Qua những lời trò chuyện ấy, em cảm nhận đợc điều gì trong tấm lòng của ông Hai với làng quê, đất nớc, với cuộc kháng 2?. Tinh thần yêu nớc của ông Hai: Yêu làng tha thiết, gắn bó với là
Trang 1Ngày soạn: / /2010
Ngày dạy: / /2010
tuần 13
Tiết 61 - 62. Văn bản Làng (Kim Lân)
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Cảm nhận đợc tính yêu làng quê thắm thiết thống nhất với lòng yêu nớc và tinh thần kháng chiến ở nhân vật ông Hai Qua đó thấy đợc một biểu hiện cụ thể, sinh động và tinh thần yêu nớc của nhân dân ta trong thời kháng chiến chống Pháp
- Thấy đợc những nét đặc sắc về nghệ thuật: Xây dựng tình huống tâm lí, miêu tả sinh động diễn biến tâm trạng, ngôn ngữ
- Rèn luyện năng lực phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự đặc biệt là phân tích tâm lí nhânvật
B Chuẩn bị - Học sinh soạn bài, tóm tắt truyện.
- Giáo viên nghiên cứu bài dạy
C Tiến trình lên lớp:
1 Bài cũ: Đọc diễn cảm bài thơ "Khúc hát ru những em bé "
Nêu nội dung, nghệ thuật bài thơ
2 Bài mới:
Mỗi ngời dân Việt Nam đều vô cùng gắn bó với làng quê của mình, nơi sinh ra và sống suốt cả cuộc đời cần lao giản dị Sông ở làng, chết ở làng, không gì khổ bằng bỏ làng đi tha hơng cầu thực, sống nơi đất khách quê ngời Rồi phải nhớ quê hơng da diết "anh đi anh nhớ " Tình cảm đặc biệt, bền chặt, sâu sắc của ngời nông dân đã đợc nhà văn Kim Lâm thể hiện một các độc đáo
Hoạt động của hs và gv nội dung cần đạt
Hoạt động I Vài nét về tác giả,
- ở nơi tản c cách quê nhà (làng chợ Dầu) vài chục cây
số, sang hàng xóm ông khoe làng mình -> Phong cảnh thiên nhiên đẹp, rộng, sạch
II/ Tìm hiểu nội dung văn bản
1 Tình yêu làng của ông Hai.
Trang 2làm bộc lộ sâu sắc tình yêu làng
quê và lòng yêu nớc của nhân vật
ông Hai Đó là tình huống nào?
? Thuật lại diễn biến tâm trạng và
? Vì sao ông Hai lại thấy đau đớn,
tủi hổ khi nghe tin làng mình theo
- Nghe tin chửi "Việt gian" ông cúi gầm mặt xuống
mà đi, về nhà nằm vật ra giờng "biểu cảm trực tiếp",nhìn con -> tủi thân "nớc mắt ông lão cứ giàn ra"chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng
nó cũng bị ngời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ?
- Suốt mấy ngày ông không dám đi đâu, chỉ quanhquẩn trong nhà nghe ngóng tin tức bên ngoài Lúcnào ông cũng nơm nớp tởng nh ngơi ta đang để ý, bàntán đến chuyện ấy, cứ nghe tiếng Tây, Việt gian là
ông lủi ra một góc nhà nín thít => phản ứng mạnhmẽ
Tác giả diễn tả rất cụ thể, sâu sắc những biến động dữdội trong nội tâm nhân vật: Nỗi ám ảnh nặng nề -> sợ hãi -> đau xót -> dằn vặt, tủi nhục
- Vì trớc kia vốn dĩ ông rất hay khoe làng mình, tựhào về quê hơng mình, nơi chôn rau cắt rốn gắn bómáu thịt, phải tản c tự nguyện theo kháng chiến ->nhớ quê Làng giàu đẹp, nông dân tham gia khángchiến sôi nổi, quê hơng đợc giải phóng yêu làng
tuyệt vọng khi mụ chủ nhà muốn
đuổi gia đình ông đi vì không
muốn cha chấp dân của làng "Việt
gian" nhng về làng tức là chịu
quay lại làm nô lệ cho thằng Tây"
H: Trong con ngời ông có mâu
? Hãy đọc lại đoạn ông Hai trò
chuyện với đa con út , vì sao ông
Hai lại trò chuyện nh thế với đa
con nhỏ?
