DUNG DỊCH THẬT: Là hệ thống phân tán phân tử và có những đặc trưng sau: - Tồn tại ái lực giữa các phân tử - Quá trình hình thành dung dịch là quá trình tự phát - Không thay đổi nồng độ
Trang 1TR ƯỜ NG Đ I H C L C H NG Ạ Ọ Ạ Ồ KHOA CÔNG NGH HÓA – TH C Ệ Ự
PH M Ẩ
Đ tài 6: ề DUNG D CH POLYMER Ị
GVHD: Th.S CAO VĂN DƯ
Danh sách nhóm:
1 Nguy n Th Xuân L c ễ ị ộ
2 Ph m Thái Long ạ
3 H Đ c Long ồ ứ
4 V ng Đình Lu t ươ ậ
5 Ph m Anh Tu n L p: 05H1 MSSV: D05202077 ạ ấ ớ
Trang 2NỘI DUNG:
I Giới thiệu chung về dung dịch
II Sự trương và hòa tan của dung dịch
polymer
III Ứng dụng
Trang 3I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ DUNG DỊCH:
1 DUNG DỊCH LÝ TƯỞNG:
Là dung dịch mà khi hình thành thì nhiệt của dung dịch bằng không do năng
lượng tương tác giữa tất cả các phân tử bằng
nhau
Trang 42 DUNG DỊCH THẬT:
Là hệ thống phân tán phân tử và có
những đặc trưng sau:
- Tồn tại ái lực giữa các phân tử
- Quá trình hình thành dung dịch là quá trình tự phát
- Không thay đổi nồng độ theo thời gian
- Đồng nhất.
Trang 5 Dung dịch polymer :
Dung dịch polymer là hệ gồm polymer
và hợp chất thấp phân tử Hợp chất thấp
phân tử đóng vai trò là dung môi, polymer là chất hòa tan Có các tính chất đặc trưng sau:
- Trương rồi mới hồi tan
- Độ nhớt cao
- Khuếch tán chậm
- Không có khả năng chui qua màng bán
thấm
Trang 6II.NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN
CỦA DUNG DỊCH POLYMER.
1 Đ c tr ng đ ng h c c a dung ặ ư ộ ọ ủ
d ch polymer: ị
Trong dung d ch polymer các quá trình x y ị ả
ra r t ch m ấ ậ
Khi nghiên c u dung polymer đ xác đ nh ứ ể ị đúng tính ch t c a nó c n nghiên c u s bi n đ i ấ ủ ầ ứ ự ế ổ
tính ch t theo th i gian ấ ờ
Trang 72 S tr ự ươ ng và hòa tan c a ủ
polymer:
Tr ng là quá trình xâm nh p ươ ậ
c a các phân t dung môi vào trong ủ ử
polymer có kh i l ng phân t l n s ố ượ ử ớ ự
tr ng liên quan t i s chuy n ch ươ ớ ự ể ổ
c a m ch polyme, nghĩa là có s thây ủ ạ ự
đ i c u trúc c a nó, làm tăng th tích ổ ấ ủ ể
c a m u, không x y ra s phân c t ủ ẫ ả ự ắ
các liên k t d c theo m ch mà ch phá ế ọ ạ ỉ
h y các liên k t gi a các m ch cao ủ ế ữ ạ
phân t ử
Trang 8Hòa tan:
Sau quá trình trương là quá trình tan của polymer Quá trình này xảy ra theo
phương trình nhiệt động học với sự giảm
năng lượng tự do
Trang 9Tr ươ ng không gi i h n: ớ ạ
Các m ch polymer tách r i nhau và chuy n ạ ờ ể
d i cùng v i phân t c a ch t l ng th p phân ờ ớ ử ủ ấ ỏ ấ
t ử
Tr ươ ng có gi i h n: ớ ạ
Là quá trình tác d ng t ng h c a polymer ụ ươ ỗ ủ
v i ch t l ng th p phân t Quá trình đ c ớ ấ ỏ ấ ử ượ
gi i h n b ng giai đo n polymer h p th ớ ạ ằ ạ ấ ụ
dung môi.
Trang 103 Các yếu tố ảnh hưởng tới sự trương và
hòa tan của polymer.
