Truyện ngắn Khái Hưng

Gíìn ăíy lađ nhûông quaân chúơ xiïu veơo ặâng bao boơc möơt cùn nhađ gaơch coâ gaâc, bûng bñt nhû möơt caâi töí chim, nhađ cuêa möơt ngûúđi giíìu trong lađng lađm ra ăïí baân hađng.. Vađ

MUƠC LUƠC

ẶÂA CON ĂÍÌU LOĐNG 2

NHAĐ MEƠ LÏ 7

TRÚÊ VÏÌ 13

MÖƠT CÚN GIÍƠN 19

NGÛÚĐI BAƠN TREÊ 25

CAÂI CHÍN QUEĐ 31

ĂOÂI 35

MÖƠT ĂÚĐI NGÛÚĐI 44

NGÛÚĐI LÑNH CUÔ 49

HAI LÍÌN CHÏỊT 57

BÏN KIA SÖNG 64

NGÛÚĐI ĂÍÌM 71

HAI ẶÂA TREÊ 75

ẶÂA CON 82

TRONG BOÂNG TÖỊI BUÖÍI CHIÏÌU 89

ĂÏM SAÂNG TRÙNG 93

CUÖỊN SAÂCH BOÊ QÚN 98

DÛÚÂI BOÂNG HOAĐNG LAN 104

TÖỊI BA MÛÚI 110

CÖ HAĐNG XEÂN 116

TÒNH XÛA 129

SÚƠI TOÂC 140

ẶÂA CON ĂÍÌU LOĐNG

Tín nhúâ laơi möơt caâch roô rađng nhûông giúđ chađng chúđ ăúơi trong cùn phođng úê höơ sinh viïơn Thò giúđ luâc íịy sao hònh nhû ăi chíơm thïị! Tín tûúêng caâi buöíi íịy keâo dađi ra maôi khöng bao giúđ hïịt Chađng noâng ruöơt nhû lûêa ăöịt, ăi ăi laơi laơi trong phođng, ngöìi xuöịng chiïịc ghïị úê bïn tûúđng möơt laât röìi ặâng díơy Chađng ặa mùưt nhòn qua nhûông bađn ghïị giaên dõ vađ sún trùưng, xïịp ăùơt möơt caâch goơn gheô Röìi chađng chùm chuâ nhòn caâi caânh cûêa ăoâng úê goâc phođng Bïn kia caânh cûêa, vúơ chađng ăang chúđ ăúơi caâi bñ míơt laơ luđng cuêa sûơ sinh núê Thónh thoaêng cûêa phođng heâ múê, möơt cö ăúô mùơc trùưng roân reân bûúâc ra Tín thoaâng nghe thíịy nhûông tiïịng kïu khe kheô vađ ăau ăúân Chađng ăïí yâ dođ xeât neât mùơt cuêa cö ăúô nhûng víîn thíịy cö ta bònh tônh nhû thûúđng, nheơ nhađng ăi ra ngoađi líịy chai nûúâc, hai caâi khùn mùơt Röìi cuöơc chúđ ăúơi khoâ chõu íịy hïịt Tín nghe thíịy míịy tiïịng kïu theât trong phođng bïn ặa sang, tiïịp ăïịn tiïịng treê con khoâc Möơt laât, caânh cûêa phođng múê röơng, möơt cö ăúô gheâ ăíìu ra ngoađi móm cûúđi:

- Múđi öng vađo Xong caê röìi

Tín theo cö ta bûúâc vađo trong phođng Chađng thíịy míịy cö ăúô xuâm xñt chung quanh caâi nöi míy vađ thoaâng nhòn thíịy giûôa ăöịng vaêi trùưng möơt víơt gò ăoê noôn ăang ăöơng ăíơy Tín ăïịn gíìn bïn giûúđng Vúơ chađng nùìm ngaê ăíìu trïn göịi trùưng, neât mùơt xanh xao vađ mïơt nhoơc Nhûng hai con mùưt saâng lïn nhû vui mûđng khi nhíơn thíịy chađng

Trong gian phođng ýn lùơng víîn phaêng phíịt caâi khöng khñ cuêa möơt sûơ bñ míơt gò quan troơng Caâc cö ăúô noâi vúâi nhau khe kheô Tín ngöìi xuöịng caâi ghïị ăíìu giûúđng, cíìm líịy tay vúơ Chađng thíịy bađn tay laơnh vađ ûúât ăíîm möì höi

Bađ ăúô chñnh ăaô loât xong cho ặâa beâ, ặa ăïịn trûúâc mùơt Tín, vui veê noâi:

- Öng xem cö beâ coâ khoêe maơnh khöng? Ăûúơc hún ba cín rûúôi ăíịy

Trong khi vúơ chađng giú tay ra ăoân líịy ặâa con möơt caâch íu ýịm vađ níng niu, Tín tođ mođ ngùưm nhòn caâi ăíìu beâ phuê toâc ăen vađ mûúơt Chađng thíịy möơt caêm tûúêng laơ, khöng roô rïơt, nííy núê trong lođng Nhûng caâi duâm thõt ăöơng ăíơy, caâi míìm söịng nhoê moơn vađ ýịu úât kia hònh nhû khöng coâ möơt chuât liïn laơc gò vúâi chađng caê Tín khöng thíịy caêm ăöơng nhû chađng tûúêng, vađ cuông khöng thíịy coâ möơt tònh caêm gò ăöịi vúâi ặâa con múâi ăeê

Möơt tuíìn lïî sau úê nhađ, Tín thíịy vúơ vađ vuâ em bíơn röơn, röịi rñt nhû möîi khi sùưp ăïịn ngađy giöî Hai ngûúđi suöịt caê buöíi chó ngöìi cùưt vađ khíu nhûông caâi aâo con con, ăan nhûông ăöi tíịt xinh xinh vađ sûêa soaơn caâi nöi míy Nhûông cöng viïơc ăoâ, Tín thíịy hay hay, nhûng chađng khöng ăïí tím ăïịn Thónh thoaêng chađng múâi thoaâng chuâ yâ möơt chuât ăïịn ặâa beâ mađ chađng thíịy luâc nađo cuông quíịn kñn trong miïịng vaêi trùưng vađ nhùưm mùưt nguê kyô

Möơt buöíi saâng khi sùưp sûêa ăi lađm, Tín thíịy vúơ goơi:

- Nađy cíơu laơi mađ xem, hay quaâ

Tín cuâi xuöịng giûúđng vúơ chađng ặúng ngöìi, vađ hai tay giûô chín ặâa beâ ăùơt nùìm trûúâc mùơt Hai bađn tay nhoê nhùưn cuêa ặâa beâ ăang coơ quaơy, giú lïn giú xuöịng, hai con mùưt beâ lúđ ăúđ, nhû húi ngaơc nhiïn nhòn

Vúơ chađng sung sûúâng hoêi:

- Coâ phaêi noâ nhúân hún höm noơ nhiïìu khöng?

Nađng giú ngoân tay cho ặâa beâ nùưm röìi tiïịp:

- Nađy cíơu xem noâ nùưm chùơt chûa nađy!

Tín cuông cíìm líịy tay ặâa beâ ăaâp:

- ÛĐ, nhûng sao caâi ăíìu noâ dađi thïị nhó Töi tröng noâ thïị nađo íịy

- Noâ cođn beâ thò noâ thïị chûâ sao

- Mađ hònh nhû möơt mùưt to, möơt mùưt nhoê

Vúơ Tín ra yâ khöng bùìng lođng, caôi laơi:

- Khöng, hai mùưt noâ bùìng nhau ăíịy chûâ Cíơu chó hay chï noâ thöi

Röìi nađng bïị ặâa con lïn lođng, íu ýịm cho buâ

Díìn díìn Tín cuông quen vúâi ặâa treê lùơng leô söịng bïn mònh Möîi líìn ăi vïì Tín laơi ăïịn caơnh caâi nöi, veân tíịm mađn trùưng lïn vađ nhòn möơt laât ặâa beâ nùìm trong ăoâ, víîn hai tay coơ quaơy vađ con mùưt lúđ ăúđ nhòn moơi víơt Tuy víơy, Tín khöng nhíơn thíịy roô rïơt coâ caâi liïn laơc gò vúâi ặâa treê Vaê laơi chađng cuông khöng nghô síu xa gò vïì sûơ ăoâ, chó thoaâng qua trong trñ mađ thöi

Möơt líìn, chađng ăang ngöìi lađm viïơc úê bađn giíịy thò nghe tiïịng vúơ tùưm cho ặâa beâ úê trong buöìng Vúơ chađng goơi:

- Cíơu vađo ăíy höơ töi möơt tñ

Tín quay mùơt vađo phña buöìng, ăaâp:

- Con sen ăíu, sao khöng goơi noâ?

- Noâ cođn bíơn giùơt ngoađi kia Thò cíơu vađo höơ töi möơt tñ coâ lađm sao Giûô höơ töi caâi ăíìu ăïí töi tùưm cho noâ thöi mađ

Tín ngíìn ngaơi boê giúê cöng viïơc:

- Nùìm im! Mađy cûâ coơ quaơy bùưn caê nûúâc lïn tao ăíy nađy

Caâi ăíìu ặâa beâ böi ăíìy xađ phođng nïn cađng trún khoâ giûô Tín ăaô thíịy moêi tay Chađng baêo vúơ:

- Thöi, giûô líịy noâ, töi moêi tay lùưm röìi

Vúơ chađng húi gùưt:

- Haôy giûô möơt chuât nûôa Múâi coâ möơt tñ thïị ăaô kïu moêi!

Caâi gioơng noâi íịy lađm cho Tín khöng bùìng lođng Chađng buöng ặâa treê ặâng díơy, traê lúđi xùĩng:

- Khöng phaêi cöng viïơc cuêa töi Vúâi laơi töi tröng noâ khoâ chõu lùưm

Tín khöng nhíơn thíịy neât ngaơc nhiïn vađ buöìn ríìu cuêa vúơ, bûúâc

ra ngoađi Möơt chuât höịi híơn, ăïịn cûêa, lađm chađng quay mùơt laơi: Vúơ chađng ăang öm ặâa beâ trong lođng, khoâc nûâc núê

Ra ngoađi, Tín múâi nhíơn thíịy caâi cûê chó vö lyâ cuêa mònh Möơt tíịm tònh thûúng naêy núê trong lođng chađng Tín muöịn trúê vađo an uêi vúơ, xin löîi nađng vò ăaô lađm nađng phaêi buöìn ríìu Chađng dûđng laơi, ắnh quay vađo, nhûng khöng biïịt caâi gò víîn giûô chađng laơi Tín ăïịn ngöìi bïn bađn, nghô ngúơi

Tûđ khi hai vúơ chöìng líịy nhau, nhûông cuöơc caôi coơ nhoê moơn, khöng coâ nghôa lyâ gò, víîn thûúđng xaêy ra luön Vò möơt cíu noâi, vò möơt cúâ khöng ăíu, hai vúơ chöìng laơi giíơn nhau Mađ cuông nhû líìn nađy, Tín caêm thíịy chađng chó noâi möơt lúđi noâi dõu ngoơt, ïm aâi lađ ăuê cho hai bïn laơi hođa húơp nhû cuô Nhûng nhûông cíu íịy tan ăi trïn miïơng trûúâc khi noâi ra lúđi Möơt yâ xíịu khiïịn chađng ýn lùơng, vađ xui chađng giíơn dûô thïm lïn ăïí líịy phíìn phaêi vïì mònh

Khi Tín trúê laơi phođng, chađng thíịy vúơ ăang ngöìi cho con buâ Ăûâa beâ chaêi rûêa saơch seô tröng höìng hađo nhû ăaânh phíịn Caâi bađn tay míơp maơp xinh xùưn cuêa noâ nùưm chùơt líịy tay meơ nhû ăïí cíìu sûơ

íu ýịm vađ che chúê Thónh thoaêng noâ íơm ûđ trong miïơng coâ veê ríịt bùìng lođng

Tín laơi gíìn, cuâi nhòn ặâa beâ Chađng thíịy trong lođng möơt caêm ăöơng ïm ăïìm vađ phiïìn phûâc Nhòn ặâa treê ngíy thú nùìm trong lođng meơ, Tín caêm thíịy líìn ăíìu caâi thiïng liïng síu xa cuêa sûơ söịng, vađ nhíơn thíịy chñnh nhûông caâi beâ nhoê, heđn moơn hùìng ngađy noâ phaâ hoaơi cuöơc ăúđi

*

* *

Tûđ ăíịy, ặâa con nhû caâi díy giûô sûơ hođa húơp trong hai vúơ chöìng Tín vađ vúơ chađng khöng caôi nhau nûôa Mađ nïịu coâ xaêy ra cuöơc húđn giíơn, hai ngûúđi chó cuđng tröng ặâa treê muôm môm lađ laơi hođa haêo nhû cuô

Thónh thoaêng, vúơ chađng böìng con ặa ăïịn trûúâc mùơt Tín, chó cho chađng biïịt nhûông caâi thay ăöíi trong ặâa beâ

- Nađy cíơu tröng, caâi thoâp bíy giúđ ăaô nhoê ăi röìi ăíịy

Tín cuông chùm chuâ xem, röìi noâi chuýơn vúâi con Luâc chađng ngûêng lïn nhòn, chađng thíịy vúơ ngûúơng nghõu muöịn giíịu sûơ vui mûđng lađm ûêng höìng ăöi gođ maâ Tín cuông thíịy trong tím can möơt sûơ vui veê khaâc thûúđng

Buöíi saâng nay, vûđa bûúâc chín vađo trong nhađ, Tín ăaô hoêi vúơ:

- Em ăíu?

- Noâ nguê Caâi gò thïị?

