chuyên đề phương pháp giảng dạy td

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - NiCHÀO MỪNG QUÍ THẦY - CÔ GIÁO VỀ THAM DỰ CHUYÊN ĐỀ: VẬN DỤNG VÀ PHỐI HỢP CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRONG 1 TIẾT DẠY THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍ

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

CHÀO MỪNG QUÍ THẦY - CÔ GIÁO VỀ THAM DỰ CHUYÊN ĐỀ:

VẬN DỤNG VÀ PHỐI HỢP CÁC

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRONG 1

TIẾT DẠY THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA

HỌC SINH VÀ GIÁO VIÊN

I) MỞ ĐẦU

Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của nước ta trong giai đoạn mới, Đảng và Nhà

nước luôn coi trọng công tác phát triển con

người toàn diện

Giáo dục thể chất (GDTC)và hoạt động thể dục thể thao (TDTT) giữ một vai trò quan

trọng trong việc phát triển con người toàn

diện: có đạo đức, có trình độ nghiệp vụ

chuyên môn, có đầy đủ sức khỏe và nâng cao trình độ văn hóa thể chất dân tộc

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

I) MỞ ĐẦU

Trong những năm qua, giáo dục nói chung,

GDTC nói riêng ở nước ta có nhiều chuyển

biến tích cực và đã đạt được nhiều thành tựu

to lớn

Nhằm thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược

là xây dựng và bảo vệ đất nước trong

giai đọan công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đòi hỏi phải đổi mới mục tiêu giáo dục, mục tiêu và nhiệm vụ của các bộ môn; trong đó có bộ môn GDTC, đồng thời

phải đổi mới cả phương pháp dạy học

I) MỞ ĐẦU

Hoạt động cơ bản của môn thể dục là thực

hành, là luyện tập, học đi đôi với hành Thông qua luyện tập để hình thành, củng cố, nâng cao kĩ năng vận động

Trong quá trình luyện tập với các bài, các

động tác khác nhau, với lượng vận động hợp

lý sẽ có tác dụng, ảnh hưởng không nhỏ tới việc rèn luyện thể lực cho HS

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

I) MỞ ĐẦU

Việc học tập kỹ thuật của HS là một quá

trình đòi hỏi phải có thời gian Thời gian nhiều hay ít tùy thuộc vào động tác, bài tập khó hay

dễ và phải luyện tập với số lần cần thiết thì kỹ thuật, kỹ năng mới được hình thành, mới có

tác dụng rèn luyện thể lực, nâng cao sức

khỏe

Như vậy, muốn có nhiều thời gian cho Học sinh luyện

tập, rèn luyện kỹ năng, rèn luyện thể lực thì nhất thiết

phải lựa chọn phương pháp sao cho hiệu quả nhất và phù hợp với mục tiêu của từng bài, từng tiết dạy cụ thể.

II) NỘI DUNG:

* Từ “phương pháp” có 2 nghĩa:

A) KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP

Theo chủ nghĩa Mác-Lênin thì phương pháp là cách thức tiếp cận hiện thực, nghiên cứu và nhận thức các vấn đề của tự nhiên và xã hội

Theo nghĩa thông thường “phương

pháp” là cách thức hay con đường đề

hoàn thành 1 nhiệm vụ nhất định.

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

+ Ví dụ : phương pháp lên lớp, phương pháp chữa bệnh, hay phương pháp nghiên cứu

khoa học …

Vậy phương pháp giảng dạy TDTT là

tổng hợp những cách thức làm việc của thầy

và trò, nhờ đó mà Học Sinh nắm được tri

thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành kĩ xảo vận động, phát triển năng lực trí tuệ và thể chất

