Nghiên cứu nhà nước pháp quyền

Kiểu nhà nước là khái niệm dùng để chỉ bộ máy thống trị thuộc về giai cấp nào

I, Các kiểu, hình thức nhà nước

I.1, Khái niệm kiểu và hình thức nhà nước

Kiểu nhà nước là khái niệm dùng để chỉ bộ máy thống trị thuộc về giai cấp nào,tồn tại trên cơ sở chế độ kinh tế nào, tương ứng với hình thái kinh tế-xã hội nào Hình thức nhà nước là khái niệm dùng chỉ cách thức tổ chức và phương thức thực hiện quyền lực của nhà nước

I.2, Các kiểu và hình thức nhà nước trong lịch sử.

Tương ứng với ba chế độ xã hội có đối kháng giai cấp trong lịch sử là hình thái kinh tế-xã hội chiếm hữu nô lệ, hình thái kinh tế-xã hội phong kiến và hình thái kinh tế-xã hội tư bản chủ nghĩa là ba kiểu nhà nước: nhà nước chiếm

hữu nô lệ,nhà nước phong kiến, và nhà nước tư sản Tuỳ theo tình hình kinh

tế-xã hội cụ thể của mỗi quốc gia mà mỗi kiểu nhà nước được tổ chức theo những hình thức nhất định

Nhà nước chiếm hữu nô lệ:chỉ khác về cách tổ chức bộ máy nhà nước,nhưng noi chung chúng đều là bộ máy của giai cấp chủ nô, nhằm thực hiện chuyên chính đối với nô lệ

Nhà nước phong kiến: là nhà nước của giai cấp địa chủ phong kiến,cũng được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau,nhưng dù tồn tại dưới bất cứ hình thức nhà nước nào thì nhà nước phong kiến cũng là chính quyền của giai cấp địa chủ, quý tộc

Nhà nước tư sản:là nhà nước của giai cấp tư sản,thích ứng với hình thái kinh tế-xã hội tư bản chủ nghĩa.Cũng được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau nhưng nói chung chỉ có hai hình thức cơ bản hình thức cộng hoà và hình thức quân chủ lập hiến

Hình thức của nhà nước tư sản rất phong phú, nhưng không làm thay đổi bản chất: là công cụ của giai cấp tư sản dùng áp bức bốc lột vô sản, quần chúng lao động

I.3 Khái niệm về Nhà nước pháp quyền

Nhà nước pháp quyền là Nhà nước thể hiện thông qua 4 tiêu chí:

Phương thức tổ chức, xây dựng và vận hành bộ máy Nhà nước phải do pháp luât quy định

Nhà nước và công đan phải thừa nhận tính tối cao của pháp luật

Quyền lực của Nhà nước bao gồm: lập pháp, hành pháp, và tư pháp

Có hệ thống pháp luật rõ ràng, rành mạch, thể hiện ý chí và nguyện vọng của nhân dân để điều chỉnh những quan hệ pháp luật trong xã hội

II>Một số lí luận về nhà nước pháp quyền

Những lí luận của một số nhà triết học trước Mác về nhà nước pháp quyền.

Như chúng ta đã biết, trong thời kì cổ đại đã tồn tại quan niệm ấu trĩ,ngụy biện cho rằng sức mạnh đẻ ra pháp luật, lẽ phải bao giờ cũng thuộc về kẻ mạnh Những người nắm giữ công quền thả sức hoành hàn.Với vua chúa thì quyền lực của họ dường như không bị hạn chế.Khấp nơi thịnh hành học thuyết “đặc miễn quốc gia”, theo đó Nhà nước làm ra pháp luật thì phải đứng trên pháp luật

Tư tưởng về nhà nước pháp quền ra đời nhằm chống lại sự chuyên quyền, độc đoán,vô chính phủ, vô pháp luật đó, tức là gắn liền với việc xác lập và phát triển nền dân chủ

Salon, nhhà thông thái Hy Lạp (thế kỷ XI TCN) đã nêu ra tư tưởng tổ chức Nhà nước theo các nguyên tắc dân chủ Ông ta cho rằng cần kết hợp sức mạnh với pháp luật trong viềc tổ chức Nhà nước Ai Cập cổ đại

