viết là ng : Ví dụ: nghỉ, nghe, nghệ

Viết d (mà không viết gi) khi đứng trước các vần: oa, oă, oe, uê, uy (tức

là các vần có âm đệm o, u)

*Ví dụ: kinh doanh, duy trì

Đối với cặp dấu thanh hỏi, ngã: Giáo viên có thể chỉ cho học sinh cách dùng mẹo rất vui nhưng lại dễ nhớ: “Mình nên nhớ là viết dấu ngã” để viết dấu ngã cho đúng Tức là khi gặp những từ có phụ âm đầu là m (mình), n (nên), nh (nhớ), l (là), v (viết), d (dấu), ng (ngã) Thì thường viết dấu ngã

*Ví dụ: minh mẫn, kiên nhẫn, lễ phép, bền vững, dũng mãnh, đột ngũ, niềng niễng