Cuộc khởi nghĩa đợc nhân dân ủng hộ * ách thống trị của nhà Hán.. Dới ách thống trị của nhà Hán nhân dân ta sẵn sàng nổi dậy….cuộc khởi nghĩa này cảnh báothế lực PK phơng Bắc không thể
Trang 1Học kì II Bắt đầu từ ngày 10 tháng 01 năm 2011.
Ngày giảng 6A
6B
Ch
ơngIII THờI Kỳ BắC THUộC Và ĐấU TRANH GIàNH ĐộC LậP
Tiết 19 - Bài 17
CUộC KHởI NGHĩA HAI Bà TRƯNG năm 40
I/ Mục tiêu bài học:
1 K.thức: Qua bài giúp học sinh hiểu đợc
- Trình bày đợc một số nét khái quát tình hình Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế kỉ Chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phơng Bắc đối với nớc ta ( Xoá tên nớc ta, đồng hoá và bóc lột tàn bạo nhân dân ta.)
- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng: Công việc chuẩn bị, sự ủng hộ của nhân dân, diễn biến,kết quả
- Lợc đồ khởi nghĩa hai bà Trng
III/ Tiến trình dạy và học:
* Hoạt động 1:
? Thất bại của An Dơng Vơng đã để lại hậu quả ntn
( Nớc Âu Lạc mất đất, mất tên và trở thành 1 bộ phận đất
đai của TQ Từ đó các triều đại phong kiến TQ thay nhau
thống trị đô hộ nớc ta hơn 1000 năm, 1000 năm bắc
thuộc.)
- GV treo lợc đồ , chỉ và giảng theo SGK
GV giảng: Năm 111 TCN nhà Hán đánh Nam Việt Nhà
triệu chống cự không nổi và bị tiêu diệt, đất đai Âu Lạc
chuyển sang tay nhà Hán Nhà Hán chia nớc ta thành 3
quận: Giao Chỉ, Cửu Chân, và Nhật Nam ( bao gồm Bắc
Bộ, Bắc Trung Bộ đến Quảng Nam) gộp với 6 quận của
TQ thành Châu Giao
- GV: Thủ phủ của Châu Giao đặt ở Luy Lâu ( Thuận
Thành- Bắc Ninh) và nhà Hán xây dựng bộ máy cai trị từ
thay đổi
-Năm 179 TCN Triệu Đà sátnhập nớc Âu Lạc và Nam Việt,chia Âu lạc làm 2 quận
- Năm 111TCN nhà Hán chiếm
Âu Lạc, chia Âu Lạc làm 3quận, gộp với 6 quận của TQthành Châu Giao
- Bộ máy cai trị của nhà Hán từtrung ơng đến địa phơng
Trang 2? Em hiểu thứ sử, đô uý, thái thú là gì (Hoặc GV giải
thích)
+ Thứ sử là 1chức quan do bọn phong kiến TQ đặt ra để
trông coi 1số quận, hoặc đứng đầu bộ máy cai trị ở nớc
phụ thuộc
+ Thái thú, đô uý: là chức quan do bọn phong kiến TQ
đặt ra để trông coi 1quận.- Thái thú coi chính trị
\ Đô uý coi quân sự
? Nhà Hán gộp Âu Lạc với 6 quận của TQ thành Châu
Giao nhằm mục đích gì
( Muốn chiếm đóng lâu dài, xoá tên nớc ta, biến nớc ta
thành quận, huyện của TQ )
? Em có nhận xét gì về cách đặt quan lại của nhà Hán
( Nhà Hán mới bố trí đợc ngời cai trị từ cấp quận, còn cấp
huyện, xã chúng cha thể với tới nên buộc phải để ngời Âu
Lạc trị dân nh cũ.)
- GV giảng theo SGK
Sau khi xây dựng xong bộ máy cai trị nhà Hán ra sức bóc
lột vơ vét của cải của nhân dân ta
? Nhà Hán đa ngời Hán sang Châu Giao nhằm mục đích
gì
(Đồng hoá dân ta, đồng hoá có nghĩa là làm thay đổi bản
chất, làm cho giống nh của mình.)
- GV giảng theo SGK: “ Bấy giờ….giết ”
? Vì sao 2 gia đình lạc Tớng ở Mê Linh và Chu Diên lại
liên kết với nhau để chuẩn bị nổi dậy
(Vì ách đô hộ tàn bạo của nhà Hán làm cho dân ta căm
phẫn muốn nổi dậy chống lại Đó chính là nguyên nhân
của cuộc khởi nghĩa.)
- GV cho HS đọc đoạn chữ in nghiêng SGK, GV chỉ các
mũi tên của các địa phơng tiến về Mê Linh
? Theo em khắp nơi kéo quân về Mê Linh nói lên điều gì
( ách thống trị của nhà Hán đối với nhân dân ta khiến mọi
ngời đều căm giận và nổi dậy chống lại Cuộc khởi nghĩa
đợc nhân dân ủng hộ )
* ách thống trị của nhà Hán
+Bắt dân ta nộp các loại thuế:muối,sắt
+ Cống nạp nặng nề: ngọc trai,sừng tê giác, ngà voi…
+ Đa ngời Hán sang ở với dân
ta, bắt dân ta theo phong tụcHán
2 Cuộc khởi n ghĩa Hai Bà Tr ngbùng nổ
* Nguyên nhân:
- Sự áp bức bóc lột tàn bạo củanhà Hán
* Diễn biến:
- Mùa xuân năm 40 Hai BàTrngphất cờ khởi nghĩa ở Hát Môn(Hà Tây)
- Đợc các tớng lĩnh và nhân dânủng hộ, chỉ trong thời gianngắn nghĩa quân đã làm chủ
Mê Linh, tiến đánh Cổ Loa rồiLuy Lâu
Trang 3- GV chỉ bản đồ, giảng theo SGK.