Nhà triết học ở Hy Lạp Platon (427-347 TCN ) đã viết :tôi

nhìn thấy sự sụp đổ nhanh chóng của Nhà nước ở nơi nào mà

pháp luật không có hiệu lực và nằm dưới quyền cuả một ai

đó.Còn ở nơi nào mà pháp luật đứng trên các nhà cầm quyền và

các nhà cầm quyền chỉ là các nô lệ của pháp luật thì ở đó tôi

thấy có sự cứu thoát của Nhà nước

Ariston (384-322 TCN )khẳng định :pháp luật cần thống trị trên tất cả.Xixeron (104-44 TCN ) thể hiện tư tưởng về sự thống trị của pháp luật trong đời sống Nhà nước bằng cách đặt câu hỏi :Nhà nước là gì nếu không phải

Platon

là trật tự chung.Theo ông, pháp luật là cội nguồn tạo ra chế độ Nhà nước Ông cho rằng :Nhà nước là Nhà nước pháp quyền không phải do Nhà nước tuân thủ pháp luật của mình mà là vì cội nguồn,về bản chất, Nhà nước chính là pháp luật, pháp luật tự nhiên của nhân dân.

Các nhà tư tưởng cổ đại không chỉ chú trọng tới tính tối cao của pháp luật,

mà còn chú ý đến sự tổ chức hợp lý của hệ thống quyền lực Nhà nước, tổ chức các cơ quan Nhà nước phân định rõ ràng thẩm quyền của từng cơ quan đó

Những nhà tưởng vĩ đại đó tiếp tục được các nhà tư tưởng chính trị-pháp

lý tư sản sau này phát triển như một thế giới mới Đó là thế giới quan chống lại một cách kịch liệt sự chuyên quền phong kiến và tình trạng vô pháp luật, chống lại các chế độ chuyên chế độc tài và cảnh sát, khẳng định mạnh mẽ những tư tưởng nhân đạo,các nguyên tắc tự do và bình đẳng cá nhân, thừa nhận những quyền của con người không thể bị tước đoạt, tìm tòi những cơ

cấu,hình thức và công cụ chống lại một cách không khoan

nhượng tình trạng vô trách nhiệm của quyền lực đó đối với cá

nhân và xã hội.Và chính đây là nội dung cốt lõi của một học

thuyết mới -học thuyết Nhà nước pháp quyền tư sản Học

thuyết này ra đời phát triển ngày càng hoàn thiện qua các nhà

tư tưởng vĩ đại thời kì này như Loccơ, Monterquieu, Cantơ,

Heghen, Mohn, Kali…Cần phải thấy rằng, trong sự phát triển về mặt lịch sử và

lý luận của học thuyết Nhà nước pháp quyền chịu ảnh hưởng của hai dòng tư tưởng: Một là, sự ngày càng khẳng định những quan niệm mới về tự do của con người thông qua việc tôn trọng tính tối cao của pháp luật-pháp luật tự nhiên Hai

là, vấn đề xác lập mối tương quan quyền lực chính trị mới giữa giai cấp tư sản đang lên về chế độ phong kiến đã lỗi thời Hơn nữa, cần phải loại trừ tình trạng độc quyền, bán quyền lực trong một người hay một cơ quan Học thuyết Nhà nước pháp quyền, vì lẽ đó, gắn liền với chủ nghĩa lập hiến tư sản

*Những lí luận của chủ nghĩa Mac-Lenin về vấn đề nhà nước pháp quyền

1-Nguồn gốc, bản chất, đặc trưng, chức năng của nhà nước.

