Tiết 11 +12:TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU – TRỌNGTHỦY pptx

Tiết 11 +12: TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY A.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS nắm đặc trưng cơ bản của truyền thuyết qua việc tìm hiểu một tác phẩm cụ thể.. THẢO LUẬN: 1?Với s

Tiết 11 +12: TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG

THỦY

A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:

Giúp HS nắm đặc trưng cơ bản của truyền thuyết qua việc tìm hiểu một tác phẩm cụ thể

HS nhận thức được bài học kinh nghiệm giữ nước ẩn sau câu chuyện tình yêu, có tinh thần cảnh giác, biết giữ gìn hạnh phúc tình yêu

B./ PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:

SGK, SGV và thiết kế giáo án + tranh ảnh minh hoạ

C/.CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:

GV tổ chức giờ dạy theo hình thức đọc, gợi mở, trả lời câu hỏi, trao đổi thảo luận

D./ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1/ KIỂM TRA BÀI CŨ: GV kiểm tra bài sử thi (chiến thắng Mtao Mxây) và bài soạn của

HS

2/ GIỚI THIỆU VÀ DẠY BÀI MỚI:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS YÊU CẦU CẦN ĐẠT

HĐ1: GV gọi HS đọc tiểu dẫn

? Phần tiểu dẫn nêu những nội dung gì? Cho

biết đặc trưng của truyền thuyết ?

*GV: Muốn hiểu đúng và sâu truyền thuyết

này ta phải đặt nó vào mối quan hệ với lịch sử

và đời sống văn hoá mà nó sinh thành

? Em hãy giới thiệu đôi nét về thành Cổ Loa

xưa?

? Truyền thuyết này được trích từ đâu? Nêu

xuất xứ

? Truyền thuyết này có mấy bản kể?

I/ GIỚI THIỆU CHUNG:

1/ Đặc trưng của truyền thuyết: SGK

2/ Văn bản:

a) Vị trí xuất xứ :

Trích từ “Truyện Rùa Vàng” trong tác phẩm “Lĩnh Nam chích quái” ( Những câu chuyện ma quái ở phương Nam ra đời cuối

TK XV)

*Gợi ý:

1 Truyện RV(LNCQ)

2.Thục kỉ ADV(Thiên Nam ngũ lục)

3.Ngọc trai-giếng nước(đồn đại ở vùng Cổ Loa

_ ĐA HN)

HĐ2: GV gọi HS đọc văn bản (sgk) và xem

chú thích giải nghĩa từ khó

? Truyền thuyết này có thể chia làm mấy

phần? Nội dung từng phần?

HĐ3: GV gợi ý giúp HS phân tích theo từng

khía cạnh vấn đề

? Em có nhận xét ntn về quá trình xây thành

của ADV?

*Gv tổ chức cho HS thảo luận 2 câu hỏi

sau(chia 4 tổ, 2 tổ 1 câu)trong t/gian 4 phút

THẢO LUẬN:

1?Với sự giúp đỡ thần kỳ của sứ Thanh

Giang(tức Rùa Vàng), em hiểu thái độ của tác

giả dân gian đối với công lao của vua ADV?

2? Xây xong, ADV đã nói gì với RV? Em hiểu

ý nghĩa của chi tiết này ntn?

 HS từng nhóm trả lời, GV nhận xét rồi

chốt lại

? ADV đã bảo vệ, giữ gìn đnước bằng cách

nào? Nhờ vào vũ khí gì?

*GV: Tự tin là tốt, song thắng lợi chỉ dựa

vàovũ khí, con người dễ chủ quan Còn thất

bại, con người lại sắp mưu tính kế Đó là

nguyên nhân dẫn đến bi kịch bất ngờ

b) Đọc và chia bố cục:

Đ1: Từ đầu đến “bèn xin hoà” : ADV xây thành chế nỏ bảo vệ vững chắc đất nước Đ2: Từ “không bao lâu xuống biển”: Cảnh mất nước nhà tan

Đ3: Còn lại: Thái độ của tác giả dg đ/ với

MC

II/ ĐỌC – HIỂU:

1) Vai trò của ADV trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước:

* Quá trình xây thành:

_ Thành đắp tới đâu sạt lở tới đó

_ Lập bàn thờ cầu đảo bách thần

_ Nhờ Rùa Vàng(RV) giúp, nhà vua xây thành nửa tháng thì xong

 Lý tưởng hoá việc xây thành ( cha ông luôn giúp đỡ con cháu để trở nên hiển hách, anh hùng)

_ Dựng nước vất vả và gian nan  ca ngợi công lao của vua ADV

_ Băn khoăn, lo lắng: “ Nếu có giặc ngoài thì lấy gì mà chống” Ý thức trách nhiệm của người cầm đầu đ/nước

_ Vua ADV được RV tặng nỏ thần để giữ bảo toàn đ/nước

? Em có suy nghĩ gì về vai trò của vua ADV

đối với nước Aâu Lạc?

HĐ4: GV gợi ý HS tìm hiểu tấn bi kịch mất

nứơc của vua ADV

? Vì sao vua ADV lại để nước Aâu Lạc rơi vào

tay Triệu Đà? Sự mất cảnh giác của nhà vua

được kể ntn?

