Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của vi sinh vật... Các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của vi sinh vật III... II.Các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của VSV -Sự
Trang 1Bài tiểu luận môn:
Vi Sinh Thực Phẩm
nhóm 4
Trang 2Đề tài:
Các yếu tố ảnh hưởng
đến sự sinh trưởng
của vi sinh vật
Trang 3Nội dung chính :
I Giới thiệu chung
II Các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của vi sinh vật
III Kết luận
Trang 4I Giới thiệu chung
1 Vi Sinh Vật (VSV)
-VSV là các sinh vật có kích thước hết sức nhỏ bé,
có cấu tạo đơn giản
-VSV đóng vai trò quan trọng trong chu trình vật chất
(cacbon, nitrogen,…) của tự nhiên
-Thế giới VSV hết sức đa dạng bao gồm nhiều giới:
Vi khuẩn, Siêu vi khuẩn, nấm (nếm men, nấm sợi), tảo và nguyên sinh động vật
Trang 51.Yếu tố vật lý
a)Ảnh hưởng của nhiệt độ
* VSV được chia theo 3 nhóm lớn sau:
Trang 6I Giới thiệu chung
Trang 72 Khái niệm về sinh trưởng
-Sinh trưởng là sự trao đổi chất làm gia tăng kích
thước và khối lượng tế bào
Ví dụ: Thời gian sinh trưởng của trực khuẩn lao là
12h,nấm men bia là 2 giờ
Trang 8II.Các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh
trưởng của VSV
-Sự sinh trưởng và phát triển của vi sinh vật có liên
quan chặt chẽ với các điều kiện môi trường bên ngoài các điều kiện này bao gồm hàng loạt các yếu tố khác nhau, tác động qua lại với nhau
- Đa số các yếu tố đều có tác dụng chung thể hiện ở ba điểm hoạt động : tối thiểu,tối thích và cực đại
Trang 9Các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến sự sinh
trưởng vi sinh vật
Trang 10II.Các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh
trưởng của VSV
1 Yếu tố vật lý
a) Ảnh hưởng của nhiệt độ
-Mỗi loại vi sinh vật phát triển trong một khoảng
nhất định.Ngoài khoảng nhiệt độ đó vi sinh vật sẽ bịhạn chế sự phát triển
-Vi sinh vật có thể phát triển được từ -18 đến
140oC.Tuỳ thuộc vào mức độ chịu nhiệt của mỗi loàikhác nhau sẽ có mức độ khác nhau
Trang 11- Ta có các khoảng nhiệt độ:
+ Nhiệt độ tối ưu : là nhiệt độ ở đó vi sinh vật
phát triển thuận lợi nhất
+ Nhiệt độ cao nhất: là mức nhiệt độ giới hạn tối đa
+ Nhiệt độ thấp nhất: là mức nhiệt độ thấp nhất
mà vi sinh vật vẫn tồn tại và phát triển rất yếu
1.Yếu tố vật lý
a)Ảnh hưởng của nhiệt độ
Trang 121 Yếu tố vật lý
b) Ảnh hưởng của ẩm độ
- Độ ẩm ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng của VSV
- Đa số VSV phát triển tốt ở độ ẩm không khí trên
80% và độ ẩm môi trường trên 20%
Độ ẩm là một trong những yếu tố làm cho VSV
tiếp nhận thức ăn dễ dàng
Trang 131 Yếu tố vật lý
b) Ảnh hưởng của độ ẩm
-Hoạt độ nước là lượng nước tự do có trong thực
phẩm, được tính bằng tỉ số của áp suất hơi nước củathực phẩm (P) so với áp suất hơi nước tinh khiết (Po )
Trang 141 Yếu tố vật lý
c) Ảnh hưởng của các tia bức xạ
- Tia tử ngoại (tia tím), tia X, đặc biệt là tia phóng xạ
(α,β,γ) gây tổn thương DNA, các protêin cấu trúc, enzyme, có khả năng tiêu diệt VSV rất nhanh
Trang 151 Yếu tố vật lý
c) Ảnh hưởng của các tia bức xạ
+ Tia cực tím (UV_Ultra violet): bước sóng từ 10-400
nm mang năng lượng 3-124 eV
+ Tia X (Rontgen): bước sóng từ 0.01-10 nm mang
năng lượng từ 120eV đến 120 keV
+ Tia Gamma: bước sóng rất ngắn từ 0.003-0.01 nm,