? Kết quả, ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa
GV: Gọi hs lên tờng thuật lại diễn biến trên lợc đồ
* Kết quả: Thái thú Tô Định bỏtrốn, quân Hán bị đánh tan,khởi nghĩa giành thắng lợi
4 Củng cố, kiểm tra đánh giá:
* Bài tập: GV treo bản đồ, yêu cầu HS điền kí hiệu thích hợp để thể hiện diễn biến cuộc khởinghĩa
- GV đọc câu nói của Lê Văn Hu ? Em có nhận xét gì về câu nói đó
( Dới ách thống trị của nhà Hán nhân dân ta sẵn sàng nổi dậy….cuộc khởi nghĩa này cảnh báothế lực PK phơng Bắc không thể cai trị nớc ta vĩnh viễn đợc.)
5 H ớng dẫn học và làm bài ở nhà:
- Học thuộc bài Đọc trớc bài 18 Vẽ lợc đồ H 44
? Sau khi giành độc lập hai bà Trng đã làm gì
*****************************************
Ngày giảng 6A
6B
Tiết 20 - Bài 18
TRƯNG VƯƠNG Và CUộC KHáNG CHIếN CHốNG QUÂN XÂM LƯợC hán.
I/ Mục tiêu bài học:
Lợc đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Hán
III/ Tiến trình dạy và học :
1.ổn định 6A 6B
2 Kiểm tra bài cũ:
? Cuộc khởi nghĩa hai bà Trng bùng nổ nh thế nào (ng/nhân, diễn biến,kết quả…)
Trang 4*Hoạt động 1:
- GV giảng theo SGK “ sau khi….bãibỏ”.Và giải thích
? Trng Trắc đợc suy tôn làm vua, việc đó có ý nghĩa và
tác dụng nh thế nào
( Khẳng định đất nớc ta có chủ quyền, có vua, đem lại
quyền lợi cho nhân dân, tạo nên sức mạnh để chiến
thắng quân xâm lợc)
- GV giảng theo SGK “ Đợc tin….nghĩa quân”
? Vì sao vua Hán chỉ hạ lệnh cho các quận miền nam
TQ khẩn trơng chuẩn bị quân, xe, thuyền…đàn áp khởi
nghĩa Hai Bà Trng mà không tiến hành đàn áp ngay
( Lúc này ở TQ nhà Hán còn phải lo đối phó với các
cuộc đấu tranh của nhân dân ta và thực hiện bành
ch-ớng lãnh thổ về phía Tây Bắc.)
- GVKL: Sau khi giành thắng lợi Hai Bà Trng đã bắt
tay vào xây dựng đất nớc và chuẩn bị đối phó với cuộc
xâm lợc của nhà Hán Những việc làm tuy ngắn(2 năm)
Nhng đã góp phần nâng cao ý trí đấu tranh bảo vệ độc
lập của nhân dân
* Hoạt động2:
GV:giảng theo SGK
? Em có nhận xét gì về lực lợng và đờng tiến quân của
nhà Hán khi sang xâm lợc nớc ta
( Lực lợng đông mạnh, có đầy đủ vũ khí, lơng thực,
chọn Mã Viện chỉ huy.)
? Vì sao mã Viện lại đợc chọn làm chỉ huy đạo quân
xâm lợc này
( Mã Viện là tên tớng lão luyện, nổi tiếng gian ác, lại
lắm mu nhiều kế, quen chinh chiến ở phơng Nam )
- GVđọc bài thơ của Nguyễn Du chế diễu nhân cách
tầm thờng và bộ mặt tham lam độc ác của Mã Viện
“ Sáu chục ngời ta sức mỏi mòn
Riêng ông yên giáp nhảy bon bon…’’
- HS quan sát kênh chữ SGK
? Gọi HS trình bày ( điền kí hiệu vào lợc đồ cuộc k/c
chống quân xâm lợc Hán)
- GV mô tả và ghi
? Gọi HS đọc đoạn in nghiêng
? Tại sao Mã Viện lại nhớ về vùng này nh vậy? Có phải
vì thời tiết ở đây quá khắc nghiệt không
( Xuất phát từ nỗi sợ hãi tinh thần chiến đấu dũng cảm,
bất khuất của nhân dân ta, một tên tớng đã bỏ mạng)
- GV giảng tiếp theo SGK
? Vì sao Hai Bà Trng phải tự vẫn
( Lực lợng của ta yếu ….ko để rơi vào tay giặc )
? Cuộc kháng chiến tuy thất bại song có ý nghĩa lịch sử
nh thế nào
- GV cho HS xem H 45 và liên hệ “ Kỷ niệm hai bà
Tr-ng vào Tr-ngày 8/3 và ND lập đền thờ”
- GVKL: Với lực lợng kẻ thù đông mạnh, dới sự lãnh
1/Hai Bà Tr ng đ ã làm gì sau khigiành đ ợc độc lập
- Trng Trắc đợc suy tôn lên làmvua, đóng đô ở Mê Linh
- Bà phong chức tớc cho nhữngngời có công, tổ chức lại chínhquyền, xá thuế 2 năm, bãi bỏ luậtpháp nhà Hán
2/ Cuộc kháng chiến chống xâm
l ợc Hán (42- 43) đ ã diễn ra nh thế
nào ?