- Töi coâ caâi nađy hay lùưm

Tín giú lïn cho vúơ xem möơt ăöi bñt tíịt len trùưng xinh ăeơp Chađng bûúâc laơi bïn caơnh caâi nöi ruê mađu trùưng saơch seô

Vúơ chađng vöơi noâi:

- ÍỊy, kheô chûâ cíơu, ăïí noâ nguê Töi vûđa múâi ăùơt xong

Tín roân reân, khe kheô giúê tíịm mađn tuyn nhòn thíịy ặâa treê nùìm goơn gađng trong vaêi trùưng Chađng cuâi mònh xuöịng, ýn lùơng ăúơi trïn cùơp möi nhoê beâ möơt nuơ cûúđi

Vađ Tín thíịy trong lođng rung ăöơng kheô nhû caânh bûúâm non, möơt tònh caêm síu xa vađ múâi meê chađng chûa tûđng thíịy

Ruât tûđ tíơp truýơn ngùưn Gioâ ăíìu muđa,

Nxb Ăúđi nay, Hađ Nöơi, 1937

NHAĐ MEƠ LÏ

Ăoađn Thön lađ möơt caâi phöị chúơ töìi tađn gíìn ngay möơt huýơn lyơ nhoê úê trung chíu Hai daôy nhađ luơp xuơp, maâi tranh xuöịng thíịp gíìn ăïịn thïìm, che nûêa nhûông caâi giaơi nûâa ăaô muơc naât Gíìn ăíy lađ nhûông quaân chúơ xiïu veơo ặâng bao boơc möơt cùn nhađ gaơch coâ gaâc, bûng bñt nhû möơt caâi töí chim, nhađ cuêa möơt ngûúđi giíìu trong lađng lađm ra ăïí baân hađng

Ngûúđi úê phöị chúơ lađ baêy, taâm gia ằnh ngheđo khöí khöng biïịt qú quaân úê ăíu, mađ ngûúđi dín trong huýơn víîn goơi möơt caâch khinh bó: nhûông keê nguơ cû Hoơ úê nhûông ăíu ăïịn ăíy kiïịm ùn trong míịy nùm trúđi lađm ăoâi keâm, lađm nhûông nghïì lùơt vùơt: Ngûúđi thò keâo xe, ngûúđi thò ăaânh díơm hay lađm thú, úê mûúân cho nhûông nhađ giíìu coâ trong lađng Ngûúđi ta goơi möîi gia ằnh bùìng tïn ngûúđi meơ: nhađ meơ Hiïìn, nhađ meơ Ăöịi, nhađ meơ Lï Nhûông gia ằnh nađy ăïìu giöịng nhau úê chöî cuđng ngheđo nađn nhû nhau caê

Nhađ meơ Lï lađ möơt gia ằnh möơt ngûúđi meơ vúâi mûúđi möơt ngûúđi con Baâc Lï lađ möơt ngûúđi ăađn bađ qú chùưc chùưn vađ thíịp beâ, da mùơt vađ chín tay dùn deo nhû möơt quaê traâm khö Khi baâc múâi ăïịn phöị,

ai ai cuông chuâ yâ ăïịn ăaâm con cuêa baâc: Mûúđi möơt ặâa, mađ ặâa nhúân múâi coâ mûúđi baêy tuöíi, ặâa beâ nhíịt haôy cođn phaêi bïị trïn tay

Meơ con baâc ta úê möơt cùn nhađ cuöịi phöị, möơt cùn nhađ cuông luơp xuơp nhû nhûông cùn nhađ khaâc Chûđng íịy ngûúđi chen chuâc trong möơt khoaêng röơng ăöơ bùìng hai chiïịc chiïịu, coâ möîi möơt chiïịc giûúđng nan ăaô gíîy naât Muđa reât thò giaêi öí rúm ăíìy nhađ, meơ con cuđng nùìm nguê trïn ăoâ, tröng nhû möơt caâi öí choâ, choâ meơ vađ choâ con luâc nhuâc Ăöịi vúâi nhûông ngûúđi ngheđo nhû baâc, möơt chöî úê nhû thïị cuông tûúm tíịt lùưm röìi Nhûng cođn caâch kiïịm ùn Baâc Lï chíơt víơt, khoâ khùn suöịt ngađy cuông khöng ăuê nuöi chûđng íịy ặâa con Tûđ buöíi saâng tinh sûúng, muđa nûơc cuông nhû muđa reât, baâc ta ăaô phaêi trúê díơy ăïí ăi lađm

mûúân cho nhûông ngûúđi coâ ruöơng trong lađng Nhûông ngađy coâ ngûúđi mûúơn íịy, tuy baâc phaêi lađm víịt vaê, nhûng chùưc chùưn buöíi töịi ặúơc míịy baât gaơo vađ míịy ăöìng xu vïì nuöi luô con ăoâi ăúơi úê nhađ Ăoâ lađ nhûông ngađy sung sûúâng Nhûng ăïịn muđa reât, khi caâc ruöơng kia ăaô gùơt röìi, caânh ăöìng chó cođn trú cuöịng ra dûúâi gioâ bíịc laơnh nhû lûúôi dao sùưc khña vađo da, baâc Lï lo súơ; vò khöng ai mûúơn baâc lađm viïơc gò nûôa Thïị lađ caê nhađ nhõn ăoâi Míịy ặâa nhoê nhíịt, con Tyâ, con Phuân, thùìng Hi mađ con chõ noâ bïị, chuâng noâ khoâc laê ăi mađ khöng coâ caâi ùn Dûúâi manh aâo raâch naât, thõt chuâng noâ thím tñm laơi vò reât, nhû thõt con tríu chïịt Baâc Lï öm íịp líịy con trong öí rúm ăïí mong líịy caâi húi íịm cuêa mònh íịp uê cho noâ Thùìng con nhúân nhíịt thò tûđ saâng ăaô cuđng thùìng Ba ra caânh ăöìng kiïịm con cua con öịc, hay sau muđa gùơt, ăi moât nhûông böng luâa cođn soât laơi trong khe ruöơng Thíơt lađ sung sûúâng, nïịu chuâng mang vïì ặúơc möơt lûúơm, trong nhûông ngađy may mùưn Vöơi vađng, baâc Lï ăííy con ra vú líịy boâ luâa, ăem ăïí xuöịng dûúâi chín vođ naât, veât höơt thoâc, giaô líịy gaơo Röìi lađ möơt bûôa cúm noâng luâc buöíi töịi giaâ reât meơ con ngöìi xuâm quanh nöìi cúm böịc húi, trong khi bïn ngoađi gioâ laơnh rñt qua maâi tranh

*

* *

Cuöơc ăúđi cuêa gia ằnh baâc Lï cûâ nhû thïị mađ lùơng leô qua, ngađy

no röìi laơi ngađy ăoâi Tuy víơy, cuông coâ nhûông ngađy vui veê Nhûông ngađy nùưng íịm trong nùm, hay nhûông buöíi chiïìu muđa haơ, meơ con baâc Lï cuđng nhau ngöìi chúi úê trûúâc cûêa nhađ Caâc ngûúđi hađng xoâm cuông lađm nhû thïị Caâc bađ meơ ngöìi ruê ró vúâi nhau nhûông cíu chuýơn kñn ăaâo, caâc treê con nö ăuđa dûúâi quaân chúơ, cođn caâc bađ giađ thò ngöìi ruô toâc tòm chíịy ngoađi boâng nùưng Baâc Lï ăem thùìng Hi, con Phuân ra goơt toâc cho chuâng noâ bùìng möơt caâi maênh chai sùưc Thùìng caê ngöìi ăan laơi caâi lúđ, cođn nhûông ặâa khaâc chúi quanh gíìn ăíịy Trong ngađy heđ noâng nûơc, con baâc Lï ặâa nađo cuông lúê ăíìu - baâc ta baêo lađ möơt caâi bïơnh gia truýìn tûđ ăúđi öng tam ăaơi - nïn baâc líịy phíím xanh böi cho chuâng noâ Tröng meơ con baâc laơi giöịng möơt meơ con ăađn gađ, mađ nhûông con gađ con ngûúđi ta böi xanh lïn ăíìu cho khoêi líîn Ngûúđi phöị chúơ víîn thûúđng noâi ăuđa baâc Lï vïì ăađn con ăöng ăuâc íịy Baâc Ăöịi, keâo xe, ngûúđi vui tñnh nhíịt xoâm, khöng líìn nađo ăi qua nhađ baâc Lï mađ khöng baêo:

- Baâc phaêi nhúâ thónh thoaêng ăïịm laơi con khöng qún míịt

Baâc Lï bao giúđ cuông traê lúđi möơt cíu:

- Míịt búât ăi cho noâ ăúô töơi!

Nhûng moơi ngûúđi biïịt baâc Lï quñ con lùưm Tuy baâc hïịt sûâc cöng bùìng, ngûúđi ta cuông thíịy baâc ýu thùìng Hi hún caê, noâ lađ con thûâ chñn, vađ öịm ýịu xanh xao nhíịt nhađ Baâc thûúđng bïị noâ lïn lođng, hön hñt, röìi khoe vúâi hađng xoâm: nöơi caê nhađ chó coâ noâ lađ giöịng thíìy chaâu nhû ăuâc Röìi baâc öm con ngöìi lùơng ýn möơt laât, nhû ăïí nhúâ laơi chuýơn gò ăaô líu lùưm

Nhûông ăïm saâng trùng muđa haơ, caê phöị bùưc choông ngöìi ngoađi ặúđng vò trong nhađ nađo cuông noâng nhû möơt caâi lođ vađ hađng vaơn con muöîi vo ve Dûúâi boâng trùng, nhûông ăaâ raêi ặúđng tröng ăen vađ líịp laânh saâng Ăíịt haôy cođn giûô caâi noâng buöíi trûa vađ böịc lïn möơt caâi muđi riïng líîn muđi raâc bíín vađ muđi caât Moơi ngûúđi hoơp nhau noâi chuýơn, treê con nghõch chaơy quanh caâc bađ meơ Hònh nhû qún caâi caênh khöí súê, heđn moơn, ai ai cuông vui veê chuýơn trođ, tiïịng cûúđi to vađ dađi cuêa ngûúđi lúân xen líîn vúâi tiïịng khuâc khñch cuêa caâc cö gaâi chuâm chuơm saât nhau trong boâng töịi Ngûúđi ta thíịy tiïịng baâc Hiïìn noâi vang, tiïịng baâc Ăöịi thuíơt laơi buöíi xe kiïịm may mùưn Trong möơt cùn nhađ ặa ra tiïịng voông vađ tiïịng haât lanh laênh cuêa baâc Ăöịi gaâi, ăaô ăem hïịt tiïìn buöíi xe kiïịm ặúơc cuêa chöìng vađo hiïơu Khaâch mua möơt cín taâo tíìu röìi nùìm voông vûđa nhai vûđa haât bađi tröịng quín:

"Ngađy xûa, coâ anh Trûúng Chi"

*

* *

Míịy nùm sau, sûơ kiïịm ùn ngađy möơt thïm khoâ khùn Buöíi chúơ hoơp khöng ăöng ăuâc nhû trûúâc vađ vaôn súâm Nhûông tiïịng noâi chuýơn trong sûúng luâc múđ saâng cuêa caâc ngûúđi hađng xaâo gaânh gaơo kôu kõt trïn ăï ăïí ăem xuöịng huýơn baân, ngûúđi ta khöng nghe thíịy nûôa Caâi ăoâi keâm ăïịn chen líịn trong phöị chúơ Baâc Hiïìn ngađy nađo cuông gaânh hađng ăi röìi laơi gaânh hađng vïì; cođn thûúđng thíịy baâc Ăöịi keâo caâi

xe khöng laêng vaêng trong huýơn vađ vúơ baâc cuông khöng hay nùìm voông haât tröịng quín nûôa Baâc Lï trong luâc íịy, ăi khùưp caâc nhađ trong lađng xin lađm mûúân, nhûng caâc nhađ coâ ruöơng khöng ai mûúân; baâc coâ lađm khöng cöng, ngûúđi ta cuông chó cho coâ nûêa baât gaơo, ăuđm

boơc vïì khöng ăuê cho ba ặâa con ùn Nhûông ngađy nhõn ăoâi díìn díìn liïn tiïịp nhau luön Baâc Lï thíịy ăađn con ngađy möơt gíìy cođm; buöíi chiïìu, baâc mïơt nhoơc chaân naên trúê vïì, hoêi thùìng caê xem coâ ăaânh ặúơc

ñt caâ nađo khöng, thò noâ buöìn ríìu kheô lùưc ăíìu, traê lúđi rùìng caâc höì ao ngûúđi ta ăaô cíịm khöng cho noâ thaê lúđ nûôa

Muđa reât nùm íịy ăïịn, giaâ laơnh vađ mûa gioâ líìy löơi Ăađn con baâc

Lï öm chùơt líịy nhau, reât run trong cùn nhađ íím ûúât vađ töịi tùm, vò ăeđn ăoâm khöng coâ nûôa Míịy gia ằnh úê phöị chúơ ăïìu ăoâi reât, khöí súê Nhûng möîi nhađ ăïìu lùơng leô, ím thíìm mađ chõu khöí möơt mònh, khöng than thúê vúâi laâng giïìng hađng xoâm, búêi vò ai níịy ăïìu biïịt cuông ngheđo khöịn nhû nhau

Noâi xong, baâc Lï múê cûêa liïịp ra ăi Trong lođng baâc víîn coâ chuât

hy voơng, tuy buöíi saâng, luâc vađo xin gaơo, öng Baâ ăaô ăuöíi mùưng khöng cho Baâc nhúâ laơi caâi caênh sang troơng íịm cuâng trong nhađ öng Baâ: nhûông chíơu sûâ, cíu ăöịi thiïịp vađng saâng choâi Khöng leô öng Baâ giađu coâ thïị mađ khöng thñ cho meơ con baâc ặúơc baât gaơo hay sao?