A)KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP

+ Trong đó cách làm việc của Giáo viên thể hiện ở chổ :

tổ chức, lãnh đạo, điều khiển việc học tập của HS và

hướng dẫn học sinh đi tìm chân lí Người học vừa là

khách thể vừa là chủ thể trong quá trình dạy học

B) NHỮNG NÉT KHÁI QUÁT VỀ

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TDTT

Theo qui luật nhận thức và hình thành kĩ xảo vận động, thì hệ thống các phương pháp

giảng dạy được chia làm 3 nhóm Mỗi nhóm là một hệ phương pháp và sự vận dụng chúng

trong thực tiễn cũng rất linh hoạt

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

2. Nhóm phương pháp trực quan gồm có:

+Trực quan trực tiếp:làm mẫu(thịphạm) + Trực quan gián tiếp: tranh, ảnh, hình

vẽ, sơ đồ, mô hình, âm thanh, tín hiệu…

1. Nhóm phương pháp sử dụng lời nói gồm

có : thuyết trình, giảng giải, vấn đáp,

phân tích, đánh giá, ra lệnh, …

B) NHỮNG NÉT KHÁI QUÁT VỀ

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TDTT

3 Nhóm phương pháp tập luyện gồm có:

+ Phương pháp tập luyện có định mức chặtchẽ gồm: phân đoạn, hoàn chỉnh, ổn định,

biến đổi và Phương pháp chia nhóm

+ Phương pháp tập luyện có định mức

từng phần gồm: Phương pháp trò chơi và

Phương pháp thi đấu

B) NHỮNG NÉT KHÁI QUÁT VỀ

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TDTT

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

B) NHỮNG NÉT KHÁI QUÁT VỀ

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TDTT

1) NHÓM PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG LỜI NÓI.

Các Phương pháp sử dụng lời nói trong giảng dạy TDTT rất phong phú như: thuyết trình, giải thích , vấn đáp, phân tích, đánh giá, mệnh

lệnh, …

Nét tiêu biểu của Phương pháp này là sự tác động chủ yếu thông qua tín hiệu thứ 2 Nhờ lời nói mà Giáo viên thể hiện được vai trò chủ đạo của mình

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

1) NHÓM PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG LỜI NÓI.

a) Phương pháp thuyết trình:

bằng việc nghe, nhìn, cùng tư duy theo lời nói

của thầy, hiểu, và thực hiện theo

b) Phương pháp giảng giải ;

*Khái niệm:

giảng giải là giải thích chính xác, đầy đủ nhiệm

vụ, kĩ thuật bài tập, qui tắc thực hiện bài tập….

c) Phương pháp vấn đáp:

* Khái niệm:

là phương pháp, trong đó giáo viên đặt ra

những câu hỏi để HS trả lời, hoặc có thể HS

tranh luận với nhau và với cả GV, qua đó giúp

HS lĩnh hội đuợc nội dung bài học

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

d) Phương pháp đánh giá:

*Khái niệm:

Là phương pháp dùng lời để biểu

dương hoặc chê trách, hoặc để nói lên kết quả trong luyện tập

….Và còn nhiều phương pháp khác.

2) NHÓM PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN.

Nên hiểu trực quan không chỉ hạn hẹp ở trực quan thị giác, mà còn là sự lôi cuốn tất cả các giác quan tham gia cảm nhận kĩ thuật động tác

Điểm nổi bật của phương pháp này là tạo

nên những hình ảnh cụ thể của hiện thực, thúc đẩy quá trình nhận thức nhanh hơn, sâu sắc

hơn và chính xác hơn, nâng cao được hứng thú tập luyện

Phương pháp này có ý nghĩa đặc biệt với học sinh nhỏ tuổi vì các em thích bắt chước

và làm theo gương người khác.

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

2.1) Phương pháp trực quan trực tiếp:

phương pháp thị phạm(làm mẫu):

2) NHÓM PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN.