- Lực lợng quân Hán: 2 vạn quântinh nhuệ, 2000 xe, thuyền cácloại, dân phu , do Mã Viện chỉhuy
- Tháng 4/ 42 tấn công Hợp Phố
* Diễn biến:
- Mã Viện vào nớc ta theo 2 đờng:+ Quân bộ: Qua quỷ Môn quan,xuống Lục Đầu
+ Quân thuỷ: Từ Hải Môn vàosông Bạch Đằng, theo sông TháiBình, lên Lục Đầu.=>hợp lại tạiLãng Bạc
- Hai Bà Trng kéo lên Lãng Bạc
để nghênh chiến
-Trng Vơng lui quân về Cổ
Loa-Mê Linh, địch đuổi theo, quân tarút về Cẩm Khê
* Kết quả
- Tháng 3/ 43 Hai Bà Trng hi sinh,cuộc kháng chiến vẫn tiếp tục đếntháng 11/ 43 mới kết thúc
* ý nghĩa: Tiêu biểu cho ý chí
Trang 5đạo hai bà Trng, nhân dân ta đã chiến đấu anh dũng
nhg cuối cùng bị thất bại, hai bà Trng hi sinh anh dũng quật cờng bất khuất của nhân dânta
4 Củng cố, kiểm tra đánh giá:
Gọi HS trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lợc Hán trên lợc đồ
BT: Điến dữ kiện cho khớp với thời gian
4 - 42
3 - 43
11 - 43
Mùa thu năm 44
5 H ớng dẫn ở nhà
-Học bài theo câu hỏi trong SGK Su tầm thơ truyện viết về Hai Bà Trng
- Đọc trớc bài 19 và trả lời câu hỏi SGK
Duyệt của tổ chuyên môn
*********************************************************
Ngày giảng: 6A
6B
Tiết 21 - Bài 19 Từ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐếN TRƯớC Lý NAM Đế ( Từ giữa thế kỷ I đến giữa thế kỷ VI ) I/Mục tiêu bài học: 1/ Kiến thức: Qua bài giúp học sinh hiểu - Chính sách cai trị, bóc lột tàn bạo của các triều đại Pjong kiến phơng Bắc: Sáp nhập n-ớc ta vào lãnh thổ nhà Hán, tổ chức bộ máy cai trị, thi hành chính sách bóc lột và đồng hoá - Sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp và thơng nghiệp: Sử dụng công cụ sản xuất, dùng sức kéo trâu, bò, trồng lúa hai vụ, nghề gốm, nghề dệt phát triển 2/ Kỹ năng: - Biết phân tích, đánh gía những thủ đoạn cai trị của PK phơng Bắc thời bắc thuộc Biết tìm nguyên nhân vì sao dân ta ko ngừng đấu tranh chống áp bức của PK phơng Bắc 3/ Thái độ: - Căm thù sự áp bức bóc lột của nhà Hán, nhân dân đấu tranh chống tai hoạ đó II/ Chuẩn bị : Lợc đồ Âu Lạc thế kỷ I -> V1 III/ Tiến trình dạy và học : 1 ổn định 6A: 6B
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày cuộc kháng chiến chống xâm lợc Hán của nhân dân ta (42- 43)
Trang 63.Bài mới.
Mặc dù nhân dân ta đã chiến đấu rất dũng cảm, ngoạn cờng, nhg do lực lợng quá chênhlệch, cuộc khởi nghĩa hai bà Trng đã thất bại, đất nớc ta bị PK phơng Bắc cai trị Chính sáchcai trị của chúng ntn? Đời sống của nhân dân ta ra sao? Chúng.ta tìm hiểu bài hôm nay
* Hoạt động1:
- GV treo lợc đồ “ Âu Lạc thế kỷ I ->VI để trình bày
- GV giảng theo SGK
? Em hãy cho biết Châu Giao có mấy quận? Miền đất
Âu Lạc cũ bao gồm những quận nào của Châu Giao
( Gồm 9 quận, Âu lạc cũ bao gồm: Giao Chỉ, Cửu
Chân, Nhật Nam)
- GV giảng theo SGK và chỉ trên lợc đồ
GV nhấn mạnh thêm: Đất Âu lạc cũ thời kỳ đó chịu sự
thống trị của nhà Ngô thời tam Quốc và nhà Ngô gọi
vùng đó là vùng Châu Giao Nh vậy về mặt hành chính
Châu Giao có sự thay đổi
? Em có nhận xét gì về ự thay đổi này
( Khác trớc: Thời Triệu Đà các lạc tớng(ngời Việt), vẫn
nắm quyền trị dân ở huyện, đến nhà Hán các huyện
( Tàn bạo, đẩy nhân dân lâm vào cảnh khốn cùng Đó
chính là nguyên nhân của các cuộc khởi nghĩa sau này.)