mang năng lượng rất lớn từ vài trăm keV đến ít hơn
10 MeV
Trang 161 Yếu tố vật lý
d) Ảnh hưởng của các chất hoà tan (áp suất thẩm
thấu)
- Các chất hoà tan là những chất có thể tan trong nước
do sự phân cực của các chất hoà tan ái lực điện tử với dung môi phân cực là nước
- Áp suất thẩm thấu là lực hút của các chất hoà tan với
các phân tử nước khi đi qua màng bán thấm Nồng
độ hoà tan thường gây áp suất thẩm thấu lên màng
tế bào VSV Thường xảy ra hai trường hợp:
+ Ưu trương
+ Nhược trương
- Ứng dụng: muối chua rau quả, muối thịt, làm mứt,…
Trang 172.Yếu tố hoá học
a)Ảnh hưởng của pH môi trường
- pH môi trường có ý nghĩa quyết định đến sự sinh
trưởng của vi sinh vật
- Các ion H+ , OH- là 2 ion hoạt động lớn nhất trong
số tất cả các loại ion Những biến đổi nhỏ của cũng ảnh hưởng mạnh đến tế bào
- Việc xác định pH thích hợp ban đầu và việc duy trì
pH cần thiết trong thời gian sinh trưởng của tế bào
Trang 182.Yếu tố hoá học
a)Ảnh hưởng của các độc tố, các chất sát khuẩn
- Nhiều chất hóa học có khả năng tiêu diệt vsv như:
các hợp chất phenol, các alcohol, halogen, kim loại nặng, các peroxid, các thuốc nhuộm, xà phòng, chất tẩy rửa tổng hợp của các muối amon bậc 4…
- Các chất sát khuẩn là các chất được ứng dụng trong
kỹ thuật để tiêu diệt VSV
- Hoạt tính sát khuẩn còn phụ thuộc vào bản chất,
nồng độ, thời gian tác dụng,loại vsv, thành phần hóa
lý của môi trường và nhiệt độ môi trường
Trang 192.Yếu tố hoá học
a)Ảnh hưởng của các độc tố, các chất sát khuẩn
- Các chất sát khuẩn ứng dụng trong công nghiệp phải đảm bảo các nhu cầu sau:
+ Tác dụng diệt khuẩn mạnh ở nồng độ nhỏ
+ Có khả năng tan trong nước
+ Không mùi vị và không gây độc hại hoặc ít ảnh
hưởng cho người
+ Bền với nhiệt độ thanh trùng hoặc bảo quản
+ Không gây tác dụng phá hủy dụng cụ, vật chứa và thiết bị kỹ thuật
Trang 202 Yếu tố hoá học
c) Các sản phẩm của quá trình trao đổi chất
- Các sản phẩm trao đổi chất thường có tác dụng ức
chế VSV
- Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của VSV
có 2 quá trình đồng hóa và dị hóa Hai quá trình này luôn song song tồn tại
Trang 212 Yếu tố hoá học
c) Các sản phẩm của quá trình trao đổi chất
- Để làm giảm tốc độ của sản phẩm trao đổi chất đến
các hoạt đông của tế bào ta có các biện pháp:
+ Khuấy trộn+ Thổi khí+ Nuôi cấy liên tục
Trang 223 Yếu tố sinh học
- Quan hệ cộng sinh: là hiện tượng cùng môi trườngsống có 2 hay nhiều loài vsv cùng sinh sống và pháttriển mà không gây ảnh hưởng lẫn nhau
- Ví du: Vi khuẩn lactic làm acid hóa môi trường tạo
điều kiện thuận lợi cho nấm men phát triển, nấm men phát triển làm giàu các chất dinh dưỡng cho
vi khuẩn phát triển
Trang 23Ví dụ: Thực khuẩn thể (virus của vi khuẩn) ký
sinh trên vi khuẩn
Trang 24III.Tổng kết
Sự sinh trưởng của vsv phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài mà ta đã tìm hiểu Chúng tạo nên một sự cân bằng trong hệ vsv Với đặc tính của cơ thể sống trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển vsv
không ngừng tương tác với môi trường và trao đổi chất với môi trường Do đó mỗi biến đổi của môi
trường ngoài đều tác động trực tiếp đến hoạt động
sống của vsv và ngược lại, chính hoạt động sống của vsv cũng tác động ngược trở lại môi trường
Trang 25The
end
Trang 26Chân thành cám ơn
Cô và các bạn đã
lắng nghe!!