ÚÊ nhađ, ăađn con baâc ngöìi nhòn nhau, ăúơi trong öí rúm Baâc ăi ăaô líu mađ khöng thíịy vïì Thùìng Hi lùưng tai nghe tiïịng choâ cùưn trong lađng, röìi baêo chõ noâ:

- Hònh nhû u vïì ăíịy, chõ aơ

Thùìng Lï ăi laơi bïn cûêa liïịp nhòn ra ngoađi

Böîng coâ tiïịng chín ngûúđi ríìm ríơp, ăïịn tiïịng goơi, röìi luô treê thíịy baâc Ăöịi vađ möơt ngûúđi nûôa khiïng baâc Lï vađo trong nhađ Trïn bùưp chín ngûúđi meơ, maâu ăoê chaêy rođng rođng

Thùìng Lï hiïíu ngay meơ noâ bõ choâ öng Baâ cùưn Baâc Ăöịi ăùơt ngûúđi bõ thûúng xuöịng chiïịu röìi ra ăi, sau khi dùơn:

- Bíy giúđ baâc líịy laâ löịt mađ rõt cho noâ cíìm maâu Choâ Tíy cùưn thò ăöơc lùưm ăíịy

Khi baâc ăi khoêi, luô treê xuâm quanh líịy meơ Thùìng Hi vûđa mïịu maâo vûđa hoêi:

- U lađm sao thïị u?

Baâc Lï neân caâi ăau, giaêng cho con biïịt:

- Thíơt cíơu Phuâc aâc quaâ! Ăaô khöng cho thò thöi, laơi cođn thaê choâ

ra ăuöíi; tao ăaô chaơy mađ khöng kõp, nïn noâ cùưn phaêi May gùơp baâc Ăöịi, chûâ khöng biïịt bao giúđ múâi lï ặúơc vïì ăïịn nhađ

Baâc ngûđng laơi nhòn ăađn con öịm ýịu, röìi thúê dađi:

- Thïị lađ meơ con biïịt líịy gò mađ ùn cho ăúô ăoâi bíy giúđ?

Thùìng Hi ođa lïn khoâc, con Tyâ cuông khoâc theo Baâc Lï giú tay ra

öm chuâng noâ vađo lođng, röìi nghô thûúng thín phíơn mònh, baâc cuông ûâa nûúâc mùưt

Ăïm íịy, baâc Lï lïn cún söịt Nhûông caâi ruđng mònh laơnh leôo nöịi nhau lûúât trïn da baâc, manh chiïịu raâch khöng ăuê ăùưp íịm thín Trong luâc mï saêng, baâc Lï tûúêng nhúâ laơi caê cuöơc ăúđi mònh, tûđ luâc cođn beâ ăïịn bíy giúđ, chó toađn nhûông ngađy khöí súê, nhoơc nhùìn Caâi ngheđo nađn khöng biïịt tûơ bao giúđ ăaô vađo nhađ baâc, luâc sinh ra baâc ăaô thíịy noâ röìi; vađ tûđ ăíịy, noâ cûâ theo liïìn baâc maôi Nhûng giaâ cûâ coâ ngûúđi mûúân lađm thò cuông khöng ăïịn nöîi Baâc nhúâ laơi nhûông buöíi ăi lađm khoâ nhoơc, nhûông luâc vui veê ặúơc lônh gaơo vïì cho con, nhûông bûôa cúm noâng muđa reât, nhûông luâc thùìng Hi vađ con Tyâ vui ăuđa giùìng

co chiïịc baânh baâc mua cho chuâng

Röìi ăïịn nhûông ngađy ăi moât luâa moêi lûng trïn caânh ăöìng, nhùơt nhûông böng luâa thúm, nhûông luâc vođ luâa dûúâi chín Baâc Lï nhúâ laơi caâi caêm giaâc vui mûđng khi thíịy caơnh böng luâa sùưc xaât vađo da thõt Ăíịy cođn lađ nhûông ngađy no ăuê Röìi ăïịn nhûông buöíi chúơ vùưng, nhûông ngađy nhõn ăoâi nhû höm nay Baâc mú mađng thíịy vađng son choâi loơi trong nhađ öng Baâ, thíịy neât mùơt gian aâc vađ tinh nghõch cuêa cíơu Phuâc, con choâ Tíy nhe nanh chöìm lïn

- Trúđi úi! Sao töi khöí thïị nađy

Tiïịng kïu thíịt thanh cuêa baâc lađm giíơt mònh luô treê, chuâng noâ ngöìi díơy ặa mùưt súơ haôi nhòn ngûúđi meơ

Hai höm sau, baâc Lï laơi lïn cún mï saêng röìi chïịt

Ngûúđi trong phöị chúơ gom goâp nhau mua cho baâc möơt söị vaân moơt, röìi ặa giuâp baâc ra caânh ăöìng, chön vađo baôi tha ma nhoê úê ăíìu lađng

Khi trúê vïì, qua cùn nhađ laơnh leôo ím u, hoơ thíịy míịy ặâa con nhoê baâc Lï ngöìi úê vóa heđ, con Tyâ ăang döî cho thùìng Hi nñn khoâc, noâi döịi rùìng meơ noâ ăi möơt laât seô vïì Nhûng hoơ biïịt rùìng baâc Lï khöng trúê vïì nûôa Vađ hoơ thíịy möơt caâi caêm giaâc lo súơ ăeđ neân líịy tím can hoơ, nhûông ngûúđi úê laơi, nhûông ngûúđi cođn söịng mađ caâi ngheđo khöí cûâ theo ăuöíi maôi khöng biïịt bao giúđ dûât

Ruât tûđ tíơp truýơn ngùưn Gioâ ăíìu muđa,

Nxb Ăúđi nay, Hađ Nöơi 1937

TRÚÊ VÏÌ

Muđa heđ nùm nay, Tím vađ vúơ chađng vïì nghó maât úê nhađ möơt ngûúđi baơn úê vuđng thön qú Khi ngûúđi baơn múđi thò Tím nhíơn lúđi ngay, vò chađng tñnh ặúơc chöî nghó maât suöịt möơt thaâng heđ khöng phaêi míịt tiïìn, vaê laơi tiïơn hún nûôa, chađng coâ dõp vïì thùm nhađ cuông úê gíìn ăoâ

Höm íịy trúđi nùưng mađ coâ gioâ Buöíi saâng, ùn ăiïím tím xong, hai vúơ chöìng Tím bùưc ghïị ngöìi ngoađi hiïn hûúêng gioâ maât Ngûúđi baơn Tím vò coâ viïơc ăaô ra tónh tûđ súâm Tím sûơc nhúâ ăïịn viïơc vïì thùm nhađ, mađ tûđ khi vïì nghó ăïịn giúđ, chađng cûâ ăïí líìn lûôa maôi Chađng noâi vúâi vúơ:

- Höm nay thïị nađo töi cuông phaêi vïì thùm nhađ múâi ặúơc

Vúơ ăaâp:

- Thïị cođn töi, töi lađm gò cho hïịt ngađy höm nay? Ngöìi ăíy maôi thò chaân chïịt

- Ăöơ nùm giúđ chiïìu töi ăaô vïì ăíy röìi

Vúơ Tím nuông nõu:

- Thïị thađnh ra suöịt ngađy töi úê ăíy möơt mònh ađ? Cíơu ñch kyê lùưm, chó biïịt nghô ăïịn cöng viïơc cuêa cíơu mađ khöng biïịt nghô gò ăïịn töi caê Tím ngíîm nghô Muöịn chiïìu vúơ, chađng bađn:

- Hay lađ thïị nađy thò tiïơn nhíịt Múơ cuđng ăi vúâi töi Ăïịn ga, chuâng ta reô vađo cao líu ùn cúm saâng Röìi múơ ăúơi töi úê ăíịy, töi vïì thùm nhađ ăöơ möơt giúđ, röìi töi laơi ra ngay

Vúơ chađng bùìng lođng Hai ngûúđi ăaânh xe ö tö nhađ ăi ăïịn ga xe hoêa caâch ăíịy ăöơ möơt chuơc cíy söị Ăïịn núi, hai ngûúđi daơo chúi phöị, röìi vađo hađng cúm nghó

Tím baêo:

- Bíy giúđ múơ ăúơi töi úê ăíy, töi vïì thùm bađ cuơ

- Phaêi ăíịy, nhûng ặđng coâ úê líu nheâ Cíơu chúâ coâ qún rùìng töi ăúơi cíơu úê ăíy ăíịy

Tím mùơc aâo ăi ra, ăïí vúơ ngöìi trong cùn phođng maât meê úê hađng cúm Chađng ăi theo möơt con ặúđng ăíịt ăoê, hai bïn toađn cíy rím buơt laâ xanh thùưm

Coâ ăïịn nùm, saâu nùm nay, Tím khöng vïì thùm qú nhađ Trong thúđi gian íịy, úê Hađ Nöơi, Tím gùưng sûâc lađm viïơc ăïí giađnh möơt caâi ắa

võ trong xaô höơi Chađng líịy vúơ, con möơt nhađ giíìu coâ, cuông khöng cho meơ biïịt Thónh thoaêng chađng nhíơn ặúơc úê nhađ qú gûêi ra möơt bûâc thû mađ chûô viïịt non núât ngúơch ngoaơc vađ lúđi leô qú kïơch Tím chó ăoơc thoaâng qua röìi khöng ăïí yâ ăïịn Söịng trong hoađn caênh giíìu sang chùưc chùưn, Tím khöng bao giúđ nghô ăïịn qú nhađ nûôa Hoùơc coâ nghô ăïịn, chó ăïí laơi tûơ chïị giïîu mònh Khi cođn nhoê, ăaô cho caâi ăúđi úê thön qú lađ giaên dõ vađ sung sûúâng Chađng mú mađng ýu möơt cö thön nûô, vađ ûúâc mong cuđng nhau söịng trong caênh thanh bònh dûúâi möơt tuâp lïìu tranh Caâi möơng íịy, bíy giúđ lađm chađng khi nghô ăïịn móm cûúđi Khöng cođn möơt caâi liïn laơc gò rađng buöơc Tím vúâi thön qú nûôa Nhûông ngûúđi hoơ hađng úê lađng chó lađm chađng sinh gheât, vò nhûông sûơ

ăi laơi nhúđ vaê löi thöi Cođn ăöịi vúâi meơ chađng, Tím tin rùìng ăaô lađm ăuê böín phíơn khi möîi thaâng gûêi vïì giuâp bađ cuơ möơt söị tiïìn Chađng laơi cađng tin nhû víơy lùưm, khi nghô ăïịn nhûông caâi khoâ khùn chađng phaêi vûúơt qua ăïí coâ söị tiïìn íịy Bao nhiïu sûơ döịi traâ chađng phaêi cíìn ăïịn ăïí giíịu khöng cho vúơ biïịt!

Tuy víơy, khi ăïịn gíìn ăíìu lađng, Tím trong lođng cuông thíịy caêm ăöơng Hai bïn caânh ăöìng luâa xanh gioâ ặa nhû nöíi soâng Trïn ặúđng raêi ăaâ, mùơt ăíịt khö rùưn laơi vađ nûât neê nhiïìu chöî Tím nhúâ laơi caâi ăíịt íịy ăaô lađm ăau ăúân bađn chín non núât cuêa chađng khi cođn nhoê ngađy ngađy cùưp saâch ăi hoơc

Möơt caâi caêm giaâc maât laơnh böîng truđm lïn hai vai: Tím ngííng ăíìu lïn nhòn; chađng vûđa ăi vađo dûúâi vođm laâ tre xanh trong ngoô Míịy ặâa treê nhađ qú tríìn truöìng vađ ăen xaơm ặúng chúi khùng úê vïơ ặúđng Khi thíịy chađng ăi qua, chuâng ặa nhûông cùơp mùưt bíín thóu nhíịp nhaây nhòn, vađ chuđi tay giíy buđn vađo bùưp chín Nghô ăïịn thuúê nhoê, chađng cuông chó lađ möơt ặâa bíín thóu nhû nhûông ặâa treê nađy Tím tûơ phuơ vò mònh bíy giúđ ăaô vûúơt hùỉn ặúơc caâi bíơc ngheđo heđn íịy

Khi vûđa ăïịn sín nhađ, Tím thíịy böịn bïì ýn lùơng, khöng coâ boâng ngûúđi Caâi nhađ cuô víîn nhû trûúâc, khöng thay ăöíi, chó coâ xuơp thíịp hún möơt chuât vađ maâi tranh xú xaâc hún Tím bûúâc qua sín röìi ăííy caâi liïịp bûúâc vađo Víîn caâi gian nhađ mađ chađng ăaô söịng tûđ thuúê nhoê Tím cíịt tiïịng goơi Chađng nghe thíịy tiïịng guöịc ăi, víîn caâi tiïịng guöịc íịy thong thaê vađ chíơm hún trûúâc, röìi meơ Tím bûúâc vađo Bađ cuơ giađ ăi nhiïìu nhûng víîn mùơc caâi böơ aâo cuô kyô nhû míịy nùm vïì trûúâc Khi nhíơn ra con, bađ cuơ ûâa nûúâc mùưt:

- Con ăaô vïì ăíịy û?

- Víng, chñnh töi ăíy; bađ víîn ặúơc maơnh khoêe ăíịy chûâ? Cíu noâi nhû khoâ khùn múâi ra khoêi miïơng ặúơc

- Bađ úê ăíy coâ möơt mònh thöi ađ?

Bađ cuơ caêm ăöơng ăïịn nöîi khöng noâi ặúơc

Möơt laât bađ múâi íịp uâng:

- Víîn coâ con Trinh noâ úê ăíy vúâi töi

- Cö Trinh nađo? Coâ phaêi cö Trinh con baâc caê khöng?

Tím nhúâ mang maâng caâi cö con gaâi beâ nhoê ngađy trûúâc víîn hay chúi vúâi chađng

- Töi tûúêng cö ta ăi líịy chöìng röìi

Bađ cuơ ngöìi xuöịng chiïịc phaên göî ăaâp:

- Ăaô líịy ai ăíu Con beâ dúê húi chïịt ăi íịy mađ Cuông ăaô coâ míịy ăaâm hoêi, mađ noâ khöng chõu líịy

Bađ cuơ lùơng ýn möơt laât

- Thónh thoaêng noâ víîn nhùưc ăïịn cíơu ăíịy

Tím nhuân vai, khöng traê lúđi Tuy ngoađi trúđi nùưng mađ Tím thíịy bïn trong caâi íím thíịp hònh nhû úê khùưp tûúđng lan xuöịng, thíịm vađo ngûúđi

Bađ cuơ íu ýịm nhòn con, sùn soâc hoêi:

- Nùm ngoaâi baâc caê lïn tónh vïì baêo cíơu öịm Töi lo quaâ, nhûng qú muđa chaê biïịt tónh thïị nađo mađ ăi, thađnh ra khöng daâm lïn thùm Bíy giúđ cíơu ăaô khoêe hùỉn chûa?