Marxist

a-Nguồn gốc của nhà nước

Xét sự phát triển của xã hội cộng sản nguyên thuỷ: ta thấy rằng ở xã hội cộng sản nguyên thuỷ thì các công cụ sản xuât đang còn thô sơ ,năng suất lao động đang còn thấp kém, vì thế người lao động chỉ đủ ăn chư chưa có sản phẩm

dư thừa, quan hệ sản xuất của con người là làm chung và của cải làm ra đươc phân phát đều cho mọi người Nhưng khi mà công cụ sản xuẩt đã được cải tiên thì làm xuất hiện sản phẩm dư thừa, khi đó một số người nắm giữ vai trò lãnh đạo sẽ chiếm làm của riêng và nó dẫn đến chỗ là quan hệ sản xuất cũ lạc sẽ bị phá bỏ và thay vào đó là một quan hế sản xuât mới và cũng dẫn đến việc ra đời của nhà nước chiếm hữu nô lệ

Nguyên nhân sau xa sự ra đời của nhà nước là do sự ra đời của quan hệ sản xuẩt chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuẩt

Còn nguyên nhân trực tiếp của sự ra đời của nhà nươc là sự đấu tranh giai cấp

Khi hai giai cấp đấu tranh quyết liệt thì sẽ xảy ra hai trường hợp là:

Hai giai cấp đấu tranh trong thời gian dài sẽ dẫn đến xã hội không thể phát triển được

Hai giai cấp đấu tranh quyết liệt sẽ dẫn đến sự tiêu vong làm cho xã hội rối loạn không thể phát triển

Vì thế cần có một tổ chức đứng ra làm trung gian hoà giải,tổ chức đó chính là nhà nước.Nhưng chỉ có giai cấp nắm quyền bá chủ về kinh tế mới đủ sức thành lập nên nhà nước,vì thế nhà nước lại là công cụ của giai cấp nắm quyền về kinh tế để áp đặt lên các giai cấp khác, điều này càng làm cho mâu thuẫn thêm gay gẳt.Vì thế nhà nước vẫn luôn tồn tại và phát triển,thây đổi từ hình thức này sang hình thức

b-Bản chất nhà nước

Nhà nước do giai cấp nắm quyền thống trị về kinh tế lập ra

Nhà nước là một kiểu tổ chức xã hội có giai cấp

Nhà nước thực hiện sự chuyên chính về mặt giai cấp của giai cấp thống trị với các giai cấp khác.

c-Đặc trưng của nhà nước.

Quản lý dâu cư trên một vùng lãnh thổ

Có bộ máy quyền lực chuyên chính mang tính cưỡng chế với mọi thành viên Hình thành hệ thống thuế để duy trì và tăng cường bộ máy cai trị

d-Chức năng của nhà nước

Chức năng thống trị chính trị của giai cấp và chức năng xã hội

Chức năng thống trị là chức năng mà Nhà nước làm công cụ chuyên chính của một giai cấp nhằm bảo vệ sự thống trị giai cấp đó với toàn xã hội

Chức năng xã hội của Nhà nước là chức năng Nhà nước thực hiện sự quản lý những hoạt động chung vì sự tồn tại của xã hội, thoả mãn một số nhu càu chung của cộng đồng dân cư nằm dưới sự quản lý của nhà nước

Trong hai chức năng này thì hai chức năng thống trị chính trị là chức năng cơ bản nhất, chức năng xã hội phải phụ thuộc và phải phục vụ cho chức năng thống trị chính trị.

Chức năng đối nội và chức năng đối ngoại

Cả hai chức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước đều xuất phát từ lợi ích của giai cấp thống trị Chúng là hai mặt của một nền thống nhất Tính chất của chức năng đối nội quyết định đến tính chất của chức năng đối ngoại của nhà nước; ngước lại tính chất và những nhu cầu của chức năng đối ngoại có tác động mạnh mẽ trở lại chức năng đối nội

2-Nhà nước chuyên chính vô sản

Nhà nước chuyên chính vô sản là một nhà nước kiều mới

Nhà nước chuyên chính vô sản là một nhà nước của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Chuyên chính vô sản đống vai trò là thiết chế cần thiết để đảm bảo sự lãnh đạo của giai cấp công nhân đối với nhân dân lao động đưa xã hội theo con đường xã hội chủ nghĩa.

Chuyên chính vô sản là sự thống trị của giai cấp công nhân do cách mạng XHCN sản sinh và có sứ mạnh xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

Trong lịch sử chưa từng có giai cấp nào bị áp bức bốc lột nào đạt được địa vị thống trị mà không phải trải qua chuyên chính

Chủ nghĩa Mac-Lênin chỉ ra rằng nhà nước vô sản là nhà nước đặc biệt ,nhà nước không còn nguyên nghĩa là nhà nước nửa nhà nước

Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Viêt Nam là một cột trụ trong hệ thống chính trị,là công cụ thực hiện quyền lực của nhân dân, là tổ chức thực hiện yền làm chủ của nhân dân lao động, dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN.