? Qua những lời trò chuyện ấy,
em cảm nhận đợc điều gì trong
tấm lòng của ông Hai với làng
quê, đất nớc, với cuộc kháng
2 Tinh thần yêu nớc của ông Hai:
Yêu làng tha thiết, gắn bó với làng sâu sắc nhng vìnghe tin làng theo giặc đã đẩy ông vào tình huống lựachọn: Quê hơng hay Tổ quốc -> giằng xé, xung độtnội tâm sâu sắc: Quay về làng hay theo kháng chiến.Sao đó ông chọn cách của mình:
"Làng thì yêu thật, nhng làng theo Tây mất rồi thìphải thù, -> dứt khoát tình yêu nớc rộng lớn hơn, baotrùm tình cảm quê hơng, nếu trở về làng lại đi ngợclại lợi ích dân tộc
-> Mâu thuẫn nội tâm sâu sắc
- "Nhà ta ở làng chợ Dậu" -> nỗi lòng trong ông Hai,nhắc nhở con không quên cội nguồn quê hơng củamình
"ủng hộ cụ Hồ Chí Minh" tự nhắc mình nớc mắt ôngHai giàn ra ròng ròng, giọng nghẹn lại
=> Trò chuyện nh vậy là để nhắc con nhớ gắn
bó tình yêu quê và lòng yêu nớc dù ở nơi đâu, xa quênhng bao giờ cũng phải nhớ về cội nguồn, quê hơng
"Quê hơng nếu ai không nhớ sẽ không lớn nổi thành ngời"
=> Trong tâm trạng bế tắc, gần nh tuyệt vọng,
ông Hai chỉ biết trút nỗi lòng của mình vào những lờithủ thỉ tâm sự với đa con nhỏ ngây thơ Lời tâm sựvới con thực chất là lời tự nhủ với mình, tự giải bãy
Trang 3yêu nớc của ông Hai có quan hệ
bền chặt gắn bó mất thiết với
nhau đó là những tình cảm sâu
nặng, thiêng liêng yêu làng, là
yêu nớc và ngợc lại yêu nớc là tự
nguyên tham gia kháng chiến ->
chủ quân, kiêu ngạo, khoe làng
mình -> sau só ông nghe tin làng
theo giặc thì ông căm thù làng
quê trong nỗi đau)
nồi lòng mình đây là đoạn văn cảm động nhất
Trong tâm hồn ngời nông dân chất phác ấykhông phút nào nguôi nỗi nhớ quê, tình yêu sâu nặngvới cái làng chợ Dậu của ông luôn đeo đẳng
- Tấm lòng thuỷ chung với kháng chiến với cách mạng
=> Tình cảm ấy sâu nặng, bền chặt và thiêng liêng biết bao
3 Nhận xét nghệ thuật miêu tả tâm lý và ngôn ngữ.
- Hành động, ngôn ngữ độc thoại và đối thoại
- Tác giả đặt nhân vật vào tình huống thử thách bêntrong bộc lộ chiều sâu tâm trạng
Miêu tả rất vụ thể, gợi cảm, diến biến nội tâm qua các
ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ đặc biệt là sự ám ảnh,day dứt trong tâm trạng nhân vật
GV: Bị xúc phạm, tuyệt vọng (dáng hình nhân vật nh co rúm lại thảm hại -> đến cuối truyện thái độ, lời nói, ý nghĩ của ông Hai mạnh mẽ hơn chan chứa niềm vui, miền tự hào về làng cải chính, làng kháng chiến Kể lại chiến đấu mà nh kể chuyện chính mình vừa tham gia dự trận chiến trở về)
Nhà văn am hiểu sâu sắc ngời nông dân và thế giới tinh thần của họ.