Tím nhòn ra ngoađi ăaâp:

- Nhû thûúđng röìi

Röìi noâi sang chuýơn khaâc, Tím hoêi:

- ÚÊ lađng coâ viïơc gò laơ khöng?

Bađ cuơ traê lúđi:

- Chaê coâ viïơc gò laơ síịt, ngađy nađo cuông nhû ngađy nađo, nhûng ặúơc coâ con Trinh sang ăíy úê vúâi töi nïn cuông ăúô buöìn Noâ thûúđng víîn lađm giuâp töi nhiïìu cöng viïơc, con beâ thïị mađ ăaêm ăang ăaâo ăïí, ăaô chõu khoâ laơi hay lađm

Coâ tiïịng ngûúđi ăi úê ngoađi vûúđn Bađ cuơ ngûđng laơi:

- Coâ leô noâ vïì ăíịy

Röìi bađ cuơ cíịt tiïịng goơi:

- Trinh ăíịy phaêi khöng, con? Vađo ăíy, coâ cíơu Tím vûđa vïì chúi Möơt thiïịu nûô laâch cûêa liïịp bûúâc vađo Tím tröng ra thíịy möơt cö gaâi qú ùn mùơc giaên dõ, nhûng saơch seô Ăöi mùưt Tím gùơp ăöi mùưt cö

ta, ăen laây, múê to nhòn chađng

- Cíơu Tím ăíịy, con khöng nhúâ û?

Cö Trinh móm cûúđi:

- Thûa, coâ aơ, ai chûâ cíơu Tím thò qún thïị nađo ặúơc

Hònh nhû lúô lúđi, cö thiïịu nûô cuâi mùơt, húi e lïơ Caâi cûê chó íịy, vađ lúđi noâi ăaô khöng lađm cho Tím caêm ăöơng, laơi lađm cho chađng húi gheât

Cö gaâi qú muđa tûúêng chađng ăïí yâ ăïịn chùưc? Vò víơy, Tím cíịt tiïịng hoêi húi xùĩng:

- Thïị nađo, cö Trinh cođn ăúơi gò mađ khöng líịy chöìng ăi cho töi ùn mûđng?

Thíịy thiïịu nûô khöng traê lúđi, Tím ăïí yâ nhòn Chađng thíịy cö ta khöng thay ăöíi, tuy coâ nhúân lïn mađ víîn lađ caâi cö beâ chúi ăuđa vúâi chađng thuúê cođn nhoê Tím nhíơn thíịy, úê thön qú, ngûúđi ta khöng thay ăöíi míịy, vađ tñnh tònh víîn giûô ặúơc y nguýn Nhûng chađng, thò chađng thay ăöíi khaâc hùỉn röìi Nhûông kyê niïơm cuô ăöịi vúâi chađng bíy giúđ thađnh ra treê con vađ vö võ Tím khöng thíịy coâ sûơ tha thiïịt giûôa chađng vađ caênh cuô nûôa Bíy giúđ, chađng khöng khi nađo coâ caâi yâ tûúêng ăiïn röì ăi líịy möơt cö gaâi qú nhû Trinh ăïí söịng möơt caâi ăúđi töịi tùm, ngheđo khöí

Tím lú ăaông nghe lúđi meơ kïí vïì nhûông cöng viïơc vađ caâch lađm ùn ngađy möơt khoâ khùn úê lađng Chađng dûêng dûng khöng ăïí yâ ăïịn Con baâc caê Sinh líịy vúơ, hay chuâ baâc ta chïịt thò coâ quan hïơ gò ăïịn chađng?

Caâi ăúđi úê thön qú vúâi caâi ăúđi chađng, chùưc chùưn, giađu sang, khöng coâ liïn laơc gò vúâi nhau caê

Cíu chuýơn nhaơt díìn Nhûông cíu hoêi vađ sûơ sùn soâc cuêa bađ cuơ vïì cöng viïơc cuêa chađng chó lađm cho Tím khoâ chõu Chađng traê lúđi qua loa líịy lïơ

Nghô ăïịn vúơ ăúơi, Tím vöơi vađng ặâng díơy Bađ cuơ nhòn theo khíín khoaên:

- Cíơu haôy úê ăíy ùn cúm ăaô Ăïịn chiïìu haôy ra

- Thöi, bađ ăïí töi vïì Ăöơ nađy bíơn cöng viïơc lùưm

Tím laơi an uêi:

- Nhûng thïị nađo coâ dõp töi cuông vïì

Röìi Tím múê vñ líịy ra böịn tíịm giíịy baơc nùm ăöìng ặa cho meơ Tím húi kiïu ngaơo, trûúâc mùơt cö Trinh, chađng noâi:

- Ăuâng hai chuơc: bađ cíìm líịy mađ tiïu, coâ thiïịu, töi laơi gûêi vïì cho Bađ cuơ run tay ăúô goâi giíịy baơc, rúm rúâm nûúâc mùưt

Tím lađm nhû khöng thíịy gò, vöơi vađng bûúâc ra:

- Thöi, bađ úê laơi Chađo cö Trinh nheâ Baêo töi coâ nhúđi hoêi thùm tíịt caê hoơ hađng

Ra ăïịn ngoađi, Tím nheơ hùỉn mònh Chađng tûơ cho ăaô lađm xong böín phíơn

Khi Tím bûúâc vađo hađng cúm, vúơ chađng vui mûđng löơ ra neât mùơt,

vò khöng ngúđ chađng vïì choâng thïị Trúđi haôy cođn súâm Hai vúơ chöìng ruê nhau ăi ngùưm caênh ăúơi ăïịn chiïìu maât seô ăi ö tö vïì hûâng gioâ Hai ngûúđi ăi quanh quíín trong phöị, nhòn nhûông cûêa hađng nûúâc tiïìu tuơy cuêa ta vađ nhûông hiïơu lúân cuêa ngûúđi Khaâch Mùơt trúđi xïị ngang chiïịu aânh nùưng loâe vađo mùưt, vađ giaêi vađng lïn trïn nhûông maâi nhađ tranh Chúơ ăaô vaôn: nhûông ngûúđi ăađn bađ göìng gaânh sùưp ra vïì, trïn mùơt ăíịt ăíìy nhûông raâc bíín, nhûông voê dûa, nhûông laâ goâi Möơt caâi muđi ím íịm böịc lïn, caâi muđi ăùơc biïơt, hònh nhû líîn muđi ăíịt, muđi íím, vađ muđi raâc ăöịt Tím nhúâ laơi roô rïơt nhûông ngađy cođn treê

Böîng nhiïn, Tím giíơt luđi laơi: möơt bađ cuơ giađ khom lûng dûơa bïn möơt cö con gaâi, ăi ra phña ga Tím nhíơn ra bađ meơ Coâ leô bađ cuơ muöịn ặúơc tröng thíịy con líìn nûôa Chùưc bađ tûúêng Tím ăi xe hoêa Chađng löơ veê khoâ chõu - Bađ cuơ cođn ra ăíy lađm gò? Tím súơ luâc bađ cuơ laơi khoâc

loâc, ăïí cöị giûô chađng laơi hay nùưm líịy aâo chađng mađ kïí lïí giûôa chöî ăöng ngûúđi Chađng tûúêng nghe thíịy nhûông cíu bònh phíím to nhoê, vađ tröng thíịy nhûông caâi móm cûúđi chïị giïîu cuêa moơi ngûúđi Vúơ chađng seô noâi thïị nađo?

- Thöi, chuâng ta vïì ngay ăi

Tím noâi nhû ngûúđi söịt ruöơt, giíơt caânh tay vúơ raêo bûúâc mau Ăúơi bađ cuơ ăi khuíịt ăíìu phöị, Tím vađ vúơ trúê laơi nhađ hađng traê tiïìn, röìi ăaânh xe ra ngoađi Maây chaơy ăïìu, caâi xe ïm nhû ru bùưt ăíìu lûúât trïn ăíịt

Khi ăïịn chöî quùơt qua ga, böîng nhiïn Tím thoaâng thíịy ặâng bïn caơnh ặúđng, möơt bađ cuơ giađ khom lûng dûơa vađo möơt cö con gaâi Chiïịc xe chaơy bùưn voơt buđn lïn quíìn aâo hai ngûúđi Trong möơt giíy, Tím thíịy cùơp mùưt ăen laây cuêa cö gaâi qú múê to ngaơc nhiïn nhòn mònh

Tím khöng ngoaênh laơi - chađng nghô ăïịn bađ meơ, ăïịn cö Trinh víîn chúi ăuđa vúâi chađng thuúê nhoê Song nhûông hònh aênh íịy nhû xa xùm lùưm, vađ Tím víîn thíịy dûêng dûng khöng bíơn tím trñ Giûôa nhûông kyê niïơm íịy vúâi Tím, nhû coâ möơt caâi búđ ngùn caên: xe ö tö, vúơ chađng, caâi ăúđi sang troơng, sung sûúâng cuêa chađng hiïơn giúđ

Phong caênh ăöìng ruöơng hai bïn ặúđng vuđn vuơt tröịn laơi sau nhû cađng lađm xa caâch chađng vúâi caênh thön qú cuô

Ruât tûđ tíơp truýơn ngùưn Gioâ ăíìu muđa,

Nxb Ăúđi nay, Hađ Nöơi, 1937

MÖƠT CÚN GIÍƠN

Möơt buöíi töịi muđa ăöng, chuâng töi ngöìi trûúâc lođ sûúêi, trong möơt cùn buöìng íịm aâp Tûơ nhiïn trong cíu chuýơn, möơt ngûúđi noâi ăïịn nhûông cún giíơn tûơ nhiïn ăïịn trađn ngíơp caê tím höìn ta vađ coâ khi gíy nïn nhiïìu caâi kïịt quaê khöng hay Röìi möîi ngûúđi ăïìu bađy toê yâ kiïịn riïng cuêa mònh

Anh Thanh tûđ naôy ăïịn giúđ víîn lùơng ýn coâ veê tríìm ngím, cíịt tiïịng noâi:

- Sûơ giíơn dûô coâ thïí sai khiïịn ta lađm nhûông viïơc nhoê nhen khöng ai ngúđ Töi biïịt hún ai biïịt, vò chñnh töi ăaô traêi qua sûơ ăoâ Töi seô kïí caâc anh nghe möơt cíu chuýơn mađ caâi kyê niïơm cođn in síu trong trñ nhúâ töi

Cuông möơt buöíi chiïìu muđa ăöng nhû höm nay, töi úê tođa baâo ra vïì, trong lođng chaân naên vađ buöìn bûơc Coâ nhûông ngađy mađ tûơ nhiïn, khöng hiïíu taơi sao, ta thíịy khoâ chõu vađ hay gùưt goêng, khöng muöịn lađm viïơc gò Töi ăang úê vađo möơt ngađy nhû thïị mađ chiïìu trúđi höm íịy laơi aêm ăaơm vađ reât mûúât cađng khiïịn cho caâi caêm giaâc ăoâ roô rïơt hún Töi ăi vađi bûúâc trïn con ặúđng phöị vùưng ngûúđi Möơt caâi xe tay ăùìng xa ăi laơi, anh phu xe co ro vò reât, hai tay giíịu dûúâi manh aâo túi tađn Theo lïơ nhû moơi khi töi mùơc caê:

- Xe ăi khöng? Böịn xu vïì gíìn nhađ bođ Yïn Phuơ

- Thíìy cho saâu xu

- Khöng, böịn xu lađ ăuâng giaâ röìi

Töi vûđa noâi vûđa bûúâc ăi Ngûúđi phu xe ăaô coâ tuöíi cûâ keâo caâi xe theo sau töi mađ líím bíím: "Böịn ăöìng xu tûđ ăíy vïì nhađ bođ" Caâi tiïịng nhađ bođ anh ta nhùưc ăi nhùưc laơi lađm cho töi khoâ chõu Töi biïịt ăoâ lađ möơt caâch cuêa caâc phu xe cûâ ăi theo sau khaâch ăïí lađm cho ngûúđi ta bûơc tûâc, töi laơi cađng gheât vađ quay laơi gùưt:

- Coâ ăi hay khöng thò thöi! Ăûđng coâ theo sau mađ laêi nhaêi

Thíịy töi gùưt, ngûúđi phu xe dûđng laơi, khöng daâm theo nûôa Nhûng ăïí töi ăi möơt quaông xa, anh ta múâi goơi:

- Laơi ăíy mađ ăi

Röìi anh ta haơ cađng xe xuöịng, cûâ dûđng nguýn chöî íịy ăúơi chûâ khöng keâo laơi phña töi Caâi cûê chó íịy lađm töi sinh gheât thïm, ăaô toan khöng ăi, nhûng luâc íịy khöng coâ caâi xe nađo khaâc Töi giíơn dûô bûúâc maơnh lïn xe, vûđa mùưng:

- Anh thíơt lađ lùưm chuýơn, khöng ăi ngay laơi cođn veô

Anh xe caôi laơi:

- Tûđ ăíy vïì ăíịy thíìy cho ặúơc böịn ăöìng xu thíơt reê quaâ!

- Thò ai baêo anh ăi? Khöng coâ töi ăaô goơi xe khaâc

Ngûúđi phu xe kheô thúê dađi, ýn lùơng nhíịc xe lïn Luâc bíịy giúđ töi múâi ngaê mònh ra phña sau, nhûng thíịy caâi ăïơm cûâng nhû göî ăíơp vađo lûng, töi cuâi xuöịng bïn nhòn caâi tay xe

- Xe khöí thïị nađy mađ anh laơi cođn ăođi cao giaâ

- Xe thïị mađ thíìy chï thò cođn thïị nađo nûôa!