- GV giảng theo SGK
? Nhà Hán đã dùng những thủ đoạn gì để đồng hoá dân
ta
(Biến nớc ta thành quận, huyện của TQ)
? Vì sao phong kiến phơng Bắc muốn đồng hoá dân ta
(thảo luận)
- GVKL:Từ sau thất bại của cuộc khởi nghĩa thời Trng
Vơng, bọn PK phơng Bắc đã thi hành nhiều biện pháp
hiểm độc nhăm biến nớc ta thành 1 bộ phận của TQ (tổ
chức, sắp đặt bộ máy cai trị…bắt nhân dân ta theo
phong tục tập quán Hán…thực hiện chính sách “đồng
hoá” dân ta…xoá bỏ sự tồn tại của dân tộc ta
* Hoạt động 2:
- GV giảng theo SGK
? Vì sao nhà Hán giữ độc quyền về sắt
( Công cụ sản xuất và vũ khí đợc chế tạo băng sắt nên
nhọn, sắc, bền hơn công cụ và vũ khí bằng đồng Do
vậy sản xuất đạt năng xuất cao hơn và chiến đấu có
hiệu quả hơn Nhà Hán giữ độc quyền về sắt để hạn chế
phát triển sản xuất ở Giao Châu, hạn chế đợc sự chống
đối của nhân dân…)
1/ Chế độ cai trị của các triều đại
PK ph ơng Bắc đối với n ớc ta từth
ế kỷ I- Thế kỷ VI
- Sau khi đàn áp đợc cuộc khởinghĩa hai bà Trng nhà Hán vẫngiữ nguyên Châu Giao
- Đầu thế kỷ III nhà Ngô táchChâu Giao thành Quảng Châu(thuộc TQ cũ), Giao Châu (ÂuLạc cũ)
- Bộ máy cai trị: Đa ngời Hánsang làm huyện lệnh ( cai quảnhuyện)
- Nhân dân Giao Châu chịu nhiềuthứ thuế, lao dịch và cống nạp( sản phẩm quí…thợ khéo)
- Đa ngời Hán sang Giao Châu,bắt nhân dân ta học tiếng Hán,theo luật pháp và phong tục tậpquán ngời Hán
2/ Tình hình kinh tế của n ớc ta từthế kỷ I đến thế kỷ VI có gì thay
đổi?
- Nhà Hán nắm độc quyền về sắtnhng nghề rèn sắt ở Giao Châuvẫn phát triển
Trang 7- GV giảng theo SGK; mặc dù vậy nhg nghề rèn vẫn
phát triển
? Căn cứ vào đâu em khẳng định nghề sắt ở Giao Châu
vẫn phát triển
( Di chỉ, mộ cổ tìm thấy nhiều công cụ nhiều công cụ…
rìu, màI, cuốc Vũ khí: kiếm, giáo, kính lao…)Thế kỷ
III nhân dân ven biển dùng lỡi sắt, biết bịt cựa gà chọi
bằng sắt
- GV giảng theo SGK
? Hãy cho biết những chi tiết nào chứng tỏ nền nông
nghiệp Giao Châu vẫn phát triển
(Trâu, bò cày bừa, cấy 2 vụ lúa trên năm….)
-Thủ công nghiệp- thơng nghiệp:Nghề sắt, gốm p.triển nhiềuchủng loại: bát, đĩa, gạch…Nghềdệt phát triển: vải bông, vảigai…dùng tơ tre dệt thành vải “ vảiGiao Chỉ”
- Chính quyền đô hộ giữ độcquyền ngoại thơng
4/ Củng cố, kiểm tra đánh giá:
H: Những biểu hiện mới trong nông nghiệp thời kỳ này là gì ?
5/ Hớng dẫn học và làm bài ở nhà:
- Nắm vững nội dung bài
- Đọc trớc bài 20 và trả lời câu hỏi trong SGK
II/ Chu ẩ n b ị :
Phóng to sơ đồ phân hoá xã hội, lợc đồ nớc ta thế kỷ III
III Tiến trình dạy và học :
1/ ổn định 6A: 6B 2/ Kiểm tra bài cũ
*Câu hỏi :
? Chế độ cai trị của PK phơng Bắc đối với nớc ta từ thế kỷ I ->thế kỷ VI
3.Bài mới
Trang 8
* Hoạt động 1:
- GV treo sơ đồ phân hoá xã hội
- GV trình bày: Kinh tế phát triển dẫn đến sự chuyển
biến về xã hội và văn hóa ở nớc ta ở các thế kỷ I-TK IV
+ Thời kỳ đô hộ:- Quan lại đô hộ ( phong kiến nắm
quyền cai trị) - Địa chủ Hán cớp đất ngày càng nhiều,
càng giàu lên nhanh chóng và quyền lực lớn
- Địa chủ Việt và quý tộc Âu Lạc bị mất quyền
thống trị trở thành địa chủ địa phơng, họ có thế lực ở địa
phơng nhg vẫn bị quan lại và địa chủ Hán chèn ép Họ là
lực lợng lãnh đạo nông dân đứng lên đấu tranh chống
? Vì sao ngời Việt vẫn giữ đợc phong tục tập quán và
tiếng nói của tổ tiên
( Trờng học do chính quyền đô hộ mở để dạy tiếng Hán,
song chỉ có tầng lớp trên mới có tiền cho con em mình
đi học, còn đại đa số nông dân lao động nghèo khổ ko
có điều kiện cho con em mình đi học, vì vậy họ vẫn giữ
đợc phong tục tập quán, tiếng nói của tổ tiên vì đợc hình