- Lời trần thuật và lời nhân vậy có sự thống nhất và sắcthái, giọng điệu
- Ngôn ngữ vừa có nét chung của ngời công dân vừa đậmcá tính của nhân vật nên rất sinh động (vợ ông Hai), mụchủ nhà
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật:
- Miêu tả diến biến tâm lí nhân vật: Nội tâm
- Sáng tạo tình huống căng thẳng, éo le
- Ngô ngữ sinh động giàu tính khấu ngữ và thể hiện tính cánh của từng nhân vật
- Cách trầm thuật linh hoạt, tự nhiên, chân thành mộc
Trang 4? Qua đó giúp em hiểu đợc điều
IV Luyện tập:
1 Học sinh đọc đoạn văn: Tả ông Hai nghe tin làng mình theo giặc -> miêu tả nét mặt,
thái độ -> đạt xót, tủi hổ
Hoặc đoạn: ông Hai trò chuyện với thằng con út -> cảm động về tình yêu làng, lòng
yêu sâu sắc của ông Hai
2 Những bài ca dao nói về tình cảm quâ hơng: Anh đi anh nhớ quê nhà
Bài thơ: Quê hơng của Tế Hanh Hồi hơng ngẫu nh - lớp 7
Tình dạ tứ (Lí Bạch) Lớp 7
Nét riêng của tác phẩm Quê hơng trong chuyện làng:
+ Tình yêu làng ở ông Hai trở thành niềm say mê, hãnh diện, thành thói quê khoe làng mình.+ Tình yêu làng phải đặt trong tình yêu nớc, thống nhất với tinh thần kháng chiến khi đất nớc
đang bị xâm lợc và cả dân tộc đang tiến hành cuộc kháng chiến (lòng yêu nớc - I lia Êrem Bua)
+ Dặn dò: - Học sinh học thuộc ghi nhớ (SGK)
- Soạn bài mới
* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………
-Hiểu đợc sự phong phú của các phơng ngữ trên các vùng, miền đất nớc
B Chuẩn bị: Học sinh soạn bài - tìm hiểu từ địa phơng.
Trang 5- Nhút: Món ăn làm bằng sơ mít muốn với ngọn đậu (miền trung).
- Bồn bồn: Loại cây thân mềm, sống ở nớc, làm da hoặc xào nấu (miền nam)
- Chẻo: 1 loại nớc chấm bằng lạc, vừng (Nghệ Tĩnh)
- Nốc: Chiến thuyền
- Sơng: Gánh -> Thừa Thiên Huế
- Bọc: Cái túi áo -> Thừa Thiên Huếb) Đồng nghĩa nhng khác về âm với những từngữ trong các phơng ngữ khác hoặc trong ngôn ngữ toàn dân:
Mệ (Bà - phơng ngữ Trung); (Mẹ - phơng ngữ Trung)
Bọ (Bố - phơng ngữ Trung); (Tía )Bộ - phơngngữ Nam)
Hòm: áo quan dùng đểkhuân lợm ngời chết(Hậu sự), (Quan tài)
Nón: Dùng để đội trên đầu làm bằng lá (Miền Bắc,Trung).
Nón: Chỉ cả mũ (Phơng ngữ Nam).
Trang 6HS: Trả lời câu hỏi SGK
ở địa phơng khác Việt Nam là một đất nớc
có sự khác biệt giữa các vùng miền về điện kiện tự nhiên, đặc điểm tâm lí phong tục tậpquán Nhng nó không cách biệt lắm dần dầnphổ biến cả nớc: Sầu riêng, chôm chôm
3 Quan sát 2 mục b, c đợc coi là thuộc về ngôn ngữ toàn dân bởi vì trong vồn từ vững của ngôn ngữ toàn dân đã có những từ ngữ
có nghĩa tơng đơng
4 Học sinh đọc văn bản (SGK) "Mẹ Suốt" (Tố Hữu)
Từ địa phơng: Chi, rứa, nờ, tui, cớ răng, ng
mụ -> phơng ngữ Trung, mẹ Suốt là bài thơ
Tố Hữu viết về một bà mẹ Quảng Bình anh hùng những từ ngữ địa phơng góp phần chân thực hơn hình ảnh của một vùng quê và tình cảm suy nghĩ, tính cách của một ngời mẹ trên vùng quê ấy, làm tăng sức sống động, gợi cảm của tác phẩm
* Dặn dò: - Học sinh về nhà tìm thêm từ ngữ địa phơng ở các vùng miền
* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………
* Hoạt động I: Tìm hiểu yếu
tố đối thoại, độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản
tự sự.
? Trong 3 câu đầu đoạn trích,
ai nói với ai? Tham gia câu
chuyện có ít nhất mấy ngời?
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và
1 Bài tập: Học sinh đọc đoạn văn (SGK).
a) 3 câu mở đầu đoạn trích cho thấy ít nhất hai ngời phụnữ tản c đang nói chuyện với nhau
? Dấu hiệu nào cho thấy đó là
một cuộc trò chuyện trao đổi
- Dấu hiệu: Có 2 lợt lời qua lại: Nội dung nói của mỗingời đều hớng tới ngời tiếp chuyện
Trang 7qua lại? Hình thức: Thể hiện = gạch đầu dòng.
