Tác phẩm tiêu biểu“Nói với với bạn đọc một cách trung thực, nói cho mọi người biết sự thật – đôi khi khắc nghiệt nhưng bao giờ cũng táo bạo, củng cố trong lòng người đọc niềm tin ở tương
Trang 1SỐ PHẬN CON NGƯỜI
M S ô lô khốp
Đọc văn
Trang 2I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
- M sô lô khốp: (1905 – 1984)
- Là nhà văn Xô viết lỗi lạc
- Quê hương: tỉnh Rôxtop, gắn
bó máu thịt với vùng thảo
nguyên sông Đông
Trang 3Tác phẩm tiêu biểu
“Nói với với bạn đọc một cách trung thực, nói cho mọi người biết sự thật – đôi khi khắc nghiệt nhưng bao giờ cũng táo bạo, củng cố trong lòng người đọc niềm tin ở tương lai, tin ở sức mạnh của mình có khả năng xây dựng tương lai đó”
- 1965 Ông nhận giải Nobel văn học
Trang 42.Truyện ngắn “Số phận con người”
- Đăng lần đầu trên báo “Sự thật” vào năm 1957, có ý nghĩa mở
ra chân trời mới cho văn học Nga
Nhân vật chính của truyện là An- đrây Xô cô lốp - từng là một người lính Xô -viết Anh đã kể cho tác giả nghe về cuộc đời đau khổ của mình
Trang 5Chiến tranh bùng nổ
Trang 6Chia tay vợ con lên đường ra trận
Trang 7Chiến tranh ngày càng ác liệt
Trang 8Bị thương rồi bắt làm tù binh
Trang 9Bị đày đọa hai năm trong trại tập trung của phát xít Đức.
Trang 10Phát xít Đức bắt cả tù binh lái xe Cơ hội để Xô- cô -lốp trốn thoát, trở về phía Hồng
quân
Trang 11Biết tin ngôi nhà bị trúng bom phát xít, vợ và hai con gái bị giết hại.
Trang 12Vui m ng đ c th con trai - gi là đ i ừ ọ ư ờ ạ
Vui m ng đ c th con trai - gi là đ i ừ ọ ư ờ ạ úy pháo
Trang 13Nhưng đúng vào ngày chiến thắng, 9/5/1945
Trang 14Đứa con trai duy nhất, niềm hy vọng cuối cùng của anh đã hi sinh đúng vào
ngày chiến thắng
Trang 15Anh chôn ni m vui s ni m vui s ề ề ướng
và niềm hi v ng cu i c hi v ng cu i c ọ ọ ố ố ùng trên đ t Đ c, tr v đ n v đ t Đ c, tr v đ n v ấ ấ ứ ứ ở ề ơ ở ề ơ ị ị
nh ng i m t h n ư ườ ấ ồ
Trang 16Giải ngũ, đến sống nhờ nhà người bạn và làm nghề lái xe.
Trang 17Đau buồn, anh hay vào quán uống rượu
Trang 18Tình cờ nhìn thấy bé Vania và anh bắt đầu thấy thích nó.
Trang 19Bé Vania và mảnh dưa hấu vừa nhặt
được
Trang 20Mặt bê bết dưa hấu.
Trang 21Trò chuyện với bé Vania trên xe
- Ta là bố của con
Trang 22Bố yêu của con ơi !
Trang 23Vania ôm cổ, hôn vào má, vào môi, vào trán của Xô cô lốp
Trang 24Đây, tôi tìm được cháu Vaniuska của tôi rồi
Trang 25Bà chủ đứng nhìn nó ăn ngấu
nghiến mà nước mắt ròng ròng
Trang 26Lấy tạp dề che mặt khóc
Trang 27Trái tim tôi bị suy kiệt và chai sạn vì đau khổ nay trở nên êm dịu hơn
Trang 28Bố ơi , cái áo bành tô da của bố đâu rồi ?
Trang 29Đêm nào tôi cũng chiêm bao thấy những người thân quá cố
Trang 30Ban ngày anh trấn tĩnh, không than vãn nhưng ban đêm thức giấc thì
gối ướt đẫm nước mắt.
