Thảo luận nhóm: Hình thức độc thoại và độc thoại nội tâm có tác dụng ntn trong việc thể hiện diễn biến tâm lí của nhân vật ông Hai?. • Tác dụng: Làm nổi bật tâm trạng đau khổ, dằn [r]
Trang 1VB TỰ SỰ
SỰ VIỆC
NHÂN VẬT
TÌNH HUỐNG LỜI KÊ
LAI LỊCH
NGOẠI HÌNH
HÀNH ĐỘNG
NGÔN NGƯ
Đối thoại
Độc thoại
Độc thoại nội tâm
Trang 2Cú người hỏi:1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- Ấy thế mà bõy giờ đổ đụ́n ra tế ấy!( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )
- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 ) Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.( 7 ) Ông nghe rõ cái giọng
chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8)Cha mẹ tiên s nhà chúng nó !
( 9 ) Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống
mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian
Trang 3* Ví dụ: Đoạn văn sau:
Có ng ời hỏi: ( 1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )
- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 ) Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.( 7 )Ông nghe rõ cái giọng
chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8)Cha mẹ tiên s nhà chúng nó !
( 9 ) Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống
mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian
đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )
Trang 4
Câu hỏi thảo luận : Em hãy cho biết hình thức đối thoại trong ba câu đầu có tác dụng nh thế nào trong việc thể hiện không khí của câu chuyện và thái độ của những ng ời tản c trong buổi tr a mà ông Hai gặp họ ?
Đáp án
- Tạo cho câu chuyện có không khí gần gũi thật nh trong cuộc sống đang diễn ra, làm cho ng ời đọc có cảm giác nh đang chứng kiến toàn bộ câu chuyện của ng ời đàn bà tản c
- Thể hiện thái độ căm tức của những ng ời tản c đối với dân làng chợ Dầu.
- Là xuất phát điểm để nhân vật chính tự bộc lộ tâm trạng.
Trang 5* Ví dụ: Đoạn văn sau:
Có ng ời hỏi: ( 1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )
- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 ) Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.( 7 )Ông nghe rõ cái giọng
chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8)Cha mẹ tiên s nhà chúng nó !
( 9 ) Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống
mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian
đấy ? ( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )
Trang 6So sánh đối thoại và độc thoại
• Giống nhau: Đều có gạch đầu dòng.
• Khác nhau:
- Đối thoại: Là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai người hoặc nhiều người.
- Độc thoại: Là lời của người nào đó nói với chính
mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tưởng.
Trang 7* Đoạn văn:
Có ng ời hỏi: ( 1 )
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng,
v ơn vai nói to: (4 )
- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 )Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo ( 7 ) ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8 )
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! ( 9 ) Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng.(10)Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !(11)
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi ( 12 )Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.( 13) Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đúa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )
Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra (15 ) Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? ( 16 )Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu… ( 18 ) Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :( 19 )
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )
Trang 8Hãy so sánh điểm giống và khác giữa độc thoại và độc thoại nội tâm ?
•Giống : đều là lời của một người nào đó nói với chính mình
hoặc ai đó trong tưởng tượng
•Khác :
Độc thoại Độc thoại nội tâm
- Nói thành lời - Không thành lời ( suy nghĩ ).
đầu dòng
Trang 9Thảo luận nhóm: Hình thức độc thoại và độc thoại nội tâm có tác dụng ntn trong việc thể hiện diễn biến tâm lí của nhân vật ông
Hai?
• Tác dụng: Làm nổi bật tâm trạng đau khổ, dằn vặt, day dứt âm thầm của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo Pháp.
• Lưu ý
• - Khi sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc
thoại nội tâm phải phù hợp với tình huống truyện, hoàn cảnh và tính cách nhân vật
• - Khi cần diễn tả những tâm sự chân thực của
nhân vật có thể dùng ngôn ngữ độc thoại Song
để thể hiện những trăn trở, day dứt, những trạng thái phức tạp, tinh tế nhất của đời sống tâm hồn nhân vật thì phải cần đến hình thức độc thoại nội tâm.
Trang 10Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích sau đây : Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm
cái giọng rì rầm, rì rầm th ờng ngày
- Này, thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên gi ờng không nói gì.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Gì?
Ông lão khẽ nhúc nhích.
- Tôi thấy ng ời ta đồn…
Ông lão gắt lên :
Trang 11-Lời bà Hai - Lời ụng Hai
- Này thầy nú à!
- Thầy nú ngủ rồ à?
- Tụi thấy người ta đồn…
- .
- Gỡ?
- Biết rồi !
tâm trạng buồn bã, đau khổ và thất vọng của ông Hai trong cái
đêm nghe tin làng mình theo giặc.
Trang 12L u ý: Đoạn văn này cho ta thấy cuộc đối thoại diễn ra không bình th ờng:
- Bà Hai có 3 l ợt lời, mà ông Hai chỉ có 2 l ợt lời( 2 lời đáp).
- Thái độ của bà Hai còn rụt rè khi muốn chia sẻ cùng chồng nh ng ông Hai thì buồn chán, tâm trạng của ông từ chỗ không muốn trả lời rồi gắt lên và thể hiện sự bức xúc.
2 Bài tập 2:
Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm.
Gợi ý: có thể lựa chọn một trong các đề tài sau :
+ Tình bạn + Mẹ
+ Học tập + Thầy cô
Trang 13Đoạn văn tham khảo.
…Trong giờ kiểm tra Toán –Hà gọi tôi:
-Mai ơi!Xong bài chưa? Cho mình xem bài với
-Cậu tự làm đi- Tôi trả lời.Nói rồi tôi tập trung làm bài Hà gọi tôi vài ba lần nữa nhưng tôi im lặng.Thực lòng tôi muốn để Hà tự vươn lên bằng khả năng của mình.Tan buổi học,Hà gặp tôi giận dỗi: “Bảo đưa bài cho tớ sao cậu không đưa?đồ ích kỉ.” Dứt lời, Hà bỏ đi chỗ khác Còn tôi… Tôi đứng lại một mình với bao cảm xúc khó tả.Tại sao Hà lại giận mình nhỉ? Mình làm thế là tốt cho Hà mà.Tôi muốn nói với Hà rằng:
- Hà ơi!Rồi cậu sẽ hiểu mình