? Câu "Hà, nắng gớm, về
nào " ông Hai nói với ai? Đây
là phải là một đối thoại không?
vì sao? Trong đoạn trích có còn
câu nào kiểu này không
1 ông lão nói với chính mình vì nội dung ông nói khônghớng tới một ngời nghe, ngời tiếp chuyện nào cả Mà ôngnói với chính mình một câu bâng quơ, đánh trông lảng
để tìm cách thoái lùi
-> Đây là một lời độc thoại, ngoài ra còn có những câu:
"ông lão nắm chặt 2 tay " nhục nhã thế này!"
? Những câu thơ: "Chúng nó
cũng là trẻ con làng việt gian
đấy ? bằng ấy tuổi đầu " là
những câu hỏi ai? Tại sao trớc
-> Đó là tâm trạng dằn vặt, đau đớn của ông Hai khinghe tin làng chợ Dậu của ông theo giặc
Vì không thốt ra thành lời, chỉ nghĩ thầm trong tâm trạngnên không gạch đầu lòng -> đó là độc thoại nội tâm
? Các hình thức diễn đạt trên có
tác dụng nh thế nào trong việc
thể hiện diễn biến trong câu
chuyện và thái độ của những
ngời tản c trong buổi tra ông
độc thoại nội tâm giúp nhà văn khắc hoạ sâu sắc tâmtrạng dằn vặt, đâu đớn khi nghe tin làng chợ Dầu, cáilàng mà ông luôn lấy làm tự hào và hãnh diện giờ đây đãtheo giặc làm cho câu chuyện sinh động hơn
? Qua việc tìm hiểu đoạn trích,
em hiểu thế nào là đối thoại,
độc thoại và độc thoại nội tâm?
2.Bài học:
+ Đối thoại: Là hình thức đối đáp, trò chuyện giữahai hoặc nhiều ngời Mỗi phát ngôn đều trực tiếp hớng
đến ngời tiếp chuyện
Thể hiện bằng các gạch đầu dòng (mỗi lợt lời làmột lần gạch đầu dòng)
+ Độc thoại: Là một lời của ngời nào đó nói vớichính mình mà đợc pháp ra thành tiếng, thành lời (phíatrớc câu nói có gạch đầu dòng)
+ Độc thoại nội tâm: Là một lời của ngời nào đónói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tởng t-ợng, trong suy nghĩ (nói thầm với chình mình) -> khôngthành lời và không có gạch đầu dòng
Độc thoại nội tâm giúp tác giả thể hiện đợc những
Trang 8diễn biến tâm lí hất sức phức tạp trong thế giới nội tâmcủa con ngời.
Học sinh ghi nhớ (SGK).
II Luyện tập:
1 Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại
- Cuộc đối thoại không bình thờng của vợ chồng ông Hai Có 3 lợt trao (lời ba Hai) nhng 2 lời
đáp Lời thoại đầu của bà, ông Hai không đáp lại "nằm rũ ra trên giờng không nói gì"? Câu hỏi
2 của bà đợc ông "khẽ nhúc nhích" đáp lại bằng một từ hỏi "gì?" lần 3 ông đáp 1 câu gắt lên
"biết rồi" câu cụt, tái hiện lại cuộc đối thoại tác giả đã làm nổi bật đợc tâm trạng chán chờng,
buồn bã, đâu khổi và thất vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình theo giặc
Dặc dò: Về nhà học thuộc ghi nhớ (SGK)
Làm bài tập 2 (SGK) trang 179
HS: Chẩn bị bài luyện nói
* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………
Tiết 65: Luyện nói:
Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả
A Mục tiêu cần đạt:
* Giúp học sinh:
- Biết cách trình bày một vấn đề trớc tập thể lớp với nội dung kể lại một sự việc theo
ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba Trong khi kể có kết hợp với miên tả nội tâm, nghị luận,
có đối thoại và độc thoại.
Gợi ý: Đề 1: (SGK): Tự sự kết hợp miêu tả nội
a) Diến biến của sự việc.
- Nguyên nhân nào dẫn đến việc làm sai trái của em?
