tiet 64.Đối thoại...trong văn bản tự sự

đối thoại, độc thoại Và độc thoại nội tâm Trong văn bản tự sự... ?Em có nhận xét gì về kết cấu ngữ pháp của những lời độc thoại nội tâm so với lời đối thoại.. Những lời độc thoại, độc t

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG

TrườngưTHPT:ưưCanhưTân

Giáoưviên:ưNguyễnưThuưHồng

đối thoại, độc thoại

Và độc thoại nội tâm

Trong văn bản tự sự.

A.ưBàiưhọc:ưTìmưhiểuưyếuưtốưđốiưthoại,ưđộcưthoạiư vàưđộcưthoạiưnộiưtâmưtrongưvănưbảnưtựưsự.

ưư1.ưVíưdụ:ưư(sgkư176-177)ưưưưư

Tiếtư64:

( 1 ) Có người hỏi

( 2 ) - Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?

( 3 ) - ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!

( 4 ) Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,

vươn vai nói to:

( 5 ) - Hà, nắng gớm, về nào…

(6) Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng (7) Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo ( 8 ) Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú:

(9) -Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! ( 10) Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt được người

ta còn thương ( 11) Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát !

( 12) Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi ( 13 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.

(14) Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.

(15) Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra ( 16) Chúng nó là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? ( 17) Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ?

(18) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 19) Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :

(20) - Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này? ( Làng, Kim Lân )

2 NhËn xÐt:

? H·y cho biÕt néi dung cña ®o¹n trÝch?

ThÓ hiÖn t©m tr¹ng cña «ng Hai khi nghe tin lµng Chî DÇu cña «ng theo giÆc

( 1 ) Cú người hỏi:

( 2 ) - Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?

( 3 ) - ấy thế mà bõy giờ đổ đốn ra thế đấy!

 Đốiưthoại

? Câu (2) và câu (3) là lời của ai nói với ai?

? Tham gia câu chuyện có ít nhất mấy ng ời?

? Dấu hiệu nào cho ta biết đó là một cuộc trò

chuyện, trao đổi?

? Có mấy l ợt lời?? Hình thức của câu (2) và (3) có gì đáng l u ý?

? Em hiểu thế nào là đối thoại?

- Là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc

? Cần có những điều kiện nào để đối thoại diễn ra?

-Phải Có hoàn cảnh giao tiếp

-Có sự hiện diện của ng ời tham gia giao tiếp (hai

ng ời trở lên)

- Giữa hai ng ời phải có nhu cầu trao đổi thông tin

Đoạn trích Thoắt trông nàng đã chào th a:

“Tiểu th cũng có bây giờ đến đây!

Đàn bà đễ có mấy tay,

Đời x a mấy mặt đời này mấy gan!

Dễ dàng là thói hồng nhan, Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều.”

Hoạn Th hồn lạc phách xiêu, Khấu đầu d ới tr ớng liệu điều kêu ca.

Rằng : “Tôi chút phận đàn bà, Ghen tuông thì cũng ng ời ta th ờng tình…”

(Trích truyện Kiều của Nguyễn Du)

L u ý:

Có tr ờng hợp đối thoại đ ợc thay bằng dấu ngoặc

kép.

b Câu : (5) “- Hà, nắng gớm, về nào ”

? Câu “- Hà, nắng gớm, về nào ” ông Hai nói với ai?

? Đây có phải lời đối thoại không?

? Vì sao?

-không h ớng vào một đối t ợng cụ thể nào

-Không liên quan đến chủ đề của những ng ời

xung quanh đang nói-> Sau câu nói đó chẳng ai

đáp lại

- Nói bâng quơ để rút lui

? Trong đoạn trích còn có câu nào nh vậy không?

? Về hình thức hai câu này có gì giống câu (2),(3)?

? Nó khác với câu (2), (3) ở đâu?

 độcưthoại

? Độc thoại là gì?

- Lời của một ng ời nào đó nói với chính mình hoặc

nói với ai đó trong t ởng t ợng, phát thành lời

? Dấu hiệu hình thức của lời độc thoại?

