BÀI 47 ĐẠI NÃO

GV hửụựng daón hoùc sinh quan saựt hỡnh 47.3 ?.Moõ taỷ caỏu taùo trong cuỷa ủaùi naừo?. Tỡm hiểu sửù phaõn vuứng chửực naờng cuỷa ủaùi naừo : 20’ GV yeõu caàu hoùc sinh ủoùc thoõng tin v

Tuần 26 Ngày soạn: 15/02/211

Bài 47 ĐẠI NÃO I/ Mục tiêu :

1/Kieỏn thửực:

- Nờu rừ cấu tạo của đại nóo, đặc biệt là vừ nóo thể hiện sự tiến hoỏ hơn thỳ.

- Xỏc định được cỏc vựng chức năng của vỏ nóo

-Xỏc định được đại nóo trờn mụ hỡnh

2/ Kyừ naờng:

-Rốn kĩ năng thảo luận nhúm, tỡm tũi và nghiờn cứu thụng tin

-Rốn kĩ năng quan sỏt trờn mụ hỡnh

3 / Thaựi ủoọ :

Giaựo duùc yự thửực baỷo veọ boọ naừo

II/ Chuaồn bũ:

1/ Giaựo vieõn: Tranh phoựng to hỡnh 47.1 ; 47.2 ; 47.3 ; 47 4

Moõ hỡnh boọ naừo thaựo laộp

III/ Tieỏn trỡnh baứi hoùc:

1/ OÅn ủũnh lụựp:1’

2 / Kiểm tra baứi cuừ : 5’

? Caỏu taùo cuỷa truù naừo, naừo trung gian, tieồu naừo?

?.Chửực naờng cuỷa truù naừo, naừo trung gian, tieồu naừo

3 / Bài mới :1’

Mụỷ baứi : Não là trung ơng thần kinh điều khiển các hoạt động của cơ thể Vậy

não có cấu tạo và chức năng gì?

Hoaùt ủoọng 1 : Caỏu taùo cuỷa ủaùi naừo :13’

GV yeõu caàu hoùc sinh

quan saựt hỡnh 47.1à 47.3

?.Xỏc ủũnh vũ trớ cuỷa ủaùi

naừo ?

?.Thaỷo luaọn nhoựm hoaứn

thaứnh baứi taọp ủieàn tửứ

Hoùc sinh quan saựt kyừ hỡnh vụựi chuự thớch keứm theo à tửù thu nhaọn thoõng tin và xỏc định đại nóo trờn mụ hỡnh

+Vũ trớ : phớa treõn naừo trung gian , ủaùi naừo raỏt phaựt trieồn

+ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy :

I Caỏu taùo cuỷa ủaùi naừo

1 Hỡnh daùng caỏu taùo ngoaứi :

-Raừnh lieõn baựn caàu chia ủaùi naừo laứm 2 nửaỷ -Raừnh sau chia baựn caàu naừo làm 4 thuứy ( traựn , ủổnh , chaồm , thaựi dửụng )

-Khe vaứ raừnh taùo thaứnh

GV yeõu caàu hoùc sinh

quan saựt laùi hỡnh 47.1 vaứ

2 :

? Nờu cấu tạo ngoài của

Đại nóo?

GV hửụựng daón hoùc sinh

quan saựt hỡnh 47.3

?.Moõ taỷ caỏu taùo trong cuỷa

ủaùi naừo ?

GV hoaứn thieọn laùi kieỏn

thửực

GV cho hoùc sinh giaỷi

thớch hieọn tửụùng lieọt nửa

ngửụứi

1 – khe ; 2 – raừnh ; 3 – traựn ; 4 – ủổnh ; 5 – Thuứy thaựi dửụng ; 6 – chaỏt traộng

+Gồm: Raừnh lieõn baựn caàu chia ủaùi naừo laứm 2 nửaỷ, Raừnh sau chia baựn caàu naừo làm 4 thuứy ( traựn , ủổnh , chaồm , thaựi dửụng ), Khe vaứ raừnh taùo thaứnh khuực cuoọn naừo