thành xây dựng vững chắc từ lâu đời, nó trở thành bản
sắc riêng của DT Việt và có sức sống bất diệt
- GVKL: Từ thé kỷ I ->VI, ngời Hán nắm quyền thống
trị nớc ta từ cấp huyện, chúng muốn đồng hoá dân ta…
sống theo mọi phong tục tập quán của ngời Hán> Song
nhân dân ta vẫ có tiếng nói riêng, sống theo phong tục
tập quán của ngời Việt
* Hoạt động 2:
- Gọi HS đọc đoạn đầu
? Qua phần đọc em cho biết nguyên nhân của cuộc khởi
nghĩa
? Lời tâu của Tiết Tống nói lên điều gì
1/ Những chuyển biến về xã hội
và v ăn hoá n ớc ta ở các thế kỷ I->VI
* Về xã hội:
- Từ thế kỷ I -> VI ngời Hán thâutóm quyền lực về tay mình, trựctiếp nắm đến cấp huyện, xã hộiphân hoá sâu sắc hơn
*Về văn hoá:
-ở các quận nhà Hán m-ở trờng họcdạy chữ Hán, nho giáo, phật giáo,đạo giáo, luật lệ phong tục Hánvào nớc ta
- Nhân dân ta vẫn sử dụng tiếngnói của tổ tiên, sinh hoạt theo nếpsống, phong tục của mình( nhuộm răng, ăn trầu, làm bánhtrng, bánh dày)
- Nhân dân học chữ Hán theo cách
đọc của riêng mình
2/ Cuộc khởi nghĩa bà Triệu (248).a- Nguyên nhân: Do ách thống trịtàn bạo của quân Ngô
Trang 9( Đất rộng, ngời đông, hiểm trở độc hại…khó cai trị )
- GV: Giữa thế kỷ III ở Cửu Chân…… bà Triệu”
? Em hiểu biết gì về bà Triệu (SGK)
- GV đọc đoạn in nghiêng
? Câu nói của bà Triệu có ý nghĩa gì
( ý chí bất khuất, kiên quyết đấu tranh giàng độc lập DT
? Em có nhận xét gì về cuộc khởi nghĩa bà Triệu
( Cuộc khởi nghĩa lan rộng làm cho quân Ngô khiếp
sợ )
? Vì sao cuộc khởi nghĩa thất bại ( Lực lợng chênh lệch, quân Ngô mạnh nhiều kế hiểm độc.) ? ý nghĩa cuộc khởi nghĩa - HS quan sát kênh hình 46 ? Gọi HS đọc bài ca dao, liên hệ nhân dân ghi nhớ công ơn bà triệu - GVKL: Do ách thống trị tàn bạo của quân Ngô, bà Triệu đã lãnh đạo nhân dân chống lại, xong vì lực lợng quá chênh loch, quân Ngô lại lắm mu nhiều kế, nên khởi nghĩa thất bại - GVCC bài: Sau thất bại của cuộc kháng chiến chống quân Hán, nớc ta lại bị PK phơng Bắc thống trị, dới ách thống trị của ngoại bang, nhân dân ta vẫn vơn lên tạo ra những chuyển biến về kinh tế, xã hội và văn hoá để duy trì cuộc sống và nuôi dỡng ý chí giàng độc lập DT b- Diễn biến: - Ta: Năm 248 khởi nghĩa ở Phú Điền (Hậu Lộc –T.Hoá), bà Triệu lãnh đạo nghĩa quân đánh quân Ngô ở Cửu Chân, đánh khắp Giao Châu - Giặc: Huy động lực lợng vừa đánh vừa mua chuộc, chia rẽ nội bộ của ta c- ý nghĩa: Khởi nghĩa tiêu biểu cho ý chí quyết giành lại độc lập của dân tộc ta 4/ Củng cố,kiểm tra đánh giá: ? Hãy trình bày lại diễn biến cuộc khởi nghĩa Bà Triệu ? 5/ Hớng dẫn học ở nhà - Học thuộc bài - Ôn các bài 17, 18, 19, 20 - Chuẩn bị giờ sau làm bài tập lịch sử Duyệt của tổ chuyên môn
**************************************************** Ngày giảng: 6A
6B
Tiết 23
LàM BàI TậP LịCH Sử I/ Mục tiêu:
1/ Kiến thức: Giúp HS giải 1số bài tập phần lịch sử VN nhằm khắc sâu kiến thức về:
- Sự xuất hiện của ngời tối cổ trên đất nớc ta
- Các giai đoạn p.triển của ngời nguyên thuỷ
- Đời sống của ngời nguyên thuỷ
- Những chuyển biến về kinh tế, xã hội của ngời nguyên thuỷ
- Sự ra đời của nhà nớc Văn Lang, Âu Lạc
- Nguyên nhân sụp đổ của nhà nớc Âu Lạc
2/ Kỹ năng: Chỉ bản đồ, lợc đồ, nhận xét, so sánh…
3/ Thái độ: Tự hào về nguồn gốc và tinh thần đấu tranh bảo vệ đất nớc của ông cha ta
II Chuẩn bị :
Hệ thống các dạng bài tập
III/ Phần thể hiện trên lớp:
Trang 101/ ổn định tổ 6A 6B 2/ Kiểm tra đầu giờ.( kiểm tra: 15phút.)
* Câu hỏi: Hãy trình bày diễn biến , ý nghĩa của cuộc khởi nghã Bà Triệu năm 248 ?
