he than kinh sinh duong

• Nơron li tâm có thân nằm trong trung ương thần kinh hoặc ở hạch thần kinh sinh dưỡng, sợi trục hướng ra cơ quan phản ứng... Cung phản xạ sinh dưỡng do bộ phận thần kinh giao cảm phụ tr

Trường THCS Thịnh Quang

Giáo sinh: Nguyễn Thị Thu Lớp : 8A2

Bài 48 Tiết 52: Hệ thần kinh sinh dưỡng

? Quan sát hình trình bày các yếu tố của 1 cung phản xạ.

1

2 3

4

5

C¬ quan thô c¶m (da) N¬ron trung gian

C¬ quan ph¶n øng (c¬)

N¬ron ly t©m N¬ron h íng t©m

Kim

Trình bày vị trí các nơron tạo nên 1

cung phản xạ?

• Nơron hướng tâm có thân nằm ngoài

trung ương thần kinh

• Nơron trung gian có thân nằm trong trung ương thần kinh

• Nơron li tâm có thân nằm trong trung

ương thần kinh hoặc ở hạch thần kinh

sinh dưỡng, sợi trục hướng ra cơ quan

phản ứng

Cung phản xạ sinh dưỡng do bộ phận

thần kinh giao cảm phụ trách làm

giảm nhu động ruột.

Cung phản xạ vận động

I Cung phản xạ sinh dưỡng

Nội dung Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh dưỡng

Trung ương thần kinh ở

Đường hướng tâm từ

cơ quan thụ cảm ->

trung ương thần kinh

qua nơron

Nơron hướng tâm tiếp

xúc với nơron trung

gian ở

Nơron trung gian tiếp

xúc với nơron li tâm ở

Nơron li tâm đến cơ

quan phản ứng có qua

hạch thần kinh không

Chất xám: đại não tủy sống

Chất xám: sừng bên của tủy sống

trụ não

Hướng tâm Hướng tâm

Sừng sau tủy sống Sừng sau tủy sống

Sừng trước tủy sống Sừng bên tủy sống

Quan sát hình 48.1 và 48.2 SGK hoàn thành bảng sau

Cung phản xạ sinh dưỡng do bộ phận

thần kinh giao cảm phụ trách làm

giảm nhu động ruột.

Cung phản xạ vận động

Hướng tâm

Nơron sau hạch

Đường đi của xung thần kinh trong

cung phản xạ

A: Cơ quan

thụ cảm

Tủy sống Li tâm Cơ quan

phản ứng

B: Cơ quan

thụ cảm

Sừng bên tủy sống

Nơron trước hạch

Hạch giao cảm

Cơ quan phản ứng

Hướng tâm

II Cấu tạo hệ thần kinh sinh dưỡng

• Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm:

Trung ương nằm trong não và tủy sống

Ngoại biên dây thần kinh

• Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm 2 phân hệ giao cảm và đối giao cảm

hạch thần kinh

A Phân hệ giao cảm B Phân hệ đối giao cảm

Hình 48.3: Hệ thần kinh sinh dưỡng

sợi trước

hạch

sợi sau hạch

chuỗi

hạch

giao

cảm

trung ương đối giao cảm

sợi sau hạch

sợi trước hạch

Nơron trước hạch

Nơron trước hạch Nơron sau hạch

Quan sát hình 48.3 và bảng 48.1 hoàn

thành sơ đồ sau

Trung ương thần kinh Hạch thần kinh Cơ quan

phản ứng

(1?) (2?) (3?) (4?)

Phân hệ giao cảm

Phân hệ đối giao cảm

Nơron sau hạch Trung ương thần kinh Hạch thần kinh Cơ quan

phản ứng

(1’?) (2’?) (3’?) (4’?)

Nhân xám

ở sừng bên

tủy sống

Sợi trục ngắn

Chuỗi hạch giao cảm xa cơ quan phụ trách

Sợi trục dài

Nhân xám ở

trụ não và đoạn

cùng tủy sống

Sợi trục dài Hạch gần

cơ quan phụ trách

Sợi trục ngắn

III Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

Điều khiển hoạt động của các nội quan (hoạt động không có ý thức)

Nghiên cứu bảng 48.2 chỉ ra sự khác biệt về chức năng của 2 phân hệ.

Hoạt động nhóm 2

Các phân hệ Tác động lên Giao cảm Đối giao cảm

Tim Tăng lực và nhịp cơ Giảm lực và nhịp cơ

Mạch máu ruột Co Dãn

Mạch máu đến cơ Dãn Co

Tuyến nước bọt Giảm tiết Tăng tiết

2 phân hệ có tác dụng đối lập nhau đối

với hoạt động của các nội quan

• VD: Sự phối hợp điều khiển hoạt động của

2 phân hệ: Điều hòa hoạt động của tim

• Phân hệ giao cảm làm tăng nhịp tim

• → phân hệ đối giao cảm làm giảm nhịp

tim về bình thường

Điều hòa hoạt động của các nội quan

Củng cố

• Hoạt động nhóm 2, hoàn thành bài

3 trong phiếu bài tập

• Chọn phương án đúng nhất

• Câu 1: Trung ương của hệ thần

kinh sinh dưỡng nằm ở đâu?

Nhân xám ở sừng bên tủy sống

Nhân xám ở trụ não

Nhân xám ở đoạn cùng tủy sống

Trong não và tủy sống

S S S

Đ

A

B

C

D

• Câu 2: Hệ thần kinh sinh dưỡng điều

khiển hoạt động của:

Cơ và xương

Tim mạch

Các nội quan

Câu 3: Trung ương của phân hệ đối giao

cảm nằm ở đâu?

Nhân xám nằm ở sừng bên của tủy sống

Nhân xám ở đại não

Nhân xám ở trụ não

Nhân xám ở trụ não và đoạn cùng tủy sống

S S

Đ

A

B

C

D

A

B

C

S S S

Đ

• Câu 4: Chức năng của phân hệ giao

cảm?

Tăng lực và nhịp cơ tim, dãn mạch máu

ruột Giảm nhu động ruột, co đồng tử

Tăng nhu động ruột, dãn mạch máu đến

cơ Tăng lực và nhịp cơ tim, giảm nhu động

ruột

S

S S

Đ

A

B

C

D

Dặn dò

 Đọc mục em có biết.

 Trả lời câu hỏi 1, 2

sách giáo khoa

 Chuẩn bị bài cơ quan

phân tích thị giác

Sợi cảm giỏc

Sợi tr ớc hạch

Hạch đối giao cảm Sợi hạch sau Dây phế vị

Thụ quan áp lực

Hỡnh 48.2: Cung phản xạ điều hũa hoạt động của tim (do bộ phận thần kinh đối giao cảm phụ trỏch làm

giảm nhịp tim)