Anh xe bûúâng bónh cuông khöng chõu keâm Töi noâi cíu gò lađ anh

ta ăöịi laơi liïìn Sau cuđng, giíơn quaâ, töi díơm maơnh chín xuöịng sađn xe gùưt:

- Thöi, cím hoơng ăi, ặđng laêi nhaêi nûôa

Sûơ giíơn dûô lađm cho töi qún rùìng anh xe cuông chó coâ traê lúđi nhûông cíu mùưng cuêa töi mađ thöi, vađ chñnh taơi töi gùưt vúâi anh ta

nhiïìu quaâ Nhûng luâc bíịy giúđ töi chó thíịy tûâc ngûúđi xe íịy ăïịn cûơc ăiïím, vò hùưn ăaô daâm caôi laơi töi mađ khöng súơ

Xe ăi khoêi nhađ maây nûúâc thò gùơp möơt ngûúđi ăöơi xïịp Tíy ăi xe ăaơp laơi, theo sau möơt ngûúđi ăöơi xïịp ta Töi nhíơn thíịy anh xe keâo töi coâ yâ luöịng cuöịng vađ súơ haôi Coâ leô vò thïị mađ ngûúđi caênh saât ăïí yâ, ăi giaâp vađo caâi xe keâo ăïí xem díịu hiïơu

- Ï! Ăûâng laơi!

Ngûúđi keâo xe dûđng chín Anh ta quay laơi töi, húât haêi van xin:

- Laơy thíìy thíìy noâi giuâp con thíìy lađm ún

Dûúâi aânh ăeđn töi thíịy mùơt anh xe taâi meât Nhûông vïịt nhùn in síu xuöịng trïn mùơt giađ nua höịc haâc; chín tay ngûúđi khöịn naơn íịy run bùơt lïn vađ töi thíịy caâi rung ăöơng chuýín caê vađo chiïịc thín xe Ngûúđi caênh saât Tíy ăïịn, noâi bùìng tiïịng ta húi soôi:

- Mađy chïịt nheâ! Mađy seô bõ phaơt!

Ngûúđi phu xe íịp uâng noâi thò öng ta khoaât tay baêo im, röìi quay laơi töi hoêi, líìn nađy bùìng tiïịng Phaâp:

- Ngûúđi nađy keâo öng tûđ trong phöị ra hay öng ăi khûâ höìi?

Töi liïịc mùưt nhòn anh keâo xe Trong boâng töịi cuêa vađnh noân qua ngang mùơt, töi thíịy hai mùưt anh long lanh nhòn töi, nhû cíìu khíín van xin ýn lùơng Töi biïịt lúđi noâi cuêa töi lađm anh bõ bùưt hay khöng Nhûông khi noâi chuýơn vúâi caâc phu xe khaâc, töi ặúơc biïịt rùìng nïịu ngûúđi khaâch noâi lađ ăi khûâ höìi tûđ ngoaơi ö, thò ngûúđi xe khöng viïơc gò Nhûng luâc íịy, lúđi van xin cuêa anh xe kia khöng lađm cho töi ăöơng lođng, mađ laơi lađm cho töi gheât anh thïm Töi traê lúđi ngûúđi ăöơi xïịp:

- Töi ăi tûđ phöị Hađng Buân

- Víơy phiïìn öng xuöịng

Röìi öng ta nhòn anh phuơ xe, cûúđi möơt caâch tinh quaâi:

- Allez! Ăi vïì boâp!

Khi anh phu xe run súơ vađ hai ngûúđi caênh saât ăaô khuíịt ăíìu phöị, töi múâi quay ăi thong thaê trïn búđ heđ Cún giíơn cuêa töi ăaô hïịt röìi Sûơ höịi híơn díìn thíịm thña vađo lođng töi; töi thíịy möơt caâi chaân naên bûơc tûâc rung ăöơng trong ngûúđi

Töi ruđng mònh nghô ăïịn söị phíơn cuêa anh xe khöịn naơn Ba ăöìng baơc phaơt! Anh ta seô phaêi vay traê cai xe ăïí nöơp phaơt; nhûng ba ăöìng

baơc núơ íịy, bao giúđ anh traê xong, sau nhûông ngađy nhõn ăoâi, bõ cai xe hađnh haơ, ăaânh ăíơp vò thuđ hùìn?

Töi cađng nghô ăïịn bao nhiïu laơi cađng khinh bó töi bíịy nhiïu Qua ö Yïn Phuơ, nhòn thíịy nhûông thúơ thuýìn tíịp níơp lađm viïơc dûúâi aânh ăeđn trong nhûông cùn nhađ laâ luơp xuơp, töi raêo bûúâc ăi mau, hònh nhû tröng thíịy töi hoơ seô biïịt caâi hađnh vi khöịn naơn, vađ nhoê nhen ăaâng bó cuêa töi ban naôy

*

* *

Nhûông ngađy höm sau thûơc lađ nhûông ngađy khöí súê cho töi Lođng höịi híơn khöng ăïí töi ýn Hònh nhû coâ möơt caâi gò nùơng nïì ăeđ neân trïn ngûơc lađm cho töi khoâ thúê, vađ luâc nađo hònh aênh anh phu xe cuông hiïín hiïơn ra trûúâc mùưt

Töi nhíịt ắnh ăem tiïìn ăïịn cho ngûúđi xe kia ăïí chuöơc töơi löîi cuêa mònh Ăïịn phöị Hađng Böơt hoêi dođ nhûông ngûúđi chung quanh xûúêng xe, töi biïịt ặúơc anh xe bõ phaơt ăïm íịy lađ Dû, vađ úê trong möơt díîy nhađ qua ngaô tû Khím Thiïn

Líìn íịy lađ líìn ăíìu töi bûúâc vađo möơt chöî ngheđo nađn khöí súê nhû thïị Caâc anh thûê tûúêng tûúơng möơt díîy nhađ luơp xuơp vađ thíịp leđ teđ, xiïu veơo trïn búđ möơt caâi ăíìm mađ nûúâc ăen vađ höi haâm trađn caê vađo ăïịn thïìm nhađ Trong caâi hang töịi tùm bíín thóu íịy, söịng möơt ăúđi khöịn naơn nhûông ngûúđi gíìy gođ, raâch rûúâi nhû nhûông ngûúđi trong möơt cún mï

Ngûúđi phu xe Dû úê trong íịy Möơt bađ cuơ giađ gíìy giú xûúng ngöìi cùưn chíịy úê vïơ heđ chó cho töi möơt caâi cûêa thíịp beâ úê ăíìu nhađ Töi cuâi mònh bûúâc vađo, chó thíịy töịi nhû bûng líịy mùưt vađ thíịy húi íím laơnh thíịm vađo tíơn trong mònh Coâ tiïịng ngûúđi ăađn bađ seô hoêi:

- Bíím thíìy muöịn gò?

Khi mùưt ăaô quen töịi, töi nhíơn thíịy ngûúđi ăađn bađ vûđa hoêi, möơt bađ giađ ngöìi úê meâp möơt chiïịc giûúđng tre muơc naât kï úê saât tûúđng Sau lûng bađ nađy, möơt ngûúđi ăađn bađ nûôa ngöìi öm trong lođng möơt víơt gò húi ăöơng ăíơy Caê hai cuđng ngûúâc mùưt lïn nhòn töi möơt caâch ngaơc nhiïn vađ ăíìu hoơ chaơm vađo maâi nhađ thíịp, ăíìy nhûông maênh gieê raâch naât vùưt trïn xađ

- Baâc Dû coâ nhađ khöng?

- Bíím, chuâ noâ ăi vïì qú vùưng tûđ höm noơ

Möơt veê súơ haôi thoaâng qua trïn mùơt ăuê toê cho töi biïịt hoơ khöng noâi thíơt, töi giaêng giaêi:

- Khöng, cuơ cûâ noâi thíơt cho töi biïịt Töi ăïịn ăïí giuâp baâc ta chûâ khöng coâ yâ gò khaâc

Bađ cuơ nhòn töi nghô ngúơi möơt laât röìi noâi:

- Thïị thíìy ăaô biïịt viïơc chuâ noâ bõ bùưt xe höm noơ?

Töi gíơt ăíìu ra hiïơu cho bađ cuơ cûâ noâi

- Höm íịy cai noâ bùưt phaêi ăem tiïìn lïn nöơp phaơt ăïí chuöơc xe vïì Chuâ noâ ăaô xin khíịt vúâi cai ăïí röìi traê díìn söị tiïìn ăoâ Nhûng noâ nhíịt ắnh khöng nghe, bùưt phaêi traê möơt nûêa ngay Khöịn naơn, thò líịy ăíu

ra mađ traê Thïị lađ bõ noâ löơt quíìn aâo ăaânh möơt tríơn thûđa söịng thiïịu chïịt thíìy aơ Khi vïì ăíy lï ăi khöng ặúơc nûôa Thïị mađ noâ cođn bùưt mai phaêi traê ngay

Ngûúđi ăađn bađ ngöìi trong cíịt tiïịng öịm ýịu noâi theo:

- Noâ cođn baêo hïî khöng traê noâ seô bùưt líịy theê

- Thïị giúđ baâc ta ăíu?

Bađ cuơ traê lúđi:

- Ăi ngay tûđ höm íịy, mađ khöng biïịt ăi ăíu Ăaô ba höm nay chuâng töi dođ mađ khöng thíịy Chùưc lađ súơ cai khöng daâm vïì nûôa, duđ coâ vïì mađ khöng coâ tiïìn cuông chïịt vúâi noâ.- Thíơt cuông lađ caâi vaơ; nghe ăíu chuâ noâ noâi höm íịy taơi ngûúđi khaâch ăi xe khöng biïịt noâi vúâi ngûúđi ăöơi xïịp thïị nađo múâi bõ bùưt, chúâ khöng cuông chùỉng viïơc gò Töi ýn lùơng, trong lođng nao nûâc

Bađ cuơ cheâp miïơng, chó ngûúđi ăađn bađ ngöìi sau:

- Töơi nghiïơp cho vúơ con chuâ ăíy, öịm ăaô míịy ngađy höm nay khöng coâ thuöịc Ăûâa chaâu khöng biïịt coâ qua khoêi ặúơc khöng

Töi ặâng laơi gíìn xem Trïn caânh tay ngûúđi meơ, chó cođn lađ möơt duâm thõt con ăaô rùn reo; ặâa beâ haâ höịc caâi miïơng thúê ra mùơt xaâm nhúơt Ngûúđi meơ thónh thoaêng líịy caâi löng gađ duâng vađo cheân míơt ong ăïí bïn caơnh, phïịt lïn lûúôi ặâa beâ

- Chaâu noâ sađi ăaô hún möơt thaâng nay Höm noơ ăaô ăúô Míịy höm nay vò khöng coâ tiïìn mua thuöịc nïn bïơnh laơi tùng Öng lang baêo chaâu khoâ qua khoêi ặúơc

Ngûúđi meơ noâi xong níịc lïn möơt tiïịng röìi nûâc núê khoâc Bađ cuơ giađ

lï nhñch laơi gíìn, cuâi xuöịng khe kheô keâo laơi nhûông caâi taô raâch nhû xú mûúâp

Caâi caênh ăau thûúng íịy lađm töi rúm rúâm nûúâc mùưt Möơt caêm giaâc ngheơn ngađo ặa lïn cheơn líịy cöí Töi líịy túđ giíịy baơc nùm ăöìng ặa cho ngûúđi meơ, röìi vöơi vađng bûúâc ra cûêa, ăïí mùơc hai ngûúđi nhòn theo ngúđ vûơc

Qua ngûúông cûêa, töi va phaêi möơt ngûúđi ăađn öng öịm ýịu tay cùưp möơt caâi aâo quan con bùìng göî múâi Ăïịn bïn ặúđng, töi nghe thíịy trong cùn nhađ luơp xuơp ặa ra tiïịng khoâc cuêa hai ngûúđi ăađn bađ

Ăûâa beâ con ăaô chïịt

*

* *

Anh Thanh lùơng ýn möơt laât nghô ngúơi, röìi noâi tiïịp:

- Caâi kyê niïơm buöìn ríìu íịy cûâ theo ăuöíi töi maôi maôi ăïịn bíy giúđ, roô rïơt nhû caâc viïơc múâi xaêy ra höm qua Sûơ ăoâ nhùưc cho töi nhúâ rùìng ngûúđi ta coâ thïí tađn aâc möơt caâch ríịt dïî dađng Vađ möîi líìn töi nghô ăïịn anh phu xe ngoaơi ö kia, töi laơi thíịy ăau ăúân trong lođng nhû coâ möơt vïịt thûúng chûa khoêi

Ruât tûđ tíơp truýơn ngùưn Gioâ ăíìu muđa,

Nxb Ăúđi nay, Hađ Nöơi 1937

NGÛÚĐI BAƠN TREÊ

- Anh Bònh!

Töi ăang maêi ngùưm möơt cûêa hađng, vöơi vađng quay laơi, ngú ngaâc nhòn xem ai goơi Trïn búđ heđ phña bïn kia, möơt ngûúđi nhoê beâ, bíơn quíìn aâo ta, miïơng cûúđi vađ giú tay víîy Töi chûa nhíơn roô lađ ai Ngûúđi ăoâ, ăúơi cho míịy chiïịc xe tay ăi khoêi, röìi tíịt caê chaơy qua ặúđng ăïịn gíìn töi, tay giú ra vui veê

- AĐ anh Bađo

Chuâng töi mûđng rúô, Bađo nùưm chùơt líịy tay töi, lay ăi lay laơi:

- Anh chûa qún töi cú ađ?

Töi ăaâp:

- Qún thïị nađo ặúơc möơt ngûúđi baơn hoơc cuô Nhíịt lađ anh thò töi laơi cađng nhúâ lùưm

Möơt tia vui thoaâng qua trong mùưt Bađo Anh thong thaê noâi:

- Líu lùưm röìi anh nhó Thíịm thoaât thïị mađ ăaô hún baêy, taâm nùm ăíịy Anh tröng töi coâ khaâc trûúâc lùưm khöng?

Töi nhòn Bađo tûđ ăíìu ăïịn cuöịi, röìi ăaâp:

- Khöng khaâc míịy, chó coâ húi gíìy ăi möơt chuât Nhûng caâi veê

"con gaâi" cuêa anh thò víîn víơy, khöng khaâc tñ nađo!