Trang 31Chia tay với tác giả :
- Tạm biệt anh bạn, chúc anh may mắn
Trang 32Hai con người côi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phũ phàng của bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ
Trang 33Xô cô lốp Vania
=> Nạn nhân đầy bất hạnh do chiến tranh gây ra
gánh chịu nỗi đau mất mát quá lớn
không nhà cửa không người thân
- Bị thương, bị đày đọa trong trại tù binh
- Vợ và con gái bị bom phát xít giết hại
- Con trai đã hi sinh đúng ngày chiến thắng
- Ra khỏi chiến tranh, anh phải đối mặt với
nguy cơ thất nghiệp, nỗi cô đơn và trở
nên nghiện rượu
- Không dám về quê hương
- Bố chết ở mặt trận; mẹ chết vì bom, không còn người thân sống lang thang, “ai cho gì ăn nấy”, “bạ đâu ngủ đấy”
-“rách bươm xơ mướp”, “mặt mũi bê bết nước dưa hấu, lem luốc, bẩn như ma lem”
biết thở dài
Trang 34Đề cương bài giảng
Phần củng cố, dặn dò
Trang 352 Sự vượt lên số phận
- Xin việc làm để mưu sinh (lái xe); bị tước bằng lái -> thợ mộc
- Quyết định nhận bé Vania làm con (x phát từ lòng nhân ái)
bé Vania: niềm hạnh
phúc vô bờ Xô cô lốp: dịu vết thương lòng, vơi bớt nỗi đau, nâng đỡ tâm hồn anh.
2 số phận nương tựa vào nhau để vượt lên số phận
- Quan tâm săn sóc, dành tình thương cho Vania
- Kìm nén nỗi đau riêng, tránh làm tổn thương con
-> bản lĩnh kiên cường; trái tim giàu lòng nhân ái của Xô cô lốp -> tính cách Nga, tâm hồn Nga
Trang 36* Những thử thách phía trước của số phận
- Chuyện rủi ro: xe trượt bánh làm tông con bò và bị tước bằng lái -> số phận vẫn chưa buông tha với Xô cô lốp
- Quá khứ buồn đau vẫn luôn đeo bám, ám ảnh : đêm nào cũng mơ thấy người thân quá cố, thức giấc thì gối đẫm nước mắt -> Vết thương tâm hồn không thể chữa lành
- Sức khỏe suy kiệt: “quả tim đã rệu rã lắm rồi, phải thay pit
tông thôi”
Hai bố con lại lang thang cuốc bộ khắp nước Nga rộng lớn -> Nỗi buồn đau không cho phép anh ở yên một chỗ Hi vọng bằng sự xê dịch làm vơi bớt buồn đau
Lời trữ tình ngoại đề: -> Đồng cảm, niềm tin, sự khâm phục của nhà văn vào bản lĩnh kiên cường và lòng nhân hậu
-> Thử thách của số phận vẫn còn ở phía trước
Trang 373 Vài nét đặc sắc về nghệ thuật
- Kết cấu truyện lồng truyện: Nhà văn gặp Xô cô lốp trên bến đò, nghe anh kể về số phận mình và ghi lại, kể lại cho độc giả -> Tăng tính chân thực và sức hấp dẫn cho câu chuyện
- Nhà văn miêu tả nội tâm và diễn biến tâm trạng nhân vật tinh tế, sâu sắc.
- Đưa lời trữ tình ngoại đề vào câu chuyện trực tiếp bộc lộ thái độ cảm xúc không che giấu của tác giả qua đó
truyền cảm xúc cho người đọc.
Trang 38III Ý nghĩa văn bản
- Ngợi ca bản lĩnh kiêm cường và lòng nhân hậu của người lính
Xô viết nói riêng, con người Nga nói chung.
- Khẳng định con người cần có bản lĩnh, ý chí, lòng nhân ái và niềm tin vào tương lai để vượt lên bi kịch của số phận.
- Lên án chiến tranh phi nghĩa
- Kêu gọi sự quan tâm của cộng đồng đối với những nạn nhân bất hạnh của chiến tranh gây nên.
Trang 39Củng cố, dặn dò
- Củng cố: Tóm tắt cốt truyện
- Dặn dò: Soạn bài “Ông già và biển cả” (Hê – ming – uê)
Tìm hiểu : + 2 hình tượng: Con cá kiếm và ông lão Xan ti a gô; + Các lớp ý nghĩa có thể có của 2 hình tượng