Là phương pháp biểu diễn lại một cách sinh động quá trình của động tác, giúp người học

nhận biết về tư thế, kết cấu và diễn biến kĩ

thuật của động tác

* Khái niệm:

Ưu điểm:

Ưu điểm của phương pháp này thể hiện ở chổ đòi hỏi người học vừa quan sát vừa kết hợp với kinh nghiệm đã có, tức là phải tư duy tích cực

2.1) Phương pháp trực quan trực tiếp:

phương pháp thị phạm(làm mẫu):

Nhược điểm:

Nhược điểm của phương pháp này biểu hiện

ở chổ nếu quá lạm dụng sẽ có ảnh hưởng đến

sự phát triển tư duy trừu tượng của học sinh

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

2.2) Phương pháp trực quan gián tiếp:

Là việc sử dụng giáo cụ nhằm tái hiện lại các giai đoạn riêng lẽ của động tác, chi tiết kĩ thuật động tác, những tình huống chiến thuật…

* Ưu điểm

Được thể hiện ở chổ tái hiện động tác, chi tiết

kĩ thuật một cách bền vững, hoặc diễn biến

chậm, đồng thời tách biệt được những giai đoạn cần phân tích

Kích thích được khả năng tư duy trừu tượng

của HS

* Khái niệm:

2.2) Phương pháp trực quan gián tiếp:

* Nhược điểm:

- Hiện nay dụng cụ trực quan chưa thật đầy đủ

- HS khó kiểm chứng được mối liên kết của các động tác, nếu khả năng tư duy còn hạn chế

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

3) NHÓM PHƯƠNG PHÁP TẬP LUYỆN.

Nhóm Phương pháp này chia thành 2 phần: + Phương pháp tập luyện có định mức chặt chẽ

+ Phương pháp tập luyện có định mức từng phần

Thật ra sự phân chia này chỉ là tương đối vì việc định mức tập luyện có thể tìm thấy trong bất kì phương pháp nào, mặc dù mức độ và

tính chất của nó có khác nhau và trong những điều kiện nhất định, hai phương pháp trên có

thể kết hợp với nhau

3.1) Phương pháp tập luyện có định mức

chặt chẽ:

Là lặp lại nhiều lần các động tác hoặc một

bộ phận động tác trong điều kiện có định mức

chặt chẽ về hình thức tập luyện, lượng vận động,

về luân phiên vận động với nghỉ ngơi …Nhờ vậy

mà có thể nắm vững được chi tiết động tác và

trên cơ sở đó hình thành các kĩ xảo vận động cần thiết, phát triển thể lực và rèn luyện ý chí

* Khái niệm :

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

a)Phương pháp phân đoạn.

3.1) Phương pháp tập luyện có định mức

chặt chẽ:

Tức là chia những động tác có cấu trúc phức tạp hoặc một bài tập nhiều động tác, thành những giai đoạn nhỏ khác nhau để tập luyện, nhằm giúp người học nhanh chóng tiếp thu được các thành phần của động tác trước khi tập hoàn

chỉnh

* Khái niệm:

b)Phương pháp hoàn chỉnh:

3.1) Phương pháp tập luyện có định mức

chặt chẽ:

Là Phương pháp tập luyện toàn bộ động tác

hoặc liên kết động tác từ đầu đến kết thúc

* Khái niệm:

c) Phương pháp tập luyện ổn định:

Tức là trong quá trình tập luyện các động tác

được lặp lại nhiều lần mà không có sự biến đổi đáng kể trong cấu trúc và các thông số cơ bản

về lượng vận động của chúng

* Khái niệm:

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

3.1) Phương pháp tập luyện có định mức

chặt chẽ:

d) Phương pháp tập luyện biến đổi:

Tức là trong quá trình tập luyện các động tác

được lặp lại nhiều lần nhưng có sự biến đổi

đáng kể trong cấu trúc và các thông số cơ bản

về lượng vận động của chúng Đó là sự thay đổi

kĩ thuật, tốc độ, tần số, biên độ, quãng nghĩ

của các động tác … một cách có chủ định trong tiến trình tập luyện

* Khái niệm:

3.1) Phương pháp tập luyện có định mức

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

hiện một nội dung và định lượng như nhau.