Hai chuâng töi cuđng cûúđi Khi cođn hoơc úê trûúđng, anh Bađo víîn coâ caâi huy hiïơu lađ "con gaâi" do anh em tùơng Vò höìi íịy, anh múâi coâ mûúđi ba tuöíi,- Chuâng töi hoơc úê lúâp nhíịt - hai maâ anh höìng höìng vađ veê mùơt anh noôn nađ tröng xinh xinh nhû möơt cö con gaâi thíơt Mađ tñnh tònh anh cuông ngíy thú nûôa

Múâi ăíìu cođn goơi ăuđa, sau caâi tïn íịy thađnh quen, caâc baơn hoơc ai cuông goơi anh Bađo nhû thïị Chuâng töi thûúđng trïu anh bùìng caâch goơi

anh laơi gíìn, xoa ăíìu anh - maâi toâc anh ríịt ăeơp - hön ăuđa vađo maâ röìi baêo: "Cö gaâi beâ töi xinh chûêa?", hoùơc möơt cíu khaâc tûúng tûơ Anh Bađo cöị sûâc giang tay chuâng baơn ra, mùơt anh theơn ăoê lïn, tröng laơi cađng ăaâng ýu vađ cađng giöịng cö con gaâi lùưm

Sûơ nhùưc laơi nhûông kyê niïơm chung íịy lađm chuâng töi trúê nïn thín míơt nhû xûa Töi khoaâc tay Bađo vûđa ăi vûđa noâi chuýơn

- Töi nghe hònh nhû anh ăang hoơc úê ban Thađnh chung Nam Ăõnh cú mađ Sao bíy giúđ anh laơi lïn ăíy?

Bađo buöìn ríìu ăaâp:

- Töi bõ ăuöíi röìi anh aơ Tûđ ăíìu nùm ngoaâi Tûđ ăöơ íịy, thíìy töi giíơn töi lùưm Nhađ töi ngheđo, anh cuông biïịt, mađ töi laơi lađ hy voơng ăöơc nhíịt cuêa caê gia ằnh; caâc em töi thò cođn beâ Thíìy meơ töi khöí súê lùưm múâi nuöi ặúơc töi ùn hoơc ăïịn thïị Víơy mađ ăuđng möơt caâi bõ ăuöíi Ngûđng möơt laât, anh Bađo tiïịp:

- Töi vïì nhađ khöng chõu ặúơc Thíìy töi cûâ uöịng rûúơu say, röìi chûêi mùưng töi lađ ặâa con bíịt hiïịu phuơ cöng cha meơ, khöng nghô gò ăïịn nhađ cûêa, chó ăua ăođi anh em ăïịn nöîi bõ ăuöíi Thíìy töi bùưt ra Hađ Nöơi tòm viïơc lađm, baêo nïịu khöng ặúơc thò ặđng vïì tröng thíịy mùơt nûôa

Anh Bađo kheô thúê dađi:

- Nïịu khöng coâ cöng viïơc thò thíơt töi cuông khöng daâm vïì Thíìy töi nghiïm lùưm anh aơ

- Sao anh khöng ăi lađm?

- Khöng ặúơc

Anh Bađo trúê nïn ýn lùơng Möơt laât, töi hoêi:

- Cođn caâc nhađ buön? Caâc súê tû?

- ÍỊy, töi cuông chó cođn hy voơng úê nhûông chöî íịy Vúâi laơi töi cuông khöng coâ caâc giíịy chûâng chó, vò coâ ăi lađm bao giúđ

Chuâng töi thöi noâi, lùơng ăi raêo bûúâc trïn heđ phöị Ăïịn chúơ Cûêa Nam, Bađo giùìng tay töi ra baêo:

- Tíìu ăiïơn ăïịn röìi, töi phaêi vïì nhađ khöng hoơ ăúơi

- Anh úê ăíu?

Bađo núê möơt nuơ cûúđi buöìn trïn miïơng traê lúđi:

- Töi úê troơ möơt hađng cúm nhoê úê dûúâi ö Cíìu Giíịy Khöng daâm múđi anh xuöịng chúi

- Thò anh ăïịn chúi ăùìng töi Anh nhúâ söị nhađ röìi chûâ?

Bađo nhííy vöơi lïn xe ăiïơn, giú tay chađo Töi noâi thïm:

- Thïị nađo anh cuông ăïịn chúi nheâ

Xe chaơy khuíịt vađo chöî reô phöị Hađng Ăíîy

Töi thong thaê trúê bûúâc vïì nhađ, trong oâc miïn man nghô ngúơi Sûơ gùơp gúô nađy vúâi bao nhiïu kyê niïơm vïì quaông ăúđi hoơc sinh cuêa töi úê tónh Thaâi Nhûông neât mùơt baơn cuô ăaô qún laơi hiïơn ra trong trñ nhúâ, vúâi nhûông buöíi hoơc vui veê, nhûông cuöơc nö ăuđa vö tû lûơ Bao nhiïu ngađy sung sûúâng cuêa tuöíi treê!

Nghô ăïịn Bađo töi ăem lođng thûúng haơi Cíơu beâ con xinh xinh giöịng con gaâi íịy, vúâi caâi veê ngíy thú, höìi íịy lađm cho chuâng baơn ýu mïịn Töi thûúđng theo anh ăïịn nhađ chúi, möơt cùn nhađ laâ úê ăíìu tónh Hai ngûúđi ngöìi trïn chiïịc choông tre noâi chuýơn, bïn caơnh, bađ meơ anh Bađo traâng baânh trûâng vađ thöíi xöi ăïí ăem baân Thónh thoaêng töi múâi gùơp thíìy anh ta: öng coâ veê nghiïm nghõ lùưm, vađ hònh nhû luâc nađo cuông ung dung khöng lađm gò

*

* *

Khöng nhúâ lađ míịy thaâng sau, anh Bađo ăïịn chúi töi Tröng anh khaâc hùỉn, ngûúđi gíìy ăi möơt chuât, vađ xanh xao nhû öịm Anh hònh nhû ăaô ăi böơ nhiïìu úê ngoađi ặúđng, nïn quíìn aâo vađ giíìy ăíìy nhûông buơi

Töi múđi anh ngöìi, ín cíìn hoêi:

- Anh ăaô tòm ặúơc cöng viïơc lađm chûa?

Bađo lùưc ăíìu:

- Chûa, anh aơ, suöịt trong míịy thaâng nay, töi ăi khùưp caâc núi úê Hađ Nöơi, mađ chùỉng tòm ặúơc viïơc gò Ăïịn ăíu ngûúđi ta cuông tûđ chöịi Anh nghô möơt laât, röìi noâi thïm:

- Ngûúđi ta thíơt lađ vö lyâ quaâ

Lúđi noâi ngheơn ngađo trong cöí hoơng anh Anh ngöìi thûđ ngûúđi ra, khöng buöìn uöịng cheân nûúâc cheđ cuêa töi múđi Töi cuông ýn lùơng, khöng biïịt noâi gò Nhûông lúđi an uêi luâc bíịy giúđ, töi thíịy hònh nhû vö ñch

- Anh cûâ chõu khoâ ăúơi ñt líu nûôa xem

- Cuông ăađnh phaêi chúđ, chûâ biïịt lađm thïị nađo Nhûng cuông phaêi coâ tiïìn ăïí traê tiïìn troơ chûâ

Anh Bađo cöị móm cûúđi Caâi cûúđi thíơt ăaâng thûúng vađ aâi ngaơi Töi nhòn kyô anh: chiïịc aâo lûúng anh mùơc ăaô cuô baơc, vaâ kñn ăaâo möơt vađi chöî Trïn mùơt anh coâ bao nhiïu nöịt líịm chíịm ăoê dađy ăùơc caê hai maâ

Vö tònh, töi hoêi:

- Anh bõ muöîi ăöịt dađy caê mùơt kia kòa

Anh Bađo coâ veê theơn:

- Chöî töi úê khöng coâ mađn vađ khöng ặúơc thoaâng Coâ khi muöîi ăöịt caê ăïm khöng sao nguê ặúơc

Thíịy ngûúđi nhađ töi sûêa soaơn doơn cúm, anh ặâng caâo tûđ Töi tiïîn anh ra ngoađi cûêa Con ặúđng vïì ö Cíìu Giíịy thùỉng tùm tùưp vađ buơi muđ Anh bùưt tay töi, toan quay ăi thò töi hoêi:

- Anh khöng ăúơi xe ăiïơn mađ vïì ađ?

Bađo lùưc ăíìu, vöî vađo tuâi:

- Khöng, hïịt caê tiïìn röìi

Töi aâi ngaơi, giûô anh laơi: "Anh haôy ăúơi töi möơt chuât" Röìi töi vađo nhađ líịy míịy hađo chó cođn laơi trong tuâi aâo, ngûúơng nghõu ặa cho anh: "Anh cíìm taơm mađ ăi xe"

Bađo khöng nhòn ăïịn tiïìn, boê vađo tuâi röìi kheô nùưm chùơt líịy tay töi kheô noâi:

- Töi vïì Thaâi ăíy, anh Bònh

Tiïịng noâi phïìu phađo nhû ngûúđi hïịt húi Mùơt anh ăoê gay, hai mùưt saâng lïn möơt caâch khaâc thûúđng Töi súơ haôi hoêi:

- Chïịt chûêa, anh lađm sao thïị?

- Töi öịm, anh aơ Bađ chuê troơ súơ töi chïịt úê nhađ bađ nïn nhúđ bađ nađy ặa töi vïì Xin chađo anh nheâ

Töi sûêng söịt ýn lùơng Ngûúđi ăađn bađ nhòn töi noâi nhû ắnh phín tríìn:

- Cíơu íịy söịt ăaô baêy taâm höm nay röìi Bađ Hai cuông ăaô sùưc cho cíơu íịy míịy cheân thuöịc bïơnh nhûng khöng ăúô, nïn múâi nhúđ töi ặa cíơu íịy vïì víơy Öng cuông biïịt, nhađ ngûúđi ta lađm ùn buön baân, cíìn phaêi kiïng giûô

- Nhûng anh ặúng öịm thïị nađy thò vïì lađm sao?

Anh Bađo nhòn töi khöng traê lúđi, coâ veê mïơt nhoơc lùưm Tiïịng cođi

xe hoêa böîng vang ăöơng úê phña ga Ngûúđi ăađn bađ giuơc anh xe:

- Thöi ăi nhanh lïn keêo nhúô

Töi nùưm tay anh Bađo Bađn tay anh noâng rûơc nhû lûêa Töi thíịy lođng töi thùưt laơi khi xe anh quay ăi

- Thûa öng, coâ phaêi ăíy lađ nhađ öng Bònh khöng aơ?

- Phaêi, töi ăíy Hai cíơu hoêi gò?

Cíơu beâ ýn lùơng thođ tay vađo trong ngûúđi líịy ra möơt caâi goâi con boơc giíịy ăïí trïn bađn trûúâc mùơt töi röìi noâi:

- Thûa öng, chuâng töi lađ em anh Bađo

- AĐ Thïị anh Bađo ăíu?

Cíơu beâ seô traê lúđi:

- Anh chuâng töi tûơ tûê röìi aơ

Töi bađng hoađng caê ngûúđi, nhòn hai cíơu beâ Töi nhíơn thíịy hai caâi muô trùưng ăïìu coâ quíịn bùng tang Thïị ra thûơc û, anh Bađo tûơ tûê? Caâi chaân naên, ăau khöí gò ăaô xui anh chïịt trong luâc cođn treê trung chûa ăíìy hai mûúi tuöíi?

Hoêi chuýơn, töi múâi biïịt anh Bađo úê trïn nađy vïì cûâ öịm liïn miïn maôi Röìi anh úê nhađ khöng ăi ăíu nûôa Möơt buöíi chiïìu ăíìu thaâng vûđa röìi, bađ meơ ăi chúơ vïì ăïịn buöìng thò ăaô thíịy anh treo cöí trïn xađ Ngûúđi nhađ vöơi khiïng ăïịn nhađ thûúng cûâu chûôa Anh tónh laơi möơt chöịc röìi ăïịn mûúđi möơt giúđ ăïm thò míịt

Cíơu beâ kïí xong tiïịp thïm:

- Trûúâc khi chïịt, anh töi coâ goơi hai chuâng töi laơi baêo: "Anh chó coâ möơt ngûúđi baơn töịt lađ öng Bònh Caâc em nhúâ ăem caâi goâi nađy ặa lïn cho öng íịy"

Töi giúê ra thíịy coâ hai caâi aênh ăaô cuô Möơt bûâc chuơp chung caê lúâp hoơc, höìi töi cođn hoơc úê Thaâi Töi nhíơn thíịy töi ặâng bïn caơnh Bađo Cođn bûâc kia lađ tíịm aênh nûêa ngûúđi cuêa anh Nhòn thíịy caâi veê xinh trai vađ ngíy thú cuêa ngûúđi baơn cuô, lođng töi thíịy nao nao thûúng tiïịc Nûúâc mùưt trađn lïn mi, töi thíịy ngheơn ngađo nhû muöịn khoâc Hai cíơu beâ cuông lùơng leô, buöìn ríìu, ặa mùưt nhòn töi Hai ặâa tröng giöịng anh Bađo quaâ, cuông ăöi mùưt thöng minh vađ caâi veê khaâu khónh ngíy thú nhû thïị Töi chúơt nghô ăïịn sûơ ngheđo nađn cuêa nhađ anh, ăïịn hai ặâa treê kia khöng chöî nûúng tûơa ăïí ùn hoơc, thíơt ăaâng thûúng

Töi xïịp hai caâi aênh laơi röìi ngoơt ngađo baêo hai ặâa ngöìi xuöịng ghïị Töi kheô hoêi:

- Hai em coâ thûúng anh íịy khöng?