- Sự việc gì? mức độ có lỗi đối với bạn.
- Có ai chứng kiến hay một mình em
b)Tâm trạng.
Đề 2: Học sinh đọc đề 2: Tự sự kết hợp yếu tố nghị
luận.
Mở bài: - Buổi sinh hoạt diễn ra vào (T) nào?
- Không khí chung của buổi sinh hoạt.
- Là một buổi sinh hoạt thờng xuyên hay
đột xuất?
Trang 9Thân bài: - Nội dung của buổi sinh hoạt là gì?
- Hay chỉ có một nội dung là phê bình, góp
ý cho bạn Nam?
- Thái độ của các bạn đối với bạn Nam ra sao?
- Nội dung, ý kiến của em.
+ Phân tích nguyên nhân khiến các bạn có thể hiểu lầm bạn Nam: Khách quan, chủ quan, cá tính của bạn Nam, quan hệ của bạn Nam.
+ Những dẫn chứng, lí lẽ dùng để khẳng định ban Nam
là một ngời bạn rất tốt: Giúp đỡ các bạn gặp khó khăn, gơng mẫu, tìm phơng pháp học tốt để đa lớp ngày càng tiến bộ, nhờ Nam mà phong trào hoạt động đội của lớp sôi nổi.
+ Cảm nghĩ của em về sự hiểu lầm đáng tiếc đối với bạn Nam và bài học chung trong quan hệ bại bè.
Đề 3: Học sinh đọc đề: Tự sự kết hợp nghị luận với miêu
tả nội tâm.
- Xác định ngôi kể: Ngôi thứ nhất.
- Xác định cách kể: tập trung phân tích sâu sắc suy nghĩ,
ân hận day dứt tình cảm của Trơng Sinh đối với Vũ
N-ơng.
Tâm trạng đó diễn ra nh thế nào? Có thể sửa chữa sự sai trái trong việc làm thiếu suy nghĩ của Trơng Sinh nh thế nào?
II Luyện tập trên lớp.
- Sau khi xây dựng đề cơng, đại diện nhóm lên trình bày.
- Chú ý ngữ điệu, giọng nói rõ ràng, mạch lạc.
- Có thể kèo them điệu bộ, cử chỉ.
- Lớp theo dõi -> Nhận xét u, nhợc điểm.
- Giáo viên tổng kết - nhận xét chung của các nhóm Và từng nhóm cụ thể.
* Dặn dò: - Về nhà mỗi tổ dựa vào đề cơng viết thành một bài văn hoàn chỉnh.
- HS: Soạn bài mới.
* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ……….
………
………
………
******************** Ngày soạn: / /2010
Ngày dạy: / /2010
Tuần 14
Tiết 66, 67: Văn bản : Lặng lẽ Sa Pa
(Nguyễn Thành Long)
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Trang 10- Cảm nhận đợc vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện, đặc biệt là anh thiên niên trong công việc thầm lặng, trong cách sồng và những suy nghĩ, tình cảm và quan hệ với mọi ngời.
- Phát hiện đúng và hiểu đợc chủ đề của truyện, hiểu đợc niềm hạnh phúc của con ngời trong lao động.
- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện: Miêu tả nhân vật và miêu tả thiên nhiên.
B Tổ chức các hoạt động dạy và học:
1 Bài cũ: Nêu nội dung, nghệ thuật của truyện "Làng".
2 Bài mới: Từ những cuộc gặp gỡ với những con ngời lặng lẽ, bình thờng đang làm việc mệt mài cho đất nớc ở Sa Pa, nơi nghỉ mát kì thú, nhng cũng là nơi sống và làm việc của những con ngời lao động với những phẩm chất trong sáng, cao đẹp, qua một chuyến đi nhà văn Nguyễn Thành Long đã viết thành một truyện ngắn đặc sắc, dào dạt chất thơ.
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
I./ Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Nguyễn Thành Long (1925 - 1991).
Quê Duy Xuyên - Quảng Nam
- Chuyên viết truyện ngắn và nổi tiếng trong những năm1960- 1961
- Phong cách tác phẩm: Trong trẻo, đầy chất thơ, gắn vớihiện thực cuộc sống
2 Tác phẩm:
- Là kết quả của chuyến đi thực tế lên Lào Cai 1970
- Truyện đẹp nh một bài thơ, giàu cảm xúc hài hoà giữathiên nhiên và cảm xúc con ngời
bức chân dung của ai? Hiện ra
trong cách nhìn và suy nghĩ của
3 Đọc, tóm tắt, tự khó.