3/ Bài mới
*Hoạt động 1:
- GV treo lợc đồ VN, yêu cầu HS lên bảng xác
định thời gian, địa điểm của ngời tối cổ, ngời
tinh khôn (ở 2giai đoạn) trên đất nớc ta
- Công cụ sản xuất của ngời nguyên thuỷ ở các
giai đoạn, ngời tối cổ, ngời tinh khôn ở giai
đoạn đầu, giai đoạn p.triển
- GV treo lợc đồ bộ máy nhà nớc Văn Lang
? Em hãy thuyết minh về bộ máy nhà nớc Văn
2/ Bài tập2: Hãy đánh dấu X vào ô trống
đầu câu mà em cho là đúng
Chế độ thị tộc mẫu hệ lấy ngừơi mẹ lớntuổi đức độ, có nhiều công lao với thịtộc làm chủ vì những lí do sau đây Phụ nữ bấy giờ đông hơn nam giới Lúc này đàn ông ít hơn lao động Ngời phụ nữ giữ vai trò quan trọngtrong việc hái lợm, trồng trọt, chăn nuôi,
đảm bảo cuộc sống cho gia đình và thịtộc *
Đàn ông thờng phải đi săn thú rừngnên ít có mặt ở nhà
3/ Bài tập3: Theo em nhà nớc Văn Lang
ra đời để giải quyết những yêu cầu gìcủa xã hội
A/ Tập trung sức mạnh của các bộ lạc để
đắp đê chống lũ lụt, đào kênh ngòichống hạn, chống úng để bảo vệ mùamàng và xóm làng
B/ Để có sực mạnh chống trả các bộ lạckhác đến xâm lấn cớp bóc
C/ Cần phải có một tổ chức chặt chẽ caohơn bộ lạc để quản lí điều hành xã hộitốt hơn
D/ Tất cả các yêu cầu trên * 4/ Bài tập 4:
5/ Bài tập 5:
ý thức cộng đồng của c dân Văn Lang
đ-ợc hình thành bởi các lí do sau
A/ Các bộ lạc, làng, chiềng chạ…cùngnhau làm thuỷ lợi, chế ngự thiên nhiên
để bảo vệ mùa màng
B/ Thông qua các tổ chức lễ hội, họ gầngiũ thân thiết hiểu biết nhau hơn
C/ Các bộ lạc chiềng chạ, cùng nhau
Trang 11D/ Hội tụ đủ cả 3 yếu tố trên.
A/ Nhằm giúp đỡ dân ta tổ chức lại bộmáy chính quyền
B/ Làm nh vậy để đất đai rộng rãi dễlàm ăn
C/Thôn tính đất nớc ta về lãnh thổ vàchủquyền.*
D/ Ko nhằm mục đích nào cả
8/ Bài tập 8:
Dựa vào 4 câu thơ sau:
“ Một xin rửa sạch quân thù
……….sở công lênh này”
Hãy viết thành 1 đoạn văn xuôi nói rõnguyên nhân, mục tiêu của cuộc khởinghĩa hai bà Trng
- Chính sách đô hộ của nhà Lơng đối với nớc ta
- Con ngời và sự nghiệp của Lý Bí ( Quê hơng và hoạt động )
- Diễn biến khởi nghĩa ( Sự ủng hộ của các hào kiệt khắp nơi, khởi nghĩa bùng nổ và thắnglợi Lý Bí lên ngôi hoàng đế, đặt tên nớc là Vạn Xuân.)
2/ Kỹ năng: Biết xác định nguyên nhân của sự kiện, biết đánh giá sự kiện, Tiếp tục rèn luyện
kỹ năng cơ bản về đọc lợc đồ
3/ Thái độ: Sau hơn 600 năm bị PK phơng Bắc thống trị, đồng hoá Cuộc khởi nghĩa Lí Bí
n-ớc Vạn Xuân ra đời đã chứng tỏ sức sống mãnh liệt của DT ta
Trang 12- GV: Nhà Lơng chia lại các quận, huyện và đặt tên
mới Phần đất Âu Lạc cũ nhà Lơng chia lại
( GV chỉ trên lợc đồ ) + Giao Châu: (đồng bằng
trung du Bắc Bộ)
+ái Châu ( T.Hoá )
+ Đức Châu, Lợi Châu, Ninh Châu (Nghệ Tĩnh)
+ Hoàng Châu (Quảng Ninh)
GV: Nh vậy về mặt hành chính một lần nữa nớc ta
lại bị chia lại Thời nhà Ngô, phần đất Châu Giao
(Âu Lạc cũ) gồm 3 quận Thời nhà Lơng chia thành
Lơng đối với nớc ta
( Tàn bạo, thâm độc nhằm vơ vét sức ngời sức của
Muốn thống trị nớc ta lâu dài.)