Hai cíơu cuđng ýn lùơng Cíơu beâ nhíịt böîng öm mùơt khoâc, hai vai níịc lïn dûúâi tíịm aâo vaêi thím ăaô cuô

Ruât tûđ tíơp truýơn ngùưn Gioâ ăíìu muđa,

Nxb Ăúđi nay, Hađ Nöơi, 1937

CAÂI CHÍN QUEĐ

Cuöơc ăúđi coâ nhiïìu caâi chïị giïîu ăùưng cay vađ ăau ăúân lađm cho chuâng ta ăöơt nhiïn hiïíu caâi yâ nghôa chua chaât vađ síu xa Töi seô kïí cíu chuýơn dûúâi ăíy lađm chûâng cho sûơ íịy

Töi coâ möơt ngûúđi baơn tïn lađ Minh Anh ta lađ möơt thiïịu niïn linh lúơi, ăaêm ăang vađ ríịt coâ nghõ lûơc Nhađ anh vöịn ngheđo Cuông vò caâi ngheđo íịy, mađ tûđ thuúê nhoê, anh Minh ăaô phaêi chõu bao nhiïu nöîi khöí súê, thiïịu thöịn khöng kïí nhûông nöîi bõ ûâc hiïịp mađ nhûông ngûúđi ngheđo úê thúđi nađo cuông phaêi chõu Vò víơy, khi nhúân lïn, Minh chó coâ möơt chuê ăñch: lađm giíìu Anh ta víîn thûúđng noâi vúâi töi: "Ăúđi bíy giúđ chó coâ möơt sûâc maơnh, lađ ăöìng tiïìn Nïịu anh coâ tiïìn, anh lađm gò cuông ặúơc" Töi móm cûúđi hoađi nghi traê lúđi rùìng sûơ ăoâ khöng chùưc lùưm, rùìng tuy ăöìng tiïìn lađ möơt sûâc maơnh ăaâng quyâ thíơt - vò ai daâm chï bai noâ? - nhûng khöng phaêi lađ muơc ăñch cöịt ýịu úê ăúđi vađ ăöìng tiïìn khöng ăem laơi cho ta sûơ sung sûúâng bao giúđ caê Minh nhuân vai, cho töi lađ möơt thi sô viïín vöng, chó biïịt mú mađng haôo mađ khöng biïịt ăïịn nhûông sûơ thiïịt thûơc khaâc cíìn hún nûôa

Nhûng anh Minh hònh nhû bõ caâi khöng may noâ aâm aênh Nhûông cöng viïơc anh hùng haâi lađm ăïìu bõ thíịt baơi caê Nhûông luâc anh tûúêng ặúơc thađnh cöng, tûúêng seô nùưm trong tay ặúơc moân tiïìn, thò laơi lađ nhûông luâc anh sùưp ặúơc tin cöng viïơc hoêng Caâi khöng may íịy lađm cho anh trúê nïn möơt ngûúđi tíịm tûâc, vađ cađng ngađy ăöìng tiïìn laơi cađng lađ caâi aâm aênh ăöơc nhíịt cuêa trñ naôo anh, cho ăïịn ngađy möơt caâi khöng may lúân nûôa ăïịn lađm anh khöí súê

Höm íịy anh ta ặúng ăi trong phöị, thò bõ möơt caâi ö tö tûơ nhiïn boê ặúđng nhaêy lïn heđ caân phaêi Minh chó kõp thoaâng nghô ăïịn caâi sûơ khöng may íịy nûôa, röìi anh ăau quaâ ngíịt ăi

Khi tónh díơy, Minh thíịy mònh nùìm trïn möơt chiïịc giûúđng trong nhađ thûúng Anh chó mang maâng nhúâ laơi hònh nhû sau tai naơn, hoơ

coâ mang anh lïn bađn möí, vò luâc bíịy giúđ anh thoaâng ngûêi thíịy muđi thuöịc mï Nhûng röìi sau Minh mï ăi khöng biïịt gò nûôa

Anh khe kheô cûê ăöơng chín tay, thò thíịy chín bïn phaêi nhû bõ

tï liïơt Chúơt nghô ăïịn sûơ cûa chín, Minh toaât möì höi traân, quaê tim ăíơp maơnh

Vûđa luâc íịy, möơt ngûúđi khaân höơ bûúâc vađo phođng, tay cíìm möơt chai thuöịc Caâi cíu Minh muöịn hoêi ngûúđi nađy, khöng ra khoêi ặúơc miïơng anh ta Minh súơ sûơ thûơc, súơ caâi ăaô röìi, khöng bao giúđ chûôa ặúơc Nhûng anh muöịn biïịt

Ngûúđi khaân höơ ăùơt chai thuöịc trïn bađn noâi vúâi Minh:

- Cûâ hai giúđ öng laơi uöịng möơt thòa Ăíy lađ thuöịc cíìm maâu Minh hoêi laêng:

- Töi ngíịt ăi coâ líu khöng öng?

- Luâc mang vađo ăíy thò öng mï man khöng biïịt gò caê Cođn luâc lïn bađn möí thò öng húi tónh laơi möơt chuât Nhûng mađ laơi bõ ăaânh thuöịc mï ngay

Minh höìi höơp ặa lûúôi liïịm ăöi möi khö raâo íịp uâng hoêi:

- Thïị thïị möí coâ líu khöng?

Thíìy khaân höơ khöng phaêi lađ ngûúđi biïịt tím lyâ Thíìy ta ăaâng leô phaêi tröng thíịy ăöi mùưt cuêa Minh saâng lïn, vađ caâi veê lo súơ cuêa Minh hiïơn trïn neât mùơt Thíìy ta traê lúđi:

- Chó ăöơ mûúi phuât Cûa xoeơt möơt caâi lađ xong

Vađ thíìy ta ặa ngoân troê vuơt qua bađn tay traâi, vúâi möơt daâng ăiïơu ríịt roô rïơt Minh ngíịt ăi

*

* *

Minh söịng nhûông ngađy chaân naên ghï gúâm trïn giûúđng bïơnh Cuơt chín! Bíy giúđ anh ăaô cuơt chín thò cođn lađm gò ặúơc nûôa Nghô ăïịn luâc phaêi lï caâi chín göî nhû nhûông ngûúđi queđ anh thûúđng víîn gùơp, Minh thíịy ruđng mònh laơnh giaâ Möơt ngûúđi tađn tíơt nhû anh thò cođn bao giúđ mong ăaơt ặúơc caâi chuê ăñch anh víîn theo ăuöíi xûa nay

nûôa Cođn mong gò coâ tiïìn! Ăïịn mong caâi chín laơi lađnh nhû cuô cuông khöng thïí nađo ặúơc röìi Minh chó muöịn tûơ tûê

Nhûng böịn thaâng sau, khi ra khoêi nhađ thûúng, Minh cuông quen díìn vúâi caâi söị phíơn cuêa mònh Anh ăađnh chõu víơy vúâi möơt chín queđ Ăíịy lađ möơt sûơ an phíơn buöìn ríìu vađ khöí naôo, trađn líịp hïịt caê nhûông súê ûúâc cuêa ăúđi anh

Nhûng, - ăoâ lađ möơt caâi may hay khöng may?

Minh laơi hy voơng khi ngûúđi thíìy kiïơn cuêa anh ăïịn baêo cho anh biïịt coâ thïí kiïơn haông ö tö ăïí xin ăođi möơt söị tiïìn böìi thûúđng ríịt lúân Anh ta, tûđ ăíịy, höìi höơp mong ăúơi tûđng ngađy caâi kïịt quaê cuêa vuơ kiïơn trïn tođa aân Anh nghô ăïịn söị tiïìn mađ anh seô coâ, nghô ăïịn caâi sûâc maơnh mađ tiïìn seô mang ăïịn cho anh Töi thíịy anh ta laơi vui veê, huyât saâo miïơng, vađ toan tñnh thûơc hađnh nhûông caâi möơng tûúêng mađ anh

ta theo ăuöíi bíịy líu nay

Quaê nhiïn anh ặúơc kiïơn Ngađy lônh tiïìn Minh ruê töi cuđng ăi Anh mín mï nhûông túđ giíịy baơc - möơt vaơn baơc - möơt caâch thiïịt tha vađ khoan khoaâi Mùưt anh saâng lïn, nhûng líìn nađy vò vui mûđng; anh giûô chùơt vađo ngûơc tíơp giíịy baơc ýu quyâ, nhû öm möơt ngûúđi tònh nhín

Tuy víơy, luâc cuđng ăi xe trúê vïì nhađ, möơt möịi buöìn laơi ăïịn aâm aênh anh Minh buöìn ríìu, chó vađo caâi chín göî cuêa anh, noâi:

- Giaâ khöng queđ chín mađ ặúơc söị baơc nađy coâ phaêi sûúâng biïịt bao khöng!

Röìi anh tíịm tûâc thúê dađi, mùưt ăùm ăùm nhòn thùỉng ra xa nhû ăang suy nghô lung lùưm

*

* *

Ăûúơc ñt líu, töi gùơp Minh luön luön úê nhûông chöịn ùn chúi trong thađnh phöị Ăöìng tiïìn cuêa anh lađm cho anh ăaơt ặúơc moơi yâ muöịn Anh líịy tiïìn buđ ăùưp vađo caâi chöî chín queđ cuêa anh; caâi sûâc maơnh ăöìng tiïìn lađm cho anh say sûa Muöịn tíơn hûúêng nhûông caâi khoaâi laơc cuông nhû ngûúđi khaâc,Minh vung tiïìn ra khöng tiïịc

Töi ăaô coâ líìn khuýn anh nïn deđ dùơt, thò Minh coâ veê tíịm tûâc traê lúđi:

- Anh baêo töơi gò mađ khöng tiïu cho sûúâng? Mađ töi cođn giûô tiïìn lađm gò cú chûâ?

Anh tríìm ngím möơt laât röìi noâi tiïịp:

- Anh khöng biïịt, töi chúi búđi ăïí khuíy khoêa nöîi buöìn vađ ăïí qún ăi

Töi ặa mùưt nhòn caâi chín göî cuêa anh khöng traê lúđi

Mađ thûơc, trong nhûông caâch hađnh ăöơng cuêa Minh ngûúđi ta nhíơn thíịy nhû möơt caâi chua chaât, möơt nöîi cùm húđn Coâ leô anh Minh khöng tha thûâ cho söị mïơnh ăaô oaâi oùm vúâi anh nhû thïị, chó cho anh coâ tiïìn sau khi anh ăaô bõ cuơt möơt chín Nhûông cuöơc chúi búđi cuêa anh kõch liïơt nhû möơt sûơ phaên ăöơng mađ chaân naên nhû möơt vuơ tûơ tûê Hai nùm qua Ăiïìu mađ ngûúđi ta coâ thïí ăoaân trûúâc ặúơc ăaô ăïịn Phung phñ trong hai nùm, söị tiïìn möơt vaơn cuêa anh Minh khöng cođn möơt xu nhoê Anh laơi trúê laơi vúâi caâi ngheđo nađn nhû cuô, vúâi nhûông caâi thiïịu thöịn cuêa keê khöng tiïìn Nhûng tím anh ăaô rúâm maâu bõ thûúng; lođng anh bíy giúđ khöng nhû trûúâc nûôa Bíy giúđ trong lođng anh ăíìy nhûông sûơ chua chaât vađ chaân naên Caâi chaân naên sau nhûông cuöơc chúi búđi, caâi chua chaât khi nhíơn thíịy sûơ thay ăöíi cuêa lođng ngûúđi ăöịi vúâi keê coâ tiïìn vađ khöng coâ tiïìn

Töi ăïịn tòm anh Minh trong möơt cùn nhađ úê ngoaơi ö Ön laơi chuýơn cuô, töi hoêi anh möơt caâch thín míơt:

- Thïị nađo, bíy giúđ anh ăaô qún chûa?

Minh buöìn ríìu, giú caâi chín cuơt ra aânh saâng, thong thaê traê lúđi

- Khöng, noâ úê ăíy, khöng qún ặúơc

Anh noâi caê vïịt thûúng úê ngoađi hònh thïí vađ trong tím höìn

Ruât tûđ tíơp truýơn ngùưn Gioâ ăíìu muđa,

Nxb Ăúđi nay, Hađ Nöơi 1937

ĂOÂI

Möơt cún gioâ loơt vađo lađm Sinh tónh giíịc Anh ta thíịy caâi húi laơnh cuêa muđa ăöng thíịm qua líìn chùn moêng, vađ thíịy ngûúđi mïơt moêi vò suöịt ăïm ăaô co quùưp trïn chiïịc phaên göî cûâng

Sinh cuöịn chùn ngöìi díơy Thïị lađ, cuông nhû nhûông buöíi saâng khaâc möơt caâi buöìn ríìu chaân naên, nùơng nïì úê ăíu ăïịn ăeđ neân líịy tím höìn

Nhûông ăöì víơt quanh mònh íín hiïơn trong boâng töịi lúđ múđ khiïịn Sinh laơi nghô ăïịn caâi caênh ngheđo nađn khöịn khoâ cuêa chađng Möơt caâi bađn con xiïu veơo bïn goâc tûúđng, möơt caâi choông tre ăaô gíîy dùm ba nan, möơt caâi íịm tñch míịt boâng vađ míịy caâi cheân meê, nûúâc caâu vađng Trong cuđng, möơt caâi hođm da, díịu vïịt cođn laơi cuêa caâi ăúđi phong lûu ăöơ trûúâc

Tíịt caê ăöì ăaơc trong cùn phođng chó coâ thïị Mađ ăaô líu lùưm, quanh mònh Sinh víîn chó coâ nhûông thûâ ăöì töìi tađn íịy, ăaô líu lùưm, chađng ăïịn úê caâi cùn phođng töịi tùm, íím thíịp nađy Nhûông ngađy ăoâi reât khöng thïí ăïịm ặúơc nûôa Tiïịng gioâ vi vuât qua khe cûêa ban ăïm chađng nghe ăaô quen, caê ăïịn caâi mïơt moêi laê ăi vò ăoâi, chađng cuông ăaô chõu qua nhiïìu líìn röìi

Sinh thúê dađi, chađng nhúâ laơi caâi ngađy bõ sa thaêi úê súê chađng lađm, caâi gioơng noâi quaê quýịt vađ laơnh luđng cuêa öng chuê, caâi neât mùơt chaân naên thíịt voơng cuêa míịy ngûúđi anh em cuđng möơt caênh ngöơ vúâi chađng Tûđ luâc ăoâ, bùưt ăíìu nhûông sûơ thiïịu thöịn khöí súê, cho ăïịn giúđ

Möơt tiïịng guöịc ngoađi heđ lađm cho Sinh ngûêng lïn tröng ra phña cûêa: vúơ chađng vïì Nađng veân caâi mađn ăoê treo úê cûêa bûúâc vađo Sinh thoaâng tröng thíịy caâi thín hònh cuêa vúơ in roô lïn nïìn saâng, möơt caâi thín thïí maênh deê, gíìy gođ trong chiïịc aâo the moêng phong phanh Caênh tûúơng íịy lađm cho chađng xoât thûúng

Vúơ chađng ăi laơi caơnh giûúđng, ýn lùơng nhòn Sinh khöng noâi gò Sinh vúâi líịy tay nađng keâo xuöịng bïn mònh íu ýịm hoêi:

- Em ăi ăíu mađ súâm thïị?