a Bản chất của polymer và dung môi:
Polymer phân cực mạnh sẽ trương và hòa
tan trong dung môi phân cực mạnh
Polymer phân cực trung bình sẽ trương và
hòa tan trong dung môi phân cực trung bình
Polymer phân cực yếu sẽ trương và hòa tan
trong dung môi phân cực yếu Tuy nhiên
polymer phân cực mạnh chỉ trương một
phần trong dung môi phân cực mạnh vì
polymer này có mạch phân tử cứng
Trang 11
Polymer phân c c y u s tr ng và hòa ự ế ẽ ươ
tan trong dung môi phân c c y u Tuy ự ế
nhiên polymer phân c c m nh ch tr ng ự ạ ỉ ươ
m t ph n trong dung môi phân c c m nh ộ ầ ự ạ
vì polymer này có m ch phân t c ng ạ ử ứ
Ví dụ: polystyrene (PS) không tan trong nước và
rượu nhưng tan tốt trong benzene và toluene
Polymethylmethacrylate (PMMA) không tan
trong nước và hydrocarbon mà chỉ tan tốt trong
dichloethan Polycloren không trương và không
tan trong nước mà trương giới hạn trong xăng và
tan tốt trong dicloethan và bebzen…
Trang 12b Kh i l ố ượ ng phân t polymer ử :
Kh i l ng phân t càng l n, t c là ố ượ ử ớ ứ
chi u dài m ch càng l n thì năng ề ạ ớ
l ng t ng tác gi a các m ch càng ượ ươ ữ ạ
l n, cho nên mu n tách r i các m ch ớ ố ờ ạ dài v i nhau c n tiêu t n năng ớ ầ ố
l ng l n Vì v y, khi tăng kh i ượ ớ ậ ố
l ng phân t c a polymer thì đ ượ ử ủ ộ
hoà tan gi m.ả
Trang 13c Thành phần hóa học của polymer:
Tính tan của những polymer có nhóm chức phụ thuộc vào bản chất nhóm chức và
số lượng nhóm chức
Ví dụ: Triaxetatxenlulozơ tan trong
CH2Cl2, CH3COOH, không tan trong
hydrocacbon, chỉ trương hạn chế trong
axeton và ete Axetat xenlulozơ chứa 54 ÷
57% nhóm axetat tan không giới hạn trong
axeton và ete Nitrat xenlulo chứa 10 – 12%
N tan tốt trong axeton, trong khi trinitrat
xenlulozơ chỉ trương hạn chế
Trang 14d Cấu trúc tinh thể:
Polymer tinh thể hoà tan kém xa so với polymer vô định hình vì trong cấu trúc
của polymer tinh thể các mạch phân tử đã
được định hướng và lực tác dụng tương hỗ
giữa chúng rất lớn Muốn tách các mạch ra
với nhau cần tiêu tốn năng lượng rất lớn
Trang 15e Nhiệt độ:
Phần lớn polymer, độ hoà tan tăng khi tăng nhiệt độ Một số loại polymer mạch
thẳng trương có giới hạn, khi đốt nóng lại
có khả năng trộn lẫn không giới hạn với
chất lỏng thấp phân tử
Trang 16f Liên kết cầu nối hóa học:
Sự tồn tại các liên kết cầu (liên kết ngang) giữa các mạch phân tử polymer ngăn cản việc tách các mạch phân
tử rời xa nhau và do đó khó chuyển vào dung dịch
Polymer mạch không gian không hoà tanVợi polymer có lượng liên kết ngang không lớn có thể trương tới hạn.
Ví dụ: nhựa phenol – formandehyt loại rezolic cấu
tạo mạch thẳng tan tốt trong axeton, rượu Loại rezitol chỉ trương giới hạn, còn loại rezit mất hẳn tính trương.
g Độ mềm dẻo củadung dịch polymer:
Polymer càng mềm dẻo thì càng dễ hòa tan, đối với những polymer mạch cứng tốc độ hòa tan sẽ giảm.
Trang 174 Solvat hóa và s k t h p trong ự ế ợ dung d ch polymer: ị
Solvat hóa trong dung d ch polymer đ c ị ượ
gây ra b i s tác d ng t ng h gi a các ở ự ụ ươ ỗ ữ
đ i phân t v i các phân t c a dung môi ạ ử ớ ử ủ
và hình thành các m i liên k t t g đ i ố ế ươ ố
b n ề
Trang 18III.ỨNG DỤNG:
Dung dịch polymer được ứng dụng trong
một số nghành sau:
Hòa tan polymer trong ngành sơn, hòa tan polymer làm keo dán, tạo môi trường phân tán cho phản ứng tổng hợp polymer
Trang 19Dung dịch polyme cũng được ứng dụng vào
một số nghành công nghệ cao như:
Làm chip Người ta có thể in chip chất dẻo
lên các mặt hàng tiêu dùng như áo phông, vỏ
hộp đồ uống và hộp thực phẩm để hiển thị
những thông tin liên quan
Dung d ch gi thành vách h đào là ị ữ ố
lo i dung d ch làm nhi m v thay th ạ ị ệ ụ ế
ch cho đ t đ c l y ra kh i h đào, ỗ ấ ượ ấ ỏ ố
chúng ph i có kh năng t o màng keo ả ả ạ
(t l keo > 95%) ph lên b m t thành ỉ ệ ủ ề ặ
đ t h đào nh m tăng tính n đ nh c a ấ ố ằ ổ ị ủ thành vách h đào…… ố
Trang 20TÀI LIỆU THAM KHẢO:
Giáo trình Hóa Lý Polyme - Phan Thanh Bình- Đại Học
Quốc Gia TP Hồ Chí Minh- Trường Đại Học Quốc Gia
Nguyễn Hữu Niếu, Trần Vĩnh Diệu, Hóa lý Polyme, NXB
Đại học Quốc Gia TPHCM, 2004
Đỗ Quang Minh, Hóa học chất rắn, NXB Đại học Quốc Gia
TPHCM, 2005