* Hoạt động 2:
? Từ sự phân tích trên em hãy cho biết nguyên nhân
cuộc khởi nghĩa Lí Bí
- GV giảng theo SGK.” Lí Bí…….tinh thiều”
- Giới thiệu qua về Lí Bí
? Vì sao hào kiệt và nhân dân khắp nơi hởng ứng
cuộc khởi nghĩa Lí Bí
( Vì oán hận quân Lơng, mong muốn giành độc lập
cho Tổ quốc)
? Gọi HS lên bảng điền kí hiệu thích hợp vào lợc đồ
và trình bày diễn biến
- GV bổ xung và chốt lại
- Gần 3 tháng nghĩa quân chiếm hầu hết các quận
huyện, thứ sử Tiêu T bỏ thành Long Biên chạy về
TQ
- Tháng 4/ 542 nhà Lơng huy động quân sang đàn
áp, bị quân ta đánh bại, ta giảI phóng thêm Hoàng
Châu ( Q.Ninh)
- Đầu năm 543 nhà Lơng tấn công lần 2, quân ta
chủ động đánh địch ở Hợp Phố, tớng địch bị giết,
quân Lơng bại trận
? Kết quả của cuộc khởi nghĩa ntn
? Vì sao cuộc khởi nghĩa nhanh chóng giành thắng
2 Khởi nghĩa Lí Bí, nớc Vạn Xuân
thành lập
a Khởi nghĩa Lý Bí
* Nguyên nhân: Do ách thống trị củanhà Lơng
- Tháng 4/542 giải phóng HoàngChâu
- Năm 543, tiêu diệt quân Lơng ởHợp Phố
* Kết quả: Đất nớc sạch bóng quânthù
Trang 13( Cuộc khởi nghĩa diễn ra trong thời gian ngắn,
nghĩa quân chủ động đánh địch rất kiên quyết,
thông minh, sáng tạo, có hiệu quả lam cho quân
L-ơng bị thất bại nặng nề.)
GV: ý nghĩa cuộc khởi nghĩa
? Nớc Vạn Xuân đợc thành lập nh thế nào
? Em hiểu Vạn Xuân nghĩa là gì
( Đặt tên nớc là Vạn Xuân thể hiện lòng mong
muốn cho sự trờng tồn của dân tộc, của đất nớc.)
? Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nớc là Vạn Xuân có
ý nghĩa ntn
( chứng.tỏ nớc ta có giang sơn, bờ cõi riêng, sánh
vai và không lệ thuộcvào TrungQuốc Đây là ý trí
của đân tộc VN.)
- GV: Đây là bộ máy nhà nớc PK độc lập trung ơng
tập quyền sơ khai
*ý nghĩa: Giành độc lập dân tộc sau hơn 500 năm chịu ách đô hộ của các triều đại phong kiến phơng Bắc Viết tiếp trang sử oanh liệt của dân tộc
b Nớc Vạn Xuân thành lập
- Năm 544, Lý Bí lên ngôi hoàng đế (
Lý Nam Đế)
- Kinh đô: cửa sông Tô Lịch, niên hiệu: Thiên Đức
Thành lập triều đình:
Vua ( Lý Nam Đế )
Thái Phó( Triệu Túc.) Ban văn ( Tinh Thiều.) ( Phạm Tu.)Ban võ. 4/ Củng cố: ? Gọi học sinh trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí trên lợc đồ 5/ Hớng dẫn học bài: - Học bài theo câu hỏi trong SGK - Đọc và chuẩn bị trớc bài 22 và trả lời câu hỏi trong SGK Duyệt của tổ chuyên môn
************************************************** Ngày giảng: 6A
6B
Tiết 25 – Bài 22 KHởI NGHĩA Lí Bí NƯớC VạN XUÂN ( 542- 602 ) ( TIếP ) I/ Mục tiêu bài học 1/ K.thức: HS hiểu đợc - Trình bày đợc diễn biến chính hai giai đoạn của cuộc kháng chiến chống quân Lơng: Thời Lý Bí và thời Triệu Quang Phục lãnh đạo 2/ Kỹ năng: Tiếp tục rèn luyện kỹ năng phân tích và đọc bản đồ lịch sử 3/ Thái độ: Học tập tinh thần chiến đấu chống ngoại xâm , bảo vệ tổ quốc của ông cha ta GD ý chí kiên cờng bất khuất của DT II/ Chuẩn bị : Bản đồ khởi nghĩa Lí Bí III/ Tiến trình dạy và học: 1 ổn định 6A 6B
2 Kiểm tra
Trang 14? Trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lí Bí Lí Bí lên ngôi hoàng đế có ý nghĩa nh thếnào?.
- Học sinh trình bày diễn biến qua lợc đồ
- ý nghĩa: Chứng tỏ Nớc ta có Giang sơn, bờ cõi riêng, sánh vai và không lệ thuộc vào Trungquốc Đó là ý chí độc lập tự chủ của dân tộc ta
3.Bài mới
Mùa xuân năm 544 cuộc khởi nghĩa Lí Bí thành công, Lí Bí lên ngôi hoàng đế và đặt tên
n-ớc là Vạn Xuân với hi vọng đất nn-ớc, DT sẽ đợc trờng tồn Nhg 5/ 545 PK phơng Bắc lúc này làtriệu đại nhà Lơng đã đem quân sang xâm lợc trở lại nớc ta Đây là cuộc chiến đấu ko cân sức,nhân dân ta chiến đấu rất dũng cảm nhg cuối cùng ko tránh khỏi thất bại
*Hoạt động 1
GV trình bày: Sau 2 lần đem quân đàn áp cuộc khởi
nghĩa nhg đều thất bại, nhà Lơng đã dồn sức cho
cuộc tấn công xâm lợc lần thứ 3
GV dùng lợc đồ khởi nghĩa Lý Bí tờng thuật diễn
biến cuộc kháng chiến:
Tháng 5/ 545 nhà Lơng cử Dơng Phiêu và Trần Bá
Tiên, những viên tớng rất hiếu chiến chỉ huy đạo
quân xâm lợc tiến vào nớc ta, theo 2 đờng thuỷ và
bộ Cánh quân thuỷ theo hớng vịnh Bắc Bộ tiến vào
đất lion, cánh quân bộ men theo ven biển xuống
sông Thơng
- GV trình bày: Lúc này lực lợng rất mạnh, trong khi
đó nớc Vạn Xuân vừa thành lập, lực lợng còn non
yếu, quân ta do Lí Nam Đế chỉ huy kéo lên vùng
Lục Đầu (Hải Dơng) đón đánh địch nhng vì lực lợng
yếu hơn không cản đợc địch, phải lui về giữa thành ở
cửa sông Tô Lịch (HN)
- GV: Tại đây nhiều cuộc khởi nghĩa đã diễn ra
quyết liệt Quân địch kéo đến ngày càng đông, thành
bị vỡ, lão tớng Phạm Tu tử trận, Lí Bí thua to phải
rút quân về Gia Ninh Việt Trì- Phú Thọ)
- GV: Đầu năm 546 quân Lơng chiếm đợc thành Gia
Ninh, Lí Nam Đế chạy về miền núi Phú Thọ, sau đó
đem quân đóng ở hồ Điền Triệt
- GV mô tả vòng hồ Điền Triệt theo SGK trên bản
đồ
? Theo em, thất bại của Lí Nam Đế có phải là sự sụp
đổ của nớc Vạn Xuân không? Tại sao
( Ko phảI, vì dới sự lãnh đạo của Triệu Quang Phục
cuộc k/c của nhân dân ta vẫn còn tiếp diễn…)
- GVKL: Bị thất bại nặng nề trong 2 lần trớc, lần này
nhà Lơng huy động 1 lực lợng đông mạnh, dới sự chỉ
huy của những tên tớng hiếu chiến, do lực lợng ko
cân sức nên quân ta chống cự nổi, Lí Nam Đế phải
trao quyền cho Triệu Quang Phục Dới sự lãnh đạo
của Triệu Quang Phục, nhân dân ta đã đánh thắng
quân Lơng nh thế nào
3/ Chống quân L ơng xâm l ợc
-Tháng 5/ 545 quân giặc tiến vào nớc
ta theo 2 đờng thuỷ và bộ
- Quân địch mạnh Lí Nam Đế luiquân về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch(HN)
- Thành bị vỡ, Lí Bí rút quân về giữthành ở Gia Ninh
- Đầu năm 546 quân Lơng chiếmthành Gia Ninh, Lí Nam Đế đem quân
Trang 15( là 1 vùng đầm lầy mênh mông, lau sậy um tùm, ở
giữa có 1 bãi đất khô giáo có thể ở đợc Đờng vào
bãi rất kín đáo, khó khăn, chỉ có thể dùng thuyền
nhỏ, chống sào lớt nhẹ trên đám cỏ nớc, theo mấy
con lạch nhỏ mới tới đợc, ở đây rất lợi hại cho chiến
tranh du kích và p.triển lực lợng…)
- GV mô tả những nét chính của cuộc k/c trên lợc đồ
và nói thêm: Thấy đánh mãi ko tiêu diệt đợc quân ta,
Trần Bá Tiên thất vọng Năm 550 nhà Lơng có loạn,
Trần Bá Tiên bỏ về nớc, chớp thời cơ đó Triệu Quang
Phục phản công chiếm Long Biên và thu đợc thắng
lợi
? Em hãy nêu nguyên nhân thắng lợi của cuộc k/c
chống quân Lơng xâm lợc do Triệu Quang Phục lãnh
đạo
( ND ủng hộ, tận dụng u thế của Dạ Trạch, chiến
tranh du kích p.triển, lực lợng quân lợng chán nản
luôn bị động trong chiến đấu.)
- GVKL: Triệu Quang Phục một tớng trẻ có tài, biết
lợi dụng u thế của vùng Dạ Trạch để tiến hành chiến
tranh du kích p.triển lực lợng lãnh đạo nhân dân
( Cũng nh triều đại nhà Lơng, nhà Tuỳ vẫn âm mu
thôn tính và đồng hoá DT ta Do vậy nhà Tuỳ đòi Lí
Phật Tử sang chầu, để nhân đó có thể bắt ông rồi lập
chính quyền cai trị ở nớc ta nh trớc Lí Phật Tử ko
chịu khuất phục nên thoái thác ko đi và tích cực
chuẩn bị lực lợng đề phòng.)
- GV giảng theo SGK
- GVKL: Sau cuộc k/c chống quân Lơng xâm lợc
giành thắng lợi, Triệu Quang Phục lên ngôi vua, tiếp
tục xây xựng đất nớc, nớc Vạn Xuân độc lập và tồn
tại trên 50 năm.( Triệu Việt Vơng ở ngôi trên 20
năm; Lí Phật Tử ở ngôi trên 30 năm.) Đây cũng là
lúc nhà Tuỳ thành lập ở TQ và đem quân xâm lợc
n-ớc ta
- GVCC bài: Dới sự lãnh đạo của Lí Bí và Triệu
Quang Phục nhân dân ta đã anh dũng chiến đấu
đánh đuổi quân xâm lợc giành lại chủ quyền Song
- 20 năm sau Lí Phật Tử cớp ngôiTriệu Việt Vơng, Lí Phật Tử lên ngôivua gọi là hậu Lí Nam Đế
- Vua Tuỳ gọi Lí Phật Tử sang trầu, LíPhật Tử không sang
- Năm 603, 10 vạn quân Tuỳ tấn côngVạn Xuân, Lí Phật Tử bị bắt giải vềTQ
4.Củng cố, kiểm tra, đánh giá:
? HS trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Lơng trên bản đồ