*GV tổ chức cho HS thảo luận câu hỏi 2/ trang

43

? Việc Mị Châu lén đưa cho Trọng Thuỷ xem

nỏ thần là: Thuận theo tình cảm vợ chồng mà

bỏ quên nghĩa vụ đ/với đất nước hay làm theo

ý chồng là lẽ tự nhiên, hợp đạo lý

Theo em, ý kiến nào là đúng nhất?Nhận xét

*Gợi ý: Ý kiến 1 đúng MC nặng t/cảm vợ

chồng đã làm lộ tài sản quốc gia, bí mật quân

sự (vi phạm nguyên tắc của bề tôi đ/với

đ/nước, của con đ/với cha

*? Em có nhận xét gì về thái độ của ADV khi

nghe tin quân Triệu Đà sang xâm lược?

HĐ5: Tìm hiểu thái độ tg dân gian

? Em hiểu thái độ của t/g dg được thể hiện ntn

trước bi kịch của vua tôi Aâu Lạc?

*GV: Chi tiết ADV gả con gái cho con trai

 Tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng chiến đấu, quyết tâm chống giặc bảo vệ đ/ nước của vua tôi Aâu Lạc

2/, Thảm kịch mất nước, nhà tan:

_ Vua ADV vô tình gả con gái là Mị Châu(MC)cho con trai Triệu Đà là Trọng Thuỷ

_ MC lén đưa cho Trọng Thuỷ xem nỏ thần

_ TĐ cất quân sang xâm lược, ADV vẫn điềm nhiên ngồi đánh cờ

 ADV chủ quan, khinh địch, mất cảnh giác, ỷ lại vào vũ khí đã đưa Aâu Lạc đến con đường diệt vong nhanh chóng Đó là bài học đắt giá về bi kịch nước mất nhà tan

3/ Thái độ của tác giả dân gian:

TĐ, Tố Hữu gọi đó là nguyên nhân dẫn đến

tình huống MC : “Trái tim lầm chỗ để trên

đầu”  Vì nhà vua không phân biệt đâu là

bạn, đâu là thù(mất cảnh giác)

Chi tiết RV kết tội MC là giặc  lời phán

quyết của cha ông

? Qua hành động ADV tuốt gươm chém MC

rồi theo RV về thuỷ phủ, em hiểu thái độ của

nhân dân đối với nhà vua ntn?

So sánh hình ảnh ADV về thuỷ phủ với hình

ảnh Thánh Gióng về trời?

? Theo em, với trọng tội của MC, nàng bị vua

cha chém đầu có oan ức không?

? Chi tiết “máu MC trai sò ăn phải đều biến

thành hạt châu, xác hoá thành ngọc thạch thể

hiện thái độ người đời xưa đ/với MC ntn? Dân

gian nhắn gửi điều gì đ/với thế hệ trẻ đời sau?

HĐ6: GV cho HS thảo luận:

Chi tiết “Ngọc trai – giếng nước” có phải

khẳng định t/yêu chung thuỷ của TThuỷ

không?Thái độ của người xưa đ/ với nvật này

ntn?

HS 4 nhóm trả lời, GV chốt lại

? Từ sự phân tích trên, em hãy cho biết đâu là

cốt lõi lịch sử? Cốt lõi đó được dg thần kỳ hoá

ntn?

*GV: Cố TT PVĐồng nói: “TT của ta đều bắt

nguồn từ cái lõi của sự thật lịch sử Nd qua các

thời đại đã gửi vào đó t/ h thiết tha của mình

cùng với thơ và mộng”

_ An Dương Vương tuốt gươm chém MC rồi theo RV về thuỷ phủ  Hành động của người đứng trên quyền lợi của dân tộc thẳng tay trừng trị kẻ có tội, đặt nghĩa nước trên tình nhà

_ Mị Châu đã phạm trọng tội lộ bí mật, tài sản quốc gia  bị chém đầu là không oan

ức

_ MC vô tình bị lừa dối mà đắc tội với non sông chứ không có chuúy không nên để tình riêng mà quên đi nghĩa vụ và trách nhiệm lớn lao hơn cả

_ Trọng Thuỷ là gián điệp, có mưu đồ xâm lược đội lốt con rể, lừa dối MC

 Cốt lõi sự thật lịch sử: ADV xây

thành chế nỏ bảo vệ đất nước và để mất nước  Nhân dân thần kỳ hoá qua hình ảnh Rùa Vàng, MC – TT(bi tình sử) và ngọc trai – giếng nước ( trí tưởng tượng của dân gian)

 GV gọi HS đọc Ghi nhớ để chốt lại bài

học

III/ GHI NHỚ : sgk/ 43

3/ CỦNG CỐ:

GV nhấn mạnh lại những ý chính trong bài ( gọi HS phát biểu)

Chú ý hiểu tp theo đặc trưng thể loại

4/ DẶN DÒ:

Làm BT sách gk /43 bài 1,2,3

Tóm tắt truyện để chuẩn bị cho bài : “Lập dàn ý cho bài văn tự sự”