- Cốt truyện đơn giản, tập trung kể lại cuộc gặp gỡ tình
cờ giữa ông hoạ sĩ, cô kỹ s và bác laí xe với ngời thanh niên làm công tác khí tợng trên đỉnh Yên Sơn - Sa Pa.Tình huống bất ngờ ấy thuận lợi trong việc giới thiệu nhân vật chính đợc hiện lên qua cái nhìn và ấn tợng trong nhân vật khác
Truyện đợc kể từ điểm nhìn của ông hoạ sĩ
- Nhân vật: Chính: anh thanh niên
Phụ: Cô kĩ s trẻ, Bác lái xe,
Ng-ời hoạ sĩ, Ông kĩ s ở trại rau, Anh cán bộ nghiên cứu về sét
- Bức chân dung anh thanh niên hiện ra trong cái nhìn và suy nghĩ của các nhân vật phụ qua cuộc gặp gỡ bất ngờ vừa ngắn ngủi với ông hoạ sĩ già và cô kĩ s trẻ Cuộc gặp
Trang 11những nhân vật nào?
Hoạt động 2 Tìm hiểu chi tiết.
? Tác giả giới thiệu anh thanh
niên nh thế nào? (Giới thiệu qua
lời bác lái xe)
? Anh xuất hiện trong tình
huống nào? quan hệ với các
nhân vật khác?
gỡ tình cờ, ngắn ngủi chỉ 30 phút tại ngôi nhà nhỏ nơi làm việc của anh trên đỉnh Yêu Sơn cao 2.600 mét cách mặt biển
II./ H ớng dấn HS tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật anh thanh niên:
- Anh thanh niên 27 tuổi
- Là ngời cô độc nhất thế gian
- Làm nghề khí tợng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2.600 mét
- Từng sống 4 năm nay một mình trên đỉnh núi 4 bềchỉ có cỏ cây và mây mà lạnh lẽo
- Anh thanh niên là nhân vật chính, không xuất hiện ngay
từ đầu truyện mà chỉ hiện ra trong cuộc gẵp gỡ bất ngờ,ngắn ngủi (30 phút) với ông hoạ sĩ và cô kĩ s, bác lái xe,khi xe của họ dừng lại nghỉ
- Anh xuất hiện trong chốc lát, đủ để các nhân vật khác kịp ghi nhận một ấn tợng, một "kí hoạ chân dung" về anh, rồi anh lại khuất lấp vào trong mây mù bạt ngàn và lẵng lẽ của núi Yên Sơn - SaPa
GV: Anh thanh niên hiện ra trong thoáng chốc ấy để cho ngời cảm nhận đợc rằng "Trong cái lặng im của SaPa SaPa mà chỉ nghe tên ngời ta đã nghi đến chuyện nghỉ ngơi, có những con ngời làm việc và longhĩ nh vậy cho đất nớc"
- Anh đợc hiện ra qua cái nhìn, suy nghĩ, đánh giá của các nhân vật khác: bác lái xe, ông hoạ sĩ, cô gái kĩ s.
- Công việc của anh: Đo gió, đo ma, đo nắng, tính mây, đo chấn
động mặt đất, dự báo thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục
vụ chiến đấu Công việc ấy đòi hỏi phải kỉ mỉ và chính xác tuyệt
đối, buộc con ngời phải có tinh thần trách nhiệm cao (Đêm bão tuyết, rét ghê gớm, một mình một đèn bão ra đờng lấy số liệu vào lúc nửa đêm thân hình anh nh bị gió chặn ra từng khúc, trở
về nhà không thể nào ngủ đợc)
- Làm việc với tinh thần trách nhiệm cao
- Vợt qua sự cô độc, vắng vẻ (Quanh năm suốt tháng một mình trên đỉnh núi cao không một bóng ngời, hình ảnh đặc biệt) bởi anh có nghị lực, có bản lĩnh, có chí tiến thủ (Đọc sách, tự học).+ Trớc hết là ý thức về công việc của mình và lòng yêu nghề, yêu cuộc sống, thấy đợc công việc thầm lặng ấy là có ích cho cuộc sống, cho con ngời, khi đợc biết là một lần do phát hiện kịp thời một đám mây khô mà anh đã góp phần vào chiến thắng của không quân ta bắn rơi nhiều máy bay Mỹ trên bầu trời Hàm Rồng, anh thấy mình "thật hạnh phúc"
+ Anh có những suy nghĩ thật đúng và sâu sắc về công việc đối với cuộc sống con ngời "Khi ta làm việc, ta với công việc" là đôi
Trang 12? Ngoài nét đẹp về ý thức công
việc, yêu công việc, yêu cuộc
sống ở anh thanh niên còn có
phẩm chất đáng quý gì nữa?