Nhà nươc quản lý mọi mặt đời sống bằng pháp luật, quản lý bằng kế hoạch, chính sách, đòn bảy kinh tế

Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước kiểu mới, được xây dựng trên nền tảng của chủ nghĩa Mac-LêNin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đó

là một Nhà nước đoàn kết toàn dân, dựa trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Đó là một Nhà nước khác về chất so với Nhà nước tư sản, và các kiểu Nhà nước trước đây chứa đựng thuộc tính áp bức bất bình đẳng và bất công

Nhà nước CHXHCN Việt Nam được tổ chức theo nguyên tắc nhà nước pháp quyền của dân,do dân, vì dân,liên minh giai cấp công nhân và nhân dân,các từng lớp trí thức làm nền tảng đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam.Nhà nước được thành lập ra thông qua tổng tuyển cử toàn dân,dưới sự kiểm soát của nhân dân

Nhà nước thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ

Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nươc trong việc lập pháp,hành pháp,tư pháp

III-Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền

1-Sự ra đời của nhà nước pháp quyền ở Việt Nam

Hồ Chí Minh-người khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng

hoà,trực tiếp đứng đầu Nhà nước đó trong 24 năm, đã lãnh đạo nhân

dân ta nhằm thực hiện sứ mệnh lịch sử:giải phóng dân tộc,thống

nhất đất nước và đưa đất nước tiến lên con đường chủ ấm no hạnh

phúc,sánh vai cùng các nước tiên tiến trên thế giới

Trước khi ra đi tìm đường cứu nước,Hồ Chí Minh sống trong cảnh nước mất nhà tan từng chứng kiến cảnh nhân dân ta bị áp bức bốc lột nặng nề dưới chế độ hà khắc,bất chấp luật pháp của bọn thực dân Pháp trong và phong kiến Nam triều.Khi bôn ba hải ngoại,nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm nhiều nước trên thế giới, ý tưởng về nhà nước pháp quyền đã xuất hiện ở Hồ Chí Minh.Bởi vậy khi có điều kiện thể hiện ý tưởng của mình,người đã chớp thời cơ, đấu tranh

để có được trước hết những quyền của người dân ghi trong pháp luật

Sau khi dành được chính quyền,trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ ,Hồ Chí Minh đề ra 6 nhiệm vụ cấp bách,trong đó nhiệm vụ thứ 3 là:Phải có một hiến pháp dân chủ,và đề nghị sớm tổ chức tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu Đó là việc tiếp tục xây dựng một nhà nước pháp quyền,một nhà nước dân chủ ,hợp pháp,một nhà nước thực sự đại diện cho dân,do dân,do toàn dân bầu cử ra và quản lý xã hội bằng pháp luật.Cuộc tổng tuyển cử đầu tiên trong cả nước được thực hiện ngày 6 tháng 1 năm 1946 và đã bầu ra Quốc hội đầu tiên của cả nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng hiến pháp và pháp luật,khẳng định pháp luật của nhà nước ta là ý chí chung của nhân dân,của dân tộc Việt Nam Đặc biệt trong tư tưởng của chính trị của Người có sự kết hợp

nhuần nhuyễn giữa pháp trị và đức trị.Người nói:không xử phạt là không đúng,song chút gì cũng trừng phạt là không đúng.Nhà nước là phải vừa giáo dục vừa sử dụng pháp luật

để cải tạo họ,giúp họ trở nên lương thiện.Xây dựng nhà nước

Hồ Chí Minh

pháp quyền,yêu cầu mọi người sống và làm việc tuân thủ theo pháp luật là nội dung chủ đạo của tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước.Hồ Chí Minh nói:Nhà nước ta là nhà nước của dân,bao nhiêu quyền hạn là của dân,vận mệnh quốc gia trong tay nhân dân.

2-Những nội dung chính trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam

Tư tưởng của Người về Nhà nước của nhân dân.Dân bầu ra chính quyền Nhà nước ở Trung ương và chính quyền các cấp.