à taờng dieọn tớch beà maởt naừo

Hoùc sinh quan saựt hỡnh

à moõ taỷ ủửụùc : Vũ trớ vaứ ủoọ daứy cuỷa chaỏt xaựm vaứ chaỏt traộng

+Gồm: Chaỏt traộng ( trong), Chaỏt xaựm ( ngoaứi )

Hs ghi nhận

khuực cuoọn naừo à taờng dieọn tớch beà maởt naừo

2 Caỏu taùo trong :

-Chaỏt xaựm ( ngoaứi ) : laứm thaứnh voỷ naừo daứy 2- 3mm goàm 6 lụựp

-Chaỏt traộng ( trong) : laứ caực ủửụứng thaàn kinh Haàu heỏt caực ủửụứng naứy baột cheựo ụỷ haứnh tuỷy hoaởc tuỷy soỏng

Hoạt động 2 Tỡm hiểu sửù phaõn vuứng chửực naờng cuỷa ủaùi naừo : 20’

GV yeõu caàu hoùc sinh ủoùc

thoõng tin vaứ quan saựt

hỡnh 47.4.Thảo luận với

nội dung: 3’

? Hoàn thành bài tập

trang 149

GV ghi keỏt quaỷ cuỷa caực

nhoựm leõn baỷng

? Trình bày các vùng

chức năng của vỏ đại não?

So sánh với sự phân vùng

ở não động vật?

Caự nhaõn tửù thu nhaọn thoõng tin à trao ủoồi nhoựm à traỷ lụứi

+a3, b4 , c6 , d7, e 5 G8, h2, i 1

Hs nhận xột bổ sung

+ Voỷ naừo coự nhieàu vuứng , moói vuứng coự teõn goùi vaứ chửực naờng rieõng :

II Sửù phaõn vuứng chửực naờng cuỷa ủaùi naừo :

-Voỷ ủaùi naừo laứ trung ửụng thaàn kinh cuỷa caực phaỷn xaù coự ủieàu kieọn -Voỷ naừo coự nhieàu vuứng , moói vuứng coự teõn goùi vaứ chửực naờng rieõng

-Vuứng chửực naờng chổ coự

ụỷ ngửụứi : +Vuứng caỷm giaực +Vuứng vaọn ủoọng

Gv :Ở người và động vật

điều cú:

+Vuứng caỷm giaực

+Vuứng vaọn ủoọng

+Vuứng thũ giaực

+Vuứng thớnh giaực

Ở động vật khụng cú:

+Vuứng vaọn ủoọng ngoõn

ngửừ

+Vuứng hieồu tieỏng noớ

+Vuứng hieồu chửừ vieỏt

Keỏt luaọn chung : Hoùc

sinh ủoùc khung ghi nhụự

SGK

Vuứng caỷm giaực, Vuứng vaọn ủoọng, Vuứng thũ giaực,

Vuứng thớnh giaực, Vuứng vaọn ủoọng ngoõn ngửừ, Vuứng hieồu tieỏng núi Vuứng hieồu chửừ vieỏt

Hoùc sinh ghi nhận

+Vuứng thũ giaực +Vuứng thớnh giaực +Vuứng vaọn ủoọng ngoõn ngửừ

+Vuứng hieồu tieỏng noớ +Vuứng hieồu chửừ vieỏt

4 Kiểm tra đánh giá (4’)

- Trình bày hình dạng, cấu tạo ngoài của đại não?

- Trình bày cấu tạo trong của đại não?

5 Dặn dò (1’)

- Học bài

- Đọc mục: Em có biết

- Chuẩn bị bài mới: Tỡm hiểu cấu tạo hệ thần kinh sinh dưỡng

Bài 48 HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG I/ Muùc tieõu:

1/Kieỏn thửực:

- Phõn biệt được phản xạ sinh dưỡng và phản xạ vận động.

