tieng viet hoan du

HOÁN DỤ Tiết 101 Giữa áo nâu với người nông dân và giữa áo xanh với người công nhân có quan hệ như thế nào ?Các từ in đậm nông thôn, thị thành trong vd trên dùng để chỉ ai?. Những người

TRƯỜNG THCS TIẾN HƯNG

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN YÊN LẠC

Kiểm tra bài cũ

C âu hỏi: Ẩn dụ là gì? Có mấy kiểu ẩn dụ, đó là những kiểu nào?

Trả lời : - Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này

bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho

sự diễn đạt.

- Có 4 kiểu ẩn dụ là:

+ Ẩn dụ hình thức;

+ Ẩn dụ cách thức;

+ Ẩn dụ phẩm chất;

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác.

Áo nâu

Chỉ người nông dân

Áo xanh

Chỉ người công nhân

Quan hệ gần gũi(Đặc trưng)

I Hoán dụ là gì?

1 Ví dụ:

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

(Tố Hữu)

Các từ áo nâu, áo xanh trong vd trên dùng

để chỉ ai ?

HOÁN DỤ Tiết 101

Giữa áo nâu với người nông dân và giữa áo xanh với người công nhân có quan hệ như

thế nào ?Các từ in đậm nông thôn, thị thành trong vd trên dùng để chỉ ai ?

Những người sống ở nông thôn

Những người sống ở thị thành

Giữa nông thôn với người sống ở nông thôn ,giữa thị thành với người sống ở

thị thành có quan hệ như thế nào ?

Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng

Tất cả nông dân ở nông thôn và công nhân ở thành phố đều

đứng lên

So sánh hai cách diễn đạt trên, cách diễn đạt nào hay hơn?

Cách diễn đạt trong câu thơ hay hơn, mang tính

tượng hình và biểu cảm h ơ n.

2.Nhận xét

I Hoán dụ là gì?

1 Ví dụ:

Áo nâu liền với áo xanh Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

(Tố Hữu)

HOÁN DỤ Tiết 101

Hoán dụ là gì? hoán dụ có tác dụng như thế nào?

Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên

của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

3 Kết luận:



2.Nhận xét

I Hoán dụ là gì?

1 Ví dụ:

II Các kiểu hoán dụ

a Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

( Hoàng Trung Thông)

b.

b Một cây làm chẳng lên non

Ba cây chụm lại lên hòn núi cao.

(Ca dao)

c Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú cháu

Gặp nhau Hàng Bè.

(Tố Hữu )

Em hiểu các từ in đậm trong ví dụ như thế

nào ?

Bàn tay là một bộ phận của con người.

Một và ba là từ chỉ số lượng.

Một là từ chỉ số ít, ba là từ chỉ số nhiều.

Đổ máu là chỉ sự thương vong trong

chiến tranh.

Giữa bàn tay với sự vật mà nó biểu thị

trong ví dụ a có quan hệ như thế nào ?

Bộ phận - toàn thể.

Một và ba là từ chỉ số lượng.

Một là từ chỉ số ít, ba là từ chỉ số nhiều.

Cái cụ thể - cái trừu tượng

Giữa một và ba với số lượng mà nó biểu thị trong

ví dụ b có quan hệ như thế nào ?

Giữa đổ máu với hiện tượng mà nó biểu thị trong

ví dụ c có quan hệ như thế nào ?

Đổ máu là chỉ sự thương vong trong

chiến tranh.

Dấu hiệu của sự vật - sự vật.

2.Nhận xét

HOÁN DỤ HOÁN DỤ Tiết 101

Tiết 101

I Hoán dụ là gì ?

1 Ví dụ:

II Các kiểu hoán dụ

a Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

b

b Một cây làm chẳng lên non

Ba cây chụm lại lên hòn núi cao

c Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú cháu

Gặp nhau Hàng Bè

Bộ phận - toàn thể

Cái cụ thể - cái trừu tượng Dấu hiệu của sự vật - sự vật

d Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên.

Giữa nông thôn, thị thành với đối tượng

mà nó biểu thị có quan hệ như thế nào ?

Vật chứa đựng - vật bị chứa đựng

2.Nhận xét

HOÁN DỤ

Tiết 101

I Hoán dụ là gì ?

1 Ví dụ:

II Các kiểu hoán dụ

3.Kết luận

Có bốn kiểu hoán dụ thường gặp là :

- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể ;

- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng ;

- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật ;

- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.



2.Nhận xét

Có mấy kiểu hoán dụ? Đó là những kiểu nào?