Ngay sau ngày thành lập nước,Người yêu cầu tổ chức

“càng sớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ

thông đầu phiếu”.Người nhấn mạnh : “Tổng tuyển cử là

một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người

có tài, có đức để gánh vác công việc nhà nước.Trong cuộc tổng tuyển cử, hễ là những người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử, hễ là công dân thì đều có quyền bầu cử.Lần đầu tiên toàn thể nhân dân Việt Nam lao động có quyền ứng cử và bầu cử Đây là điều hết sức mới mẻ đối với nhân dân lao động Việt Nam.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Tổng tuyển cử là dịp cho toàn thể quốc dân lựa chọn những người có tài,có đức để gánh vác công việc của nước nhà.Có như thế dân mới thực hiện được nguyện vọng và ý chí của mình Đồng thời cũnn xuất phát từ tình hinh cấp bách phải chuyển từ chính phủ lâm thời sang chính thức để đối phó với nước ta lúc bấy giờ” Đó là một ý tưởng tuyệt vời của Chủ tịch Hồ Chí Minh về một nhà nước của dân

Nhận thức được vai trò to lớn của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng nhà nước do Điều đó có nghĩa là dân không chỉ lập ra nhà nước mà còn phải tham gia vào công việc quả lý nhà nước.Tất cả nhiệm vụ, quyền hạn đều của dân.Nhà nước do dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh là dân tự làm, tự lo việc, thông qua các mối quan hệ xã hội,qua các đoàn thể, chứ không phải Nhà nước bao cấp,lo thay cho dân, làm cho dân thụ động, ỷ lại, chờ đợi.Chính vì vậy Nhà

2/9/1945

nước do dân xây dựng và làm chủ, đặt dưới sự kiểm tra và kiểm soát của nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh còn là nhà nước tin dân, mọi lực lượng đều ở nơi dân, do dân nắm mọi quyền hành.Nhà nước tin dân, dân tin ở sự lãnh đạo của nhà nước thì việc gì cũng làm được.

Nhà nước do dân tức là dân phải tham gia vào công việc của nhà nước Quốc

hội nước ta tuy vị trí cao nhất song không phải là cơ quan tập trung tất cả quyền lực Khi xuất hiện những công việc liên quan đến vận mệnh của quốc gia, thì sẽ được đưa ra nhân dân giải quyết, nếu ba phần tư tổng số đại biểu của quốc hội đồng ý (điều 22 Hiến pháp 1946)

Hội đồng nhân dân được xem như là một cơ quan tự quản của dân, do dân địa

phương bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương

Nhà nước do dân tức là mọi công việc xây dựng đất nước là trách nhiệm

của quần chúng nhân dân Do đó, phải phát huy vai trò của mặt trận, các đoàn thể trong công tác quản lý Nhà nước và xã hội, Hồ Chí Minh rất quan tâm đến vấn đề nhân dân thảo luận, phát huy sáng kiến và tìm cách giải quyết các vấn đề của đất nước Người nói: “Dân như nước, mình như cá”, “lực lượng nhiều là ở dân hết”, “công việc đổi mới, xây dựng đất nước là trách nhiệm của dân” Do vậy, Nhà nước muốn điều hành, quản lý xã hội có hiệu lực, hiệu quả, nhất định phải dựa vào dân, dựa vào sáng kiến và trí tuệ của dân “Đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân Chính phủ chỉ giúp kế hoạch cổ động.”

Nhà nước do dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh là dân tự làm, tự lo việc, thông qua các mối quan hệ trong xã hội, qua các đoàn thể, chứ không phải Nhà nước bao cấp, lo thay dân, làm cho dân thụ động, ỷ lại, chờ đợi Người cho rằng:

“Làm việc gì cũng phải có quần chúng tham gia bàn bạc, khó đến mấy cũng trở nên dễ dàng và làm được tốt

“Dễ mười lần không dân cũng chịu

Khó trăm lần dân liệu cũng xong”

Chính vì vậy, Nhà nước do dân xây dựng và làm chủ, đặt dưới sự kiểm tra và kiểm soát của nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh còn là Nhà nước tin dân, mọi lực lượng đều ở nơi dân, do dân nắm mọi quyền hành Nhà nước tin dân, dân tin ở sự lãnh đạo của Nhà nước thì việc gì cũng làm.