3.1) Phương pháp tập luyện có định mức

Củng cố được các kĩ năng, kĩ xảo động tác

Nâng cao hứng thú tập luyện

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

Tất nhiên, phương pháp này được vận dụng trong giai đoạn hoàn thiện kĩ xảo, khi mà người học

đã nắm được một khối lượng tri thức và kĩ năng

kĩ xảo phong phú

3.2) Phương pháp tập luyện có định mức

từng phần:

chúng luôn có sự đối kháng giữa người

tập với nhau và họ đều muốn khẳn định

sự hơn hẳn của mình về trình độ, kĩ thuật,

ý chí, thể lực…

• Các phương pháp tập luyện có định mức từng

phần gồm có phương pháp trò chơi và phương

pháp thi đấu Bên cạnh những đặc điểm riêng,

chúng có những đặc điểm giống nhau

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

3.2) Phương pháp tập luyện có định mức

từng phần:

Chúng còn giống nhau ở chổ người tập

thể hiện được kĩ năng vận động bậc cao Bởi vì cả trò chơi và thi đấu luôn xuất

hiện những tình huống bất ngờ và rất đa dạng

3.2) Phương pháp tập luyện có định mức

từng phần:

a) Phương pháp trò chơi:

* Khái niệm của phương pháp trò chơi trong

lĩnh vực GDTC là không rõ ràng, nó phản ánh

những đặc điểm về cách thức tổ chức hoạt

động của người tham gia và lãnh đạo hoạt động

đó Nó khác với các phương pháp giáo dục

khác

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

a) Phương pháp trò chơi:

PP trò chơi có những nét tiêu biểu sau đây:

Hoạt động chủ yếu của buổi tập được tổ chức trên cơ sở “chủ đề” có hình ảnh hoặc qui ước

a) Phương pháp trò chơi:

Hoặc là được lấy từ thực tế xung quanh và

biểu hiện có tính chất hình tượng, những hoạt động nào đó của thực tế, hoặc là sáng tạo

riêng xuất phát từ nhu cầu GDTC dựa trên nền tản động tác của các môn TDTT nào đó

Để đạt được mục đích chơi( chiến thắng)

thường người ta đi bằng nhiều con đường khác nhau và rất linh hoạt (trong phạm vi của qui tắc)

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

a) Phương pháp trò chơi:

Hoạt động của người tập mang tính độc lập

rộng rãi, yêu cầu cao về sự nhanh trí, sáng

tạo vận động và khéo léo Cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa những người tham gia,

nhưng đồng thời yêu cầu mỗi thành viên cũng phải có tính độc lập, sáng tạo để giải quyết

mọi tình huống, động viên mọi khả năng và sự tài trí của mình để thực hiện nhiệm vụ cụ thể.

a) Phương pháp trò chơi:

Thể hiện rõ các đặc điểm phẩm chất đạo đức, tính cách cá nhân …Vì trong trò chơi tính chất thi đua và đối kháng rất rõ ràng Vì vậy luôn xuất hiện những hành vi tích cực để giải

quyết mối quan hệ giữa cá nhân với tập thể, giữa người này và người khác, giữa đội này và đội khác

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

a) Phương pháp trò chơi:

Do những đặc điểm nói trên, nên phương pháp trò chơi là phương pháp tổng hợp các hoạt

động vận động Nó cho phép hoàn thiện ở mức

độ lớn các phẩm chất thể lực và trí tuệ, đồng thời nó còn là một điều kiện tốt để giáo dục

phẩm chất đạo đức và nâng cao hứng thú học tập cho học sinh

a) Phương pháp trò chơi:

Một xu hướng mới về mặt phương pháp giảng dạy TDTT ở nhà trường phổ thông là “ trò

chơi” hóa các buổi tập Nếu lên lớp nhiều nội dung, nhiều bài tập khác nhau là hình thức cơ bản của quá trình GDTC, thì phương pháp trò chơi là phương pháp chủ yếu nhằm giải quyết một cách sinh động và có hiệu quả các nhiệm

vụ của GDTC trong nhà trường

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

Do tính chất đa dạng, sinh động luôn có sự thay đổi bất ngờ

và tính hấp dẫn nên khả năng điều chỉnh chính xác lượng

vận động bị hạn chế, không thể bằng các phương pháp

khác.