GV: Hình ảnh bó hoa anh tặng
không chỉ là của tự nhiên mà kết
tinh những gì đẹp nhất của cuộc
đời, là tâm hồn anh, là chất nghệ
sĩ của con ngời anh
-> vẻ đẹp mà tác giả khắc hoạ bằng những nét kí hoạ chấm
phá nhng đầy đủ
sao gọi là một mình đợc? Huống chi việc của cháu gắn liền với công việc của bao anh em, đồng chí dới kia? (Huống chi việc của cháu gắn liền với công việc của bao anh em) Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chú cất nó đi, cháu buồn đến chết mất.+ Cuộc sống của anh luôn có niềm vui, có chí tiến thủ, đó làniềm vui đọc sách mà anh thấy nh lúc nào cũng có ngời bạn đểtrò chuyện
+ Anh tổ chức, sắp xếp công việc thật ngăn nắp, chủ động trồnghoa, nuôi gà lấy trứng, tự học và đọc sách ngời giờ làm việc ->cần cù, chịu khó, tinh thần lạc quan yêu đời, yêu cuộc sống anhmặc dù sống một mình giữa không gian lạnh lẽo, bão tuyết nhnganh không cảm thấy cô đơn mà ngợc lại anh thấy tự hào, vui,hạnh phúc thực sự từ chính công việc của mình Với anh côngviệc là ngời bạn, là niềm vui mặc dù công việc của anh hết sứckhó khăn đòi hỏi sự tỉ mẩn
- Ngời anh thanh niên ấy còn có nẹp đẹp về tính cách, phẩm chất đáng quý.
+ Tính tình cở mở, chân thực rất thích giao tiếp: Cháu thèm ngờilắm, anh quý trọng tình cảm của con ngời, khao khát đợc gặp gỡtrò chuyện với mọi ngời, trò chuyện với bác lái xe, ông hoạ sĩanh nói ta "trời tôi chỉ còn có năm phút" -> câu hàm ẩn chỉ sựtiếc rẻ thời gian nói chuyện đợc ít quá
+ Thái độ ân cần, chu đáo, biết quan tâm tới mọi ngời: Tặng bóhoa đẹp anh trồng cho cô kỹ s
Biếu làn trứng gà cho hoạ sĩ
Một củ tam thất biếu vợ bác lái xe
-> Yêu thơng đối xử chân tình với mọi ngời
+ Anh là ngời khiêm tốn, thành thực cảm thấy công việc vànhững đóng góp của mình là nhỏ bé
Không ông hoạ sĩ muốn vẽ chân dung bác đừng vẽ cháuhãy vẽ cô kĩ s, ngời nghiên cứu khoa học
GV: Giảng:
Chỉ bằng một số chi tiết xuất hiện trong khoảnh khắc của truyện anh thanh niên xuất hiện với một nét đẹp về tinh thần, tình cảm, cách sống Anh là một ngời lao động bình thờng
nh bao ngời khác nhng anh lại có một lối sống, tâm hồn nhân cách cao đẹp
Anh sống và làm việc vì lí tởng cao đẹp, vì quê hơng đất nớc thân yêu nh anh đã từng nói với
ông hoạ sĩ: "Mình sinh ra là gì? mình đẻ ở đâu, sinh vì ai mà làm việc"
Anh là hình ảnh những con ngời mới đã sống đẹp, giàu tính nhân ái, hết lòng phục vụ đất nớc
và nhân dân Sống nơi lặng lẽ non xanh nhng họ chẳng lặng lẽ chút nào Trái lại cuộc đời của
họ vô cùng sôi nổi, đầy tâm huyết và giàu nhiệt tình cách mạng, yêu công việc, yêu cuộc sống
nh Bác Hồ đã nói:
"Đất nớc là một vờn hoa đẹp, mỗi ngời là một bông hoa đẹp".