HOÁN DỤ

Tiết 101

I Hoán dụ là gì ?

III Luyện tập

II Các kiểu hoán dụ

a Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách Làng xóm ta ngày

nay bốn mùa nhộn nhịp cảnh làm ăn tập thể

(Hồ Chí Minh)

Bài tập 1 : Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau và cho

biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì ?

b Vì lợi ít mười năm phải trồng cây,

Vì lợi ít trăm năm phải trồng người.

(Hồ Chí Minh)

HOÁN DỤ

c Áo chàm đưa buổi phân ly

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.

(Tố Hữu)

d Vì sao? Trái đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên người : Hồ Chí Minh.

(Tố Hữu)

Tiết 101

I Hoán dụ là gì ?

III Luyện tập

II Các kiểu hoán dụ

HOÁN DỤ

Bài tập 1 : Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì ?

c Áo chàm  Quan hệ giữa dấu hiệu của sự vật với sự vật (áo

chàm – chỉ người Việt Bắc)

d Trái đất  Quan hệ giữa vật chứa dựng với vật bị chứa đựng (Trái Đất – nhân loại)

a Làng xóm Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa

đựng (làng xóm – chỉ người sống ở nông thôn)

b Mười năm, trăm năm Quan hệ giữa cái cụ thể với cái trừu

tượng (mười năm - thời gian trước mắt; trăm năm – thời gian lâu

dài)

2 So sánh hoán dụ với ẩn dụ :

Tiết 101

I Hoán dụ là gì ?

II Các kiểu hoán dụ

III Luyện tập

Bài tập 2 : Hoán dụ có gì giống và khác với ẩn dụ ?

HOÁN DỤ

- Giống nhau : - Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng sự

vật, hiện tượng khác.

- Tăng sức gợi hình, gợi cảm.

Hoán dụ :

( nét giống nhau ) cụ thể:

- Hình thức

- Cách thức

- Phẩm chất

- Chuyển đổi cảm giác

Dựa vào quan hệ tương cận ( gần gũi ) c th : ụ ể

- B ph n - toàn th ộ ậ ể

- V t ch a d ng – v t b ch a ậ ứ ự ậ ị ứ

đ ng ự

- D u hi u c a s v t - s v t ấ ệ ủ ự ậ ự ậ

- C th - tr u t ng ụ ể ừ ượ

Ẩn dụ :

2 So sánh hoán dụ với ẩn dụ :

Khác nhau

I Hoán dụ là gì ?

II Các kiểu hoán dụ

III Luyện tập

Bài tập 2 :

2 5

1

4

3

LUẬT CHƠI:

Có 5 ngôi sao, trong đó là 4 ngôi sao ẩn chứa 4 câu hỏi tương ứng và 1 ngôi sao may mắn.

Mỗi nhóm lần lượt chọn một ngôi sao

* Nếu nhóm chọn ngôi sao và trả lời đúng câu hỏi ẩn sau ngôi sao thì được

* Nếu nhóm chọn ngôi sao ẩn sau là ngôi sao may mắn sẽ được cộng 10

* Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành quyền trả lời (bằng cách giơ tay) Nếu trả lời đúng được 5 điểm , trả lời sai không được điểm.

Điền từ còn thiếu vào dấu …… để hoàn chỉnh khái niệm

hoán dụ là gì sau đây ?

Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiên tượng, khái niệm

bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác

có quan hệ ………với nó nhằm tăng sức gợi hình,

gợi cảm cho sự diễn đạt

gần gũi

Có mấy kiểu hoán dụ ? Hãy kể ra ?

Có 4 kiểu hoán dụ là :

- Lấy một bộ phận để gọi toàn thể ;

- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng ;

- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật ;

- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.

2 Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc

kiểu hoán dụ nào ?

Đầu xanh có tội tình chi?

Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi.

Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào ?

Đầu xanh có tội tình chi?

Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi.

Đầu xanh  chỉ nh ững người tr ẻ tuổi

M á hồng  chỉ những người con gái

Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng

Cả nước  những người sống trên đất nước ta.

Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng

Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc

kiểu hoán dụ nào ?

Em đã sống bởi vì em đã thắng

Cả nước bên em, quanh giường nệm trắng

( Tố Hữu)

Ngôi sao may mắn ! Chúc mừng bạn được tặng 10 điểm.

Hướng dẫn về nhà.

- Về nhà học bài, xem lại vd, BT và

làm BT còn lại.

- Chuẩn bị “Các thành phần chính

của câu” cho tiết sau :

+ Đọc và trả lời các câu hỏi của ví dụ

ở phần I, II, III.