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nhà nước vì dân là Nhà nước phục vụ lợi ích của

nhân dân, đảm bảo quyền dân chủ rộng rãi và có hiệu quả trong đời sống xã hội.

Đây là tư tưởng nhất quán,nổi bật trong đời hoạt động của Người từ những năm bôn ba nươc ngoài cho đến khi trở thành lãnh tụ tối cao của dân tộc Việt Nam, của Nhà nước Việt Nam

Trong cuộc họp đầu tiên của Uỷ ban nghiên cứu kế hoạch kiến quốc sau tháng

8 năm 1945, Ngưòi nêu rõ mục tiêu của nhà nước:

1 Làm cho dân có ăn

2 Làm cho dân có mặc

3 Làm cho dân có chỗ ở

4 Làm cho dân có học hành

Người còn nói: “chúng ta hy sinh phấn đấu để giành lại độc lập.Chúng ta

đã tranh được nó…Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì tự do, độc lập cũng chẳng để làm gì.Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”

Nhà nước vì dân không chỉ biết làm lợi cho dân mà còn phải kính dân.Người nói : “Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta”.Trong lời dạy của Người thể hiện rõ sự kế thừa có sáng tạo các tư tưởng của các bậc tiền bối: Dân là gốc, là quý và phải đối đãi dân như thế nào thì dân mới kính mến, yên nhà cầm quyền

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước vì dân còn là Nhà nước sống trong lòng dân, tạo sự công bằng cho dân, đặt lợi ích của Nhà nước gắn chặt với lợi ích cuả quần chúng nhân dân.Như vậy, Nhà nước do dân xây dựng, phải là nhà nước hoạt động vì lợi ích của con người.Con người ở đây trước hết là nhân dân lao động nói chung,bao gồm công nhân, nông dân, trí thức và các giai tầng xã

hội khác trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.Các giai cấp, tầng lớp ấy là lực lượng của toàn dân tộc, là những người gắn vận mệnh của mình với vận mệnh của toàn dân tộc.Vì dân, vì con người,vì sự nghiệp thúc đẩy tiến bộ của con người, của dân tộc là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh.

Để có một Nhà nước thực sự là của dân,do dân và vì dân, Hồ Chí Minh luôn luôn nhắc nhở phải xây dựng một bộ máy Nhà nước trong sạch, vững mạnh, đấu tranh với những bệnh tật như tham nhũng ,quan liêu, hách dịch, cửa quyền, vi phạm quyền và lợi ích của nhân dân lao động.Nhà nước vì dân còn là Nhà nước

có trách nhiệm trước dân.Nhiều lần Người con dặn: “bất cứ việc gì cũng vì lợi ích của nhân dân mà làm và chịu trách nhiệm trước dân” “Chính sách của Đảng

và Chính phủ phải hết sức chăm nom đến đời sống của dân, nếu dân đói là Đảng

và Chính phủ có lỗi, nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân ốm là Đảng và Chính phủ có lỗi

Trong lịch sử,trong tư tưởng“lấy dân làm gốc” đã sơm xuất hiện ở những nhà lãnh đạo, những nhà chính trị lớn.Nhưng đến Hồ Chí Minh, tư tưởng về Nhà nước của dân, do dân và vì dân được phát triển sau sắc, phong phú về nội dung, với chất lượng mới, trở thành một quan điểm khoa học, nhân đạo về bản chất

của Nhà nước mới – Nhà nước của dân, do dân, vì dân.

Nếu nhà nước “lấy dân làm gốc” là tư tưởng chính trị truyền thống thì đến Hồ Chí Minh, tư tưởng ấy được diễn đạt trong một mệnh đề chủ động hết sức giản

dị, tự nhiên : “Dân là gốc nước” đúng như mấy câu thơ của Người:

“Gốc có vững thì cây mới bền

Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”

Ngày nay, chúng ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội

chủ nghĩa và lấy tư tưởng về Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân

của Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng cho chúng ta trong công cuộc xây dựng đó