- Phõn biệt được bộ phận giao cảm và đối giao cảm về cấu tạo và chức năng -Trỡnh bày sơ lược chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

2/ Kyừ naờng:

- Phaựt trieồn kyừ naờng quan saựt , so saựnh vaứ phaõn tớch hỡnh

-Kyừ naờng hoaùt ủoọng nhoựm

3 / Thaựi ủoọ :

Giaựo duùc yự thửực baỷo veọ heọ thaàn kinh à ủoọi muừ hieồm

II/ Chuaồn bũ:

Gv :Tranh phoựng to hỡnh 48.1 ; 48.2 ; 48.3

Bảng phụ :

Đặc điểm Cung phản xạ vận động Cung phản xạ sinh dưỡng

Cấu

tạo

-Trung ương

-Hạch TK

-Đường hướng

tâm

-Đường li tâm

-Chất xám : Đại não và tủy sống

-Không có -Từ cơ quan thụ cảm à trung ương

-Đến thẳng cơ quan phản ứng

-Chất xám : trụ não và sừng bên tủy sống

-Có -Từ cơ quan thụ cảm à trung ương

- Qua : Sợi trước hạch và sợi sau hạch

-Chuyển giao ở hạch thần kinh

Chức năng Điều khiển hoạt động cơ vân

( có ý thức ) Điều khiển hoạt động nội quan ( không có ý thức )

III/ Tiến trình bài học:

1/ Ổn định lớp:1’

2 / Kiềm tra bài cũ :5’

? Trình bày cấu tạo và chức năng đại não ?

3 / Bài mới: 1’

Mở bài : Xét về chức năng hệ thần kinh được phân chia như thế nào ?

Hoạt động 1 Cung phản xạ sinh dưỡng 10’

GV yêu cầu học sinh

quan sát hình 48.1

? Mô tả đường đi của

xung thần kinh trong

cung phản xạ của hình

A và B ?

?.Trung khu của các

phản xạ vận động và

phản xạ sinh dưỡng nằm

ở đâu ?

Hs vận dụng kiến thức đã có kết hợp quan sát hình à nêu được đường

đi của xung thần kinh trong cung phản xạ vận động và cung phản xạ sinh dưỡng

+ Phản xạ vận động: từ

cơ quan thụ cảm à trung ươngà Đến thẳng cơ quan phản ứng

+ Phản xạ sinh dưỡng: Từ

cơ quan thụ cảm à trung ương àQua : Sợi trước hạch và sợi sau hạch àChuyển giao ở hạch thần kinh àĐến thẳng

cơ quan phản ứng

I Cung phản xạ sinh dưỡng :

- Trung khu nằm trong trụ não, sừng bên tuỷ sống

- Xung thần kinh được chuyển qua hạch giao cảm

- Điều khiển hoạt động

nội quan

?.So sánh cung phản xạ

vận động và cung phản xạ

sinh dỡng?

Hoaứn thaứnh phieỏu hoùc

taọp vaứo vụỷ

GV gaộn baỷng phuù Hs leõn

laứm

Gv choỏt laùi kieỏn thửực

+Trung khu cuỷa phaỷn xaù vaọn ủoọng naốm ụỷ tuyỷ soỏng, coứn phaỷn xaù sinh dửụừng naốm ụỷ tuyỷ soỏng vaứ truù naừo

Caực nhoựm caờn cửự vaứo ủửụứng ủi cuỷa xung thaàn kinh trong hai cung phaỷn xaù vaứ hỡnh 48.1 ,2à thaỷo luaọn nhoựm hoaứn thaứnh baỷng

ẹaùi dieọn nhoựm baựo caựo, boồ sung

Bảng phụ

ẹaởc ủieồm Cung phaỷn xaù vaọn ủoọng Cung phaỷn xaù sinh dửụừng

Caỏu

taùo

-Trung ửụng

-Haùch TK

-ẹửụứng

hửụựng taõm

-ẹửụứng li taõm

-Chaỏt xaựm : ẹaùi naừo vaứ tuỷy soỏng

-Khoõng coự -Tửứ cụ quan thuù caỷm à trung ửụng

-ẹeỏn thaỳng cụ quan phaỷn ửựng

-Chaỏt xaựm : truù naừo vaứ sửứng beõn tuỷy soỏng

-Coự -Tửứ cụ quan thuù caỷm à trung ửụng

- Qua : Sụùi trửụực haùch vaứ sụùi sau haùch

-Chuyeồn giao ụỷ haùch thaàn kinh

Chửực naờng ẹieàu khieồn hoaùt ủoọng cụ vaõn

( coự yự thửực ) ẹieàu khieồn hoaùt ủoọng noọi quan ( khoõng coự yự thửực )