- Em laơi ăùìng bađ Ba úê cuöịi phöị vay tiïìn

- Thïị coâ ặúơc khöng?

Vúơ Sinh nhòn chöìng, thúê dađi lùưc ăíìu:

- Ai cho chuâng mònh vay bíy giúđ? Bađ íịy cođn nhúâ ăíu ăïịn khi trûúâc víîn nhúđ vaê mònh

Sinh buöìn ríìu, noâi möơt caâch chaân naên:

- Thoâi ăúđi víîn thïị, traâch lađm gò Nhûng bíy giúđ lađm thïị nađo? Chađng nghô ăïịn caâi thaơp gaơo ăaô hïịt, mađ trong tuâi khöng cođn ặúơc möơt ăöìng xu nhoê Ăaô hai höm nay, chađng vađ vúơ chađng thöíi ùn bûôa gaơo cuöịi cuđng ăaô hai höm, caâi ăoâi lađm chađng khöịn khöí

- Lađm thïị nađo?

Vúơ chađng nhùưc laơi cíu hoêi íịy, röìi cuâi mùơt khoâc Möơt möịi tònh thûúng trađn ngíơp vađo traâi tim chađng nhû möơt lađn soâng maơnh Sinh nùưm chùơt líịy tay vúơ öm vađo lođng, ăùưm ăuöịi, thiïịt tha Chađng chó muöịn chïịt ngay luâc bíịy giúđ ăïí traânh khoêi caâi ngheđo khöịn khoâ, nùơng nïì quaâ, ăeđ úê trïn vai

*

* *

Buöíi chiïìu ăïịn ăem theo nhûông cún gioâ laơnh luđng Sinh bùưc ghïị

ra caâi hiïn nhoê trûúâc cûêa phođng tûơa vađo bao lún nhòn xuöịng dûúâi nhađ Chöî chađng thú úê lađ möơt cùn phođng heơp vađ dađi, chia lađm nhiïìu phođng Möîi gian phođng lađ möơt gia ằnh chen chuâc úê, toađn lađ nhûông ngûúđi ngheđo buön baân nhoê úê caâc núi

Giúđ nađy lađ giúđ hoơ lađm cúm Tröng thíịy hoơ tíịp níơp lađm luơng, Sinh laơi nghô ăïịn caâi bïịp nhađ mònh bíy giúđ víîn cođn tro laơnh; chađng laơi lo khöng biïịt vúơ ăi tûđ saâng ăïịn giúđ sao maôi khöng thíịy vïì, mađ vïì khöng biïịt coâ ăem caâi gò khöng, hay laơi chó möơt möịi thíịt voơng nhû nhiïìu líìn

Nghô ăïịn, Sinh laơi ăem lođng thûúng, thûúng ngûúđi ăađn bađ xûa nay víîn quen thoâi ăađi ăiïịm phong lûu, mađ bíy giúđ chõu khöí vò chađng Hai bïn gùơp gúô nhau trong möơt tiïơc rûúơu dûúâi xoâm cö ăíìu Höìi íịy, chađng cođn lađ möơt ngûúđi coâ viïơc lađm, cođn lađ möơt ngûúđi coâ lùưm tiïìn Quen biïịt nhau, röìi ýu mïịn nhau, chađng ăaô chùỉng quaên sûơ ngùn trúê cûêa nhađ líịy nađng vïì Ăöi vúơ chöìng ăaô cuđng nhau söịng nhûông ngađy sung sûúâng, aâi ín, nhûông ngađy cođn ăïí laơi trong trñ chađng möơt caâi kyê niïơm ïm ăïìm, mađ möîi khi nghô túâi, chađng khöng khoêi böìi höìi Röìi sûơ ngheđo nađn ăïịn, ăem theo nhûông caâi nhuơc nhùìn, khöí súê, ăem theo nhûông ngađy ăoâi reât

Tuy víơy, sûơ khöí súê chađng nhíơn thíịy khöng lađm cho vúơ chađng búât tònh ýu ăöịi vúâi chađng Cuông víîn nöìng nađn, ăùìm thùưm nhû xûa, caâi aâi tònh cuêa ăöi bïn chó coâ thïm mađu cay ăùưng vò xoât thûúng nhau

Caâi hònh aênh möơt thín thïí ýịu ăuöịi, maênh deê in lïn nïìn trúđi saâng buöíi súâm mai laơi thoaâng hiïơn ra trûúâc mùưt Sinh Chađng nhúâ laơi caâi thíịt voơng khöng vay ặúơc tiïìn, ăöi con mùưt buöìn ríìu, ăùưm ăuöịi nhòn chađng nhû nguơ biïịt bao nhiïu íu ýịm, bao nhiïu hy sinh Möơt cún gioâ ăïịn lađm cho Sinh thíịy laơnh buöịt túâi xûúng Chađng thíịy ăoâi, möơt sûơ ăoâi vö cuđng nhû trong ăúđi chađng chûa thíịy bao giúđ Ăoâi nhû cađo ruöơt, lađm ngûúđi chađng mïơt laê ăi, mùưt hoa lïn, tröng víơt

gò cuông lúđ múđ nhû lay ăöơng

Khi coâ ăuê ùn, ăuê mùơc, chađng khöng hïì ăïí yâ ăïịn caâi ăoâi, khöng bao giúđ nghô ăïịn Bíy giúđ chađng múâi ặúơc hiïíu biïịt caâi ăoâi nhû thïị nađo Chađng ruđng mònh khi nghô ăïịn trûúâc caâi maônh liïơt cuêa sûơ ăoâi, chađng caêm thíịy sûơ cíìn duđng cuêa thín thïí tríịn aâp ặúơc hïịt caê nhûông lïơ luíơt cuêa tinh thíìn Muđi xađo níịu ăöì ùn úê dûúâi sađn nhađ ặa lïn lađm cho chađng khoâ chõu vö cuđng Sinh cuâi ăíìu trïn bao lún nhòn xuöịng xem hoơ lađm bûôa cúm chiïìu Caâc thûâc ùn tuy tíìm thûúđng, nhûng Sinh líịy lađm laơ rùìng chađng chûa bao giúđ theđm muöịn nhûông caâi ăoâ nhû chađng theđm muöịn bíy giúđ Míịy miïịng ăíơu vađng trong chaêo múô phöìng díìn trïn ngoơn lûêa, míịy con caâ raân bùưt ăíìu cong laơi lađm cho chađng ao ûúâc ăïịn rung ăöơng caê ngûúđi

Khöng bao giúđ chađng theđm muöịn nhû bíy giúđ caâi miïịng ùn kia Trûúâc kia, khi nghe chuýơn ngûúđi ta tranh giađnh nhau vò miïịng ùn, chađng víîn móm cûúđi khinh bó Chađng cho rùìng miïịng ùn

lađ möơt sûơ khöng ăaâng kïí, chó coâ caâi thanh cao trong saơch cuêa linh höìn múâi lađ cíìn Nhûng bíy giúđ, trong caâi phuât ăoâi nađy, chađng múâi thíịy roô caâi cíìn maơnh meô cuêa miïịng ùn lađ thïị nađo

Vađ chađng, trûúâc kia phong lûu trûúêng giaê, trûúâc kia khi ăi qua ăaâm bònh dín bíín thóu vađ ngheđo nađn nađy, chađng víîn khinh bó vađ tûơ hoêi khöng biïịt hoơ söịng ăïí lađm gò, söịng ăïí mađ khöí súê, ăïí mađ ăoâi reât, khöng biïịt söịng ăöịi vúâi hoơ coâ yâ nghôa gò mađ cođn ham mï quýịn luýịn Bíy giúđ chađng laơi ao ûúâc ặúơc möơt miïịng ùn nhû hoơ ăïí söịng qua caâi ngađy reât mûúât bíy giúđ

*

* *

Möơt caâi bađn tay nheơ nhađng ăïí lïn trïn vai Sinh quay laơi; vúơ chađng tûúi cûúđi giú ra trûúâc mùơt míịy caâi goâi giíịy boâng goơn gađng saơch seô, mađ thoaâng tröng, Sinh cuông nhíơn biïịt ngay lađ nhûông thûâc

ùn ặúơc, mađ ríịt ngon, úê caâc hiïơu tíy múâi coâ Muđi thõt ûúâp vađ muđi giođ thoang thoaêng ặa qua, Sinh rung ăöơng caê tay khi líìn cúêi nhûông díy buöơc chung quanh Chađng sung sûúâng hoêi:

- ÖÌ! ÚÊ ăíu thïị nađy? Em Mai líịy tiïìn ăíu mađ mua thïị?

Mai nghe Sinh hoêi, cuâi ăíìu ăaâp:

- Anh cûâ ùn ăi ăaô! Ùn cho ăúô ăoâi röìi em kïí chuýơn cho anh nghe Thíơt lađ may quaâ, mađ caâi bađ íịy thûơc phuâc ặâc quaâ, anh aơ

- Ai thïị? Kïí ăi cho anh nghe

Mai íu ýịm nhòn chöìng:

- Khöng, anh cûâ ùn ăi ăaô kia Vûđa ùn, em seô vûđa noâi chuýơn Röìi nađng nhanh nheơn ăùơt míịy goâi giíịy lïn bađn múê nhûông túđ giíịy boâng boơc ngoađi, Sinh nhòn thíịy míịy miïịng thõt ûúâp höìng hađo, múô trùưng vađ trong nhû thuêy tinh, míịy khoanh giođ naơc mõn mađng, míịy caâi baânh tíy vađng ăoê

Mai cíịt tiïịng vui veê:

- Thïị nađy nheâ, em úê nhađ ăi cuông lađ ăi liïìu chûâ thíơt khöng biïịt ăïịn nhúđ vaê ai ặúơc Anh cođn laơ gò caâc baơn hûôu bíy giúđ; hoơ thíịy mònh ngheđo khöí, thò ai ngûúđi ta giuâp, vò coâ mong gò mònh traê laơi

ngûúđi ta ặúơc Vò thïị em cûâ lang thang ngoađi phöị, nghô luâc bíịy giúđ cûơc thín quaâ anh aơ, chó muöịn ăím ăíìu xuöịng söng cho raênh Nhûng nghô ăïịn anh, em laơi khöng ăađnh lođng May quaâ, vûđa luâc íịy laơi gùơp ngay bađ Hiïịu, möơt ngûúđi quen biïịt tûđ trûúâc Bađ tröng thíịy em vöìn vaô hoêi han nhû ngûúđi bùưt ặúơc cuêa

Mai noâi nhanh liïịn thoùưng:

- Bađ ta tûê tïị quaâ Cho em vay tiïìn, laơi cođn hûâa giuâp vöịn ăïí em buön baân nûôa Röìi nay mai, em ăi buön cau, anh nhúâ Thíơt khöng ngúđ coâ bađ biïịt thûúng ngûúđi ăïịn nhû thïị

Sinh sung sûúâng noâi;

- Nïịu khöng thò chuâng ta ăađnh nhõn ăoâi ngađy höm nay Nhûng sao em mua hoang ăïịn thïị nađy?

Mai cuâi ăíìu cûúđi, hai maâ ăoê höìng, míịy súơi toâc röịi tung trïn traân cađng tùng thïm veê kiïìu myơ cuêa nađng

- Anh khöng lo Em cođn nhiïìu tiïìn Ăíy anh xem

Nađng thođ tay vađo trong tuâi aâo, ruât ra möơt tíơp giíịy baơc, vûât ra trûúâc mùơt Sinh, röìi nhanh nheơn vui veê bûúâc vađo trong nhađ

- Anh ăúơi möơt laât, em ăi líịy dao cùưt baânh

Nađng quay lûng ăi, Sinh chúơt tröng thíịy trïn mùơt ăíịt möơt maênh giíịy gíịp rúi xuöịng ăíịt Chađng vö tònh cuâi xuöịng nhùơt lïn múê

ra ăoơc:

"Em Mai

Ăíy, anh ặa söị tiïìn anh ăaô heơn Em muöịn líịy nûôa, anh seô cho

em nöịt; nhûng thïị nađo töịi nay em cuông phaêi ăuâng heơn ăïịn ăíy, anh ăúơi"

Túđ giíịy trïn tay Sinh rúi luâc nađo chađng cuông khöng biïịt Möơt caâi sûâc nùơng nïì nhû ăeđ neân líịy quaê tim, lađm cho chađng ngûđng thúê Hònh nhû trong möơt giíy phuât, bao nhiïu caâi hy voơng sung sûúâng cuêa ăúđi chađng tan ăi míịt

Sinh tûúêng coâ thïí chïịt ngay trong luâc íịy Caâi ăau ăúân chađng caêm thíịy thíịm thña, vađ síu xa quaâ

Cođn mong gò ăoâ lađ möơt sûơ khöng thíơt, möơt giíịc möơng nûôa Khöng cođn phaêi ngúđ vûơc gò caâi söị tiïìn kia chñnh lađ caâi söị tiïìn biïn trong thû nađy Ai cho vay múâi ặúơc chûâ! Sinh nhúâ laơi nhûông ngađy ăi