- phía tr ớc lời thọai có gạch đầu dòng

(20) - Chỳng bay ăn miếng cơm hay miếng gỡ vào

mồm mà đi làm cỏi giống Việt gian bỏn nước để nhục nhó thế này?

? Câu này ông Hai nói với ai?

? Điều kiện để có lời độc thoại?

- Hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có nhu cầu bộc lộ tình cảm

( 16) Chỳng nú là trẻ con làng Việt gian đấy ư ?

(17) Chỳng nú cũng bị người ta rẻ rỳng hắt hủi đấy ư ?

(18) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu …

c Câu (16), (17), (18)

? Đây là lời của ai hỏi ai?

? Tr ớc những câu này có dấu gạch ngang không?

? Những câu này có đ ợc phát thành tiếng không?

 độcưthoạiưnộiưtâm.

? Thế nào là độc thoại nội tâm?

-Là lời độc thoại nh ng không phát ra thành tiếng

- không có gạch đầu dòng tr ớc lời thoại

?Em có nhận xét gì về kết cấu ngữ pháp của

những lời độc thoại nội tâm so với lời đối thoại?

Cấu trúc ngữ pháp phức tạp, câu văn dài, cấu trúc

nhiều tầng bậc, các kiểu câu đan xen

( 2 ) - Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?

( 3 ) - ấy thế mà bõy giờ đổ đốn ra thế đấy!

(20) - Chỳng bay ăn miếng cơm hay miếng gỡ vào

mồm mà đi làm cỏi giống Việt gian bỏn nước để nhục nhó thế này?

d Tác dụng:

? Những lời đối thoại trên có tác dụng gì?

? Những lời độc thoại, độc thoại nội tâm có tác dụng nh thế nào?

Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.

Đối thoại là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc

nhiều người Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp ( Mỗi

lượt lời là một gạch đầu dòng )

Độc thoại là lời của một người nào đó nói với chính mình

hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng Trong văn bản

tự sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu dòng; còn khi không thành lời thì không

có gạch đầu dòng Trường hợp sau còn gọi là độc thoại

3 Ghi nhí:

- Nói một mình, với chính mình, thành lời

- Nói một mình không thành lời

DÊu

đầu dòng giữa lời trao

và lời đáp

- Có gạch đầu

dòng

? Những lời đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là lời của nhân vật hay tác giả?

Giống nhau: Đều là lời của nhân vật

B.ưLuyệnưtập:

Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong

đoạn trích sau đây :

Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm thường ngày

- Tôi thấy người ta đồn…

Ông lão gắt lên :

- Biết rồi!

Bà Hai nín bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt.

( Làng)

Tác dụng : Với hình thức đối thoại trên, tác giả đã làm

2 Bµi tËp 2:Cho ®o¹n trÝch sau:

Trong giê kiÓm tra to¸n, Hµ gäi t«i:

-Mai ¬i! Xong bµi ch a? Cho m×nh xem bµi.

? Hãy xác định những lời đối thoại có trong

đoạn văn trên?

2 Bµi tËp 2:Cho ®o¹n trÝch sau:

Trong giê kiÓm tra to¸n, Hµ gäi t«i:

-Mai ¬i! Xong bµi ch a? Cho m×nh xem bµi.

? Hãy thêm yếu tố độc thoại nội tâm vào cuối đoạn văn sao cho hợp lí?

tại sao Hà lại giận mình nhỉ? Mình làm thế là tốt cho Hà mà Hà ơi!Rồi cậu sẽ hiểu mình

Chọn câu trả lời đúng và đủ nhất

1. Trong văn bản tự sự, đối thoại, độc thoại và độc

thoại nội tâm là những hình thức ngôn ngữ nào?

A Ngôn ngữ tác giả

B Ngôn ngữ nhân vật

2 Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là:

A Những hình thức miêu tả ngoại hình nhân vật

B Những hình thức miêu tả tính cách nhân vật

C Những hình thức thể hiện nhân vật trong tác phẩm tự sự

D Những hình thức nghệ thuật tu từ

-Häc thuéc ghi nhí.-Xem lai néi dung bµi+ lµm bµi tËp 2.

- ChuÈn bÞ bµi

“luyÖn nãi ”