Dễ gây nhàm chán, mất hứng thú nếu cứ lập lại nhiều lần

một trò chơi nào đó hoặc một nhóm HS( đội) nào đó thua

liên tục.

b)Phương pháp thi đấu :

Thi đấu là sự so sánh sức lực, đua tài để giành thứ bật cao, hoặc thành tích cao nhất

- PP thi đấu có những đặc trưng sau đây:

Tất cả các hoạt động của người tập đều phụ thuộc vào nhiệm vụ chiến thắng đối phương và tuân theo các luật lệ đặt ra

Để giành lấy thứ bật và thành tích cao, người tập phải thể hiện một cách lớn nhất các phẩm chất, thể

* Khái niệm:

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

b)Phương pháp thi đấu :

- Do đó phương pháp thi đấu có ý nghĩa to lớn trong việc phát triển các phẩm chất thể lực, tạo nên những yêu cầu cao nhất đối với các khả năng, chức phận của cơ thể, từ đó thúc đẩy chúng phát triển.

Kích thích tính tích cực của người tập về sự

sáng tạo và so sánh trình độ huấn luyện của họ.

b)Phương pháp thi đấu :

* Nhược điểm:

Các yếu tố đọ sức, tranh tài và các mối quan

hệ khác liên quan đến nó có thể hình thành

không chỉ những nét tính cách tốt, mà cả tính xấu như: ích kĩ, hiếu thắng, hiếu danh …Vì vậy phương pháp thi đấu chỉ giữ đúng vai trò của mình đối với việc giáo dục đạo đức, tính cách trong điều kiện có sự hướng dẫn sư phạm đúng đắn

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

Chỉ đem lại hiệu quả cao khi người tập đã

chuẩn bị đầy đủ về mọi mặt

Vẫn còn nhiều phương khác, do nhiều lí do khác nhau mà tôi không đưa ra đây ví dụ như

thuyết về nó như thế nào tôi chưa tìm thấy, mặc dù đã thực hiện nó như một biện pháp

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

C ) VIỆC VẬN DỤNG VÀ PHỐI HỢP CÁC

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRONG 1 TIẾT DAY THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH VÀ GIÁO VIÊN.

1) NHỮNG LƯU Ý TRONG VIỆC VẬN DỤNG

CÁC PHƯƠNG PHÁP.

Trên đây là những phương pháp truyền thống

cơ bản nhất, thường được sử dụng, và dễ tìm thấy tư liệu để nghiên cứu Tuy nhiên việc vận dụng các phương pháp trên cần có một vài lưu

ý như sau:

1) NHỮNG LƯU Ý TRONG VIỆC VẬN DỤNG

CÁC PHƯƠNG PHÁP.

Giờ thể dục phần lớn là để thời gian tập luyện, nên đối với nhóm PP dùng lời thì lời nói phải ngắn gọn, chính xác, lập luận chặt chẽ, và rõ ràng, nhiều hình ảnh, nổi bật trọng tâm và ít tốn thời gian, có tác dụng chỉ huy và điều động.

Trương Tấn Triệu - THCS Chu Văn An - Ni

Đây là cách dạy theo lối bắt chước, mà bất kì

sự bắt chước nào cũng là hoạt động có ý thức

Động tác làm mẫu phải đẹp và chính xác

Mục đích phải rõ ràng: làm mẫu đúng hoặc

sai, toàn bộ động tác hay từng phần…