Hoaùt ủoọng 2: Caỏu taùo cuỷa heọ thaàn kinh sinh dửụừng 13’

GV yeõu caàu hoùc sinh

ủoùc thoõng tin vaứ quan saựt

hỡnh 48.3

?.Heọ thaàn kinh sinh

dửụừng caỏu taùo nhử theỏ

naứo ?

GV yeõu caàu hoùc sinh

quan saựt laùi hỡnh 48.1 ,2 ,

Hoùc sinh tửù thu nhaọn thoõng tin :

+Goàm coự phaàn trung ửụng vaứ phaàn ngoaùi bieõn

Hoùc sinh laứm vieọc ủoọc laọp vụựi SGK à thaỷo

II Caỏu taùo cuỷa heọ thaàn kinh sinh dửụừng:

-Heọ thaàn kinh sinh dửụừng :

+Trung ửụng: naốm

trong naừo, tuyỷ soỏng +Ngoaùi bieõn : daõy thaàn kinh vaứ haùch thaàn kinh

3 7 đọc thông tin bảng

48.1

? Tìm ra các điểm sai

khác giữa phân hệ thần

kinh giao cảm và phân

hệ đối giao cảm

–

– GV gọi một học sinh

đọc to bảng 48.1

luận nhóm nêu được các điểm khác nhau :

+Trung ương +Ngoại biên Đại diện trình bày và nhóm khác bổ sung:

+Phân hệ giao cảm : có trung ương nằm ở chất xám thuộc sừng bên tuỷ sống, các nơron trước hạch đi tới chuỗi hạch giao cảm và tiếp cận với nơron sau hạch

+ Phân hệ đối giao cảm : có trung ương là các nhân xám trong trụ não và đoạn cùng tuỷ sống, các nơron trước hạch đi tới các hạch đối giao cảm để tiếp cận các nơron sau hạch

-Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm :

+Phân hệ thần kinh giao cảm

+Phân hệ thần kinh đối giao cảm

Hoạt động 3 : Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng 10’

Gv yêu cầu học sinh

quan sát hình 48.3 , đọc

kỹ nội dung bảng 48.2

à thảo luận :

?.Nhận xét chức năng

của phân hệ giao cảm

và đối giao cảm ?

?.Hệ thần kinh sinh

dưỡng có vai trò như thế

nào trong đời sống ?

GV hoàn thiện lại kiến

thức

Học sinh tự thu nhận và xử lí thông tin để trả lời câu hỏi

+Phân hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm có tác dụng đối lập nhau đối với các hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng

+ Nhờ tác dụng đối lập nhau mà HTK sinh dưỡng điều hoà được hoạt động của các cơ

III Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng :

-Phân hệ thần kinh giao cảm và đối giao cảm có tác dụng đối lập nhau đối với hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng

-Nhờ tác dụng đối lập đó mà hệ thần kinh sinh dưỡng điều hoà được hoạt động của các cơ quan nội tạng

Keỏt luaọn chung :ghi

nhụự

quan noọi taùng

4 Kiểm tra đánh giá(4 ’ )

- Trình bày cung phản xạ sinh dỡng và cung phản xạ vận động?

- Trình bày cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh sinh dỡng?

5 Dặn dò(1’)

- Học bài

- Đọc mục: Em có biết

- Soạn bài mới: Tỡm hiểu cơ quan phõn tớch thị giỏc

………

………

Long Khỏnh, ngày 19 thỏng 02 năm 2011

Kớ duyệt của TTCM

Trần Thị Hồng Thu