MỤC TIÊU: 1/ Kiến thức: - Hiểu được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và phạm vi ứng dụng của một số cơ cấu biến đổi chuyển động thường dùng.. - Trình bày được vai trò của cơ cấu biến đổi chu
Trang 1Tiết 29
BÀI 30 : BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
A MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- Hiểu được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và phạm vi ứng dụng của một số cơ cấu biến đổi chuyển động thường dùng
- Trình bày được khái niệm biến đổi chuyển động
- Trình bày được vai trò của cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến, chuyển động quay thành chuyển động lắc
2/ Kỹ năng:
- Mô tả được cấu tạo của 1 số cơ cấu biến đổi chuyển động và trình bày được nguyên lý làm việc của 2 loại cơ cấu trên
- Liệt kê được những ứng dụng trong kỹ thuật và thực tế của 2 cơ cấu trên
3/ Thái độ:
- Nghiêm túc, cẩn thận, ham học
B CHUẨN BỊ BÀI DẠY:
- Tranh vẽ các bộ biến đổi chuyển động
- Mô hình các bộ biến đổi chuyển động
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1- Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra:
HS 1: Tại sao máy và thiết bị cần phải truyền chuyển động ? Nêu cấu tạo, nguyên tắc hoạt động, ứng dụng của truyền chuyển động ma sát
HS 2: So sánh truyền động ma sát và truyền động ăn khớp Viết tỉ số truyền của bộ truyền động
3- Bài mới:
Hoạt động 1:
Giới thiệu bài
Trang 2Từ 1 dạng chuyển động ban đầu, muốn biến thành các dạng chuyển động khác cần phải có cơ cấu biến đổi chuyển động Biến đổi chuyển động là khâu nối giữa động cơ ra các bộ phận công tác của máy Để hiểu được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và ứng dụng của 1 số cơ cấu biến đổi chuyển động thứờng dùng, chúng ta cùng nghiên cứu bài “Biến đổi chuyển động”
Hoạt động 2: Tìm hiểu tại sao cần biến
đổi chuyển động
- Cho HS quan sát H30.1 SGK và đọc các
thông tin, trả lời câu hỏi:
- Tại sao kim máy khâu chuyển động tịnh
tiến được?
- Hãy mô tả chuyển động thanh truyền, bàn
đạp, bánh đai ?
- Cơ cấu biến đổi chuuyển động là gì ?
- HS quan sát tranh và xem SGK, trả lời bằng cách điền từ vào chỗ trống SGK
I - Tại sao cần biến đổi chuyển động
a) Khái niệm:
- Cơ cấu biến đổi chuyển động
có nhiệm vụ biến đổi 1 dạng chuyển động ban dầu thành các dạng chuyển động khác, cung cấp cấp cho các bộ phận của
máy và thiết bị.
b) Phân loại:
- Biến đổi c/động tịnh tiến
- Biến đổi c/động lắc và ngược lại
Hoạt động 3: Tìm hiểu một số cơ cấu
biến đổi chuyển động
1- Biến đổi chuyển động quay thành
chuyển động tịnh tiến:
+ Yêu cầu HS quan sát H30.2 trả lời :
- Mô tả cấu tạo của cơ cấu tay quay, con
- HS quan sát tranh H30.2, tranh vẽ, nêu cấu tạo ? II- Một số cơ cấu biến đổi
chuyển động : 1- Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(cơ cấu tay quay, con trượt ) a) Cấu tạo: Hình H30.2
Trang 3- Khi tay quay 1 quay đều, con trượt 3
chuyển động như thế nào ?
- Khi nào con trượt 3 đổi hướng chuyển
động ?
- Nêu các ví dụ thực tế ứng dụng của cơ
cấu này ?
+ GV giới thiệu thêm cơ cấu khác: thanh
răng, vít đai ốc
2- Cơ cấu tay quay, thanh lắc?
- Yêu cầu HS quan sát H30.4, nêu cấu
tạo ?
- GV nêu hoạt động, dùng tranh mô tả
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi SGK ?
- Yêu cầu HS cho ví dụ ứng dụng cơ cấu
này trong thực tế
- Hoạt động: đọc thông tin SGK
- HS nêu ứng dụng
- HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi GV đặt ra
- Có thể biến chuyển động lắc của thanh lắc thành chuyển động quay được
- Máy dệt, đồng hồ
- Tay quay 1
- Con trượt 3
- Thanh truyền 2
- Giá đỡ 4
b) Hoạt động: SGK.
c) Ứng dụng: Máy khâu, máy
cưa, máy hơi nước
- Ngoài cơ cấu trên: còn có cơ cấu bánh răng, thanh răng vít, đai ốc
2- Biến đổi chuyển động quay
thành chuyển động lắc (cơ cấu
tay quay- thanh lắc ).
a) Cấu tạo: Hình H30.4
- Tay quay 1
- Thanh lắc 3
- Thanh truyền 2
- Giá đỡ 4
b) Nguyên tắc: SGK
- Tay quay 1 quay quanh trục A thông qua thanh truyền 2 làm thanh lắc 3 lắc qua lại quanh trục
D giá đỡ 4
c) Ứng dụng: Máy dệt máy
khâu, máy xe tự đẩy
Trang 44/ Tổng kết bài học:
- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần ghi nhớ
- Yêu cầu HS tìm hiểu những cơ cấu biến đổi chuyển động khác mà em biết trong thực tế
- Tìm thêm ví dụ về biến đổi chuyển động
5/ Hướng dẫn tự học:
* Bài vừa học:
- Học thuộc bài, trả lời các câu hỏi ở cuối bài
- Đọc phần ghi nhớ ở cuối bài
- Sưu tầm thêm các cơ cấu biến đổi chuyển động
* Bài sắp học:
- Đọc trước bài thực hành “Truyền và biến đổi chuyển động”
- Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành như mục III trang 108 SGK; các thiết bị như ở mục I trang 108 SGK